Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Federico García Lorca

| Federico García Lorca |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
İspanya |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Fuente Vaqueros |
| Biyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Merdış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** ( de merdo) |
| Cayê merdışi |
Víznar(Dırbeta tıfıng û mass shooting ra merd)
 |
| Wendış |
Universidad de Granada û Facultad de Filosofía y Letras (Universidad de Granada) |
| Gure |
Theatre director, nuştekarê qısey, nuştekarê kayi, şair, nuştekar, bestekar, theatre manager, draftsperson, Muzisyen û librettist |
| Zıwani |
İspanyolki û Slowenki |
| Enstrumanê cınıtene |
Piyano |
| Maye |
Vicenta Lorca Romero |
| Pi |
Federico García Rodríguez |
| İmza |  |

**Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca** ya zi be namey **Federico García Lorca** şınasiyeno, (5 Heziran 1898 – 19 Tebaxe 1936) yew şair, nuştekaro İspanyol bi. Ey dest eşto tiyatro zi u tiyatro zi kerdo. Lorca yew ezay Cenerasyonê 27iê İspanya zi bi ke a grube sembolizm, futurizm u surrealizm kerd edebiyatê İspanya. Coka edebiyatê İspanya de caê cı zaf gırdo. O demê Lecê Zerrey (Cengê Sivili) de hetê faşist u mıliyetperestan kışiyao. Bedenê cı hewna nêdiyo, kamca dero nêzaniyeno.

## Heyatê cı

Lorca serra 1989 de İspanya de Granada de sûka Fuente Vaqueros de maya xo ra bi. Seserra 20. de şairanê İspanyolê tewr (en) gırdan ra yewo. Keye xo zengın bi. Coka ey şao çı wazeno bıkero. Piyê xo zac ganweş bi, maya xo zi bêveng bi. 1928 de Romancero gitano nuşt u zaf bi namdar. Ey be Salvador Dalí gureyo, modernizasyonê İspanya rê zaf kari kerdê.

Demê Lecê Zerrey de kışta cumhuriyetperestan de vınderd, verba faşistan de lec kerd. 1936 de yew faşist u mıliyetperesti o tepışt u kışt. Caê mezela cı nêzaniyeno.

Be resamo İspanyol Salvador Dalí mınasebetê ey bi. Yewbini ra hes kerdê.

## Gurê ey

* *Impresiones y paisajes* (1918)
* *Libro de poemas* (1921)
* *Oda a Salvador Dalí* (1926)
* *Romancero gitano* (1928)
* *Poeta en Nueva York* (1930)
* *Poema del cante jondo* (1931)
* *Llanto por Ignacio Sánchez Mejías* (1935)
* *Seis poemas gallegos* (1935)
* *Diván del Tamarit* (1936)
* *Sonetos del amor oscuro* (1936)

## Tiyatro

* *Mariana Pineda* (1927)
* *La zapatera prodigiosa* (1930)
* *Retablillo de Don Cristóbal*
* *El público* (1930)
* *Así que pasen cinco años* (1930)
* *Amor de don Perlimplín con Belisa en su jardín* (1933)
* *Bodas de sangre* (1933)
* *Yerma* (1934)
* *Doña Rosita la soltera o el lenguaje de las flores*
* *La casa de Bernarda Alba* (1936)
* *Comedia sin título*(1936)

## Linkê teberi

* Yew şıirê Lorcay: Roma
* Film: "Little Ashes" Lorca u Salvador Dali key yewbini di, qal keno
* Kışiyayışê yew nameyo gırd sukê da qıteke de]
# Margaret Thatcher

| Margaret Thatcher |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Qraliya Yewbiyayiye |
| Cınsiyet |
Cêniye |
| Cayê biyayışi |
Grantham |
| Biyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Merdış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** (Royal Hospital Chelsea de merdo) |
| Cayê merdışi |
The Ritz London(Topan ra merd)  |
| Wendış |
City Law School, Kesteven and Grantham Girls' School û Somerville College |
| Gure |
Siyasetkar, kimyager, Otobiyograf, barrister, merdımê dewleti, research scientist û business executive |
| Fıkır |
Conservative Party |
| Zıwani |
İngılızki |
| Hempar |
Denis Thatcher |
| Domani |
Mark Thatcher û Carol Thatcher |
| Maye |
Beatrice Ethel Stephenson |
| Pi |
Alfred Roberts |
| İtıqad |
Methodism û Anglicanism |
| Şar |
White British |
| Keyepele |
margaretthatcher.org |

**Margaret Hilda Thatcher** (b.: 13 Tışrino Verên 1925, Grantham, İngıltere, Qraliya Yewbiyayiye - m.: 8 Nisane, 2013, Londra, İngıltere, Qraliya Yewbiyayiye) siyasetkara Qraliya Yewbiyayiye biya.

