Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Belarus

| Belarus  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewleta hegemonyal |
| Embıryani |
Letonya, Litwanya, Polonya, Ukrayna, Rusya û Yewina Ewropa |
| İdare |
Council of Ministers of the Republic of BelarusNational Assembly of the Republic of Belarus |
| Erd |
207 596,76 km2 |
| Nıfus |
9 056 080 |
| Hıkumet |
Sistemê serdari |
| Serdar |
Alexander Lukashenka |
| Kodê telefoni |
+375 |
| Leteyê saete |
UTC+03.00 |
| Kodê interneti |
.by |
| Zıwano resmi |
Belarusian û Ruski |
| Merş |
My Belarusy |
| Cayo tewr berz |
Dzyarzhynskaya Hara |
| Cayo tewr nızm |
Nẽmunas |
| Pere |
Belarusian ruble |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,81 |
| Xerita |
|  |

**Belarus** (ya zi **Rusyaya Sıpiye**), dewleta qıtaya Ewropaya. Cayê xo rocakewtena qıtaya Ewropa dero. Dorme ra Rusya, Ukrayna, Polonya, Litwanya û Letonya estê. Paytextê Belarusi sûka Minskiyo. Nıfusê xo 9,689,800o. Zıwanê xoyo resmi Belaruski û Ruskiyo. Sistemê idareyi cumhuriyeto. Belarusi serra 1990ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Guceratki

| Guceratki |
| --- |
| Zıwano tabii |
|
 |
| Melumat |
| Dewlete û mıntıqeyi |
Hindıstan |
| Amarê qıseykerdoğan |
56 400 000 |
| Ware |
Gucerat, Daman and Diu, Mahārāṣṭra û Racastan |
| Kodê zıwani |
| ISO 639-1 |
Gu |
| ISO 639-2 |
Guj |
| ISO 639-3 |
Guj |
| Glottolog |
Guja1252 |
| Ethnologue |
Guj |
| Xısusiyetê zıwani |
| Topolociye |
Kes-Obce-Fiil |
| Cınsiyeto gramatik |
Neriki, mayki û notr |
| Alfabe |
Gujarati |
| Keye |
Schedule languages of India
* Schedule languages of India
* Gujarati languages
 |

Cayê ke Guceratki tede qal beno
**Guceratki** (ગુજરાતી), Hindıstan de vist û dı zıwananê resmiyan miyan de ca gêno, zıwanê şınasiyayeyan ra yewo. No zıwan zıwanê do Hind-Ewropayo, kewno zıwananê Hind-Aryakiyan. Hindıstan de eyaletê Gucerati de wayirê resmiyetiyo. Pêro piya hetê çewres û yew (41) milyoni merduman ra qal beno.

## Nuşte be zıwanê Guceratki

ગાંધીજીની ઝૂંપડી-કરાડી જગ પ્રસિદ્ધ દાંડી કૂચ પછી ગાંધીજીએ અહીં આંબાના વૃક્ષ નીચે ખજૂરી નાં છટિયાંની એક ઝૂંપડીમાં તા.૧૪-૪-૧૯૩૦ થી તા.૪-૫-૧૯૩૦ સુધી નિવાસ કર્યો હતો. દાંડીમાં છઠ્ઠી એપ્રિલે શરૂ કરેલી નિમક કાનૂન (મીઠાના સત્યાગ્રહ) ભંગની લડતને તેમણે અહીંથી વેગ આપી દેશ વ્યાપી બનાવી હતી. અહીંથી જ તેમણે ધરાસણાના મીઠાના અગરો તરફ કૂચ કરવાનો પોતાનો સંકલ્પ બ્રિટિશ વાઈસરૉયને પત્ર લખીને જણાવ્યો હતો.તા.૪થી મે ૧૯૩૦ની રાતના બાર વાગ્યા પછી આ સ્થળેથી બ્રિટિશ સરકારે તેમની ધરપકડ કરી હતી.

## Alfabe

Alfabeyê Guceratki çewres û dı herfan ra yeno pêra.

### Herfê vengıni

અ ક a ə

આ ા કા ā ɑ̈

ઇ િ કિ i i

ઈ ી કી ī

ઉ ુ કુ u u

ઊ ૂ કૂ ū

એ ે કે e, ɛ

ઐ ૈ કૈ ai əj

ઓ ો કો o, ɔ

ઔ ૌ કૌ au əʋ

અં ં કં ṁ

અ: ઃ કઃ ḥ

ઋ ૃ કૃ r̥ ɾu

ઍ ૅ કૅ â æ

ઑ ૉ કૉ ô ɔ

### Herfê bêvengi

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ક | ka | kə | ખ | kha | kʰə | ગ | ga | ɡə | ઘ | gha | ɡʱə | ઙ | ṅa | ŋə |
| ચ | cha | tʃə | છ | chha | tʃʰə | જ | ja | dʒə | ઝ | jha | dʒʱə | ઞ | ña | ɲə |
| ટ | ṭa | ʈə | ઠ | ṭha | ʈʰə | ડ | ḍa | ɖə | ઢ | ḍha | ɖʱə | ણ | ṇa | ɳə |
| ત | ta | t̪ə | થ | tha | t̪ʰə | દ | da | d̪ə | ધ | dha | d̪ʱə | ન | na | nə |
| પ | pa | pə | ફ | pha | pʰə | બ | ba | bə | ભ | bha | bʱə | મ | ma | mə |

### Diyakritik

| Diacritik | Name |
| --- | --- |
| ં | *anusvāra* |
| ઃ | *visarga* |
| ્ | *virāma* |
# Thomas Edison

| Thomas Edison |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Dewletê Yewbiyaeyê Amerika |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Milan |
| Biyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Merdış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** (Thomas Edison National Historical Park de merdo) |
| Cayê merdışi |
West Orange(Type 2 diabetes ra merd)  |
| Wendış |
Cooper Union |
| Gure |
Mıhendis, mucid, Dekewter, fiziker, matematikwan, senarist, hetenoğê filmi û vıraştoğê filmi |
| Zıwani |
İngılızki |
| Hempar |
Mary Stilwell Edison û Mina Miller |
| Domani |
Charles Edison, Theodore Miller Edison, Thomas Alva Edison Jr., Marion Estelle Edison Oeser, Madeleine Edison û William Leslie Edison |
| Maye |
Nancy Elliott |
| Pi |
Samuel Ogden Edison |
| İtıqad |
Deizm |
| Şar |
Amerikani |
| İmza |  |

**Thomas Alva Edison** 11 Sıbate 1847 de Milan (Ohio, Dewletê Amerikayê Yewbiyayey) de ameyo ra riyê dınya. Edison mucıdê xeylê çiy biyo. Hetê elektiriki ra û xeylê hetanê binan ra icadan de imza nê merdımi esta. Sistemê elektiriki bi yew. Cayan, keyeyan û fabrikan rê vılakerdış anciya bınê serê dey ra vêciya.

Ampulê elektiriki û filmê 35mm mucıdiya Edisoni ra veciyo meydan.

(İngılızki) *A Day with Thomas Edison* (1922).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Arşivê Embarê Wikimediya de heqa Thomas Edison de vêşêri multimedya esta. |
# Nikola Tesla

| Nikola Tesla |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Kaisertum Österreich |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Smiljan |
| Biyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Merdış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** (Nikola Tesla Museum, Belgrade, Serbia de merdo) |
| Cayê merdışi |
New York City(Krizê qelbi ra merd)
 |
| Wendış |
Karlovac Gymnasium, Technische Universität Graz û Univerzita Karlova |
| Gure |
Mucid, electrical engineer, fiziker, Elektriker, mechanical engineer û futurist |
| Zıwani |
İngılızki, Fransızki, Almanki, Çeki, Macarki, Latinki, İtalyanki, Xırwatki û Sırbki |
| Maye |
Đuka Mandic |
| Pi |
Milutin Tesla |
| İtıqad |
Serbian Orthodox Church |
| Şar |
Serbs of Croatia |
| İmza |  |

**Nikola Tesla** yew mucid, muhendisê makina u elektrikiyo. Eslê cı Sırbo ( 10 Temuz 1856 - 7 Çele 1943). Ewro sistemê Elektriki de karıyaye Rodayışo Alternatif ey keşf kerdo.

## Cıwiyayış

Tesla İmperatoriya Austurya de ameyo dınya. Piyê cı yew papazê Kılisa bı. Tesla panc bıray u way bi. Milka, Angelina u Marica way cı bi u Dane zi bıray cı bı. Danê hewna Tesla panc setê beno se Bergiri ra guneno era u mıreno.

## Terbiyet

Smiljan de şıno mekteb. No mekteb dê Xristiyaney, Aritmetik u Almanki mıseno. Kolej de profesorê mektebi ra ilham gêno u tay temaşeyanê ceyrani rê xeyran maneno. Tesla xo mezg ra Hesabê integrali kerdê. Mektebê çehar seran ey hirê sera miyan de qedina u biyo mezun. Gencina xo de ey kıtabanê Mark Twaini wendê u zerqê mezgê ey dehana beno hera. Mektebê berzi Graz de dewam kerd. 3 seran dê piyê cı merd. Çend seri Ey nêşa xo idare kero. Ey çend zemani xo da şımıtene u xumar. Ey pê xumariya deynê xo da u ihtisasê xo dewam kerd lakin mekteb nimçe vırada. .
Tesla, seranê 1870an dê Mıhendisey u Fiziki sero ihtisas kerdo. Seraniya seranê 1880an de Telefoni sero şirketê Continental Edison'i dê guriyayış dê esanayiya enerciyê elektrik sero ey tertib cerrebnayışi kerdi bi.

## Ravêrdışê Amerika

1884 de o ravêrd Dewletê Amerikayê Yewbiyayey u Welatdariyey gırot. Veraniya guriyayışê xoyê şexsi o şirketê Edison Machine Works' dê guriya. Dıma tay wertaxana piya şirketi u laboratuari saz kerdi. Ey patentê (RA) motorê indüksiyon ra sera 1888 de terefê lisansê şirketê Westinghouse Electric ra xeylê pere kerd qezenc u seba proceyanê binanê xo rê finansman kerd xo dest.
# Hedis

**Hedis**, ferheng de maneyê cı qıse û xebero. Maneyo zafi se çiyo ke pêxemberi kerdo û vato inan pêronan rê vanê hedis. Çımeyê hedisan Qur’an-i Kerimo. Kesê ke hedisan kenê arê û cı sero fıkır beyan kenê, inan rê vanê muhedis.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |