Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Weçinıtış

**Weçinıtış**, insan, heqan u waştışanê xo pê temsilkaran ra, raya weqaletdayışi ra, gorey qanuni hewliya terefê welatdaran ra belıbiyayışo. Temsiliya Parlamenteran ra yew Parlamento de bena. Reyna weçinıtış teyna siyaseti ra nêbeno. Belediya, Gome, Sendika, ticaret de zi xo rê yew serdarweçinayışi ra temsilkari benê belı. Dewletanê demokratikan de heruna ardışê şertanê demokrasiye ferqıno. Weçınıtış gorey Qanuniyet, İdariyet u Mahkemiyeti pêra abıriyeno.
# Wayback Machine

| Wayback Machine |
| --- |
|
 |
| Şınasiye |
| Tewr |
Web archive |
| Dewlete |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| Sazbiyayış | 29 Tışrino Verên 2001 |
| Zıwan |
İngılızki |
| Operator |
Internet Archive |
| Website |
web.archive.org |
| Twitter |
 (Pêro piya
4 060 Teqibwani) |

**Wayback Mashine**, yew arşivê internetiyo ke terefê keyepela *Internet Archive* ra ameyo vıraştene.
# 28 Heziran

|  |
| --- |
|  <<       **Heziran**       >>  |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |

**28 Heziran** teqwimê Gregoriyani de roca 179ına.

## Seramey

* 1841 - premierê baleya *Giselle* sûka Parisi de "Théâtre de l'Académie Royale de Musique" tetbiq biya.
* 1895 - El Salvador, Honduras u Nikaragua piya, "Yewiya Amerikayê Miyanêni" saz kerd.
* 1914 - Arşidukê Austurya Franz Ferdinand, terefê Gavrilo Princip ra kısiya u Herbê Dinyayê Yewıne dest pê kerd.
* 1928 - Sosyalist Hermann Müller, Şansolyey Almanya ya kewt wezife.

## Biyayışi

* 1577 - Peter Paul Rubens
* 1703 - John Wesley
* 1712 - Jean-Jacques Rousseau
* 1824 - Paul Broca
* 1867 - Lightner Witmer
* 1867 - Luigi Pirandello
* 1873 - Alexis Carrel
* 1875 - Henri Lebesgue
* 1883 - Pierre Laval
* 1891 - Carl Spaatz
* 1892 - Edward Halett Carr
* 1906 - Maria Goeppert-Mayer
* 1926 - Mel Brooks
* 1932 - Pat Morita
* 1934 - Georges Wolinski
* 1936 - Belgin Doruk
* 1940 - Muhammed Yunus
* 1943 - Klaus von Klitzing
* 1944 - Sohrab Şahit Sales
* 1945 - Türkan Şoray
* 1946 - Bruce Davison
* 1946 - Gilda Radner
* 1948 - Kathy Bates
* 1952 - Enis Batur
* 1952 - Jean-Christophe Rufin
* 1957 - Georgi Parvanov
* 1961 - Kerem Görsev
* 1966 - John Cusack
* 1971 - Elon Musk
* 1976 - Ali İhsan Varol
* 1981 - Mara Santangelo
* 1987 - Karin Knapp
* 1991 - Seohyun
* 1992 - Elaine Thompson

## Merdışi

* 767 - Paulus I
* 1385 - Andronikos IV
* 1389 - Murad I
* 1836 - James Madison
* 1914 - Franz Ferdinand
* 1914 - Sophie Chotek
* 1936 - Alexander Berkman
* 1974 - Frank Sutton
* 1976 - Stanley Baker
* 1989 - Joris Ivens
* 2007 - Erdoğan Tünaş
* 2008 - Ruslana Korşunova
* 2016 - Scotty Moore
# Corpus Iuris Civilis

**Corpus Iuris Civilis** kıtabê hıquqiyo ke imperatorê Roma Justinianus I dao vıraştış. Corpus Iuris Civilis tewr kıtabo gırdo ke hıquqê Roma gêno xo miyan.

## Linkê bini

* The name "Corpus Juris Civilis" occurs for the first time in 1583 as the title of a complete edition of the Justinianic code by Dionysius Godofredus. (Kunkel, W. An Introduction to Roman Legal and Constitutional History. Oxford 1966 (translated into English by J.M. Kelly), p. 157.
# Sekulerizm

**Sekulerizm** sistemo ke tede cıwiyayışê merduman de din u baweriye ca nêgênê, aqıl u mezg planê veri de vındenê, yanê oyo ke din u baweriye merduman sero dest kemi kenê. Sekulerizm bêdin ya zi ateizm niyo u zerrekê cı de dı prensibi estê ke sistemê dewlete de çiyê baweriye hewadayış u wedarıtış, biniyo ke qanun ver de pêro merduman hem amordış yanê merduman miyan de cırakerdış nêvıraştış. Sekulerizm verba teokrasiye de maneno, yanê teokrasiye de din, ser de maneno.

## Bıvênên

* Sekulerizasyon
* Dewleta sekulere
* Laisizm
# YouTube

| YouTube |
| --- |
|
 |
| Şınasiye |
| Tewr |
Video streaming service, Video depokerdış, user-generated content platform, online community, live streaming service û Website |
| Dewlete |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| Tewrê neşıri |
Internet industry |
| Sazbiyayış | 14 Şıbate 2005 |
| Merkez |
San Bruno |
| Zıwan |
Multiple languages |
| Xızmetê mıntıqa |
Worldwide |
| Serdar |
Steve Chen |
| Nuştekar |
Steve Chen, Chad Hurley û Jawed Karim |
| Website |
www.youtube.com |
| Twitter |
 (Pêro piya
320 231 , 6 321 297 , 822 036 , 849 574 û 2 401 747 Teqibwani) |

**Youtube** (bıwane: *yûtub*) yew keypela ke merdumi şenê videoyê xo bar kerê. 15ê Sıbate de hetê hirê karkeranê PayPalê kıhani ra vıraziyayo. Tışrinê Verênê 2009ıne de hetê Googlei ra ameyo rotene. Çekuya "*tube*"yi "*cathode ray tube*" (boriya tirica katodi) ra ameya. Ebe sloganê *broadcast yourself* (xo phêl de) veciyayo era raye.
# Kolombiyaya Britanya

| Kolombiyaya Britanya  |
| --- |
|  |
| Desmal u Arma |
|   |
| Melumat |
| Dewlete |
Kanada |
| Ware |
Kanada |
| Sazbiyayış | 1871 |
| Paytext |
Victoria, Britanya |
| Erd |
944 735 km2 |
| Nıfus |
5 000 879 |
| Cayo tewr berz |
Mount Fairweather |
| Serdar |
David Eby |
| Kodê têlefoni |
236 |
| Letey saete |
UTC−07:00 |
| Kodê postey |
V |
| Geokod |
5909050 |
| Embiryani |
Alberta, Montana, Alaska, Yukon, Washington, İdaho û Erdê Zımey Rocawani |
| Cayê ziyari |
Okyanuso Gırd |
| Website |
www2.gov.bc.ca/gov/content/home |
| Xerita |
|  |

**Kolombiyaya Britanya**, qıtaya Amerikaya Zımeyi de yew eyaletê dewleta Kanadayo.
# Agnostisizm

|  |
| --- |
| Nuşteyê gıreyıni
**İrreligionizm** |
|
**Ateizm**

Demografiye **·** Din **·** Vêrde Dewlete **·**  Militan **·**  Ateizmo newe Werênayış **·**  Diskriminasyon Negatif u Pozitif **·**  Werênayışi Akerde **·**  Antiteizm Yewiya Ateistanê İnternasyonalan
**Agnostisizm**

Teizmo agnostik **·** Ateizmo agnostik Notralizmo agnostik İgnostisizm **·**  Apateizm Negatif **·** Pozitif
**İrreligionizm**

Humanizmo sekular  **·**  Post-teizm İdelociya xosere  **·**  Werênayışo dini Vıraziyayışê din ra xoserbiyayışi Anti-klerikalizm **·**  Anti-din Dino parodi **·**  Deizm
**Naturalizm**

Metafizikiye **·** Din **·** Naturalizm
**Teni**

Ateisti **·** Agnostiki **·** Humanisti **·**  Deisti
**KıtabiVıreniya Homay*
*Homa Gırd Niyo* **·Peyniya dini*
*Rıstımê kıtabanê mıqadesan*  |
| **Portal** ·- |

