Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Macarıstan

| Macarıstan  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewleta hegemonyal |
| Mıntıqa |
Ewropa Miyan |
| Embıryani |
Slowakya, Ukrayna, Romanya, Sırbıstan, Xırvatıstan, Slowenya û Awıstırya |
| İdare |
Government of HungaryOrszággyűlés |
| Erd |
93 011,4 km2 |
| Nıfus |
9 603 634 |
| Hıkumet |
Cumhuriyeto parlamenter |
| Serdar |
Tamás Sulyok |
| Kodê telefoni |
+36 |
| Leteyê saete |
UTC+01.00 |
| Kodê interneti |
.hu |
| Zıwano resmi |
Macarki |
| Merş |
Himnusz |
| Cayo tewr berz |
Kékes |
| Cayo tewr nızm |
Gyálarét |
| Pere |
Forint |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,85 |
| Xerita |
|  |

**Macarıstan**, yew dewleta qıtaya Ewropaya. Cayê xo miyanê qıtaya Ewropa dero. Dormeyê xo de dewletê Awıstırya, Xırvatıstan, Slowakya, Slowenya, Sırbıstan, Ukrayna û Romanya estê. Paytextê Macarıstani sûka Budapeştiya. Nıfûsê xo 10,064,000o. Zıwanê xoyo resmi Macarkiyo. Sistemê idareyi cumhuriyeto. Macarıstani serra 1918ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerdo.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Libya

| Libya  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewleta hegemonyal |
| Embıryani |
Mısır, Sudan, Tunıs, Cezayir, Çad, Nicer û Rocakewtena Miyani |
| İdare |
House of Representatives |
| Erd |
1 759 541 km2 |
| Nıfus |
7 381 023 |
| Hıkumet |
Cumhuriyet |
| Serdar |
Mohamed al-Menfi |
| Kodê telefoni |
+218 |
| Leteyê saete |
UTC+02.00 |
| Kodê interneti |
.ly |
| Zıwano resmi |
Erebki |
| Merş |
Libya, Libya, Libya |
| Cayo tewr berz |
Bikku Bitti |
| Cayo tewr nızm |
Sabkhat Ghuzayyil |
| Pere |
Libyan dinar |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,72 |
| Xerita |
|  |

**Libya**, mıntıqa ra zımey qıtay Afrika dera. Zımey Libya de Deryao Sıpê, (Deryao Miyanên); veroc de Nicer u Çad; rocvetış de Mısır u Sudan; rocawan de Tunıs u Cezayir estê. Paytextê Libya Tripoliyo. Libya ezay Mıletê Yewbiyayey u Yewiya Erebia.

Serra 1969ıne ra nat Mıemmer Qeddafi liderê Libya bi. Serra 2011 dı şarê Libya Mıemer Qedafi ardo cêr, eskeran nezdiyê Sirta dı o tepışto u kerdo linç, kışto. O taw ra nat Libya dı cumhuriyet ameyo pêhesnayış.

## Tarix

Erdê Libya zaf işğali diy. Verênde ra Berberi ronıştey bi. Feqet bênatey seseranê 200-800 ra İmperatoriya Roma u İmperatoriya Bizansi erde Libya işğal kerd. Seserra 8. de Erebanê Emewiyan hıkum kerd u Berberan pêro İslamiyet qebul kerd. Seserra 15. de İmperatoriya Usmanıcan Libya işğal kerde. Bênatey seserranê 15.-19. de Libya gırêdiye be İmperatoriya Usmanıcan ra. Feqet Libya otonom biye.

Serra 1911ıne de İtalya Libya işğal kerde u Libya biye koloniya/mıstemera İtalya. Eskerê İtalya zaf terteley u dızdiya erdê şarê Libya kerdi. Bênateyê serranê 1954-1962 şarê Libya eskerê İtalya u Ewropa fetelna. Serra 1951ıne de Libya xoseriya xo gırewte.

