Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Norman, Oklahoma

Norman, Oklahoma‎|  |
| Math | dinas yn yr Unol Daleithiau, dinas fawr, tref ddinesig  |
|  |
| Poblogaeth | 128,026  |
| Sefydlwyd | * 22 Ebrill 1889
 |
| Pennaeth llywodraeth | Larry Heikkila  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser Canolog  |
| Gefeilldref/i | Arezzo, Clermont-Ferrand, Colima, Seika  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Cleveland County  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau America |
| Arwynebedd | 490.588311 km², 490.588301 km², 490.350154 km², 463.028343 km², 27.321811 km²  |
| Uwch y môr | 357 ±1 metr  |
| Cyfesurynnau | 35.2208°N 97.4436°W  |
| Cod post | 73019, 73026, 73069, 73070, 73071, 73072  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Mayor of Norman, Oklahoma  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Larry Heikkila  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas sirol Cleveland County yn nhalaith Oklahoma, Unol Daleithiau America, yw **Norman**. Mae gan Norman boblogaeth o 110,925. ac mae ei harwynebedd yn 490.8 km². Cafodd ei sefydlu (neu ei hymgorffori) yn y flwyddyn 1889.

## Enwogion

* James Garner (g. 1928), Actor Americanaidd

## Gefeilldrefi Norman

| Gwlad | Dinas |
| --- | --- |
|  Yr Eidal | Arezzo |
|  Ffrainc | Clermont-Ferrand |
|  Japan | Seika |
|  Mecsico | Colima |

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) Gwefan Dinas Norman Archifwyd 1997-03-28 yn y Peiriant Wayback

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Oklahoma**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Arian (economeg)

Arian|  |
| Enghraifft o: | legal fiction, medium of exchange  |
| Math | legal tender, nominal good, standard of deferred payment  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/04\_x4  |
| Quora | Money  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Arian (economeg)
*Mae'r dudalen hon yn cyfeirio at arian fel cyfrwng cyfnewid. Am ystyron eraill gweler Arian.*
Cyfrwng cyfnewid am nwyddau neu wasanaethau yw **arian**.

Mae'n rhaid i arian fod yn brin yn naturiol megis mwyn, neu yn brin yn annaturiol megis papurau arian llywodraeth.

## Gweler hefyd

* Bitcoin
* Rhestr codau arian cyfredol
* Economeg

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **arian**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Camlas

Camlas|  |
| Enghraifft o: | math o afon, math o strwythur  |
| Math | adeiladwaith hydrolig, corff dŵr artiffisial, linear construction, cwrs dŵr, isadeiledd, adeiladwaith pensaernïol, transport network  |
| Yn cynnwys | loc  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/01pvk  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Lociau Miraflores ar Gamlas Panama
Dyfrffordd wedi ei gwneud gan ddyn rhwng llynnoedd, afonydd neu foroedd yw **camlas**. Pwrpas camlas yw cludo nwyddau neu bobl mewn cwch neu long. Mae camlesi hefyd yn cael eu creu er mwyn dod â dŵr i ddyfrhau tiroedd sychion. Mae rhai pobl yn byw mewn cychod ar gamlesi.

Yng Ngorllewin Ewrop roedd camlesi yn bwysig iawn cyn dyfodiad y rheilffyrdd adeg y Chwyldro Diwydiannol ond pan ddaeth y rheilffyrdd collasant eu pwysigrwydd, a defnyddiwyd llawer ohonynt fel llwybr i'r rheilffordd ar ôl ailgyfeirio'r dŵr.

Gyda tyfiant twristiaeth defnyddir cychod ar gamlesi fel lle i ymwelwyr gysgu ac aros ynddynt tra yn teithio ar hyd y gamlas. Ond mewn rhai gwledydd, e.e. yn Tsieina a De-ddwyrain Asia, mae nifer o bobl yn dal i fyw a gweithio ar eu cychod ar y camlesi.

