Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Britanya Newiye

| Britanya Newiye |
| --- |
|  |
| Melumat |
| Xısusiyet |
Ade |
| Dewlete |
Papua Gineya Newiye |
| Mıntıqa |
Bismarck Archipelago |
| Wılayet |
Bismarck Archipelago |
| Ware |
Islands Region, West New Britain Province û East New Britain Province |
| Erd |
36 520 km2 |
| Nıfus |
513 926 |
| Berziye |
2 334 m |
| Cayo tewr berz |
Ulawun |
| Geokod |
2089703 |
| Cayê nezdiyi |
Bismarck Sea û Solomon Sea |
| Xerita |
|  |

**Britanya Newiye** (Tok Pisin: Niu Briten) hetê Bismarck Archipelago yê Papua New Guinea adeya tewr gırda. Ena ade veror yew koloniyê Almanya biya, ke Gineya newiya Almanya miyan dê almana (" Pomeranya Newiye ") name kerd bi.

Topografi ya Britanya Newiye
New Xerita de s ki u volkani asenê
*Volkanê Ulawuni u adey Lolobau*
1910 dê şarê ena ade
# Diktator

**Diktator** (be Latinki: *dictator*), idarekaro ke wayirê otoritey bêpeyniyo, her çi destê xo de tepışeno u dikte keno, cı rê vaciyeno. Demê İmperatoriya Roma de magistratusun est biyo ke diktatori rê vaciyao. Senatoy magistratusun ra kar dayêne, magistratusuni zi idarekerdışê dewlete destê xo de tepıştêne. Hema eke idarekar zorba beno se, o taw o beno diktator.
# Dwight Eisenhower

| Dwight Eisenhower |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Denison |
| Biyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Merdış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** (Dwight D. Eisenhower Presidential Library, Museum and Boyhood Homede merdo)  |
| Cayê merdışi |
Walter Reed Army Medical Center |
| Sebebê merdışi |
(Krizê qelbi ra merd)  |
| Wendış |
United States Military Academy |
| Pi |
David Jacob Eisenhower |
| Maye |
Ida Stover Eisenhower |
| Zıwani |
İngılızki |
| Partner |
Mamie Eisenhower |
| Domani |
Doud Eisenhower û John Eisenhower |
| Verên |
Harry S. Truman, George Marshall û Franklin D. Roosevelt |
| Peyên |
John F. Kennedy, Omar Bradley û John F. Kennedy |
| İqtıdariye | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 950 de ya: attempt to call field 'splitDate' (a nil value).**-**Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 950 de ya: attempt to call field 'splitDate' (a nil value).** |
|  |
| İmza |  |

**Dwight Eisenhower**, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletê Amerikayê Yewbiyayey kerda.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Arşivê Embarê Wikimedya de heqa Dwight Eisenhower de vêşêri multimedya esta. |
# Tıfıngci

**Tıfıngci**: Merdımo kı tıfıngi vırazeno, tamir keno u roşeno ey rê vanê tıfıngci. Tıfıngci tıfınganê seydkerdenı u çaqmaqlıyan serbest vırazenê, tamir kenê u roşenê. Ê binan nımıte u qaçax vırazenê, tamir kenê yan zi roşenê. Tıfıngcinı kerdenı rê zanayenı lazıma. Herkes nêşenı tıfıngan tamir kero. Vanê tıfıngan u vıraştenda tıfıngan ra fahm bıkero.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Çorşmegirewtiş

|  |
| --- |
| **Ceng** |
| Vêrde |
| **Periyodi** |
| Zemano verên · Zemano miyanên Vermodernite · Zemano modern |
| **Cay** |
| Cengê heway · Cengo enoformatik Cengê deryay · Cengê kosmosi |
| **Çeki** |
| Zırx · Artilleri Çeka biyolocike · Suwariy Çeka kimyasale · Çekê elektroni Piyade · Çeka psikolocike  |
| **Taktiki** |
|
Cengo psikolocik · Cengê partizani Manevra · Bliskrik · Çorşmegırewtış Seveknayış  |
| **Strateciye** |
|
Cengo ekonomik · Strateciya atomi |
| **Organizasyoni** |
|
Ordi · Divizyon · Batalyon |
| **Locistik** |
|
Teçhizat · Materyali · Estor · Fil Helikopter · Tank · Pırdoğ |
| **Liste** |
| Cengi · Kumandani Operasyoni |