**Agnostisizm** yew şiyayışo (ekolo) felsefiyo ke vano ke merdum nêşeno be mezgê xo Homay bızano. Zıwanê Zazaki de namê enê şiyayışi şeno meşınasnayene bo. Yani Agnostisizmi de Homa esto ya zi çıniyo ma nêşenê bızani. Agnostisizm beno dı leteyi; Agnostisizmo negatif u Agnostisizmo pozitif. Agnostisizmê negatifi de merdum nêşeno Homa bıvêno hema şeno be tayê çiyan ra ey bızano texmın bıkero hema Agnostisizmê pozitifi de merdum nêşeno ey bızano u çiyo ke Homay rê delıl mocniyeno bıvêno. Raveri serra 1869ıne de biyologo İngılız Thomas Henry Huxley 1869ıne de vateyê Agnostisizmi u Agnostiki nuştê. Agnostisizm u Ateizm hem be yewbinan (eyni) niyo. Ateizm vano Homa çıniyo hema Agnostisizm vano ke Homa esto ya zi çıniyo ma nêşenê Homay bızani. Tayê referansan de Agnostisizm miyandê bêdiniye de ca gêno hema tayê referansan de zi Agnostisizm bêterefiyan miyan de ca gêno. Filozofo Yunan Protagoras tayê cayan de Agnostisizm vêniyeno.

## Rıstımê cı

Vateyê Agnostisizmi zıwanê Yunanki ra yeno. Yunanki de *an* beno *nê* u *gnōs* beno *zana*. İnca ra Agnostisizm vıraziyeno yani beno *kamo ki zana niyo, melumatê cı çıniyo*.

## Bıvênên

* Lista Agnostikan

## Referansi
# Afrikay Zımey

| Afrikay Zımey |
| --- |
| Melumat |
| Xısusiyet |
Mıntıqay coğrafya û Mıntıqay kulturi |
| Dewlete |
Cezayir, Mısır, Libya, Morokko, Sudan, Tunıs, Sehraya Rocawani û Ceuta |
| Mıntıqa |
Afrika û Middle East and North Africa |
| Wılayet |
Afrika |
| Eyalet |
Afrika |
| Nıfus |
263 618 739 |
| Geokod |
7729887 |
|  |
| Xerita |
|  |
| Xerita |
|  |

**Afrikay Zımey**, yew mıntıqaya Afrikaya.

| Name | Erd (km²) | Nıfus (2012 texmin) | Sıxletiya nıfusi (serê km² ra) | Paytext |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Cezayir | 2,381,740 | 34,277,942 | 13.6 | Cezayir |
| Fas | 446,550 | 35,167,783 | 69.8 | Rabat |
| Mısır | 1,001,450 | 81,712,345 | 70.6 | Qahire |
| Libya | 1,759,540 | 5,368,585 | 3.1 | Tripolis |
| Tunıs | 163,610 | 9,815,644 | 60.0 | Tunıs |
| Pêro piya | 10,305,053 | 168,000,000 | 37.8 |
# Grenada

| Grenada *La Grenade* (Fransızki) |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Yewiya Mıletanê İngılızi |
| Mıntıqa |
Antilê Qıckeki |
| Embıryani |
Venezuela |
| Sazbiyayış |
3 Adar 1967 |
| İdare |
St. George's Cabinet of GrenadaParliament of Grenada |
| Erd |
348.5348,5 km2 |
| Nıfus |
114 299 |
| Hıkumet |
Cumhuriyet |
| Serdar |
Elizabeth IICharles III |
| Kodê telefoni |
+1473 |
| Leteyê saete |
UTC−04:00 |
| Kodê interneti |
.gd |
| Zıwano resmi |
İngılızki û Grenadian Creole English |
| Merş |
Hail Grenada |
| Cayo tewr berz |
Mount Saint Catherine |
| Cayo tewr nızm |
Caribbean Sea |
| Pere |
Eastern Caribbean dollar |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,8 |
| Xerita |
|  |

**Grenada** dewletê da qıtay Amerikaya. Cayê xo verocê rocakewtena qıtay Amerikay Zımey dero. Dorme ra Dewletê Amerikayê Yewbiyayey, Kuba, Haiti û Deryoyo Karibya estê. Paytextê Grenada sûka St. George'siyo. Nıfusê xo 103,000o. Zıwanê xoyo resmi İngılızkiyo. Sistemê idareyi cumhuriyeto. Cumhuriyetê Dominiki serra 1974ıne de xo reyna ra, Qraliya Yewbiyayiye ra xoser ilan kerd.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Raştiya politike

**Raştiya politike** (İngılızki: *political correctness*) terimo ke şınasnayışê zıwani, politika, ê kulturi ya zi cınsiyetê bini ra merdıman rê guriyeno. Merdımê ke nêkewnê zafêrên miyan, şınasnayışê inan rê terimê raştiya politike guriyena.

## Referansi
# Paradoksê iradeyê serbesti

**İradeyo serbest** oyo ke dinan ra gore, Homay merdımi wına afernê ke wayirê iradeyê serbestiyê. Yew netice dayışê iradeyê serbesti zi oyo ke, gereke merdım qebul bıkero, merdımê ke wayirê iradeyê serbestiyê, beno ke bêedalet u xırabıni bıbê. Eke iradeyê mayo serbest mebiyêne, yew robot ra ferqê ma nêmendêne.

No mıdefa, xırabiya ke rıyê merdıman ra bena, teyna cewabê aye dano. Yew dınyaya ke tey nêweşiyê ya zii afato tebii çıniyê, eke ma tey weşiya xo bıramıtêne, u raşti ki decê ke dınya de, sebebê xoyo tek merdım bıbiyêne, o weziyet de ma şayêne vacime: iradeyo serbesto ke cı ra zafêr muhimo, xırabiye parçeyê eya, cıra nêbena. Feqet dınyaya ma, dınyaya wınasyêna ke, decê sebebanê tebiiyan zi tey estê. Afetanê tebiiyan de beno ke saetê de be hezaran kesi mırenê. Beno ke nêweşiyê pêskari be milyonan kesi sureyê do kılm de kışenê. Beno ke merdım biyayış ra be qusıran ra piya, bbe nêweşiyan ra piya yenê dınya. İradeyo serbest ninanê pêro piya ra durımê do bêelaqayo. Merdımi pêro be iradeyanê xoyê serbestan qerar bıdê ke rındi bê, anciya zi dınya de dec beno.

Fıkrê teisti ra gore cenet de qet xırabiye çıniya. Royê ke cenet de ca gênê, yew robotê? Merdımi wextê dê kılmi rê, iradeyo serbesto ke xusısiytê do zaf qıymetıno, wayirê cı benê da, merdışi ra tepeya eke şiyay cenet, ey kenê vındi?
# Aruba

| Aruba  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Country of the Kingdom of the Netherlands |
| Mıntıqa |
Dutch Caribbean |
| Embıryani |
Falcón |
| İdare |
Estates of Aruba |
| Erd |
178,92 km2 |
| Nıfus |
106 739 |
| Hıkumet |
Monarşiye |
| Serdar |
William Alexander of the Netherlands |
| Kodê telefoni |
+297 |
| Leteyê saete |
Atlantic Time Zone |
| Kodê interneti |
.aw |
| Zıwano resmi |
Flemenki û Papiamento |
| Merş |
Aruba Dushi Tera |
| Cayo tewr berz |
Mount Jamanota |
| Pere |
Aruban florin |
| Xerita |
|  |

**Aruba** (Flemenki: [aːˈrubaː]) yew adeyê qıtay Amerikayo. Cayê cı zımey (şımalê) qıtay Amerikay Veroci dero. Venezuela ra 29 km. dûrio. Paytextê Aruba, Oranjestado. Nıfusê xo serra 2010ıne de *102.484* biyo. Zıwanê xoyo resmi Flemenki u Papiamentoyo. Eno ade aidê Qraliya Hollandayo.
# Covid 19

Weşiya merdıman sero yew merkezê Amerika de virusi sero yew inforgrafik, salıx dano merdıman.
**Nêweşiya Covid-19i** (wendışê cı: *kovid des u new*), yew nêweşiya ke 1 Kanun 2019 de dewleta Çini de sûka Wuhani de veciya miyan. No virus dıme ra xo çarnao a pandemiye, wıni zi pandemiya virusi veciya miyan. O tarix ra nat 260 milyon ra zêde merdım ena nêweşiye tepışta. 5 milyon kesi zi ena nêweşiye ra weşiya xo kerda vıni, merdê.

No virus caê ke virus kewtê cı, virus tede esto, yani kontamine be virus biy, uca ra fek u çım u letê merdımiê bini sera be cıgınayış xo viyarneno a. Merdımo ke gıneno cı, temas be yew caê ke virus tede esto keno, dı u des u çehar roci miyan de, vêşer panc roci, o zi beno nêweş.
# Seddam Hıseyn

| Seddam Hıseyn |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Kingdom of Iraq |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Tikrit |
| Biyayış | 28 Nisane 1937 |
| Merdış | 30 Kanun 2006 (Q42332073de merdo)  |
| Cayê merdışi |
Camp Justice |
| Sebebê merdışi |
(Henıqnayış ra merd)  |
| Wendış |
Universitey Qahire |
| Pi |
Hussein 'Abid al-Majid |
| Maye |
Subha Tulfah al-Mussallat |
| Zıwani |
Erebki |
| Partner |
Sajida Talfah û Samira Shahbandar |
| Domani |
Uday Hussein, Qusay Hussein, Hala Hussein, Rana Hussein û Raghad Hussein |
| Verên |
Ahmad Husayn Khudayir as-Samarrai, Ahmed Hassan al-Bakr û Michel Aflaq |
| Peyên |
Mohammad Bahr al-Ulloum, Jay Garner, Izzat Ibrahim al-Douri û Izzat Ibrahim al-Douri |
| İqtıdariye | 29 Gulane 1994, 16 Temuz 1979, 16 Temuz 1979, 23 Heziran 1989, 17 Temuz 1968 û Şıbate 1964-9 Nisane 2003, 9 Nisane 2003, 23 Adar 1991, 30 Kanun 2006, 15 Temuz 1979 û 9 Nisane 2003 |
|  |
| İmza |  |

**Seddam Huseyn Ebd el-Mecid el-Tıkriti** (be Erebki: صدام حسين عبد المجيد التكريتي *Ṣaddām Ḥuseyn 'Ebd el-Maǧīd el-Tikrītī*) serra 1937ıne de sûka İraqi Tıkrit de ameyo dınya. Serra 1978ıne ra heta serra 2003yıne Seddam reisê cumhuriyetê Iraqi bi. Serra 2003yıne de Dewletê Amerikayê Yewbiyayey dewleta Iraqi ke işğal kerde, Seddam tepışt, mehkemeyê cezaya mergi daye cı û eşt ra dare.

Şablon:Serdarê İraqi
# İswec

| İswec  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewleta hegemonyal |
| Mıntıqa |
Nordic countries |
| Embıryani |
Finlanda, Norwec û Danimarka |
| İdare |
Government of SwedenParliament of Sweden |
| Erd |
447 425,16 km2 |
| Nıfus |
10 609 460 |
| Hıkumet |
Monarşiya Qanuni |
| Serdar |
Carl XVI Gustaf of Sweden |
| Kodê telefoni |
+46 |
| Leteyê saete |
UTC+01.00 |
| Kodê interneti |
.se |
| Zıwano resmi |
Swêdki |
| Merş |
Du gamla, du fria |
| Cayo tewr berz |
Kebnekaise |
| Cayo tewr nızm |
Kristianstad |
| Pere |
Swedish krona |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,95 |
| Xerita |
|  |

**İswec**, mıntıqa ra zımeyê Ewropa dero. Veroc de Danimarka; rocawan de Norwec; rocakewtene de Finlanda û Deryayê Baltiki estê. Paytextê İsweci Stockholmo. İswec ezayê Yewiya Ewropa û Mıletanê Yewbiyayeyano.

## Tarix

Wextê seserra 8. 9. û 10ıne de İswec, Danimarka û Norwec pêro piya Wikingi biy. Wikingan qıtaya Ewropa feth kerde. Serra 965ıne de şarê İsweci Xıristiyaniye qebul kerda. Wextê Herbê Dınyayê Yewıne û Herbê Dınyayê Dıyıne de dewleta İsweci bêteref biye.

## Coğrafya

### Wılayeti

Bohuslän, Blekinge, Dalarna, Dalsland, Gotland, Gästrikland, Halland, Hälsingland, Härjedalen, Jämtland, Laponya, Medelpad, Norrbotten, Närke, Skåne, Småland, Södermanland, Uppland, Värmland, Västmanland, Västerbotten, Västergötland, Ångermanland, Öland u Östergötland

### İklım

İklimê İsweci zafêr serdıno. Labelê sebeta *Gulf Stream*i (awa honıke) ra hewayê İsweci hande zi serdın nêbeno.

