Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Cumhuriyet

**Cumhuriyet** (be Erebki: *جمهوری*, be Latinki: *Res Publica*) yew sistemê hetekerdışiyo. Dınya de zaf sistemê hetekerdışi estê u cumhuriyet zi enê sisteman ra yewo. Sistemê cumhuriyeti de hetenayoğan hetê merdıman be iradeyê xoseri çinıyenê we. Yanê merdımi hetekerdoğan çinenê we. Gorey sistemanê binan, sistemê cumhuriyeti de heqê merdıman dehana berzê u merdımi dehana xoserê. Esasê sistemê cumhuriyeti de edalet u demokrasiye estê.

## Bıvênên

* Cumhuriyeto federal
* Cumhuriyeto parlamenter
* Cumhuriyeto islami
* Cumhuriyeto sosyalist

## Çımey

* *Republic* (Wikipediyay İngılızki)
* *Ana Britannica* (Wikipediyay Tırki)
# Zıwanê Na-Dene

| Na-Dene |
| --- |
|
Athabask–Eyak–Tlingit |
| Cagırewtış |
Amerikay Zımey |
| Keyey zıwanan |
Zıwanê Dene-Yenisey?* **Na-Dene**
 |
| Subdivisions | * Tlingitki
* Zıwanê Atabaskki–Eyaki
 |
| ISO 639-5 | `xnd` |
| Glottolog | `atha1245` |
|  |

Tlingitki u diyalektê bınênê nê zıwani estê.

## Referansi
# Teberkerdışo sosyal

**Teberkerdışo sosyal** (ya zi **teberbiyayışo sosyal**) key merdım ya zi yew ra zêde merdımi hetê şari ra yenê teberkerdış, cı rê vaciyeno. Teberkerdışo sosyal weziyeto dezavancatıno, coka sucan miyan dı amariyeno. Çiyê kı teberkerdışê sosyali vırazenê, rêze be rêze yewbinan ra bestiyenê.

Zêderi key waziyetê merdımiyo ekonomik hewl nêbeno, o taw merdım cıwiyayışo sosyal ra kewno dûri. Coka zi merdım hetê sosyali ra nêşevekniyeno. Ana zi merdım teberê cıwiyayışê sosyali dı maneno.

Key kı dewleta sosyale veciya miyan, dewletanê Ewropa weşiya merdıman sero xeylê kari kerdê, weşiya merdıman kerda berz. Ewro zi enê dewletan dı merdımê ke yenê teberkerdış (goçkerdoği, ixtıyari, mılteciy, karkeri, cêniy uêb) inan sero politika vıraziyena.
# Safo

| Safo |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Mytilene |
| Cınsiyet |
Cêniye |
| Cayê biyayışi |
Lesbos |
| Biyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Merdış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Cayê merdışi |
Lefkada
 |
| Gure |
Şair, bestekar, nuştekar û nuştekar |
| Zıwani |
Greki |

**Safo** (Attikaki: *Σαπφώ* [sapːʰɔː]; Aiolki: *Ψάπφω* [psapːʰɔː]) ju nuştekar u şairê da Yunana ke şıirê liriki nuştê u adey Levrosi (Mıdılli) de marda xo ra biya. Tarixê biyayışê aye verê İsay 630 u 612 miyan de vuriyeno, tam nêzaniyeno. Tarixê merdışê aye verê İsay 570 ya zi ju tarixo ke enê tarixi ra nezdiyo, cıyo. Şıir u nuştey aye zaf namdarê, caê xo şıiranê liriki de gırdo. Aye şıirê xo pê fekê Yunankiyê Attikaki ra nuştê u ju olçu zi esto ki pê namê aye ra şınasiyeno. Ewro destê ma de new betiki u des letey, aye ra mendê.

Safo

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**. |
# Papağana Sultani

| Papağana Sultani |
| --- |
|  |
| Şınasnayış |
| Rêza taksoni |
Tewro biyolocik |
| Latinki |
Nymphicus hollandicus |
| Weziyet |
Tewrê ke tayn qağuyıni |
| Taksonomiye |
| Serfamilya |
Nymphicus |
| Familya |
Nymphicus hollandicus |
| Familyeyê bınêni |
Korela |
| Arestekerdış |
Taksonomik obje |
| IUCN |
|
22684828 |
|
 |

 *Nymphicus hollandicus*
**Papağana Sultani** (*Nymphicus hollandicus*), cınsê dê mırçıkanê qıta Australiya, keyey Papağanan (*Psittaciformes*) rawa.