## İklım u sûki

İklımê Libya vıriyeno. Zımeyê Libya de iklım weşo. Mıntıqa ra Deryayê Sıpêy (Deryao Miyanên) de hewa zaf honıko. Feqet verocê Libya zaf germıno; tici zaf erzena. Verocê Libya çolan ra vıraziyao.

Bacarê gırdi:

* 1. Tripoli, nıfus: 1,682,000
* 2. Bınğazi, nıfus: 660,147
* 3. El Beyda
* 4. Mısrate
* 5. Sırt
* 6. Sebha

Sûka Tripoli merkezê iqtısad u siyasetê Libyaya. Banê tarixki zafê. Tripoli zaf cêngi diyê.

Xeritaya Libya
## Nıfus

Nıfusê Libya 5,1 milyono. % 90 (se ra neway) şarê cı zımeyê Libya de ronıştiyayo. % 99 (se ra neway u new) şarê Libra Ereb u Berberan rayo. % 99 şarê Libya mısılmano. Merdumê ğeribi senıkê. Zıwano resmi Erebkiyo; feqet tayê merdumi Berberki qısey kenê. Nuskar u wendoğê xo zaf niyê.

## İqtısad

İqtısadê Libya qewetın niyo. Endustriya petrol u qazi zaf muhıma.
Standardê heyati hewl niyo. Seba ke Libya destek da era teror. No ri ra dewletanê Ewropa u Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan ambargo nao ro. Serra 1989ıne de DAY roketi şawıti u Libya kerde xırabe. Ambargoy iqtısadê Libya rê zaf zerar da.

## Çımey

* Kıtabê melumatê CIAyê dınya — Libya Archived 2006-06-07 at the Wayback Machine
# Cumhuriyetê Afrika Miyanêne

| Cumhuriyetê Afrika Miyanêne  |
| --- |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewleta hegemonyal |
| Embıryani |
Çad, Sudan, Kamerun, Kongo, Sudanê Veroci, Cumurêtê Kongoê Demokratiki û Liga Ereban |
| İdare |
National Assembly |
| Erd |
622 984 km2 |
| Nıfus |
5 152 421 |
| Serdar |
Faustin-Archange Touadéra |
| Kodê telefoni |
+236 |
| Leteyê saete |
UTC+01.00 |
| Kodê interneti |
.cf |
| Zıwano resmi |
Fransızki û Sango |
| Merş |
La Renaissance |
| Cayo tewr berz |
Mont Ngaoui |
| Cayo tewr nızm |
Ubangi River |
| Pere |
Central African CFA franc |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,4 |
| Xerita |
|  |

**Cumhuriyetê Afrika Miyanêne** dewletê da qıta Afrikaya. Cayê xo merkezê qıta Afrika dero. Dorme ra Sudan, Kamerun, Çad, Kongo u Cumhuriyetê Kongoyê Demokratiki estê. Paytextê Cumhuriyetê Afrika Miyanêne Banguiyo. Nıfusê xo 4,216,666o. Zıwanê xoyê resmi Fransızki u Sangokiyê. Sistemê idarey cumhuriyeto. Cumhuriyetê Afrika Miyanêne serra 1960ıne de xo reyno ra, xoser ilan kerdo.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Okyanuso Arktik

| Okyanuso Arktik |
| --- |
|  |
| Melumat |
| Xısusiyet |
Okyanus |
| Mıntıqa |
Okyanuso Atlantik (?) |
| Ware |
International waters |
| Erd |
14 056 000 km2 |
| Berziye |
0 m |
| Leteyi |
Lincoln Sea, Wandel Sea, Hudson Strait, Davis Strait, Hudson Bay, Baffin Bay, Barents Sea, Laptev Sea, East Siberian Sea, Beaufort Sea, Northwest Passage, Kara Sea, Scoresby Sound, Rijpfjorden, Duvefjorden û Norwegian Sea |
| Namegırewtış |
Zıme |
| Geokod |
2960860 |
| Xerita |
|  |

