# Taalunie

Taalunie|  |
|  |
| Enghraifft o: | rheoleiddiwr iaith, language-based geopolitical organization  |
| Dechrau/Sefydlu | 9 Medi 1980  |
| Lleoliad yr archif | Letterenhuis  |
|  |
| Pencadlys | Den Haag  |
| Enw brodorol | Nederlandse Taalunie  |
| Rhanbarth | Den Haag  |
| Gwefan |   |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0246gt  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Swyddfa'r Taalunie yn yr Hâg, Yr Iseldiroedd
Het *Groene Boekje* (Y llyfr gwyrdd - geiriadur yr Iseldireg), 1954
Swyddfa'r Taalunie yn Fflandrys
Mae'r **Taalunie** anhören  (Iseldireg: "undeb iaith"), a oedd gynt hefyd **Nederlandse Taalunie** ("Undeb Iaith yr Iseldireg"), yn sefydliad swyddogol rhyngwladol o'r Iseldiroedd, Fflandrys yn cynnwys Rhanbarth Brwsel-Prifddinas (Gwlad Belg), Suriname a'r tair gwlad Caribïaidd Aruba, Curaçao a Sint Maarten, sy'n ymdrin â'r iaith Iseldireg, addysgu iaith a llenyddiaeth.

## Hanes

Sefydlwyd y Taalunie gan yr Iseldiroedd a Gwlad Belg ar 9 Medi 1980; fel rhan o ffederaleiddio Gwlad Belg, daeth llywodraeth Fflandrys yn gorff cyfrifol. Mae Suriname wedi bod yn aelod cyswllt ers 2004. Mae cysylltiadau ag Indonesia yn ogystal â De Affrica a Namibia oherwydd bod yr iaith Afrikaans â chysylltiad agos.

Yn 2004, llofnododd Swrinam "cytundeb cysylltiadol" gyda'r Taalunie. O 27 Tachwedd 2013 mae'r cytundeb hefyd yn berthnasol i'r Iseldiroedd y Caribî. Mae tair gwlad ymreolaethol Caribïaidd Teyrnas yr Iseldiroedd, Arwba, Curaçao, a Sint Maarten, wedi'u dynodi'n aelod-wladwriaethau ymgeisiol. Yn ogystal, mae Indonesia a De Affrica yn cael eu hystyried yn "bartneriaid arbennig" o Undeb yr Iaith Iseldireg.

## Tasgau

### Safoni'r iaith

Mae'r sefydliad yn ymdrechu i integreiddio'r gymuned Iseldireg ei hiaith ar lefel iaith a llenyddiaeth yn yr ystyr ehangaf:

* sillafiad unffurf
* datblygu gwaith cyfeirio drud a chymhorthion eraill ar y cyd
* ennill profiad yn y dosbarth
* hyfforddiant pellach i athrawon a chyfieithwyr

### Polisi iaith ar lefel Ewropeaidd

Tasg bwysig i'r Taalunie yw penderfynu ar y sillafiad swyddogol. Mae hi hefyd yn cyhoeddi'r *Woordenlijst Nederlandse Taal* (Geiriadur yr iaith Iseldireg), a elwir yn aml yn *Groene Boekje* (Llyfr Gwyrdd). Mae'r sefydliad hefyd yn delio â chefnogi addysgu ieithoedd yn y tair gwlad a thramor. Ym maes llenyddiaeth, gellir crybwyll dyfarnu'r *Prijs der Nederlandse Letteren* (Gwobr Llenyddiaeth Iseldireg).

## Stwythur

* Pwyllgor y Gweinidogion
* Y Comisiwn Rhyngseneddol (Interparlementaire Commissie)
* Cyngor Iaith a Llenyddiaeth Iseldireg (Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren)
* Ysgrifenyddiaeth Gyffredinol (Ysgrifenyddiaeth Algemeen)

### Aelodau llawn

* Yr Iseldiroedd  (aelod sefydlu, ers 2013 hefyd ar gyfer yr Iseldiroedd Caribïaidd)
* Gwlad Belg  (aelod sefydlu, a gynrychiolir gan  Fflandrys ers 1995)
* Swrinam  (ers 2005)

### Aelodau Cyswllt

* Antilles yr Iseldiroedd (2007-2010)
* Arwba  (ers 2011)

### Partneriaid Breintiedig

* De Affrica
* Indonesia

## Iseldireg fel iaith dramor

Mae'r Taalunie yn cefnogi dysgu Iseldireg mewn ysgolion cynradd ac uwchradd yn y rhanbarthau a'r gwledydd cyfagos. Mae'n ymwneud â Gwlad Belg (Brwsel a Wallonia; 350,000 o ddysgwyr), yr Almaen (Niedersachsen (Sacsoni Isaf) a Nordrhein-Westfalen, 40,000 o ddysgwyr) a Ffrainc (Nord-Pas-de-Calais, 8,000 o ddysgwyr).

Mae'r Undeb hefyd yn cefnogi astudio iaith a diwylliant Iseldireg mewn prifysgolion ac ysgolion ledled y byd. Mae tua 14,000 o bobl yn astudio Iseldireg a llenyddiaeth Iseldireg mewn 140 o sefydliadau.

## Gweler hefyd

* Organisation international de la Francophonie

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Gwefan swyddogol
	+ Sefydliad Geiryddiaeth Iseldireg
	+ Sefydliad P. J. Meertens
	+ Academi Frenhinol Iaith a Llenyddiaeth Iseldireg
* Testun y Cytundeb
* Fideo gyflwyno Taalunie Iseldireg gydag isdeitlau Saesneg ar sianel Youtube y Taalunie:

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **gysylltiadau rhyngwladol**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
 *Eginyn erthygl sydd uchod am yr **Iseldiroedd**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Wlad Belg**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Swrinam**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*