### Camlesi Enwog

* Camlas Panama
* Camlas Suez
* Camlas Corinth
* Camlesi Fenis

### Camlesi Cymru

*Prif: Camlesi Cymru*
Y gamlas gyntaf i'w hadeiladu yng Nghymru oedd Camlas Morgannwg. Dechreuwyd ei hadeiladu yn 1790 ac fe'i hagorwyd yn 1794. Roedd hon, fel nifer o'r camlesi, yn allweddol i gludo haearn a glo i borthladdoedd Casnewydd, Caerdydd ac Abertawe. Cyn hyn yr unig ffordd i'w cludo oedd gyda merlod a cheffylau. Roedd y cymoedd serth yn ei gwneud yn anodd i gloddio'r camlesi yng Nghymru.

* Camlas Aberdâr
* Camlas Abertawe
* Camlas Castell-nedd
* Camlas Llangollen
* Camlas Morgannwg
* Camlas Mynwy ac Aberhonddu
* Camlas Tennant
* Camlas Trefaldwyn
# Trier

Trier|  |
|  |
| Math | dinas, dinas fawr, bwrdeistref trefol yr Almaen, urban district of Rhineland-Palatinate, prif ddinas ranbarthol, dinas hynafol  |
| Duration: 2 seconds.0:02 |
| Poblogaeth | 112,737  |
| Sefydlwyd | * 16 CC
 |
| Pennaeth llywodraeth | Wolfram Leibe  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Metz, Pula, Ascoli Piceno, Caerloyw, 's-Hertogenbosch, Fort Worth, Weimar, Nagaoka-shi, Mbabane, Pula, Weimar, Xiamen, Ізюм  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Rheinland-Pfalz  |
| Gwlad |  Yr Almaen |
| Arwynebedd | 117.07 km²  |
| Uwch y môr | 141 metr  |
| Gerllaw | Afon Moselle  |
| Yn ffinio gyda | Aach, Trier-Saarburg  |
| Cyfesurynnau | 49.8°N 6.6°E  |
| Cod post | 54290, 54292, 54293, 54294, 54295, 54296  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Wolfram Leibe  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas hanesyddol yng ngorllewin talaith Rheinland-Pfalz yn Yr Almaen yw **Trier** (Lwcsembwrgeg: *Tréier*, Ffrangeg: *Trèves*). Mae Trier yn ganolfan weinyddol *Landkreis* Trier-Saarburg a *Verbandsgemeinde* Trier-Land. Mae gan Trier brifysgol, coleg polytechneg ac eglwys gadeiriol hanesyddol (Esgobaeth Trier).

Sefydlwyd y ddinas mwy na 2000 blynedd yn ôl â'r enw *Augusta Treverorum* (*Treveris* o ail hanner y 3g ymlaen). Trier felly yw dinas hynaf yr Almaen.

Mae'r Trier Rufeinig, yn cynnwys yr Amffitheatr, Baddonau Barbara, Baddonau'r Ymerawdwr, Basilica Cystennin, Colofn Igel, Porta Nigra a'r Bont Rufeinig ar restr Safleoedd Treftadaeth y Byd UNESCO.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **yr Almaen**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
 **Dinasoedd yr Almaen**[dangos]

|  |  |
| --- | --- |
|
Aachen ·
Augsburg ·
Bergisch Gladbach ·
Berlin ·
Bielefeld ·
Bochum ·
Bonn ·
Bottrop ·
Braunschweig ·
Bremen ·
Bremerhaven ·
Cottbus ·
Cwlen ·
Chemnitz ·
Darmstadt ·
Dortmund ·
Dresden ·
Duisburg ·
Düsseldorf ·
Erfurt ·
Erlangen ·
Essen ·
Frankfurt am Main ·
Freiburg im Breisgau ·
Fürth ·
Gelsenkirchen ·
Göttingen ·
Hagen ·
Halle (Saale) ·
Hamburg ·
Hamm ·
Hannover ·
Heidelberg ·
Heilbronn ·
Herne ·
Hildesheim ·
Ingolstadt ·
Jena ·
Karlsruhe ·
Kassel ·
Kiel ·
Koblenz ·
Krefeld ·
Leipzig ·
Leverkusen ·
Lübeck ·
Ludwigshafen ·
Magdeburg ·
Mainz ·
Mannheim ·
Moers ·
Mönchengladbach ·
Mülheim an der Ruhr ·
München ·
Münster ·
Neuss ·
Nürnberg ·
Oberhausen ·
Offenbach am Main ·
Oldenburg ·
Osnabrück ·
Paderborn ·
Pforzheim ·
Potsdam ·
Recklinghausen ·
Regensburg ·
Remscheid ·
Reutlingen ·
Rostock ·
Saarbrücken ·
Salzgitter ·
Siegen ·
Solingen ·
Stuttgart ·
Trier ·
Ulm ·
Wiesbaden ·
Wolfsburg ·
Wuppertal ·
Würzburg
 |  |
# Gemau Olympaidd yr Haf 2008

Gemau'r XXIX Olympiad| Y llythrennau "Jīng" (京), sef yr enw am y ddinas ar logo'r gemau. |
| Dinas | Beijing, Tseina |
| Arwyddair | *One World, One Dream (同一个世界 同一个梦想)* |
| Gwledydd sy'n cystadlu | 204 |
| Athletwyr sy'n cystadlu | 11,028 |
| Cystadlaethau | 302 mewn 28 o Chwaraeon Olympaidd |
| Seremoni Agoriadol | Awst 8 |
| Seremoni Gloi | Awst 24 |
| Agorwyd yn swyddogol gan | Hu Jintao, Arlywydd Gweriniaeth Pobl Tsieina |
| Llw'r Cystadleuwyr | Zhang Yining |
| Llw'r Beirniaid | Huang Liping |
| Cynnau'r Fflam | Li Ning |
| Stadiwm Olympaidd | Stadiwm Cenedlaethol Beijing |

Digwyddiad aml-chwaraeon rhyngwladol pwysig oedd **Gemau Olympaidd yr Haf 2008**, a adnabyddwyd yn swyddogol fel **Gemau'r XXIX Olympiad**, cynhaliwyd yn Beijing, Tsieina o 8 Awst (gyda'r pêl-droed yn cychwyn ar y 6 Awst) hyd 24 Awst 2008. Dilynwyd y rhain gyda Gemau Paralympaidd yr Haf 2008 o 6 Medi hyd 17 Medi. Disgwylwyd i 10,500 o chwaraewyr gymryd rhan mewn 302 o gystadleuthau mewn 28 o chwaraeon, un cystadleuaeth yn fwy na gemau 2004. Roedd gemau 2008 Beijing hefyd yn nodi'r trydydd tro i'r cystadleuthau gael eu cynnal mewn tiriogaeth dau Pwyllgor Olympiadd Cenedlaethol gwahanol, gan cynhaliwyd y marchogaeth yn Hong Cong.

Enillodd Nicole Cooke y ras ffordd i ferched gan roi i Gymru y fedal aur gyntaf ers i Richard Meade ennill mewn marchogaeth yng Ngemau Olympaidd 1972. Enillodd dau Gymro arall fedalau aur: Geraint Thomas am seiclo a Tom James am rwyfo.

## Chwaraeon

Cynhaliwyd y chwaraeon canlynol yn y gemau hyn, gyda'r nifer o gystadleuthau mewn cronfachau.

* Dyfrol
	+ Plymio (8)
	+ Nofio (34)
	+ Nofio cydamseredig (2)
	+ Polo Dŵr (2)
* Saethyddiaeth (4)
* Athletau (47)
* Badminton (5)
* Pêl fas (1)
* Pêl fasged (2)
* Paffio (11)
* Canŵio (16)
* Seiclo (18)
* Marchogaeth (6)
* Cleddyfaeth (10)
* Hoci cae (2)
* Pêl-droed (2)
* Gymnasteg (18)
* Pêl llaw (2)
* Jiwdo (14)
* Pentathlon modern (2)
* Rhwyfo (14)
* Hwylio (11)
* Saethu (15)
* Pêl feddal (1)
* Tenis bwrdd (4)
* Taekwondo (8)
* Tenis (4)
* Triathlon(2)
* Pêl foli (4)
* Codi pwysau (15)
* Ymgodymu (18)

## Medalau

Dyma'r 10 cenedl a enillodd y nifer fwyaf o fedalau yn y Gemau yma:

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Safle  | Gwlad | Aur | Arian | Efydd | Cyfanswm |
| 1 |  Gweriniaeth Pobl Tsieina | 51 | 21 | 28 | 100 |
| 2 |  Unol Daleithiau America | 38 | 36 | 110 |
| 3 |  Rwsia | 23 | 21 | 28 | 72 |
| 4 |  Prydain Fawr | 19 | 13 | 15 | 47 |
| 5 |  Yr Almaen | 16 | 10 | 15 | 41 |
| 6 |  Awstralia | 14 | 15 | 17 | 46 |
| 7 |  De Corea | 13 | 10 | 8 | 31 |
| 8 |  Japan | 9 | 6 | 10 | 25 |
| 9 |  Yr Eidal | 8 | 10 | 10 | 28 |
| 10 |  Ffrainc | 7 | 16 | 17 | 40 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
Gemau Olympaidd yr Haf 2008 (Tsieineeg) Gwefan swyddogol Gemau Olympaidd yr Haf 2008
* (Saesneg) Gwefan swyddogol Gemau Olympaidd yr Haf 2008 y Pwyllgor Olympaidd Rhyngwladol.
# 5 Chwefror

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | Chwefror | >> |
| Ll | Ma | Me | Ia | Gw | Sa | Su |
|  |  |  |  |  |  | 01 |
| 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 |
| 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn |

**5 Chwefror** yw'r trideg chweched (36ed) dydd o’r flwyddyn yng nghalendr Gregori. Mae 329 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (330 mewn blwyddyn naid).

## Digwyddiadau

* 62 - Daeargryn yn Pompeii, yr Eidal.
* 1985 - Ffin Sbaen-Gibraltar yn ailagor; bu ar gau ers 1969.

## Genedigaethau

* 1788 - Syr Robert Peel, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1850)
* 1804 - Johan Ludvig Runeberg, bardd (m. 1877)
* 1914
	+ Syr Alan Lloyd Hodgkin, meddyg (m. 1998)
	+ William S. Burroughs, nofelydd (m. 1997)
* 1915 - Tereza de Arriaga, arlunydd (m. 2013)
* 1919 - Red Buttons, actor (m. 2006)
* 1921 - Marion Eames, nofelydd (m. 2007)
* 1924 - Selma Meerbaum-Eisinger, bardd (m. 1942)
* 1930 - Judith Godwin, arlunydd (m. 2021)
* 1932 - Hiroaki Sato, pêl-droediwr (m. 1988)
* 1933 - Miguel d'Escoto Brockmann, gwleidydd (m. 2017)
* 1934 - Hank Aaron, chwaraewr pel-fas (m. 2021)
* 1940 - H. R. Giger, arlunydd a chynlluniwr setiau (m. 2014)
* 1941
	+ Stephen J. Cannell, cynhyrchydd teledu (m. 2010)
	+ Gareth Wyn Williams, gwleidydd (m. 2003)
* 1946 - Charlotte Rampling, actores
* 1947 - Edu Coimbra, pêl-droediwr
* 1948 - Tom Wilkinson, actor (m. 2023)
* 1969 - Michael Sheen, actor
* 1977 - Syr Ben Ainslie, morwr cystadleuol
* 1980
	+ Patrick Grady, gwleidydd
	+ Jo Swinson, gwleidydd
* 1984 - Carlos Tevez, pêl-droediwr
* 1985 - Cristiano Ronaldo, pêl-droediwr
* 1992 - Neymar, pêl-droediwr

## Marwolaethau

* 1795 - Irene Parenti Duclos, arlunydd, 40
* 1818 - Siarl XIII, brenin Sweden, 69
* 1902 - Eliza Olivecrona, arlunydd, 43
* 1941 - Banjo Paterson, bardd, newyddiadurwr ac awdur, 76
* 1967 - Violeta Parra, arlunydd, 49
* 1971 - Laure Berthiaume-Denault, arlunydd, 60
* 1997 - Militsa Charnetskaya, arlunydd, 82
* 2008 - Maharishi Mahesh Yogi, athro ysbrydol, 91
* 2011
	+ John Paul Getty III, dyn busnes, 54
	+ Brian Jacques, awdur, 71
* 2017 - Irma Adelman, arlunydd, 86
* 2020
	+ Kirk Douglas, actor, 103
	+ Beverly Pepper, arlunydd, 97
* 2021 - Christopher Plummer, actor, 91
* 2023
	+ Pervez Musharraf, Arlywydd Pacistan, 79
	+ May Sayegh, bardd, awdures ac ymgyrchwraig, 82

## Gwyliau a chadwraethau

* Penblwydd Runeberg (y Ffindir)
* Blwyddyn Newydd Tsieineaidd - 1924 (Llygoden fawr), 1943 (Dafad), 1962 (Teigr), 1981 (Ceiliog), 2000 (Draig), 2019 (Mochyn), 2065 (Ceiliog), 2076 (Mwnci), 2095 (Cwningen)

## Cyfeiriadau
# 28 Chwefror

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | Chwefror | >> |
| Ll | Ma | Me | Ia | Gw | Sa | Su |
|  |  |  |  |  |  | 01 |
| 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 |
| 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn |

**28 Chwefror** yw'r pedwerydd dydd ar bymtheg a deugain (59ain) o’r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 306 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (307 mewn blynyddoedd naid).

## Digwyddiadau

* 1405 - y Cytundeb Tridarn rhwng Owain Glyn Dŵr a'i gynghreiriad Henry Percy, Iarll 1af Northumberland ac Edmund Mortimer
* 1935 - cynhyrchwyd neilon am y tro cyntaf gan Wallace Carothers o gwmni DuPont.
* 1974 - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, Chwefror 1974.
* 1986 - bradlofruddiaeth Olof Palme, Prif Weinidog Sweden.
* 2013 - Ymddiswyddiad Pab Bened XVI.

## Genedigaethau

Michel de Montaigne
Linus Pauling
* 1155 - Harri, y brenin ieuanc (m. 1183)
* 1553 - Michel de Montaigne, athronydd (m. 1592)
* 1683 - René Réaumur, gwyddonydd (m. 1757)
* 1792 - Karl Ernst von Baer, naturiaethwr (m. 1876)
* 1823 - Ernest Renan, awdur, athronydd a hanesydd (m. 1892)
* 1857 - Charlie Newman, chwaraewr rygbi rhyngwladol (m. 1922)
* 1861 - Jessie Penn-Lewis, awdures ac efenglwraig (m. 1927)
* 1892 - Amanullah Khan, brenin Affganistan (m. 1960)
* 1896 - Julia Thecla, arlunydd (m. 1973)
* 1901 - Linus Pauling, cemegydd (m. 1994)
* 1903 - Vincente Minnelli, cyfarwyddwr theatr a ffilm (m. 1986)
* 1905 - Morgan Glyndwr Jones, bardd, llenor a hanesydd (m. 1995)
* 1909 - Syr Stephen Spender, bardd (m. 1995)
* 1914 - Elfriede Ettl, arlunydd (m. 2003)
* 1915 - Syr Peter Medawar, biolegydd (m. 1987)
* 1923
	+ Charles Durning, actor (m. 2012)
	+ John Gwilliam, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 2016)
* 1925 - Irena Stankiewicz, arlunydd
* 1928 - Syr William Stanley Baker, actor (m. 1976)
* 1929 - Frank Gehry, pensaer
* 1940 - Garel Rhys, academydd (m. 2017)
* 1941 - Tristan Garel-Jones, gwleidydd (m. 2020)
* 1944
	+ Storm Thorgerson, arlunydd graffig (m. 2013)
	+ Kelly Bishop, actores
* 1946 - Robin Cook, gwleidydd (m. 2005)
* 1947 - Stephanie Beacham, actores
* 1955 - Gilbert Gottfried, actor a digrifwr (m. 2022)
* 1958 - Jack Abramoff, lobïwr gwleidyddol
* 1966 - Paulo Futre, pêl-droediwr
* 1980 - Katy Wix, actores
* 1993 - Emmelie de Forest, cantores

## Marwolaethau

* 1915 - Anna Stainer-Knittel, arlunydd, 73
* 1916 - Henry James, awdur a beirniad, 72
* 1941 - Alfonso XIII, brenin Sbaen, 54
* 1986 - Olof Palme, gwleidydd, Prif Weinidog Sweden, 59
* 1998 - Dermot Morgan, actor, 45
* 2011 - Jane Russell, actores, 89
* 2016 - Frank Kelly, actor, 77
* 2019 - André Previn, pianydd, cyfarwyddwr ac arweinydd cerddorfa, 89
* 2021 - Johnny Briggs, actor, 85

## Gwyliau a chadwraethau

* Gwyliau rhanbarthol (Andalucía)
* Diwrnod Kalevala (Y Ffindir)
* Diwrnod Cenedlaethol Gwyddoniaeth (India)
* Diwrnod Coffa Heddwch (Taiwan)
# Louisiana

Louisiana|  |
| Arwyddair | Union, Justice, Confidence  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Louis XIV, brenin Ffrainc  |
| En-us-Louisiana.ogg, GT Louisana.ogg  |
| Prifddinas | New Orleans, Baton Rouge  |
| Poblogaeth | 4,657,757  |
| Sefydlwyd | * 30 Ebrill 1812
 |
| Anthem | Give Me Louisiana, You Are My Sunshine, Louisiana My Home Sweet Home  |
| Pennaeth llywodraeth | Jeff Landry  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago, UTC−06:00, UTC−05:00  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau America |
| Arwynebedd | 135,382 km²  |
| Uwch y môr | 30 metr  |
| Gerllaw | Gwlff Mecsico, Afon Mississippi, Llyn Pontchartrain, Afon Sabine  |
| Yn ffinio gyda | Texas, Arkansas, Mississippi  |
| Cyfesurynnau | 31°N 92°W  |
| US-LA  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Louisiana  |
| Corff deddfwriaethol | Louisiana State Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Louisiana  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Jeff Landry  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Louisiana** yn dalaith yn ne canolbarth yr Unol Daleithiau, ar lan Gwlff Mecsico, a groesir gan Afon Mississippi; mae delta'r afon yn dominyddu'r gwastediroedd arfordirol yn ne'r dalaith. Yr unig ardal ucheldirol o bwys yw'r ardal o gwmpas Afon Goch yn y gogledd-orllewin. Yr Ewropeiaid cyntaf i lanio yno oedd y Sbaenwyr, ond fe'i hawliwyd gan Ffrainc a'i henwi ar ôl y brenin Louis XIV o Ffrainc yn 1682. Fe'i rhoddwyd i Sbaen yn 1762 ond dychwelwyd i feddiant Ffrainc yn 1800. Roedd Louisiana yn rhan o Bryniant Louisiana gan yr Unol Daleithiau yn 1803. Daeth yn dalaith yn 1812. Cefnogai'r De yn Rhyfel Cartref America. Baton Rouge yw'r brifddinas ac mae New Orleans yn borthladd bwysig ar lan y Mississippi.

Llysenw Louisiana yw "y Dalaith Greol" (Saesneg: *the Creole State*) am ei bod yn gartref i nifer o Greoliaid o dras Ffrengig a Sbaenaidd.

Lleoliad Louisiana yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Louisiana

| 1 | New Orleans | 343,829 |
| 2 | **Baton Rouge** | 229,553 |
| 3 | Shreveport | 218,021 |
| 4 | Lafayette | 120,623 |
| 5 | Welsh | 3,380 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni Allanol

* (Saesneg) louisiana.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Louisiana**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Washington Parish, Louisiana

Washington Parish|  |
| Math | sir  |
| Enwyd ar ôl | George Washington  |
|  |
| Prifddinas | Franklinton  |
| Poblogaeth | 45,463  |
| Sefydlwyd | * 1819
 |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Unol Daleithiau America |
| Arwynebedd | 676 mi²  |
| Talaith | Louisiana |
| Yn ffinio gyda | Pike County, Walthall County, Marion County, Pearl River County, St. Tammany Parish, Tangipahoa Parish  |
| Cyfesurynnau | 30.85°N 90.04°W  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Sir yn nhalaith Louisiana, Unol Daleithiau America yw **Washington Parish**. Cafodd ei henwi ar ôl George Washington. Sefydlwyd Washington Parish, Louisiana ym 1819 a sedd weinyddol y sir (a elwir weithiau'n 'dref sirol' neu'n 'brifddinas y sir') yw Franklinton.

Mae ganddi arwynebedd o 676. Allan o'r arwynebedd hwn, y canran o ffurfiau dyfrol, megis llynnoedd ac afonydd, yw 0.9% .  Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y sir yw: 45,463 (1 Ebrill 2020). Mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.

Mae'n ffinio gyda Pike County, Walthall County, Marion County, Pearl River County, St. Tammany Parish, Tangipahoa Parish.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Map o leoliad y sir o fewn Louisiana | Lleoliad Louisiana o fewn UDA |

Ceir sawl sir o’r un enw gan gynnwys:

* Washington County, Alabama
* Washington County, Arkansas
* Washington County, Colorado
* Washington County, Efrog Newydd
* Washington County, Florida
* Washington County, Georgia
* Washington County, Gogledd Carolina
* Washington County, Idaho
* Washington County, Illinois
* Washington County, Indiana
* Washington County, Iowa
* Washington County, Kansas
* Washington County, Kentucky
* Washington County, Maine
* Washington County, Maryland
* Washington County, Minnesota
* Washington County, Mississippi

## Trefi mwyaf

Mae gan y sir yma boblogaeth o tua 45,463 (1 Ebrill 2020). Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Tref neu gymuned | Poblogaeth | Arwynebedd |
| --- | --- | --- |
| Bogalusa | 10659 | 24.743552 cilometr sgwâr |
| Franklinton | 3662 | 4.42 square mile 11.432799 cilometr sgwâr |
| Varnado | 330 | 0.85 square mile |
| Angie | 258 | 1.54 square mile |
| *Rio* | 137 | 2.93 cilometr sgwâr |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Bahrain

Bahrain|  |
| Teyrnas Bahrein مملكة البحرين *Mamlakat al-Baḥrayn* |
|  |
| Arwyddair | Ours. Yours. Bahrain  |
| Math | gwladwriaeth sofran, ynys-genedl, gwlad, ynysfor  |
| Duration: 1 seconds.0:01 |
| Prifddinas | Manama  |
| Poblogaeth | 1,569,666  |
| Sefydlwyd | 15 Awst 1971 o Loegr |
| Anthem | Bahrainona  |
| Pennaeth llywodraeth | Salman bin Hamad, Crown Prince of Bahrain  |
| Cylchfa amser | UTC+03:00, Asia/Bahrain  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Arabeg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Y Dwyrain Canol, ystyrir gan yr UE fel gwlad sy'n hafan i bobl sy'n osgoi trethi, De-orllewin Asia, Gwladwriaethau'r Gwlff  |
| Gwlad | Bahrain  |
| Arwynebedd | 786.5 km²  |
| Yn ffinio gyda | Sawdi Arabia, Iran  |
| Cyfesurynnau | 26.0675°N 50.55111°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Cynulliad Cenedlaethol Bahrain  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | brenin Bahrain  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Hamad II of Bahrain  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Bahrain  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Salman bin Hamad, Crown Prince of Bahrain  |
|  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $39,303 miliwn, $44,391 miliwn  |
| Arian | Bahraini dinar  |
| Canran y diwaith | 4 canran  |
| Cyfartaledd plant | 2.056  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.875  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gwlad Arabaidd, fechan yng Ngwlff Persia yw **Teyrnas Bahrein** neu **Bahrein** (Arabeg: مملكة البحرين‎ *Mamlakat al-Baḥrayn*). Mae'n un o wledydd y Dwyrain Canol a hefyd yn rhan o orllewin Asia. Mae'r wlad yn cynnwys nifer o ynysoedd. Mae wedi'i lleoli rhwng arfordir gogledd-ddwyreiniol Sawdi Arabia, a phenrhyn Catar: mewn geiriau eraill: saif rhwng Gwlff Persia a'r Dwyrain Canol. Ei phrifddinas a'i dinas fwyaf yw Manama. Mae arwynebedd y wlad yn 295.37 mi sgwâr (765 km2); mewn cymhariaeth, mae arwynebedd Ynys Môn yn 276 milltir sgwâr (715 km2).

Canolbwynt a chanolfan weinyddol Bahrain yr ynysfor (*archipelago*) hon yw Ynys Bahrain ei hun: y fwyaf ohonynt. Mae Saudi Arabia 23 km (14 mill) i ffwrdd ohoni a gelwir y ffordd sy'n eu cysylltu yn 'Gob y Brenin Fahd', sy'n gymysgedd o gobiau a phontydd. Mae Penrhyn Qatar hefyd yn eitha agos - 50 km (31 mill) i'r de-ddwyrain, a gelwir y môr sy'n eu gwahanu yn Wlff Bahrain. 200 km (124 mill) i'r gogledd ar draws Gwlff Persia mae Iran.

Poblogaeth Teyrnas Bahrein yn 2010 oedd 1,234,567 gyda 666,172 ohonynt yn dramorwyr. Mae arwynebedd y wlad yn 780 km2 sy'n ei gosod yn drydydd wlad lleiaf yn Asia, yn dilyn y Maldives a Singapôr.

Bahrein
## Protestiadau 2011

Yn Ionawr 2011 gwelwyd llawer o brotestiadau yn ymledu drwy'r Dwyrain Canol, protestiadau a gwrthryfeloedd a ellir eu hadnabod fel "Y Deffroad Mwslemaidd" ac erbyn Chwefror roedd wedi cyrraedd Bahrein. Lladdwyd 5 o sifiliaid ar 18 Chwefror pan saethodd yr heddlu i ganol y dorf. Ar 14 Mawrth gyrrodd milwyr Sawdi Arabia a'r Yr Emiradau Arabaidd Unedig er mwyn gwarchod gweithfeydd nwy ac arian y wlad.

## Cyfeiriadau
# Culfor Taiwan

Culfor Taiwan|  |
| Math | culfor, ffin, maritime boundary, ffin rhyngwladol  |
|  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | borders of Taiwan, borders of China  |
| Gwlad | Gweriniaeth Pobl Tsieina, Taiwan  |
| Cyfesurynnau | 24.8111°N 119.9283°E  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Culfor yn y Cefnfor Tawel rhwng ynys Taiwan a thalaith Fujian ar dir mawr Tsieina yw **Culfor Taiwan**. Mae'n estyn o ogledd-ddwyrain Môr De Tsieina i dde-orllewin Môr Dwyrain Tsieina. Saif y culfor mewn ardal teiffwnau.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Asia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*