**Okyanuso Arktik** ya zi **Okyanuso Cemedêno Zıme** ya zi **Deryao Cemedêno Zıme** yew okyanosê dınyao. Miyandê qıtanê Ewrasya u qıtay Amerika de ca gêno. Dormey Okyanusê Arktiki de Rusya, Kanada, DAY, Greenland u Norweç estê. Riyê erdê Okyanusê Arktiki 14.090.000 km²o.
# Afrikay Veroci

| Afrikay Veroci  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewleta hegemonyal |
| Mıntıqa |
Verocê Afrika |
| Embıryani |
Namibya, Botswana, Lesotho, Zimbabwe, Eswatini û Mozambik |
| İdare |
Government of South AfricaParliament of South Africa |
| Erd |
1 221 037 km2 |
| Nıfus |
62 027 503 |
| Hıkumet |
Cumhuriyeto parlamenter |
| Serdar |
Cyril Ramaphosa |
| Kodê telefoni |
+27 |
| Leteyê saete |
UTC+02.00 |
| Kodê interneti |
.za |
| Zıwano resmi |
İngılızki, Afrikaanki, Southern Ndebele, Northern Sotho, st, Swazi, Tsonga, Tswana, Venda, Xosaki, Zulu û South African Sign Language |
| Merş |
National anthem of Mzansi |
| Cayo tewr berz |
Mafadi |
| Cayo tewr nızm |
Okyanuso Hind |
| Pere |
Rand |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,71 |
| Xerita |
|  |

**Afrikay Veroci** mıntıqa ra verocê qıtay Afrika dera. Zımeyê Afrikay Veroci de Namibya, Botswana u Zimbabwe; veroc de Okyanuso Hind; rocvetış de Eswatini u Mozambik; rocawan de Okyanuso Atlantik estê. Dewleta Lesothoy sinorê Afrikay Veroci miyan de ronayiya. Paytextê Afrikay Veroci Johannesburgo. Afrikay Veroci ezaa Mıletê Yewbiyayey u Yewiya Afrikawa. Sistemê idarey siyasetê xo demokrasiya.

## Tarix

Verênde ra eşirê Zenciyan Afrikay Veroci de cıwiyêne. Serra 1652ıne de Jan van Riebeecki (yew Hollandıc) Afrikay Veroci keşf kerda u Afrikay Veroci biya koloniya/mıstemera Holanda. Peyniye de zaf şarê Holanda şiyo Afrikay Veroci. Labelê serra 1797ıne de Britanya Gırde Afrikay Veroci işğal kerda u Afrikay Veroci biya koloniya/mıstemera Britanyaya Gırde. Serra 1866ıne de merdumê Afrikay Veroci zern u kristali diy u Afrikay Veroci biya yew merkezê mıhaciran. Serra 1861ıne de Afrikay Veroci xo reynao ra, xoser ilan kerdo.

## İklım u sûki

Seba ke erdê Afrikay Veroci zaf hera u gırdo, iklım u hewayê xo zaf vuriyeno. Verocê (cenubê) **Afrikay Veroci** honıko; labelê zımeyê xo zaf germıno. Tede çoli ki zaf estê.

Sûkê (Bacarê) gırdi:

* 1. Durban, nıfus: 3.5 milyoni
* 2. Johannesburg, nıfus: 3.2 milyoni
* 3. Cape Town, nıfus: 2.9 milyoni
* 4. Pretoria, nıfus: 2.8 milyoni
* 5. Kimberley, nıfus: 170.000

Sûka Johannesburgi zaf raver şiya. Tede bina u banê xeylê berzi estê. Johannesburg bacarê dewizi u merkezê iqtısadê Afrika Verocio. Cape Town merkezê siyasetio.

