Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Aköl de Balentin

Yäärthiingäär de Aköl de Balentin

**Aköl de Balentin** ee köl piɛth de miɛtdepiɔ̈u ye rot looi në Pɛnërou 14. Ye köölë në ruɔ̈ɔ̈nic ayanë kɔc nhiar röt nhiɛ̈ɛ̈rden nyuɔ̈th röt. Ye yänë aye looi në miɔɔc de gaak, cokolet, ku athöör ke nhiɛ̈ɛ̈r ka miɔcpiɛth. Athöör ke nhiɛ̈ɛ̈r aye gam në kɛmken. Kek athöör yeke gamke aaye cɔɔl Balentin. Kɔc kɔ̈k aye raan tök lɔc ku cɔɔl ye Balentinde, mhiɛ̈ɛ̈rde, määth, ku lɛ̈cde nyuɔɔth.

Kä ye köl de Balentin nyuɔɔth aayïk puɔ̈u, gaak, ku Kupid kënë lande with. Aköl de Balentin ee ciëkë në rin ke raan cï nɔ̈k në gämic ye cɔl Balentin cïthieei. Yen ee ye Bicop ye thiek cïke jäi luaak looi.

Wäär në ruɔ̈ɔ̈n buɔɔt thiɛ̈ɛ̈r ku ŋuaŋ cï wan, kɔc thiäk röt në Balentin aaye looi në Dïŋlïth. Abaköök cï ke Dïŋlïth cï köök Amerika acï ye luooi de Balentin bï jat në keek. Në Tɔŋ de Rou de Pinynhom cök, apuruk ke Amerika aacï ye ciɛɛŋë lɔ bɛ̈i Yurop.

## Anyikol

Në ruɔ̈ɔ̈n buɔɔt thiërdiäk de dhiɛ̈ɛ̈th de Yecu, Balentin eeye Bicop de pan de Tɛrnï në Italia. Ee ye ruëi cïke jäi luaak looi beyic. Kek ruɛ̈ike aake yeke jai në kë kënë kɔc ke thiëk thook mat në ruääi, ka nëkë yenë athiëëk apuruk ka ye alony ku yekënë yenëka yenë thiëëk jäi. Bicop Balentin eye kɔc thiak röt gäm gɛk domde. Ku ëkënë yënë gaak yic thiɛk në aköl de Bicop Balentin. Ye luɔɔi ye akën bɛ̈nyŋaknhom miɛ̈tpiɔ̈u. Në aköl nïn 14 de pɛɛi de rou ne ruɔ̈ɔ̈n 269 YC [Yecu Cök], Balentin acï tɛɛm nhom wei në kë de gämde.
# Peithbuk

**Peithbuk** (Facebook) ee lon ŋiɛciɛɛŋ ajuarwël ku ɣɔ̈nanuëët aake jɔk ke pen ë rou ruɔn 2004 . Adöny ŋiɛciɛɛŋ TNC. Na lee bɛ̈n pen dhoŋuan 2012, Facebook acï laŋ tïmëtïmdätök kɔc lui yeen. Kɔc lui yeen alëukë bïk naŋ tɛ̈tërot, mɛt kɔc kɔ̈k lui ëyeen ke mäthke, ku tooc wël. Kɔc lui Facebook aadhïl kerïn kaŋ gɔ̈tpiny ɣönënuëët. Kɔc lui thïn alëukë bïk röt mät akuut lui thïn. Akuutkä alëukë bïk tɔ̈ tɛ̈nluɔi, ɣön gäär, ɣöndïtëgät, tëdë ke ye käk kɔ̈k nhiarke. Wɛ̈t cɔl Facebook abɔ̈ tënë rim athöör cï yiëk mïth ëgät, jɔ̈t ruɔ̈n ɣön ë gɛ̈t kɔc ɣöngɛ̈ndït. Pamatnhom Wuɔ̈t Amerika-Athörkä aa mïth gɛ̈t kuɔny bïk röt ŋic kamken apath. Facebook ee kuat kɔc lui thïn pät kɔc ye lueel ka cï ruɔ̈n thiäär ku diäk dööt bïk yakɔc lui ɣönnuëët.