## Bıvênên

* Papağan

## Çımey

* Pela Papağanan

|  |
| --- |
|  |
# Υ

**Y** (*Upsilon*) yew karakterê Alfabey Yunankiyo.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Α** | **Β** | **Γ** | **Δ** | **Ε** | **Ζ** | **Η** | **Θ** | **Ι** | **Κ** | **Λ** | **Μ** | **Ν** | **Ξ** | **Ο** | **Π** | **Ρ** | **Σ** | **Τ** | **Υ** | **Φ** | **Χ** | **Ψ** | **Ω** |
| **α** | **β** | **γ** | **δ** | **ε** | **ζ** | **η** | **θ** | **ι** | **κ** | **λ** | **μ** | **ν** | **ξ** | **ο** | **π** | **ρ** | **σ ς** | **τ** | **υ** | **φ** | **χ** | **ψ** | **ω** |

| Alfabeyê Yunanki |
| --- |
| Α α Alpha | Ν ν Nu |
| Β β Beta | Ξ ξ Xi |
| Γ γ Gamma | Ο ο Omicron |
| Δ δ Delta | Π π Pi |
| Ε ε Epsilon | Ρ ρ Rho |
| Ζ ζ Zeta | Σ σ ς Sigma |
| Η η Eta | Τ τ Tau |
| Θ θ Theta | Υ υ Upsilon |
| Ι ι Iota | Φ φ Phi |
| Κ κ Kappa | Χ χ Chi |
| Λ λ Lamda | Ψ ψ Psi |
| Μ μ Mu | Ω ω Omega |
| Herfê keheni |
|  | Digamma |
|  | Stigma |
|  | Heta |
|  | San |
| () | Koppa |
| () | Sampi  |
|  | Sho |

## Bıvênên

* Yunanki
# Sofía Vergara

| Sofía Vergara |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Kolombiya |
| Cınsiyet |
Cêniye |
| Cayê biyayışi |
Barranquilla |
| Biyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Wendış |
Marymount International School Barranquilla û Universidad Nacional de Colombia UNAL |
| Gure |
Model, kaykerê sinema, Spikerê televizyoni, kaykerê seriali, Vıraştoğê TV, vengdayoğ, kayker û vıraştoğê filmi |
| Zıwani |
İspanyolki û İngılızki |
| Hempar |
Joe Gonzalez û Joe Manganiello |
| Maye |
Margarita Vergara Dávila De Vergara |
| Pi |
Julio Enrique Vergara Robayo |
| İtıqad |
Katolisizm û Xıristiyaniye |
| Keyepele |
www.sofiavergara.com |

**Sofía Margarita Vergara** (10 Temuz 1972) yew kaykera Kolombiyayıca. Serra 1972yıne de Kolombiya de sûka Baranquilli de ameya riyê dınya. Ewro be rolê *Gloria Pritchett* ra seriyê TV *Modern Family* de kay kena.

## Filmografiye

### Film

Film| Serre | Namey filmi | Rol | Noti |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | *Big Trouble* | Nina |  |
| 2003 | *Chasing Papi* | Cici |  |
| 2004 | *The 24th Day* | Isabella |  |
| 2004 | *Soul Plane* | Blanca |  |
| 2005 | *Lords of Dogtown* | Amelia |  |
| 2005 | *Four Brothers* | Sofi |  |
| 2006 | *Grilled* | Loridonna |  |
| 2006 | *National Lampoon's Pledge This!* | xo |  |
| 2008 | *Tyler Perry's Meet the Browns* | Cheryl |  |
| 2009 | *Madea Goes to Jail* | T.T. |  |
| 2011 | *The Smurfs* | Odile Anjelou |  |
| 2011 | *New Year's Eve* | Ava |  |
| 2011 | *Happy Feet Two* | Carmen | veng kerdış |
| 2012 | *The Three Stooges* | Lydia Harter |  |
| 2013 | *Escape from Planet Earth* | Gabby Babblebrook | veng kerdış |
| 2013 | *Machete Kills* | Madame Desdemona |  |
| 2013 | *Fading Gigolo* | Selima |  |
| 2014 | *Chef* | Inez |  |
| 2014 | *Wild Card* | D. D. |  |
| 2015 | *Don't Mess with Texas* |  | Ancêno |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Arşivê Embarê Wikimediya de heqa Sofía Vergara de vêşêri multimedya esta. |
# YouTube

| YouTube |
| --- |
|
 |
| Şınasiye |
| Tewr |
Video streaming service, Video depokerdış, user-generated content platform, online community, live streaming service û Website |
| Dewlete |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| Tewrê neşıri |
Internet industry |
| Sazbiyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Merkez |
San Bruno |
| Zıwan |
Multiple languages |
| Xızmetê mıntıqa |
Worldwide |
| Serdar |
Steve Chen |
| Nuştekar |
Steve Chen, Chad Hurley û Jawed Karim |
| Website |
www.youtube.com |
| Twitter |
 (Pêro piya
320 231 , 6 321 297 , 822 036 , 849 574 û 2 401 747 Teqibwani) |

**Youtube** (bıwane: *yûtub*) yew keypela ke merdumi şenê videoyê xo bar kerê. 15ê Sıbate de hetê hirê karkeranê PayPalê kıhani ra vıraziyayo. Tışrinê Verênê 2009ıne de hetê Googlei ra ameyo rotene. Çekuya "*tube*"yi "*cathode ray tube*" (boriya tirica katodi) ra ameya. Ebe sloganê *broadcast yourself* (xo phêl de) veciyayo era raye.
# Thimphu

| Thimphu |
| --- |
|  |
| Melumat |
| Xısusiyet |
Suke, sûka gırse û mıntıqay letey idareyi |
| Dewlete |
Butan |
| Merkezê idareyi |
Butan |
| Ware |
Thimphu District |
| Erd |
27 km2 |
| Nıfus |
114 551 |
| Berziye |
2 321 m |
| Kodê têlefoni |
232 |
| Leteyê saete |
UTC+06:00 |
| Sazbiyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Geokod |
1252416 |
| Cayê nezdiyi |
Raidāk River |
| Website |
www.thimphucity.bt |
| Xerita |
|  |

**Thimphu** (be Xalfê Tibeti: **ཐིམ་ཕུག་**, Dzongkhaki: **ཐིམ་ཕུ** ) paytextê Butanio u Butan de sûka tewr gırda. Serra 2005ıne de nıfusê xo 79,185 biyo.
# Çinko

| Çinko (Zn)  |
| --- |
|  |
| Melumat |
| Seri |
Post-transition metal |
| Lete |
Elementê gruba 4ıne û group 12 |
| Gıraniye |
65,38 Da, а.е.м., Да, м.а.б., u.a.m., Da, u, u, Da, Da, Da |
| Amarê atomi |
30 |
| Elektronegativiye |
1,65 |
| Çapo iyonik |
0,6 Å, Å, 0,74 Å, Å û 0,9 Å, Å |
| Fonksiyonê roli |
Trace metal |
| Formulo kimyewi |
Zn |
| Ceng tepıştene |
1 û 2 |
| Nuqtaya vılêşiyayışi |
419 ℃, °C, °C, °С, °C, °C, °C |
| Nuqtaya gırêyayışi |
907 ℃, °C, °C, °С, °C, °C, °C |
| Temelê taksonomiye |
Foeniculum vulgare, Phytelephas aequatorialis, Artemia salina, Leonurus sibiricus, Tedania charcoti, Theobroma cacao û Isaria cicadae |
| Asayış |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| H | **tabloyo periyodik** | He |
| Li | Be |  | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg |  | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba |   | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
|  Fr  | Ra |   | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Uub | Uut | Uuq | Uup | Uuh | Uus | Uuo |   |
|  |
|   | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu |
|   | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr |   |

 |
|
Paxır
Gallium û cadmium |

**Çinko**, tabloyo periyodiki de yew elemento kimyewiyo. Amarê atomiyê cı 30o. Tabloyo periyodiki de sembolê cı **Zn'**yo. Çinko yew metalo hesto.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Embarci