Xerita Afrikaya Veroci
## Nıfus

Nıfusê Afrikay Veroci 47 milyono. Zaf mıxtelıf mılleti tede cıwiyenê; şarê Ewropa, Afrika, Asya tede zafê. Mabênê Sıpê u Zenciyan, riyê siyaseti ra seba cêrakerdışê verêni ra serdıno. Derd u qehrê weşiya Zenciyan gıranêro. Labelê heyatê Zenciyan her roc beno hewl.

Dinê Afrikay Veroci Xrıstiyanina. Afrikay Veroci de zaf zıwani qesey benê: İngılızki, Afrikanki, Ndebele, Sothoyê Zımey, Sothoyê Veroci, Swati, Tsonga, Tswana, Venda, Xhosa u Zulu. Nuskar u wendoğê xo senıkê. Seba /Semedê nêweşiya HIV/AIDS ra zaf merdumê Afrikaya Veroci merdi.

## İqtısad

İqtısadê Afrikay Veroci ne zaf qewetıno, ne ki zaf hewlo. Mıntıqeyê Zenciyan zaf peyser mendê. Zaf merdumê Zenciyan sindorê feqirine de cıwiyenê; standardê heyati nızmo. Labelê heyatê Sıpêyan zaf hewlo. Endustriya iqtisad u enerciye zaf raver şiya.

## Çımey

* Sitey Afrikay Verociyo resmi
# Koyê Urali

| Koyê Urali |
| --- |
|  |
| Melumat |
| Xısusiyet |
Rêza koyan |
| Dewlete |
Rusya |
| Berziye |
1 895 m |
| Cayo tewr berz |
Mount Narodnaya |
| Geokod |
1488441 |
|  |
| Xerita |
|  |
| Xerita |
|  |

**Koyê Urali** ya zi tenya **Urali** (zıwanê Ruski: Ура́льские го́ры, tr. Uralskiye gory, Başkurdki: Урал тауҙары, Ural tauźarı) yew sistemê koyano kı deştanê Qazaxıstani ra yeno, reseno Qutıbê Zımey u 2,498 km dergo, oyo. Koyê Urali rêzê da koyana. Caygey xo zımey dı Okyanuso Arktik ra veroc dı Royê Urali (zımey Qazaxıstani) vıriyeno. Koyê Urali dewamê adey Vaygaçi u adey Novaya Zemliya amariyenê.

Kışta Koyanê Urali dı be namey Yugyd Va yew parko mıli.
Koyê Urali sinorê do tebiyo, qıtanê Asya u Ewropa yewbini ra keno cıra. Tewr cay cıyo berz Koyê Narodnaya 1,895 metrey berzo. Koyê Urali hetê medenan ra xeylê zengınê, zern, platin, manganez, nikel, asın, baqır tedı veciyenê. Caygey koyanê Urali aniya zi ekonomiya Federasyonê Rusya rê zaf çiy kenê cı.

Hetê fauna u floray xo ra, zerre u dormey Koyanê Urali dı zaf ganiy weşiya xo ramenê. Têdıma heşi, luwi, vergi, sımbari tedı cıwiyenê.

## Linkê teberi

|  |
| --- |
| Embarê Wikimedya de: Ural Mountains sero dehana vêşi wesiqey estê |

Wikivoyage de şınasiya Urals  (İngılızki)

* Peakbagger.com page on the Ural Mountains (İngılızki)
* Ural Expeditions & Tours page on the five parts of the Ural Mountains (İngılızki)
# Deryay Erebi

Deryay Erebi.
Deryay Makorani, Makran
**Deryay Erebi** ya zi **Deryay Umani** (be Erebki: بحر العرب *Bahr al Arab*, be Urduki: بحیرہ مکران *Bahire Makran'), yew deryao ke Okyanusê Hind dero. Riyê awa cı texminen 3,862,000 km²yo u 4,652 metrey xoriyo. Rocvetışê cı de Hindıstan, zımeyê cı de Pakıstan u rocawanê cı de Nêmadey Erebıstani esto. Deryay Erebi de ticaret zaf beno u yew raya ticaretio. Ticaret, ebe Qanalê Suweyşi, qıtaya Ewropa ra Asyaya Rocvetışi u dewletanê binan rê beno. Deryay Umani de hirê adey estê. Yew ade aidê Pakıstano u namê cı **Jezira Haft Talar**o. Dı adey zi aidê Umaniê u namê inan **Socotra** u **Masirah**o. Dormey Deryay Erebi de panc dewleti estê. Dormey Deryay Erebi de turızmê amnani zaf esto. Karaçi, Goa, Juhu u Bombay hetê turızmê amnani ra zaf namdarê.*

* Hindıstani

* Pakıstani

* Umani

* Yemeni

* Somalya

## Referansi
# Adeyê Solomoni

| Adeyê Solomoni  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Yewiya Mıletanê İngılızi |
| Mıntıqa |
Melanesia |
| Embıryani |
Fici, Papua Gineya Newiye, Vanuatu, Australya û Fransa |
| İdare |
National Parliament of Solomon Islands |
| Erd |
28 400 km2 |
| Nıfus |
611 343 |
| Serdar |
Charles III |
| Kodê telefoni |
+677 |
| Leteyê saete |
UTC+11:00 |
| Kodê interneti |
.sb |
| Zıwano resmi |
İngılızki |
| Merş |
God Save Our Solomon Islands |
| Cayo tewr berz |
Mount Popomanaseu |
| Cayo tewr nızm |
Okyanuso Gırd |
| Pere |
Solomon Islands dollar |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,56 |
| Xerita |
|  |

**Adeyê Solomoni** (be İngılızki: *Solomon Islands*, be Zazaki: Adeyê Sılêmani) yew dewletê da qıtaya Okyanusyaya. Cayê xo verocê rocrocvetışê qıtaya Okyanusya dero. Dewleta Adeyanê Sılêmani zaf adeyan ra mıteşekkıla û dorme ra Dewletê Mikronezyayê Yewbiyayey, Papua Gineya Newiye û Okyanuso Gırd estê. Paytextê Adeyanê Sılêmani Honiarayo. Nıfusê xo 478,000o. Zıwanê xoyo resmi İngılızkiyo. Sistemê idareyi demokrasiya. Adeyanê Sılêmani serra 1978ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Fici

| Fici  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewleta adeyi |
| Mıntıqa |
European Union tax haven blacklist |
| Embıryani |
Adey Solomani |
| İdare |
Parliament of Fiji |
| Erd |
18 274 km2 |
| Nıfus |
926 276 |
| Serdar |
Wiliame Katonivere |
| Kodê telefoni |
+679 |
| Leteyê saete |
UTC+12:00 |
| Kodê interneti |
.fj |
| Zıwano resmi |
İngılızki, Fijian û Fiji Hindi |
| Merş |
God Bless Fiji |
| Cayo tewr berz |
Mount Tomanivi |
| Cayo tewr nızm |
Okyanuso Gırd |
| Pere |
Fijian dollar |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,73 |
| Xerita |
|  |

**Fici** yew dewletê qıtay Okyanusyao. Caê xo verocê rocakewtenê (rocvetış, şerq) qıta Okyanusya dero. Dewletê Fici 322 adayan ra muşekkıla u dorme ra Vanuatu, Tuvalu u Okyanuso Gırd estê. Paytextê Fici Suvayo. Nıfusê xo 905,949ia. Zıwananê xoyo resmi İngilizki u Ficikiyo. Sistemê idarey demokrasia u Fici ser 1970i de xo reyna ra, xoser ilan kerd.
# Tonga