**Çorşmegırewtış**, yew sûke, yew welat ya zi teberê cay ra irtibatê yew cayê do bini bırnayışo.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# İbranki

| İbranki |
| --- |
| Zıwano tabii |
|
 |
| Melumat |
| Dewlete û mıntıqeyi |
İsrail |
| Amarê qıseykerdoğan |
9 303 950 |
| Ware |
Israelites û İsrail |
| Kodê zıwani |
| ISO 639-1 |
He |
| ISO 639-2 |
Heb |
| ISO 639-3 |
Heb |
| Glottolog |
Hebr1246 |
| Ethnologue |
Heb |
| Xısusiyetê zıwani |
| Topolociye |
Kes-Fiil-Obce, noun-adjective, zıwanê pêamyayey û pro-drop language |
| Cınsiyeto gramatik |
Neriki û mayki |
| Alfabe |
Alfabey İbranki |
| Keye | * Kenanki
 |

**İbranki** zıwanê do Samiyo ke lızgeyê Kenani rayo, 7 milyon insan nê zıwani qısey keno. Alfabeyê İbranki 22 herfan ra ibareto û raşt ra hetê çhepi ser nusiyeno.

## Keyeyê zıwananê İbranki

* İbrankiyo Klasik (İbrankiyê İncili)
* İbrankiyê Mişna (İbrankiyo Miyanên)
* İrankiyê Demê Miyanêni
* İbrankiyê Aşkenazi
* İbrankiyê Sefaradi
* İbrankiyê Yemeni
* Cındekerdışê İbranki
* İbrankiyo Modern (Israeli)

## Zıwan

| İbranki | Erebki | Zazaki |
| --- | --- | --- |
| bayit | beyt | keye |
| barak | berk | vırsık |
| lo | la | nê |
| şemeş | şems | roc |
| zman | zaman | zeman |
| şaa | saa | saete |
| şalom | salam | selam |
| anahnu | nahnu | ma |

Alfabeyê İbranki
## İbranki ra yew nuşte

|  |
| --- |
|
בעברית נכתבו רוב ספרי התנ"ך, כל המשנה, רוב הספרים החיצוניים ורוב המגילות הגנוזות. המקרא נכתב בעברית מקראית, ואילו המשנה נכתבה בניב הקרוי לשון חז"ל. בתקופה מסוימת בימי בית שני או קצת לאחריו (החוקרים חלוקים בשאלה זו) פסקו רוב היהודים מלהשתמש בעברית כבשפת דיבור. מאות שנים לאחר בית שני כאשר חדלו היהודים להשתמש בעברית כבר נכתבו התלמודים בארמית . עם זאת ישנן עדויות שאף במאה ה-8 לספירה שפת הדיבור בטבריה שם פעלו בעלי המסורה הייתה עברית.
גם כשהשפה העברית לא שימשה שפת דיבור, עדיין שימשה לאורך הדורות, במה שמכונה תקופת הביניים של העברית, כשפת הכתב העיקרית של היהודים, בעיקר בעניינים הלכתיים: כתיבת פרוטוקולים של בתי דין, קובצי הלכות, פרשנות לכתבי קודש ועוד. גם כתיבת מכתבים וחוזים בין גברים יהודים נעשתה לעתים קרובות בעברית. ספרות הלכתית לנשים בקהילות אשכנזיות נכתבה ביידיש (למשל ספר ההלכות "צאינה וראינה"), כיוון שהנשים, בניגוד לגברים, לא למדו עברית. חיבורים יהודיים בעלי אופי חילוני או לא-הלכתי נכתבו בשפות יהודיות או בשפות זרות, לדוגמה: הרמב"ם כתב את ספרו "משנה תורה" בעברית, על אף שספרו הפילוסופי המפורסם "מורה נבוכים" שיועד למשכילי זמנו נכתב בערבית יהודית. עם זאת, "מורה נבוכים", כמו ספרים אחרים בנושאים חילוניים, תורגמו לעברית כשהיה בהם עניין לקהילות יהודיות דוברות שפות אחרות. אחת המשפחות היהודיות המפורסמות שעסקו בתרגום מערבית-יהודית לעברית בימי הביניים היא משפחת אבן תיבון |

## Noti
# Vıla vay

Vıla vay
**Vıla vay** aleto basito kı hetê vay mocneno. Vıla vay zaf aletê do asano u pratiko. Merdıman xeylê serran ra ver a vıraşta u hewna zi merdımi aye gırweynenê.
# Adır

**adırAdır**, çiyo ke vêsayena maddeyan de cı ra tani, roşti û dû veciyeno.

## Bıvênên

* Adırca
* Adırge
* Adırgan
* Şomine

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |