# Japonya

| Japonya  |
| --- |
|  |
| Desmal û Arma |
|   |
| Melumat |
| Ware |
Dewleta hegemonyal |
| Embıryani |
Rusya, Korya Veroci, Cumhuriyetê Çini, Cumhuriyetê Şariê Çini, Dewletê Yewbiyaeyê Amerika û Fılipin |
| İdare |
Cabinet of JapanKokkai |
| Erd |
377 972,28 km2 |
| Nıfus |
123 802 000 |
| Hıkumet |
Monarşiya Qanuni |
| Serdar |
Naruhito |
| Kodê telefoni |
+81 |
| Leteyê saete |
Japan Standard Time |
| Kodê interneti |
.jp |
| Zıwano resmi |
Japonki |
| Merş |
Kimigayo |
| Cayo tewr berz |
富士山 |
| Cayo tewr nızm |
Hachirōgata |
| Pere |
Yenê Japonya |
| Ravêrşiyayışê heqa merdıman |
0,93 |
| Xerita |
|  |

**Japonya**, yew dewleta u cayê xo mıntıqa ra rocvetışê Asya dero. Japonya 3.000 (hirê hezari) ra zêde adeyan ra yena pêra (mıteşekkıla). Hokkaido, Honşu, Şikoku u Kyuşu adeyê pilê. Rocawanê (ğerbê) Japonya de Çin, Koryay Zımey, Koryay Veroci u dormey xo de Okyanuso Pasifik estê. Paytextê Japonya Tokyowo. Japonya ezaya Mılliyetanê Yewbiyayiyan u G8iya. Sistemê siyasetê xo monarşiya qanuniyo, feqet yew serwezir hukım keno. Labelê sistemê iqtısadi kapitalizmo. İqtısadê Japonya zaf quwetıno u dınya de ê dıyino.

## Etimolociya namey cı

Namey dewlete be işaretê 日 (wendış *ni*, mena „roc“ ya zi „roce“ de) u 本i (wendış *hon*, mena „çıme“, „kok“ ya zi „destpêkerdış“i de) ra yeno pêra. Seba ke Japonya be leqema „dıwela veciyayışê tici“ zi şınasiyena. No nameo pêrabeste şeno hem zey *Nippon*i (にっぽん) hem zi *Nihon* (にほん) bêro werdene. Cokao ke zıwano resmi de, serê peran u pulanê Japonya de, yewna zi organizasyonanê beynelmıleli de „Nippon“ gureniyeno. Zıwano rocane u qıseykerdışi de zi zêdêr „Nihon“ vêreno.

## Tarix

Verê seserra 20i de Japonya quwetıne nêbiye. Feqet newedariya (dêmdariya) endustriye dıma zaf biye quwetıne. Japonya Cengê Dınya Yewine ra ğalıb veciye u hukım kerd rocvetışê Asya. Wextê Cengê Dınya Dıyine de Japonya biye zaf quwetıne u dewletê zey Çin, Filipin, Korya, İndonezya u Malêzya işğal kerdi. Feqet Dewletê Amerikayê Yewbiyayey bombaya atomi eşte Japonya ser u Japonya Cengê Dınya dıyine kerd vini.

## İklım u bacari

İklimê Japonya honıko; zaf şıliye varena (varan vareno). Seba şıliye ra, erdê Japonya sero khewe u dar zafo. Feqet her serre zelzeley benê.

Bacarê Gırdi:

* 1. Tokyo, Nıfus: 12.200.000
* 2. Osaka, Nıfus: 2,629,252
* 3. Nagoya, Nıfus: 2,190,549
* 4. Kobe, Nıfus: 1,521,164
* 5. Kyoto, Nıfus: 1,473,068

Bacarê Tokyoy zaf raver şiyo, tede bina u banê xeylê berzi estê. Tokyo bacarê dewizio, paytextê borsao, merkezê iqtısadê Japonya u Asyao. Japonya de xeylê şırketê teknolociye u iqtısadi estê.

Xerita Japonya
## Nıfus

Nıfusê şarê Japonya 127 milyono. Mıxtelıf mılleti tede estê; Çinıci, Koreyıci, Taiwanıci. Feqet nıfusê Japonya her serre beno şenık. Gorey vatena merdumê ilmê cemaeti, serra 2100y de nıfusê Japonya beno 60 milyon. Dinê Japonya Şintoizm u Budaizmo. Zıwanê resmi Japonkiyo.

Serdar: Naruhito

## İqtısad

İqtısadê Japonya zaf gırdo, dınya de ê dıyino. Endustriya teknolociye u komputeri zaf be qalitewa. Japonya xeylê wesıtan (otomobilan) vecena. Mitsubishi, Toyota u Honda firmeyê Japonyaê. İdxalatê (eksportê) Japonya zafo u idxalatê Japonya zaf biyo dewlemend.

## Çımey

* Sitey Dewleta Japonya