| Tonga  |
| --- |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewlete |
| Mıntıqa |
Polynesia |
| Embıryani |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| İdare |
Nuku'alofa Legislative Assembly of Tonga |
| Erd |
748,51 km2 |
| Nıfus |
108 020 |
| Hıkumet |
Cumhuriyet |
| Serdar |
Tupou VI of Tonga |
| Kodê telefoni |
+676 |
| Leteyê saete |
UTC+13:00 |
| Kodê interneti |
.to |
| Zıwano resmi |
Tongan û İngılızki |
| Merş |
Ko e fasi 'o e tu'i 'o e 'Otu Tonga |
| Cayo tewr berz |
Kao |
| Cayo tewr nızm |
Okyanuso Gırd |
| Pere |
Tongan paʻanga |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,75 |
| Xerita |
|  |

**Tonga** zu dıwela Okyanusyaya. Cayê Tonga verocê rocakewtena qıtaya Okyanusya de maneno. Dewleta Tonga adeyan ra ameya meydan u dorme ra tenya Okyanuso Gırd esto. Paytextê Tonga Nukuʻalofayo. Nıfusê xo 102,000o. Zıwanê xoyê resmiy İngılızki u Tongakiyê. Sistemê idarey demokrasiyo. Tonga serra 1970ıne de xo cı ra reyna u xoseriya xo ilan kerde.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# San Francisco

| San Francisco |
| --- |
|  |
|  |
| Melumat |
| Xısusiyet |
Charter city and county, Sûkê Dewletanê Yewbiyayeyan, sûka gırse û sanctuary city |
| Dewlete |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| Mıntıqa |
San Francisco Bay Area û San Francisco–San Mateo–Redwood City metropolitan division |
| Wılayet |
San Francisco Peninsula |
| Merkezê idareyi |
San Francisco County |
| Ware |
Kaliforniya |
| Erd |
600,59 km2 û 600,59 km2 |
| Nıfus |
873 965 |
| Berziye |
30 m |
| Serdar |
Daniel Lurie |
| Kodê têlefoni |
415 |
| Leteyê saete |
UTC−08:00 |
| Kodê posteyi |
94102 |
| Zıwano resmi |
İngılızki û İspanyolki |
| Sazbiyayış | 29 Heziran 1776 |
| Namegırewtış |
Francis of Assisi |
| Geokod |
5391959 |
| Cayê nezdiyi |
Korfezê San Franciscoy, Okyanuso Gırd û Golden Gate |
|  |
| Xerita |
|  |
| Xerita |
|  |

**San Francisco** (bıwane: *San Fransisko*) yew sûka Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. San Francisco mıntıqa ra zımeyê eyaletê Kalifornia dero. Rocawanê (ğerbê) San Franciscoy dı Okyanuso Pasifik esto.

## Tarix

Tewr raver dı Postesuri (İndiani) sero cıwiyaye bi. Serra 1776 dı İspanya ra zaf muhaciri amey San Francisco u inan yew koloni/mıstemera vıraştê. Feqet wextê Cengê Amerika - Meksika (1845–1948), Amerika San Francisco guret. 1849 ra ver bacarê San Franciscoy qıçkek bi. Serra 1849 dı merdumê San Franciscoy madenê zerni diyo u xeylê Ewropayıcan u Çini amey San Francisco. O dem ra pey, bacar biya zaf gırd. Serra 1906 dı, yew zelzeley gırdi San Francisco kerd xırabe. Ewro San Francisco biyo yew merkezê iqtısad u zagon (kultur)ê Dewletê Amerikayê Yewbiyayey u dınya. San Francisco dı bına u banê zaf berzi (asmên-resay) estê.