Facebook ajɔk rot ɣöndïtpiööc Harvard manh ë piööc cɔl Mark Zuckerberg kek mäthken rɔmkek ɣöt ku kek kɔc luɔi mïkuën kuën käŋic yïï Eduardo Saverin, Dustin Moskovits, ku jɔl yaa Chris Huɣes. Akut ke tɔ̈ gönënuëët tueŋ ë röt aake ye mïthpiööc Harvard. Na ye ciëën ke mɛt mïth kɔ̈k ɣöödït piööc alɔŋ Bostonm, Akut Ivy, ku ɣöndïtpiööc Stanford. Ku acï jal bɛ̈n päl meth ëbɛ̈n ɣöötdïtpiööciic kɔ̈k. Yetɛ̈në, acï bɛ̈n ŋäny mïth ɣɔ̈ngɛ̈t pan piööcdït, ku jɔl a thökde, cï bɛ̈n yiëk kuat manh cï ruɔ̈n 13 ku nhial dööt. Tɛ̈cït tënë cï kɔc ye luɔ̈ɔ̈i ye luɛɛl thïn. Lueelde Consumer Report.org pen dhiëc 2011 atɔ̈ tïmëtïm 7.5 meth tɔ̈ piiny ruɔ̈n 13 aala akuën. Kënë acï löny ɣönnuëët dhoŋkɔ̈ɔ̈th.
# Ɣɔ̈k

Ɣɔ̈k

**Ɣɔ̈k** ee wɛ̈t ye nyooth kuat de läi ye dhiëth në meth, ku ka ye kuat ë Bos. Ɣɔ̈k aade yiic, thɔ̈n, miöör, dɛɛu ku miöörkor thiikor ku ɣɔ̈kdït ë ŋuut. ɣɔ̈k aye kuat dïït de läi ye ke mac thöŋ cok. Keek aye kuat yam ŋic ke cɔl Bovinae.

ɣɔ̈k juiëc aye kuat läi ye nyuɛ̈th wɛl, ku ye dhiëth ë mïth, nɔŋ miɔt ke rou ku ka nɔŋke yäc ke ŋuan tɛ̈kic. Yanye acë looi ke bï bɛ̈ɛ̈r wal ya kuɔny. Ɣɔ̈k alëu bïkï nhïïm nɔŋ tuŋ ku acɔ̈t cït të cënë ke cak thïn. Tuŋ aye cil bei në nhomic në yïc nhïïm nhial ku ka piɔlic në cil nhial. Akööl kɔ̈k aye ciil piny. Akööl kɔ̈k ɣɔ̈k aye mac tëtök në duutic në wut. Thon alëu bë ɣɔ̈k juiëc dhiëth në runtökic ku alëu bï dhiëth në mïth kerou eya. Daau/dɛɛr aye nɔŋ cök bɛ̈r ril, ku ka ye tɔ̈ në kaam koor ku gokï cath ke cenë ke dhiëth agokï ɣɔ̈k kuany cök.

Ɣɔ̈k: ɣɔ̈k aye cieŋ ke kɔc në ɣän juëc ke pinynhomic, yïï Authtralia ku New Dhïland yenë eka cïnic ɣɔ̈k. Ɣɔ̈k aake tɔ̈ ɣɔn thɛɛr cït ruɔ̈n 7,000. Ayenke ca, rïŋ, cäth, gɛ̈tënyin ku riɛl yök ënɔŋ keek.

## Piöcëpïr

Ɣɔ̈k aye yök në Pinynhom ëbɛ̈n ku ka liu ɣän mec cït Kanada ku Ruuthia, agut të cïn piu de Authtralia. Pandïït töŋ cënë ɣok yök thïn, ee Antarktika. Ɣɔ̈k awääc në kɔ̈ɔ̈cden dhienhden, cïïtken ku ɣän ye kek mac thïn. Ɣɔ̈k ke Bos Indicus cït man de dhiënh ɣɔ̈k ke Brahman alëu bë ke yök ë ɣän kɔ̈k. Ɣɔ̈k ke Bostaurus ku Aŋue keek amec të tuc ku të lir eya däŋ. Cök dïtë käärken apiɛth në cäth ke në pinyic ku të ɣɔ̈n ɣer yeke nyuäth ë wal. Nhïïm juëc kum dëëlken, aye cil ëke bɛ̈r arëët në pɛ̈i ke rut.

Ku ka nɔŋ dɛ̈l dɛ cï rɔt juak ye yen cɔ̈k luuc guɔ̈p. Aye dëël cï röt juac nyuɔl wei në pɛ̈i ke këër bïk röth juiɛr pɛ̈i mäi.