Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Enformatik

**Enformatik** (be Fransızki: *informatique*) ya zi **komputerşınasiye**, şınasiya ke zanışiye û konseptê hesabnayışê komputeran berdış sero gureyena, cı rê vaciyena. Keso ke komputerşınasiye sero kar keno, sistemê kompleksi vırazeno û modelê ninan komputer rê formule keno.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Hindki

| Hindki |
| --- |
| Register |
|
 |
| Melumat |
| Dewlete û mıntıqeyi |
Hindıstan, Nepal, Pakıstan û Fici |
| Amarê qıseykerdoğan |
341 000 000 |
| Ware |
Dards, Indians, Hindıstan, Bihar, Delhi, Himachal Pradesh, Madhya Pradesh, Punjab, Racastan, Uttar Pradesh, Uttarakhand û Haryana |
| Kodê zıwani |
| ISO 639-1 |
Hi |
| ISO 639-2 |
Hin |
| ISO 639-3 |
Hin |
| Glottolog |
Hind1269 |
| Ethnologue |
Hin |
| Xısusiyetê zıwani |
| Topolociye |
Kes-Obce-Fiil, zıwanê heceyıni, zıwanê pêamyayey, pro-drop language, adjective-noun, synthetic language û postposition |
| Gramer |
Direkt vatış, vırandıre vatış û vokativ |
| Cınsiyeto gramatik |
Neriki û mayki |
| Alfabe |
Dêvenagerki |
| Keye |
Schedule languages of India
* Schedule languages of India
* Zıwanê Hinduski
 |

**Hindki** yew zıwanê do Hind - Ewropao, zıwananê Hind u Aryakiyan rao. No zıwan Hindıstan de wayirê resmiyetio. Zıwanê Hindki, zıwanê Urduki ra zaf nezdiyo u nê dı zıwani yewbinan ra abıriyayê. Amarê qalkerdoğanê xo zi 480 milyan miyan de vurriyeno.
# Hindıstan

| Hindıstan  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewlete |
| Embıryani |
Nepal, Bengladeş, Butan, Myanmar, Pakıstan, Cumhuriyetê Şariê Çini, İndonezya, Sri Lanka û Efğanıstan |
| İdare |
Executive branch of the Government of IndiaParliament of India |
| Erd |
3 287 263 km2 |
| Nıfus |
1 326 093 247 |
| Hıkumet |
Cumhuriyet |
| Serdar |
Droupadi Murmu |
| Kodê telefoni |
+91 |
| Leteyê saete |
Indian Standard Time |
| Kodê interneti |
.in |
| Zıwano resmi |
Hindki û İngılızki |
| Merş |
Jana Gana Mana |
| Cayo tewr berz |
Kanchenjunga |
| Cayo tewr nızm |
Kuttanad |
| Pere |
Indian rupee |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,63 |
| Xerita |
|  |

**Hindıstan**, yew dewleta. Cayê xo verocê Asya dero. Dewleta Hindıstani zaf gırda; dınya de hewtına (7). Zımeyê Hindıstani de Nepal, Tibet, Çin û Buhutan; verocê cı de Okyanuso Hind û Sri Lanka; rocvetış de Bengladeş û Burma; rocawan de Pakıstan û Deryayê Erebi ca gêno. Paytextê Hindıstani Newê Delhiyo. Hindıstan 28 eyaletan ra yeno pêra (mıteşekkılo). Hindıstan ezayê Mıletanê Yewbiyayeyan û G20iyo. Sistemê idareyi demokrasiya.

## Tarix

Tarixê Hindıstani dewlemendiyo. Tewr verên de Medeniyetê Hindus Valey Hindıstan de ronışte bi. Feqet wextê İsayi ra ravêr (İ.R.) 1500 de eşirê Aryanan ameyi Hindıstan. Dıme ra Yunanan, İranıcan, Ereban û Moğalan Hindıstan işğal kerdo. Seserra 18ıne de şarê Ewropa (Portekizi, Fransızi, İngilizi) ameyi Hindıstan. Feqet serra 1861ıne de Hindıstan pêro biyo koloniyê/mıstemera Britanya. Şarê Hindıstani zaf isyani kerdê; feqet Britanya semedê dinanê Hinduizm û İslam ra kontrolê xo ard. Serra 1947ıne de Mahatma Gandhi eskerê Britanya fetelna. Feqet dewleta Hindıstani biye leteyi, Pakıstan niyayo ro. Semedê Keşmıri ra, beyntarê Pakıstan û Hindıstani hewl niyo.

## İklım û sûki

Erdê Hindıstani zaf hira û gırdo. Aye ra iklımê Hindıstani zaf vuriyeno. Zımeyê Hindıstani hem germo, hem zi honıko. Labelê verocê xo zaf germıno, zaf varan vareno. Lasêri zaf zerar danê.

Sûkê gırdi:

* 1. Mumbai, Nıfuse: 12,883,645
* 2. Delhi Newe, Nıfuse: 11,215,130
* 3. Bangalore, Nıfuse: 5,104,047
* 4. Kolkata, Nıfuse: 4,638,350
* 5. Chennai, Nıfuse: 4,352,932

Sûka Mumbai zaf ravêr şiya. Mumbai de bina û banê xeylê berzi estê, sûka doviziyo, paytextê borsayo, merkezê iqtısadê Hindıstaniyo. Mumbai merkezê film û xeceliyayışiyo. Bollywood Mumbai ra zaf nezdiyo.

## Nıfus

Nıfusê Hindıstani 1,1 milyaro; dınya de dıyıno (2). % 70 şarê Hindıstani dewıco. Nuşkar û wendoğê xo zaf niyê (%65). Nêweşiya AIDSi Hindıstan de yew problemo gırdo. 5.8 milyoni şarê Hindıstani kewtê nêweşiya AIDSi. Hindıstan de mıxtelıf dini estê: Hinduism, İslam, Musewiye, Xırıstiyaniye, Zerduştiye û Bahai. Zıwanê resmiyi zafê; Hindki, İngilizki û xeylê zıwanê bini.

## İqtısad

İqtısadê Hindıstan beno gırd. Her serre iqtısadê Hindıstani % 8 beno pil. Hindıstan zaf idxalat (eksport) keno. Semedê ercaniya karkerano ra, şırketê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayiyan zaf fabrikan vırazenê. Endustriya komunikasyon, komputer û tıbi Hindıstan de raver şiya.

## Çımeyi

* Siteyê Dewleta Hindıstani
* CIA World Factbook - Hindıstan Archived 2005-05-07 at the Wayback Machine