Serra 1925ıne Grantham de ameya riyê dınya. Namey piyê xo Alfred Robertso u namey maya xo Beatrice Ethela. Serra 1947ıne de Fakulteyê Kimya, Universıteyê Oksfordi qedêna. Serra 1951ıne de ebe Denis Thatcheri zeweciya. Serra 1953ıne de avoqatine kerda. Serra 1959ıne de Finchley biya wekila qame. Weçinıtış ra dıme, hıkumetê Edward Heath de biya Wezira Musnayışi. Sıbata serra 1975ıne de Partiya Mıhafazakare de serdare u serra 1979ıne de serekwezira Qraliya Yewbiyayiye çiniya we.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Arşivê Embarê Wikimediya de heqa Margaret Thatcher de vêşêri multimedya esta. |
# Royê Ganji

Roy Ganjira
**Royê Ganji**, (be Hindki: *Ganga*), yew royo ke Asya de ca gêno. Erdê royi 1.320.000 km²yo. Vakurê Hindıstani û Bengladeşi miyan de ca ğeno. Dergiya royi 2704 kmya.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# İdam

**İdam** (ya zi **qerarê kıştışi**) qerarê kıştışê yew kesiyo. İdam semedê yew kesi, qerarê tewr xofino. Dewleti enê qerari dano desta. Ewro dınya de qerarê kıştışi 86 dewletan de esto. Ewropa de teyna Belarus, Letonya, Rusya de, Amerikaya Zımey de teyna DAY de idam esto.

## Sistemê idami

* be la ra idamkerdene (sistemo tewr herayo)
* be çeke ra idamkerdene (semedê tometa siyasiye ra)
* be giyotin ra idamkerene (be yew makina serebırnayene)
* be fil ra pelexnayene/heleznaene
* be sandaliyê elektriki ra şokekerdene u idamkerdene
* be çarmıx ra kıştene
* be çımê qazi ra kıştene
* be kardi ra kıştene
* be recım ra kıştene

Dınya de qerarê kıştışi

mm  çıniyo (86)

mm  semedê tayê weziyetanê xısusiyan esto (11)

mm  esto, ema 10 serra ke idam nêbiyo(25)

mm  esto (74)

## Serra 2011 de amorê qerarê kıştışi

Kanada de yew idam (1902 de, be la)
Dosya:Lingchi (cropped).jpgÇin de yew idam (1910 de, be letekerdene)
Meksika de yew idam (1999 de, be çeke)
Cesare Beccaria, *Dei delitti e delle pene*

| Dewlete | İnfazi |
| --- | --- |
| Çin | 4000+ - 5000  |
| İran | 360+ |
| Erebıstano Seudi | 102+ |
| İraq | 68+ |
| Korya Zımey | 63+ |
| Dewletê Yewbiyayey | 43 |
| Pakıstan | 36+ |
| Vietnam | 19+ |
| Efğanıstan | 17+ |
| Japonya | 15 |
| Yemen | 13+ |
| İndonezya | 10 |
| Libya | 8+ |
| Sudan | 5+ |
| Bengladeş | 5 |
| Belarus | 4 |
| Somalya | 3+ |
| Mısır | 2+ |
| Yewiya Emiranê Erebi | 1+ |
| Malezya | 1+ |
| Moğolıstan | 1+ |
| Singapur | 1+ |
| Suriya | 1 |
| Behreyn | 1 |
| Botswana | 1 |
| Saint Kitts u Nevis | 1 |

## Referansi
# David Bowie

| David Bowie |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Qraliya Yewbiyayiye |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Brixton |
| Biyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Merdış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Cayê merdışi |
Lafayette Street(Liver cancer ra merd)  |
| Wendış |
Ravensbourne University London, Ravens Wood School û City Literary Institute |
| Gure |
Ressam, Deyrvac-Nuştekarê deyıran, Gitarist, saxophonist, bestekar, kaykerê sinema, produktorê albumi, deyırnuştoğ, kayker, muzisyen, Piyanist, mime artist, vocalist, Vıraştoğ, Okultist, music video director, vıraştoğê filmi, art collector, Muzisyen, bandleader, librettist û visual artist |
| Zıwani |
İngılızki |
| Hempar |
Angela Bowie û Iman |
| Enstrumanê cınıtene |
Saksafon, gitar, Piyano, Vokal, çınaygeyê klavyeyıni, ARP 2500, musical keyboard û drum kit |
| Domani |
Duncan Jones û Lexi Jones |
| Keyepele |
davidbowie.com |

**David Robert Jones** (b. Çıle 8, 1947 - m. Çıle 10, 2016) ya zi be namey şınasiyayışi **David Bowie** kayker, produktor, entrumentalist u muzisyeno İngılızo ke 1947 de suka Brixton de maya xo ra biyo. Bowie, 1970an de xeylê albumi vetê, hetê Qy ra şexsiyetanê en muhıman miyan de 6ıne çıniyao we. David Bowie serra 2016ıne de aşma Çıle de roca 10ıne de qanseri ra merdo.