## Sûki

* 1. Stockholm. Nıfus: 765,044
* 2. Göteborg. Nıfus: 481,410
* 3. Malmö. Nıfus: 481,410
* 4. Uppsala. Nıfus: 182,076
* 5. Linköping. Nıfus: 136,912

Sûka Stockholmi zaf raveri şiya. Hem merkezê iqtısadi, hem zi merkezê siyasetê İsweciya.

## Nıfus

→ Meqaleyo serên: Demografiya İsweci
Nıfusê İsweci 9 milyono. İsweç de zey İraqıc, İranıc û Fılıstinan mıxtelıf ilticakerdoği estê. Dinê İsweci Xrıstiyaniya. Labelê tayê Mısılman û Musewiyi zi estê. Zıwano resmi İsweckiyo.

## İqtısad

→ Meqaleyo serên: Ekonomiyê İsweci
İqtısadê İsweci zaf qewetıno. Standardê heyati hewlo. Zaf karkeri ezayê sendiqayê (75%). Semedê referendumê 2000i şarê İsweci pereyê Ewroyi qebul nêkerd. Sistemê iqtısadê İsweci sosyalisto; sistemê weşiye û perwerdeyi zaf be qaliteyo. Nısbetê nuştoğ û wendoğan 100%o.
İswec her serre Norweci ra piya Xeleta Nobeli keno vıla.

## Çıme

* Siteyê İsweciyo resmi
# Feodalizm

**Feodalizm** yew sistemê idareo. Vatey Feodalizmi Cermenki ra yeno u menaya cı *Feodum*o (timarkerdış). Feodalizm (Feodalite) Dewrê Miyani de qıtaya Ewropa de sistemo tewr gırd biyo. Goçê Şaran (Hicretê Eqwam, Hicretê Qewman) ra dıme ra İmperatoriya Roma biya dı letey u enê parçebiyayış ra dıme ra qıtaya Ewropa de zaf kaosi vıraziyê u vengiya otorite biya. Ena vengiya otorite ra dıme ra şarê Ewropa kewtê bınê hakimiyetê merdımanê asilan. Be enê cıkewtış ra piya quwetê hukımdaran hêdi hêdi kemiyayi u sistemê feodalizmi ameyo quwetın. Kamo ki serê sistemê feodalizm dero, ey rê **Feodalbeg** vaciyao. Feodalbegan qanunê qıralan nas kerdo u qanunanê imperatoran ra xo rê pay veto. Çiyê ki serê erdê Feodalbegan de ca gırewtê, Fedaolbeg wayirê heme inan biyo. Qıraliya Frankan Dewrê Miyanêni de be Feodalbegan ra zaf mucadeley kerdê ema ğalib nêbiya u hetta tesirê rejimê Feodalbegan de mendo. Wexto ke Qıraliya Frankan Feodalbegan ra erdê zaf hera u gırdi dayê, Feodalbegi fikır kerdo ki ê be qıralan ra hemê/eyniyê u şar zi fıkır kerdo ki Feodalbegi heq u huqıqê inan sıtar kenê, şeveknenê. Be na raye ra Feodalizm qıtaya Ewropa de sistemê Feodalizmi biyo zaf quwetın. Be berzbiyayışê feodalizmi qıta Ewropa de mentalitê *Suzeren-Vassal* dest pêkerdo u fınıfê sosyali ameyê meydan.

## Nobli (Asili)

Nobli (esili, kesê corêni) yew cemaeto cengkerdoğo. Quwetê inan zemanê veri ra u quweta cengi ra ameyê. Asaletê inan cenêrasyonê inan rao u tesırê inan, quweta inana ekonomike ra ameyê. Nobli be eskeriya u idare ra piya kar kerdo. İnan be rêze ra Senyor, Duk, Kont, Baron, Vikont u Şovalya ra ameyêne pêra. Seferê Xeçliyan ra dıme ra Burcuwayi cayê Noblani gırewto.

## Rahibi

Rahibi cemaeto tewr berz u tewr quwetın biyo. Serê Katolisizm de *Papa*, serê Ortodoksiye de *Patrik* est biyê. Rahibi qıralan u feodalbegan ra raya bipere zaf hera erdi grewto u ê zaf zengın biyê. Ê seba cıwiyayış dewlete rê pere (tehsilat,vergi) nêdao u ê ebe rındiye u rehatiye cıwiyê.

## Burjuwayi

Sınıfê Burjuwa seferê Xeçliyan ra dıme vıraziya. Ê pêro sûki u qezay de cıwiyê u ê raya tıcareti-zenaeti ra kar kerdê. No sınıf tewr verên Senyoran rê wergi dao ema bahdo ê zaf zengın biyê u xoser biyê u tesırvindbiyayışo sistemê Feodalite de karê inan zaf biyo.

## Dewıci

Statuya sosyali de ê sınıfa de tewr cêrêni biyo. Dewrê Miyanêne de miyandê Feodalite de statuya dewıcan ebe statuya koleyan ra hêm/eyni biyo. Feodalbegi seba dewıcan qet kar nêkerdê. Dewıci zerrekê inan de biyo dı letey ;

* **Serfi** : Namê dewıcanê ke heqa inan çıniyou namê dewıcanê ke wayirê heqa politik, heqa idari u heqa ekonomik niyo.
* **Xoseri** : Namê dewıcanê ke nim-xoserê. Ê nimê karey inan Feodalbeg rê dano u nimê karey inan, inan rê meno.

Sistemo Feodalite terefê Burcuwayan ra xırav biya.
# Telegram

| Telegram |
| --- |
|
 |
| Şınasiye |
| Tewr |
Instant messaging client, free software, mobile app, dot-com company, web application û online community |
| Sazbiyayış | 14 Tebaxe 2013 |
| Zıwan |
İngılızki, İspanyolki, Almanki, Flemenki, İtalyanki, Brazilian Portuguese, Koryaki, Ruski, Fransızki, Ukraynki, Katalanki, Belarusian, Polonki, Malayki, Tırki, Farski, Uzbek, Erebki, İndonezki, İbranki û Hindki |
| Serdar |
Pavel Durov |
| Operator |
Telegram FZ-LLC |
| Akerdış |
consumerrights.wiki/w/Telegram |
| Dewleta kanali |
Rusya |
| Maneyê cı |
Telegram |
| Website |
telegram.org |
| Twitter |
 (Pêro piya
112 356 , 59 129 , 9 001 , 48 748 , 43 917 , 90 095 û 4 017 Teqibwani) |

**Telegram** yew programo ke têlefonanê baqılan rê vıraziyayo, platforman miyan de gureniyeno. Merdumo Rus Pavul Drovi no platform veto. Serra 2013yıne de veciyo. Merdımi pê Telegrami embazê ke têlefonê xo ser qeyd kerdê, inan ra mesaci erşawenê gênê û dosya erşawenê gênê.

## Çıme

* WhatsApp
# Arkansas

| Arkansas  |
| --- |
|  |
| Desmal |
|   |
| Melumat |
| Dewlete |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| Mıntıqa |
Qıtay DYA |
| Ware |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| Sazbiyayış | 15 Heziran 1836 |
| Paytext |
Little Rock |
| Erd |
137 733 km2 |
| Nıfus |
3 011 524 |
| Cayo tewr berz |
Mount Magazine |
| Serdar |
Sarah Huckabee Sanders |
| Letey saete |
UTC−06:00 |
| Geokod |
4099753 |
| Embiryani |
Tennessee, Missouri, Oklahoma, Teksas, Louisiana û Mississippi |
| Cayê ziyari |
Mississippi River |
| Website |
portal.arkansas.gov |
| Xerita |
|  |

**Arkansas** yew eyaletê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyano. Cayê xo verocê dewleta Amerika dero. Dormey Arkansasi de eyaletê Texas, Oklahoma, Tennessee, Mississippi, Louisiana û Missouri estê. Paytextê Arkansasi sûka Little Rockiya. Nıfusê eyaletê Arkansasi 3,004,279o (2017).. Riyê erdê xo 137,002 km²yo.