## İklım u nıfus

İklimê San Franciscoy zey ê Deryayê Sıpêyo, ayamê (hewa) xo honıko. Semedê Okyanuso Pasifik ra, ayam ne zaf germo ne zi zaf serdo. Zımıstani de zaf varan vareno. Erdê San Franciscoy her daim keweyo (kıhoyo). Nıfusê bacarê San Franciscoy 799.263 sera, labelê nıfusa metropolê San Franciscoy 7 milyoniya. Zaf mıxtelıf mılleti tede estê: Şarê Ewropayıc (% 49), şarê Asyayıc (%30) şarê Meksikayıc (% 14) şarê Postesuran (İndiani) (%0.5). İşğalê şaranê Ewropa ra vet aşirê Postesuran tey mendê.

## İqtısad

San Francisco merkezê iqtısadê Dewletê Amerikayê Yewbiyayey u dınyayo. Silicon Valley (Derey Silikoni), Google, Yahoo, Apple u xeylê şırketanê komputerani San Francisco de ronışteyê. Universıtey Standfordi u Universitey Kaliforniya, Berkeley bacarê San Franciscoy derê.

## Sûkê bıray

Zurix, Abican, Burgas, Karakas, Sidney, Selanik, Taipei, Cork, Haifa, Ho Chi Minh, Manila, Osaka, Seul, Shanghai, Vladivostok, Adis Abeba, Assisi, Bengaluru, Bukreș, Caltagirone, Valparaíso, Napoli, Alassio, Belém, Lizbon, Amman, Cape Town, Kraków, Ischia, Napoli, İtalya, Paris, Kiel, Barselona, Callao û 贵阳

## Çımey

* Siteyê San Franciscoy

## Fotrafi
# UNESCO

| UNESCO |
| --- |
|  |
| Melumat |
| Xısusiyet |
Specialized agency of the United Nations û Organizasyono enternasyonal |
| Dewlete |
Fransa |
| Zıwano resmi |
İngılızki, Fransızki, İspanyolki, Ruski, Çinki û Erebki |
| Sazbiyayış | 16 Tışrino Peyên 1945 |
| Website |
unesco.org/en |
| Xerita |
|  |

**UNESCO** (be İngılızki: *United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization*), yew organizasyonê Mıletanê Yewbiyayeyano. Serra 1946ıne ra nat fealiyet keno. UNESCO; zanışiye, kultur, ilım û zaf çiyi sero gure keno.

## Çımeyi

* UNESCO
# Okyanusşınasiye

**Okyanusşınasiye** ya zi **oşinografiye**, şınasiya ke derya (dengız) u okyanusan sero gureyena u inan sero cıgeyrayış kena, cı rê vaciyena. Okyanusşınasiye awan teber de, averşiyayışê fiziki u ekosisteman sero zi ewnêna. Keso ke oşinografiye sero kar keno, cı rê *oşinograf* vaciyeno.

Şablon:Coğrafya
# 1978

1973- 1974- 1975- 1976- 1977 - **1978** -1979 -1980- 1981 -1982- 1983

**1978**, goreyê reqemanê romenan ra nuştışê cı *MCMLXXVIII* aseno.

Teqwimanê binan de 1978
| Gregoryen | 1978  |
| Ab Urbe | 2731 |
| Teqwimê Ermeniyan | 1427 ԹՎ ՌՆԻԷ |
| Asuri | 6728 |
| Teqwimê Bahai | 134–135 |
| Teqwimo Bengalki | 1385 |
| Teqwimê Berberan | 2928 |
| İngılız | 26 Eliz. 2 – 27 Eliz. 2 |
| Teqwimê Budistan | 2522 |
| Teqwimê Myanmari | 1340 |
| Teqwimê Bizansi | 7486–7487 |
| Teqwimo İbranki | 5738–5739 |
| İran | 1356–1357 |
| Teqwimo Hıcri | 1398–1399 |
| Teqwimê Japonan | Shōwa 53 (昭和53年) |
| Teqwimê Korya | 4311 |
| Teqwimê Minguo | Çin 67 民國67年 |
| Thai solar | 2521 |
|  |  |

## Seramey

### Qewmıyayışê dınya

#### Alaydayeni

#### Nobeli

### Qewmıyayışê memleketi

* 27 Tışrino Peyên 1978 de dewa Lıcêy, Fis de PKK amê ronayene.