Bowie, kariyerê xo de 140 milyon ra zêde rotışê albumi tepışto. MTV u Blender de anket de tarix de miyandê venganê en hewlan de ca gırewto. Anketê OnePolli yewo *Homayanê Rocki* ra mocniyao. Serra 2008ıne zi Xelata Grammy gırewta.

## Diskografiye

* *David Bowie* (1967)
* *Space Oddity* (1969)
* *The Man Who Sold the World* (1970)
* *Hunky Dory* (1971)
* *The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars* (1972)
* *Aladdin Sane* (1973)
* *Pin Ups* (1973)
* *Diamond Dogs* (1974)
* *Young Americans* (1975)
* *Station to Station* (1976)
* *Low* (1977)
* *"Heroes"* (1977)
* *Lodger* (1979)
* *Scary Monsters (And Super Creeps)* (1980)
* *Let's Dance* (1983)
* *Tonight* (1984)
* *Never Let Me Down* (1987)
* *Black Tie White Noise* (1993)
* *Outside* (1995)
* *Earthling* (1997)
* *'Hours...'* (1999)
* *Heathen* (2002)
* *Reality* (2003)
* *The Next Day* (2013)

## Referansi
# Joseph Haydn

| Joseph Haydn |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Holy Roman Empire |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Rohrau |
| Biyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Merdış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** (Bergkirche de merdo) |
| Cayê merdışi |
Wiyana
 |
| Gure |
Bestekar, conductor, musicologist, Piyanist û independent publisher |
| Zıwani |
Alemannic û Almanki |
| Hempar |
Anna Haydn |
| Enstrumanê cınıtene |
Organ û Piyano |
| Pi |
Mathias Haydn |
| İmza |  |

**Franz Joseph Haydn** (b. 31 Adar 1732 - m. 31 Gulane 1809) yew bestekaro Awıstıryayıc biyo. Serra 1737ıne de sûka Rohrau de ameyo riyê dınya. Haydni, zey bestekaranê namdaran Mozart u Beethoven ra ornag gırewto, tede kar kerdo. Ebe nameyê *Pi Haydn*i ra şınasiyeno. Eserê xo senfoni de namdaro. Emrê xo de 800 ra zêde bestey vıraştê. Haydn, besteyê marşê Almanya *Das Lied der Deutschen* zi vıraşto. Serre 1809ıne de sûka Wiyana de merdo.

## Eserê xo

### Oratoryo ey

Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuz - 1796
Die Schöpfung - 1798
Die Jahreszeiten - 1780
### Opera ey

La Canterina - 1766
Lo speziale - 1768
Il Mondo della Luna - 1779
L'isola disabitata - 1779
La fedelta premiata - 1780
Armida - 1783
Lé Enessé - 2010
## Çımey

* IMSLP Haydn Joseph
* Biyografiye
# Etik

**Etik** felsefe miyan de, norm u moralo ke cıwiyayışê merduman vırazeno cı rê vaciyeno. Etik oyo ke cıwiyayış de persê ma se keni? Pers keno u cewabê xo geyreno. Etik de çı hewlo ya zi çı hewl niyo, pers nêbeno. Persê cı oyo ke hewl çıçiyo? Merdum cıwiyayışê xo senên weş keno, noyo. Merdum, ju ganiyê do aqılo ke yanê problemê xo rê mezgê xo ra çare vêneno. Vêrde de etik, heta Yunanê Antiki ra şono. Uca de merdumê ke felsefe kenê zey filozof Aristoteles, problemê etiki vıraşto, çarê xo geyrayo.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Manhattan

Manhattan

| Manhattan |
| --- |
|  |
|  |
| Melumat |
| Xısusiyet |
Semtê New Yorki û consolidated city-county |
| Dewlete |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| Ware |
New York City |
| Erd |
87 km2 |
| Nıfus |
1 694 251 |
| Berziye |
85 m |
| Serdar |
Gale Brewer |
| Kodê têlefoni |
212 |
| Leteyê saete |
Mıntıqay Zemanê Rocvetışi |
| Kodê posteyi |
10001 |
| Sazbiyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Cayo tewr berz |
Manhattan High Point |
| Leteyi |
Manhattan, Marble Hill, Roosevelt Island, Ellis Island, Governors Island, Liberty Island, Randalls and Wards Islands û U Thant Island |
| Namegırewtış |
Manhattan |
| Geokod |
5125771 |
| Cayê nezdiyi |
East River, Hudson River, Upper New York Bay, Harlem River û Spuyten Duyvil Creek |
|  |
| Website |
manhattanbp.nyc.gov/html/home/home.shtml |
| Xerita |
|  |
| Xerita |
|  |

**Manhattan** ponc(5) mıntıqeyanê New Yorki ra yewo. Manhattan merkezê kultur, ticaret, u finansê New Yorkio. Merkezê Mıletê Yewbiyayey u NASDAQi sûka New Yorki dero. Erdê Manhattani 59km²yo u nıfusê Manhattani texminen 1,620,000o. Ekonomiyê Manhattani zaf gırdo. Qanalê Amerika Fox, ABC, NBC u CBS Manhattan derê. İklımê Manhattani nermo.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Telekomunikasyon

**Telekomunikasyon** vateyo ke zıwanê Fransızki ra *télécommunication* ra vêrdo ra zıwananê binan. Rıstımê telekomunikasyoni Yunanki ra "*tele*" u Latinki ra "*communicare*" ra aferiyayo. Goşdarbiyayış, nuştış, asayış, simge ya zi têl, radyo, optik u rêzê elektromanyetikiyê binan ra, aletanê binan rê rıştışo, şawıtışo.
# Hokusai

| Hokusai |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Japonya |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Honjo |
| Biyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Merdış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Cayê merdışi |
Asakusa
 |
| Gure |
Ressam, xylographer, illustrator, ukiyo-e artist, senatkari, graphic artist, printmaker, designer, Nustoğ, visual artist û draftsperson |
| Zıwani |
Japonki |
| Domani |
Katsushika Ōi û Katsushika Tatsujo |
| Şar |
Japon |
| İmza |  |

**Hokusai**,(b.31 Tışrino Verên 1760, Edo - m. 10 Gulane 1849) yew resam u mimaro Japon bi.

## Galeriye

*
*
*
*
*
*
*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Arşivê Embarê Wikimedya de heqa Hokusai de vêşêri multimedya esta. |
# Instagram

| Instagram |
| --- |
|
 |
| Şınasiye |
| Tewr |
Social networking service |
| Dewlete |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| Wayir |
Meta Platforms |
| Sazbiyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Merkez |
San Francisco |
| Zıwan |
Multiple languages |
| Serdar |
Kevin Systrom |
| Akerdış |
consumerrights.wiki/w/Instagram |
| Website |
www.instagram.com |
| Twitter |
 (Pêro piya
 Teqibwani) |

**Instagram**, jew proğramo fotoğrafpaykerdışiyo ke bêucreto. Serra 2010 de vıraziya u zemano ke karber fotoğrafi ho oncıno, şeno instagram ra fotoğrafi ho pay bıkero u hem zeman de merdum şeno fotoğrafi ho be servisani cayi sosyalan ra pay kero. Raveri Instagram iPhone, iPad u iPod Touch de biyo aktiv. Dıma têlefoni Android de zi biyo aktiv. Ewrop aktivasyono namdaro. Instagram serra 2012 de Facebook rê roşiyao. Vist u ponc zuanan de versiyoni cı esto. Ebadi kameray cı 14 MBo. Serra 2010 de terefê Kevin Systrom u Mike Krieger ra vıraziyao. Lisansê cı bınê lisansê Freeware dero. Instagram de merdum şeno fotoğrafê ho bıvurno, gırdiya fotoğrafê rê eyar bıdo.

Fotoğrafo oricinal (çewt) u fotoğrafo ke Instagram vıraşo (raşt)
Instagram de versiyoni fotoğrafan
## Parzûnê aktifi

* Amaro
* Mayfair
* Rise
* Valencia
* Hudson
* X-Pro II
* Sierra
* Willow
* Lo-fi
* Earlybird
* Sutro
* Toaster
* Brannan
* Inkwell
* Walden
* Hefe
* Nashville
* 1977
* Kelvin

## Referansi
# ARD

| ARD |
| --- |
|
 |
| Şınasiye |
| Tewr |
Vılaynoğ |
| Dewlete |
Almanya |
| Tewrê neşıri |
Medya |
| Sazbiyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Bırayi |
KiKa, One, DW-TV, Phoenix (German TV station), Arte Deutschland TV, funk, EinsPlus, Das Erste, 3sat, ARD Sounds û ARD MediathekARD Foto |
| Merkez |
Stuttgart |
| Akerdış |
www.kek-online.de/medienkonzentration/mediendatenbank/#/profile/shareholder/5be1a6b6-c5dc-4a3d-ad7b-deaabd587214 |
| Website |
www.ard.de |
| Twitter |
 (Pêro piya
 Teqibwani) |

**ARD**, dewleta Almanya de yew kenalê têlevizyoniyo. Nameyê cıyo hera Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschlando. Ebe Zweites Deutsches Fernsehen (ZDF) ra piya şırketê dewleteyo resmiyo. ARD serra 1950ıne de, Almanya Rocawani de saz biyo.