## Referansi
# Reddit

| Reddit |
| --- |
|  |
| Şınasiye |
| Tewr |
Social networking service, social news website, aggregator, user-generated content platform, online community, news aggregation website û art-sharing website |
| Dewlete |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| Tewrê neşıri |
Xeberi |
| Sazbiyayış | 23 Heziran 2005 |
| Merkez |
San Francisco |
| Zıwan |
Multiple languages |
| Serdar |
Alexis Ohanian |
| Operator |
Reddit Inc. |
| Akerdış |
www.ycombinator.com/companies/379 |
| Nuştekar |
Steve Huffman, Alexis Ohanian û Aaron Swartz |
| Website |
www.reddit.com |
| Twitter |
 (Pêro piya
1 148 235 û 12 366 Teqibwani) |

**Reddit**, şırketê Conde Nast Digital ra yew websiteyo ke tede xeberi, hediseyi rocaneyi û çiyê ke karberi erşawenê, werêniyenê. Karberê ke kewtê cı û qeyd biyê, şenê çiyê pa bestê, nuşte, fotoğraf, anket, videoyi û çiyê bini bare kerê, bıerwaşê û karberê bini zi şenê ninan pêro bıvênê. Karberi tede rey danê cı, wıni zi çiyê ke erşawiyenê, karberi şenê inan berê cor û biyarê cêr.

Reddit de grubê bini ke vanê "subreddit" zi estê. Nê grubi be destê karberan spor, kay, muzik, werde, fotoğraf û xebere sero vıraziyenê. Çiyo ke grubê da bınêne de erşawiyayo, eke şeno rey bıgêro, wıni xo veceno era pela seri. Karberi pêro şenê subredditê xo vırazo.
# Asnaw

Yew ancênayışê asnawkerdışi
**Asnawker**, merdımê ke asnaw kenê inan ra yeno vatış. Asnawker be quweta çeng u lınganê xo miyanê awe de şıno. Namey aye asnaw kerdışê inan ra zi yeno vatışê asnawkeri. Asnawkeri wucıdê merdımani rê zaf bifaydeya. Merdım gereke hısusên aşmanê amnani de asnaw bıkero. Asnawkeri merdıman derd u kederan ra kena dûri u serey inan kena asan. Hema merdımê ke asnawkeri nêzanê gereke asnaw mekerê. Semedo ke bena ke ê bıxeneqiyê. Ey ro zaf qursê asnawkeri estê. Merdım be peranêkê inan wazeno bıdo ay qursan eşkeno miyanê tayê heftan de bımuso asnawkeri. Tewırê asnawkeri zi zafê. Tewirêke asnawberi tewırê pılpılokiyo, tewırêke ê beqiyo, tewırêke zey kutikiyo, tewırêke zey masi yo u tayê tewırê bini zi estê. Ey ro roc cihande vernivaziyê asnawkeri yenê kerdışi u ay merdımê ke vernivaziye asnawkeri de yewın vecênê inan rê medalya yeno dayışi.

## Bıvênên

* Asnawkerdış

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Sargono Gırd

| Sargono Gırd |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Azupiranu |
| Biyayış |
SeserraXXIVİR |
| Merdış |
SeserraXXIIIİR (de merdo)  |
| Cayê merdışi |
Akkadian Empire |
| Pi |
La'ibum |
| Maye |
Enitum |
| Partner |
Tashlultum |
| Domani |
Rimush, Manishtushu, Enheduanna, Shu-Enlil û Ilaba'is-takal |
|  |

**Sargono Gırd** ya ki **Sargono Akadıc** ju qıralo ke serê İmperatoriya Akadi de hukım tıra kerdo. Biyayışê cı verê İsay 2334 u merdışê cı verê İsay 2279o. Keyey Sargoni şaro Semitkiyano. Sargon qıralo ke verê ey de biyo verdê cı ju darbe vıraşto u cay ho rê verayo. Domi cı de harê İmperatoriya Akadi memleketê İlam ra şiyo hata harê Suriya. Domi cı de terimê *İmperatoriya Cihani* veciyo. Zemono ke tede Sargon marda cı ra biyo, marda cı ey ebe ju sepet ro sero eşta u Sargon serê roy de hata seray şiyo.

## Vatey (Qısey) cı

* *Ez qıralo Agade, Ezo ki qıralo gırd Sargono*,
* *Marda mı rahiba pila u ebe nımnıtışi mı rê pe menda*,
* *Aya ki mı ju sepet sero eşta u cı re zift tıra kerda*
* *A mı ro sero eşta u ez nêşen bıveciya*
* *Ro mı hata suka Agade u Akki berdo*
* *Akki ou/aw ra vecniyo mı u zey pısa cı unayo*