# Almanki

| Almanki |
| --- |
| Zıwano modern |
|
 |
| Melumat |
| Dewlete û mıntıqeyi |
Almanya, Awıstırya, Belçıka, Çekya, Danimarka, İtalya, Liechtenstein, Luksemburg, Polonya, İswiçre, Fransa û Rusya |
| Amarê qıseykerdoğan |
76 540 740 |
| Ware |
Alman, Awıstırya, Karlovy Vary Region, Usteçki, Almanya, Trentino-Alto Adice û Trentino |
| Diyalekti |
Austrian German, Early New High German, Old High German, Middle High German, Denglisch, Yidişki, Central German, Upper German, Almankiyê Pensilvanya, Rotwelsch û Swiss German |
| Kodê zıwani |
| ISO 639-1 |
De |
| ISO 639-2 |
Deu |
| ISO 639-3 |
Deu |
| Glottolog |
Stan1295 |
| Ethnologue |
Deu |
| Xısusiyetê zıwani |
| Topolociye |
Kes-Obce-Fiil, Nizamê Halê F2, Zıwanê Akusativ-Nominativ, Kes-Fiil-Obce, stress-timed language, Zeman-Muamele-Mekan, zıwanê pêamyayey, stress û adjective-noun |
| Gramer |
Halê namey, genitif, dative case û akuzatif |
| Modo gramatik |
Indikativ, kipê emıri û subjonktiv |
| Cınsiyeto gramatik |
Neriki, mayki û notr |
| Alfabe |
German alphabet û German Braille |
| Keye | * South Germanic
 |

**Almanki**, yew zıwanê Hind-Ewropao. Texmin beno ke 155,000 milyon merdımi Almanki qısey kenê. Almanki Almanya, Lixtınştayn, Belçika, İswiçre, Luksemburg û Awıstırya de zıwanê resmiyo. Taê mıntıqanê İtalya, Polonya û Danimarka de zi qısey beno. Almanki zıwananê Yewiya Ewropa ra yewo û miyanê herranê Yewiya Ewropa de tewr zıwano qıseybiyaeo. Koloniyanê Almanyaê kıhan de zi nıfusê qıseykerdoğanê Almanki esto. Rocvetışê Ewropa de cayanê zey Rusya, Macarıstan û Slowenya de zi qısey beno.

Anadoliye de vist û panc henzar Almani weşiya xo ramenê. Ezanê nê grube rê vanê "Bosporus-Deutsche" (yani Almanê Boğaziçi) û gruba bin zi Almanê ke mıntıqaya Deryay Sıpêy de cıwiyenê, aya. Almanki be alfabey Latini nuşiyeno. Herfê xoyê xısusi zey Ää, ß estê.

## Alfabey Almanki û wendışê cı

Almanki be alfabey xo nuşiyeno. No alfabe alfabey Latinki ra vıraziyao, vist û şeş herfi, hirê umlauti û yew eszettê cı estê.

| Herf | Wendışê cı be İPA | Vengê cı be herfanê Zazaki | Wendışê cı be İPA | Wendışê cı be herfanê Zazaki |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Aa** | a/ɑ | a/â | ɑˑ | a |
| **Bb** | b | b | beˑ | beğ |
| **Cc** | ʦ | ts | ʦeˑ | tseğ |
| **Dd** | d | d | deˑ | değ |
| **Ee** | ɛ/e | e | eˑ | eğ |
| **Ff** | f | f | ɛf | ef |
| **Gg** | ɡ | g | ɡeˑ | geğ |
| **Hh** | h | h | hɑ | ha |
| **Ii** | ɪ/i | i/î | iˑ | î |
| **Jj** | j | y | jɔt | yot |
| **Kk** | k | k | kɑˑ | kâ |
| **Ll** | l | l | ɛl | el |
| **Mm** | m | m | ɛm | em |
| **Nn** | n | n | ɛn | en |
| **Oo** | ɔ/o | o/ô | oˑ | ô |
| **Pp** | p | p | peˑ | peğ |
| **Qq** | k | k | kuˑ | kû |
| **Rr** | ʀ | ġ\* | ɛʀ̥ | er |
| **Ss** | s/z | s/z | ɛs | es |
| **Tt** | t | t | teˑ | teğ |
| **Uu** | ʊ/u | u/û | uˑ | û |
| **Vv** | f | f | faɔ̹ | fau |
| **Ww** | v | v | veˑ | veğ |
| **Xx** | ks | ks | ɪks | iks |
| **Yy** | y | ü | ˈyp.sɪ.ˌlɔn | üpsilon |
| **Zz** | ʦ | ts | ʦɛt | tset |
| **Ää** | ɛ | e | — | e |
| **Öö** | ø | ö | — | ö |
| **Üü** | y | ü | — | ü |
| **ẞß** | ss | ss | ɛs ʦɛt | es tset |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |

|  |
| --- |
|  Wikipediya, be zıwanê Almanki esta. |