**Embarci**: Merdımo kı, embaran dı tene, erzaq u çiyê zey inan depo keno, embar keno, hewadano u heta wextê vaybiyayeney yan zi qedinayeney nımneno ey rê vanê embarci yan zi embarwan. Merdımê kı embarcılıxey kenê, ê çi hewadanê kı, o çi piyasara werzo u vaybo kı, berê bıroşê. Tay zi çiyê xo yê vêşi benê dekenê. Merdımo kı embarcinı keno, o hım mal herineno keno embarandê xo u hım zi cı ra vejeno u beno roşeno. Embarcinı kerdenı rê zi zaf sermaye lazımo kı pa çi bıherinê u ê çi embar kerê. Xo ra kesê kı Embarcinı kena, merdımê wahêrê sermayiyê.

Tay qandê zımıstani, qandê vaybiyayenı, qandê rotenı, qandê nımıtenı çi enbaran (Depo) dı depo kenê. Enbarê teni, enbarê asıni, enbarê çimentoy, enbarê meywi u herwına. Tay zi enbari vırazenê u bı perana çi dekenê. Tay zi kırê danê çi teykerdoxan. Cayo kı çi tey enbar beno, wıjay rê vanê Embarxane.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Porto Riko

| Porto Riko  |
| --- |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Unincorporated territory of the United States |
| Mıntıqa |
US Caribbean |
| İdare |
Government of Puerto RicoLegislative Assembly of Puerto Rico |
| Erd |
9 104 km2 |
| Nıfus |
3 285 874 |
| Kodê telefoni |
+1787 |
| Leteyê saete |
UTC−04:00 |
| Kodê interneti |
.pr |
| Zıwano resmi |
İspanyolki û İngılızki |
| Merş |
La Borinqueña |
| Cayo tewr berz |
Cerro de Punta |
| Cayo tewr nızm |
Caribbean Sea |
| Pere |
Dolarê DAY |
| Xerita |
|  |

**Porto Riko** dewletê da qıtay Amerikaya. Cayê xo rocakewtena qıtaya Amerikay Zımey dero. Dorme ra Okyanuso Atlantik, Cumhuriyetê Dominiki, Deryao Karibya estê. Paytextê Porto Rikoy sûka San Juano. Nıfusê xo 3,912,054o. Zıwanê xoyo resmi İngilizki u İspanyolkiyo. Porto Riko xoser niyo u gırêdaiyê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyano.
# Moğolıstan

| Moğolıstan  Монгол улс |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewleta hegemonyal |
| Embıryani |
Cumhuriyetê Şariê Çini û Rusya |
| İdare |
Ulan Bator Government of MongoliaState Great Khural |
| Erd |
1 564 116 km2 |
| Nıfus |
3 409 939 |
| Hıkumet |
Demokrasiya parlamenter
Sistemê parlamentoy |
| Serdar |
Tsakhiagiin ElbegdorjKhurelsukh Ukhnaa |
| Kodê telefoni |
+976 |
| Leteyê saete |
UTC+08:00 |
| Kodê interneti |
.mn |
| Zıwano resmi |
Moğolki |
| Merş |
National anthem of Mongolia |
| Cayo tewr berz |
Hüiten Peak |
| Cayo tewr nızm |
Hoh Nuur |
| Pere |
Tögrög |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,74 |
| Xerita |
|  |

**Moğolıstan** yew dewleta qıtay Asyaya. Cayê xo qıtay Asya miyan dero. Dorme ra Rusya u Çin estê. Paytextê Moğolıstani sûka Ulaanbaatario. Nıfusê xo 2,646,000o. Zıwanê xoyo resmi Moğolkiyo. Sistemê idarey demokrasiya. Moğolıstani serra 1921ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# 25 Adar

Çele \* Sıbate \* Adar \* Nisane \* Gulane \* Heziran \* Temuze\* Tebaxe \* Keşkelun \* Tışrino Verên \* Tışrino Peyên \* Kanun

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
**25 Adar** Serrenamey Gregoryani de roca 84ına.

## Seramey

### Dınya de

### Welat de

- Mewlıdê Nebi (25 Adar 1899)

## Biyayışi

## Merdışi