## Biyayışi

* 9 Çele - Gennaro Gattuso, futbolwan
* 28 Çele - Gianluigi Buffon, futbolwab
* 7 Şıbate - Marina Kislova, sprinter
* 16 Şıbate - Tia Hellebaut, atleta Belçikayıc
* 19 Şıbate - Alioum Saidou, futbolwan
* 1 Adar - Jensen Ackles
* 9 Adar - Lucas Neill,
* 11 Adar -Didier Drogba,
* 11 Adar - Hayko Cepkin ,
* 13 Nisan - Carles Puyol,
* 30 Nisan - Simone Barone,
* 2 Hezirane - Nicolas Mathieu, nuştekaro fransızo.
* 17 Tebaxe - Sagopa Kajmer
* 23 Tebaxe - Kobe Bryant
* 22 Keşkelun - Harry Kewell,
* 27 Kanun - Pelin Batu,

## Merdışi
# Amerigo Vespucci

| Amerigo Vespucci |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Cumhuriyeta Floransa |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Floransa |
| Biyayış | 9 Adar 1454 |
| Merdış | 22 Şıbate 1512 |
| Cayê merdışi |
Sevilla(Malaria ra merd)
 |
| Gure |
Keşıfwan, tucar, cartographer, nuştekar, seafarer û sailor |
| Zıwani |
İtalyanki û İspanyolki |
| Hempar |
Maria Cerezo |
| İmza |  |

Galeriya Uffizii ra heykelê Amerigo Vespucciy
**Amerigo Vespucci** (9 Adar 1454 – 22 Sıbat 1512) yew kartografo İtalyano. Vespucci tarixê 9 Mart 1454 dı maya xo ra biyo. Amerigo Vespucci okyanusi sera xeylê cıgeyrayışi kerdê, şiyo qıtay Amerika. Namey qıtay Amerika namey Amerigo Vespucci ra yeno, ey namey xo kerdo namey qıta.
# Bill Clinton

| Bill Clinton |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Hope |
| Biyayış | 19 Tebaxe 1946 |
| Wendış |
Hot Springs High School |
| Pi |
William Jefferson Blythe Jr. |
| Maye |
Virginia Clinton Kelley |
| Zıwani |
İngılızki |
| Partner |
Hillary Clinton |
| Cınayış |
Saksafon |
| Domani |
Chelsea Clinton |
| Verên |
Jim Guy Tucker, Joe Purcell, Frank D. White, George H. W. Bush û George H. W. Bush |
| Peyên |
Frank D. White, Jim Guy Tucker, George W. Bush û George W. Bush |
| İqtıdariye | 3 Çele 1977, 9 Çele 1979, 11 Çele 1983, 20 Çele 1993 û 3 Tışrino Peyên 1992-9 Çele 1979, 19 Çele 1981, 12 Kanun 1992, 20 Çele 2001 û 20 Çele 1993 |
|  |
| Website |
www.clintonlibrary.gov |
| İmza |  |

**Bill Clinton**, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletê Amerikayê Yewbiyayey kerda.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Arşivê Embarê Wikimedya de heqa Bill Clinton de vêşêri multimedya esta. |
# Pulsar

| **Pulsar** |
| --- |
|  |
| Melumat |
| Tewr |
Astronomical object type |
| Keşıfkar |
Jocelyn Bell Burnell û Antony Hewish |
| Tarixê keşıfi | 1967 |

**Pulsar** ya zi **Estarek**, yeno maneyê "Zey qelbi eştene". Pulsari, zerrek û qelbê nebuleyanê. Pê quweta gırse ra, fasılê ritimi ra pêlanê radyoy asmêneştışi de estereyê notroniyê.