Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Qurane

**Qurane** (Erebki: قرآن) Mıhemmed ri amey û kitabi İslam (Mislimanan) o. Mıslum ını kıtapra itiqat keno. Zuane ını Qurane, zuane Erebkio. Xora Mıslum, zuane erebun malla ven duno, nımaj keno, ayet qalkeno.

Qur’an nê her di kitaban û dinan heq veynenu. Welakin Qur’an, hukmi nê kitaban darenu wi û heti din û itiqadi ya prensiban û şertani newan anu. Gorey muslimanan Tewrat û İncil amey tehrif kerdiş (bediliyêyi), ewro heqiqi Tewrat û İncil miyan de çiniy. Mısılmanan çım de qur’an, kitabo heqo peyen u, ey ra dim sewbina kitabo heq (semawi) niamo û hini ninu zi. İslam zi dino mukemelo peyen u.
Gorey hirê heme kitaban zi Homayi (Rebbi) erd û asmiyen (kainat) şeş roji û şeş şewi de virêşti. Xeleqnayişi Adem û Hewa û cenet ra vetişi ninan, tufani Nuhi, hirê heme Din û kitaban de zi hema hema eyni şekil de vacênu. Uca ra pey tarixa ortax bi İbrahimi dest pêkena.

Mısılmani vanê ke Qurane de Mıhemmed mucizan mucnenu ra. Qurane de tarix, ra behs benu, herbi ke o wext biy tede ca gini. Biye ninan şerti İslami, ê imani, ferz û wacibi, prensibi komelki (cematki) û idari û çi winayeni esti. Ninan ra wet merdim eşkenu wacu ke hem İncil de hem Qur'an de % 80 çi ko Tewrat de viyerenu tekrar benu. Heti efsanan, hikayan, tarixan , mintiqan, miletan, bacar û medeniyetan a nê kitabi hema hema sey yewbinan ê, yewbinan temam keni.

Qurane
## Bıvênên

* Qurana Sena
* Mıhemmed
* İslam
* Camiye
* İncile
* Tewrate

## Çımeyi

* Al-Quran (Qurane) Archived 2009-01-29 at the Wayback Machine project with more than 145 translations in 35 different languages.
* Qurane
* Quran Word by Word // QuranAcademy.org
# Heywanşınasiye

|  |
| --- |
| **Heywanşınasiye**
 |
| **Lızgey Zoolociye** |
|
Akarolociye
Araknolociye
Entomolociye
Etolociyw
Herpetolociye
İhtiyolociye
Mammalociye
Mirmekolociye
Noroetolociye
Ornitolociye
Paleozoolociye
Paleontolociye
Protozooloji
Setolociye |
| **Tarixê Zoolociye** |

**Heywanşınasiye**, zanışiya ke heywanan sero geyrena cı, aye rê vaciyeno.

## Bıvênên

* Heywani
# Botanik

Nebat ra tayê vêney
**Botanik**, zanışiya ke rewekan sero geyrena cı, aye rê vaciyeno. Botanik lızgeyê biyolociyeyo. İnsan senê bıkero ke nê rewekan ra tenêna zêde istıfade bıkero û nê reweki senê iklım de, senê erd de, senê tebiet de rewenê, nê persan sero zi xebetiyeno.

## Bıvênên

* Nebat
# Filê Asya

**Filê Asya** (*Elephas maximus*) dı cınsanê filan ra yewo, verocê qıtay Asya sero cuyeno. Filê Asya qıta sero tewr ganiyo gırdo u berzo. Filê Asya hetê asayışi ra Filê Afrika ra abırriyeno. Goşê filê Afrika gorey ê binan kılmo.
# Antropolociye

**Antropolociye** ya zi **merdumşınasiye**, be Yunanki: ebe çekuyanê *anthropos* [merdum/insan] u *logos* [zanışiye/ilm] vıraziya. Antropolociye insanan u cemaet miyan /werte de ferq u zey yewbinine sae kena u her het ra nae analize-kerdene rê guriyena.

## Grubê antropolociye

1. Antropolociya biyolocike
2. Antropolociya fiziki
a) Antropolociya adliye
b) Primatolociye
c) Paleoantropolociye
d) Antroplociya Sosyale u Zagonele
# Bakteriyolociye

**Bakteriyolociye** şınasiya ke lızgeyê mikrobiyolociye û bakteriyan sero gurêyena. Anton van Leeuwenhoeko Hollandayıc mikroskob diyo, icad kerdo û temelê mikrobiyociye eşto. Xebetnayışê Pasteuri ra tepeya seserra 19ıne de na şınasiye xo aver berda. Tenıknayış û cıgeyrayışê mikroorganizmayan, cayanê binan de cıresnayışê bakteriyan û karê nezdi kewnê zerreyê bakteriyolociye. Merdumo ke na lızge de kar keno û zanayo, cı rê bakteriyolog vaciyeno.
# Mammalociye

**Mammalociye**, zanışiya ke heywananê cıcıkınan sero geyrena cı, inan rê vaciyeno.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# İlmê theyr u thuri

|  |
| --- |
| **Heywanşınasiye**
 |
| **Lızgey Zoolociye** |
|
Akarolociye
Araknolociye
Entomolociye
Etolociyw
Herpetolociye
İhtiyolociye
Mammalociye
Mirmekolociye
Noroetolociye
Ornitolociye
Paleozoolociye
Paleontolociye
Protozooloji
Setolociye |
| **Tarixê Zoolociye** |

**İlmê Theyr u Thuri** (*Ornitology*) yew lızgey zoolociyo ke balê xo dano a theyran. Nezdiyê 10.000 cınsê theyr u thuri sero xebetiyeno.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Cênomê merdumi

**Cênomê merdumi** cênomê Homo sapienso. 23 (vist u hiri) kromozoman ra vıraziyeno. Nê 23 kromozoman ra 22 (vist u dı) kromozomê otomazalo. Kromozomê ke mendê, inan cınsiyetê merduman belli keni u mocnini.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Drosera

| Drosera |
| --- |
|  |
| Şınasnayış |
| Rêza taksoni |
Cıns |
| Latinki |
Drosera |
| Taksonomiye |
| Tewr |
Carnivorous plant |
| Serfamilya |
Droseraceae |
| Familya |
Drosera |
| Familyeyê bınêni |
Drosera û Sundew |
| Babetê cı |
Capsule |
| Arestekerdış |
Taksonomik obje |
| Çıme |
Flora Reipublicae Popularis Sinicae, volume 34(1), Encyclopædia Britannica 11th edition û Meyers Konversations-Lexikon, 4. Auflage (1885–1890) |
|
 |

**Drosera** (be Zazaki: *gula xuski*), familyaya goşteweran ra yew nebato. Dınya sero 194 tewrê cı estê.

## Bıvênên

* Lista tewranê Drosera

|  |
| --- |
|  |
# Dendıkci

**Dendıkci**: Merdımo kı dendıki, fıstıxi, nıhey, qıznawi u çiyo zey inan (yanê çiyê çerezi) pıraynayê u rotê ey rê vatê çerezci yan zi fıstıxci, yan zi dendıkci. Fıstıqcinı, dendıkcinı kerdenı rê zi ca u sermaye, makiney tey pıraynayenı u herwına lazım bı.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Eno meqale yew vernuşteyo. Şıma şenê enê nuşteyi **bıvurnên**.  |
# Cew

| Cew |
| --- |
|  |
| Şınasnayış |
| Rêza taksoni |
Tewro biyolocik |
| Latinki |
Hordeum vulgare |
| Taksonomiye |
| Serfamilya |
Hordeum |
| Familya |
Hordeum vulgare |
| Babetê cı |
Caryopsis |
| Arestekerdış |
Taksonomik obje û grain crop |
| Çıme |
Nordisk familjebok, Zhiwu Mingshi Tukao, Flora Reipublicae Popularis Sinicae, volume 9(3), Encyclopædia Britannica 11th edition, The Domestic Encyclopædia; Or, A Dictionary Of Facts, And Useful Knowledge, New International Encyclopedia, Meyers Konversations-Lexikon, 4. Auflage (1885–1890) û Pauly–Wissowa |
|  |

**Cew** (*Hordeum vulgare* L.) familyay ğeleyi ra yew teneyo. Hem werdi rê hem zi seba malti ra formê alkoli de ca gêno.

|  |
| --- |
|  |

Şablon:Biyoenerciye
# Vergilius

| Vergilius |
| --- |
|  |
| Melumato şexsi |
| Dewlete |
Roma Antike |
| Cınsiyet |
Camêrd |
| Cayê biyayışi |
Andes |
| Biyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Merdış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** (Parco Virgiliano de merdo) |
| Cayê merdışi |
Brindisi
 |
| Gure |
Şair û nuştekar |
| Zıwani |
Latinki |
| Maye |
Magia Polla |

**Publius Vergilius Maro** (b. Mantova, 15 Tışrino Verên 70 V.İ. - m. Brindisi, 21 Keşkelun 19 V.İ. yew nuştekar u şairê Cumhuriyetê Roma biyo. Vergilius nuştekarê *Aeneis*, Georgica u Bucolica.

## Qısey

>  Timeo Danaos et dona ferentes
>
>
>
>

## Bibliyografiye (Vergilius)

Vergilius
* *Appendix Vergiliana*, 44 V.İ.-38 V.İ.
* *Bucolica, 42 V.İ.-39V.İ.*
* *Georgica*, 36V.İ.-29V.İ.
* *Aeneis* 29V.İ.-19V.İ.

## Bibliyografiye

* Vladimiro Zabughin, *Virgilio nel Rinascimento italiano da Dante a Torquato Tasso*, Bologna, Zanichelli, 1921-23
* André Bellessort, *Virgile et Dante*, «Le Correspondant», 319, 1930, p. 481 ss.
* Pierre De Nolhac, *Virgile chez Pétrarque*, «Rev. des Deux Mondes», 1930, p. 547 ss.
* Angelo Monteverde, *Virgilio nel Medio Evo*, in «Studi medioevali» V, 1932, p. 266 ss.
* Cyril Bailey, *Religion in Virgil*, Oxford, Clarendon Press, 1935
* William F.J. Knight, *Virgilio romano* (*Roman Vergil*), trad. di O. Nemi e H. Furst, Milano, Longanesi, 1949 [London, 1944, II edizione]
* Augustin Renaudet, *Dante humaniste*, Paris, Les Belles Lettres, 1952
* William F.J. Knight, *Vergil's, secret art*, in «Rivista di cultura classica e medievale» IV, 1964, p. 121 ss.
* José Oroz Reta, *Virgilio y los valores del clasicismo y del humanismo*, in «Helmantica», XXIV, 1973, p. 209 ss.
* *Enciclopedia Virgiliana*
* Davide Nardoni, *La terra di Virgilio*, in «Archeologia Viva» N.1/2, pag.71-76, 1986
* Karl Büchner, *Virgilio. Il poeta dei Romani*, Brescia, Paideia, 1986. [Stuttgart, Alfred Druckenmuller, 1955]
* Richard Heinze, *La tecnica epica di Virgilio*, Bologna, Il Mulino, 1996 [Leipzig, 1914]

## Çımey

|  |  |
| --- | --- |
|  | Arşivê Embarê Wikimediya de heqa Vergilius de vêşêri multimedya esta. |

* Biografiye Vergilius Archived 2012-10-01 at the Wayback Machine
* Bucolica, Georgica u Aeneis, The Latin Library
* Bucolica
* Georgica Archived 2007-12-18 at the Wayback Machine Georgica
* Aeneis
* Accademia mantovana Archived 2009-06-14 at the Wayback Machine
* Virgil.org
# Réunion

| Réunion |
| --- |
|  |
|  |
| Melumat |
| Xısusiyet |
Mıntıqey ê Fransa, Departmanê deryaraveri û Cao beste |
| Dewlete |
Fransa |
| Mıntıqa |
Afrika Rocvetışi, Overseas France û Mascarene Islands |
| Wılayet |
Mascarene Islands |
| Ware |
Fransa û South Indian Ocean Defense and Security Zone |
| Erd |
2 512 km2 |
| Nıfus |
889 679 |
| Serdar |
Huguette Bello |
| Leteyê saete |
UTC+04:00 |
| Zıwano resmi |
Fransızki |
| Sazbiyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Cayo tewr berz |
Piton des Neiges |
| NUTS |
FRY4 |
| Leteyi |
Reunion Island û Petite Île |
| Zıwanê bini |
Reunionese Creole û Fransızki |
| Geokod |
935317 |
| Cayê nezdiyi |
Okyanuso Hind |
|  |
| Website |
www.regionreunion.com |
| Xerita |
|  |
| Xerita |
|  |

**Réunion** (Fransızki: *La Réunion* [laʀeyˈnjɔ̃]), Afrika de yew adeyo ke aidê Fransayo.

## Xısusiyeti

* Nameyo tam: La Réunion (*wendış: Reünyon*)
* Erd: 2504 km²
* Paytext: Saint-Denis
* Pere: Euro
* Zıwan: Fransızki (resmi) u Créole réunionnais
* Nıfus: 842 767 (2014)
* Qezenc: 4800 $ (/merdım)
# Queensland

| Queensland  |
| --- |
| Desmal u Arma |
|   |
| Melumat |
| Dewlete |
Australya |
| Ware |
Australya |
| Sazbiyayış | **Lua error Xetay pele Modul:Wikidata dı rêza 1004 de ya: attempt to call field 'between' (a nil value).** |
| Paytext |
Brisbane |
| Erd |
1 729 742 km2 |
| Nıfus |
5 618 800 |
| Cayo tewr berz |
Mount Bartle Frere |
| Serdar |
Steven Miles |
| Kodê têlefoni |
07 |
| Letey saete |
UTC+10:00 |
| Geokod |
2152274 |
| Embiryani |
Awıstralya Veroci, Gallera Verociya Newi û Erdê Zımey |
| Website |
www.qld.gov.au |
| Xerita |
|  |

**Queensland**, yew eyaletê dewleta Australyayo.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Arşivê Embarê Wikimedya de heqa Queensland de vêşêri multimedya esta. |

Şablon:Warey û mıntıqê Australya
# 1967

1962- 1963- 1964- 1965- 1966 - **1967** -1968 -1969- 1970 -1971- 1972

**1967**, goreyê reqemanê romenan ra nuştışê cı *MCMLXVII* aseno.

Teqwimanê binan de 1967
| Gregoryen | 1967  |
| Ab Urbe | 2720 |
| Teqwimê Ermeniyan | 1416 ԹՎ ՌՆԺԶ |
| Asuri | 6717 |
| Teqwimê Bahai | 123–124 |
| Teqwimo Bengalki | 1374 |
| Teqwimê Berberan | 2917 |
| İngılız | 15 Eliz. 2 – 16 Eliz. 2 |
| Teqwimê Budistan | 2511 |
| Teqwimê Myanmari | 1329 |
| Teqwimê Bizansi | 7475–7476 |
| Teqwimo İbranki | 5727–5728 |
| İran | 1345–1346 |
| Teqwimo Hıcri | 1386–1387 |
| Teqwimê Japonan | Shōwa 42 (昭和42年) |
| Teqwimê Korya | 4300 |
| Teqwimê Minguo | Çin 56 民國56年 |
| Thai solar | 2510 |
|  |  |

## Seramey

### Qewmıyayışê dınya

#### Alaydayeni

#### Nobeli

### Qewmıyayışê memleketi

## Biyayışi

* Marie NDiaye, nuştekara fransıza.
* 2 Sıbate 1967 de Edu Manga ameyo riyê dınya.

## Merdışi