# Hafan

# Croeso i Wicipedia

y gwyddoniadur rhydd ac agored,

gyda 284,311 o erthyglau Cymraeg

**A wyddoch chi?** Yn ogystal â darllen y gwyddoniadur, gallwch ein cynorthwyo i'w ddatblygu a'i wella! Gall unrhyw un olygu unrhyw erthygl drwy glicio ar y gair **"Golygu"** ar ei brig. Os nad ydyw'n bodoli eto, gallwch greu un newydd!

## Pigion

Baner Awstralia
**Cymanwlad Awstralia** neu **Awstralia** yw'r chweched wlad fwyaf (yn ddaearyddol) yn y byd a'r unig un sy'n gyfandir cyfan. Mae'n cynnwys ynys Tasmania, sy'n un o daleithiau'r wlad. Y gwledydd cyfagos yw Seland Newydd, sydd i'r de-ddwyrain o Awstralia, ac Indonesia, Papiwa Gini Newydd a Dwyrain Timor i'r gogledd. Tarddiad yr enw "Awstralia" yw'r ymadrodd Lladin *terra australis incognita* ("Y tir na ŵyr neb amdano"). Mae'r ehangdir yn gorwedd rhwng Y Cefnfor Tawel i'r dwyrain a Chefnfor India i'r gorllewin.

Trawsnewidiwyd y wlad gan fudo dynol; roedd Awstralia'n gartref i'r bobl brodorol, neu *aboriginal*, am filoedd o flynyddoedd ond ers diwedd y 18g, mae pobl o orllewin Ewrop wedi ymfudo i'r wlad gan ei meddiannu. Roedd y mwyafrif o'r mudwyr hyn yn dod o wledydd Prydain ac am flynyddoedd roedd y wlad dan reolaeth Brydeinig... mwy...

**Rhagor o bigion**

## Cymraeg

**You don't speak Cymraeg?**
Welsh (Cymraeg) is a member of the Celtic family of languages. It is spoken in the western part of Britain known as Wales, as well as in the Chubut Valley, a Welsh immigrant colony in the Patagonia region of Argentina. There are also speakers of Welsh in England, the United States, Australia and other countries throughout the world. Welsh and English are the official languages in Wales.

**¿No hablas Cymraeg?**
El galés (Cymraeg) es un idioma céltico hablado como lengua principal en el País de Gales, región occidental del Reino Unido, y además en Chubut, comunidad de la región de Patagonia en Argentina. Hay gente que habla galés en Inglaterra, en Estados Unidos, en Australia y en otros países del mundo también. Con el inglés, es uno de los dos idiomas oficiales de Gales.

**Vous ne parlez pas Cymraeg?**
Le gallois (Cymraeg) est une langue celtique, parlée au Pays de Galles (Grande-Bretagne) et au val de Chubut en Patagonie, province de l'Argentine. Il y a des gallophones en Angleterre, aux États-Unis et en Australie ainsi qu'en d'autres pays du monde. Avec l'anglais, c'est une des deux langues officielles du Pays de Galles.

**Alemannisch, العربية, Bahasa Melayu, Bân-lâm-gú, Brezhoneg, Български, Català, Česky, Dansk, Deutsch, Dolnoserbski, Eesti, English, Español, Esperanto, Euskara, Français, Frysk, Gaeilge, Gàidhlig. Galego, Hornjoserbsce, 한국어, Bahasa Indonesia, Íslenska, Italiano, עברית, Kapampangan, Kölsch...**

## Ar y dydd hwn

Baner Fflandrys

**11 Gorffennaf**: Dynodwyd Cymru'n 'Wlad Fasnach Deg' gynta'r byd.

* **1274** – ganwyd **Robert I** (*Robert de Brus*), brenin yr Alban;
* **1811** – ganwyd **William Robert Grove**, dyfeisiwr y gell danwydd, yn Abertawe
* **1905** – 121 o löwyr yn marw mewn ffrwydrad yng ngwaith glo'r *National* yn Aberllechau (Wattstown), y Rhondda Fach
* **1937** – bu farw **George Gershwin**, cyfansoddwr
* **1989** – bu farw Syr **Laurence Olivier**, actor

**Rhagor o ‘Ar y dydd hwn’** – **Rhestr dyddiau'r flwyddyn** – **Materion cyfoes**

## Erthyglau diweddar

* Tlws y Cerddor Eisteddfod yr Urdd
* Playing Burton
* Callum Scott Howells
* Cadair Eisteddfod yr Urdd
* Theatr Dirty Protest
* Lyra McKee
* Gwobrau Laurence Olivier
* Nye (drama)
* Pwlaareg
* Kully Thiarai
* Ousmane Dembélé
* Jimmy Murphy
* Theatr Genedlaethol Frenhinol
* Gwobr Verity Bargate
* John Glyn Owen
* Y Swejan a'r Smacyrs
* Meini Gwagedd
* Cwmni Mega
* Phylip Harries
* Firenza Guidi
* Hollti
* Rhwydo/Vangst
* Pan Oedd Y Byd Yn Fach
* Ceri Elen
* Pino Pagani
* Nyrsys (drama)
* Dawn Primarolo

**Newidiadau diweddar**

## Marwolaethau diweddar

* Ann Widdecombe
* Bonnie Tyler
* Penelope Keith
* Trevor Fishlock

## Cymorth a Chymuned

### Ynglŷn â Wicipedia

* Polisïau a Chanllawiau
* Hawlfraint
* Ynglŷn â Wicipedia
* Geirfa Wicipedia

### Ysgrifennu Erthyglau

* Sut i olygu tudalen (canllaw cryno)
* Arddull
* Canllawiau iaith
* WiciBrosiectau
* Erthyglau hanfodol sydd eu hangen
* Rhestr o ferched heb erthygl arnynt

### Cymuned

* Porth y Gymuned
* Y Caffi
* Cornel y Dysgwyr / *Learners' Corner*

## Chwaer brosiectau Wicipedia

Mae Sefydliad Wikimedia (*Wikimedia Foundation*) yn darparu nifer o brosiectau ar-lein rhydd eraill yn ogystal â Wicipedia, trwy gyfrwng mwy na 280 o ieithoedd. Maent i gyd yn wicïau, sy'n golygu bod pawb yn cael eu hysgrifennu, eu golygu, a'u darllen. Sefydlwyd Wikimedia yn 2003 gan Jimmy Wales, ac fe'i gweinyddir yn Fflorida. (Mwy am Wikimedia)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | **Comin** Delweddau, sain ayb  |  | **MediaWici** Datblygu meddalwedd rhydd  |  | **Meta-Wici** Wikimedia (Wicimedia) |
|  | **Wicilyfrau** Gwerslyfrau a llawlyfrau  |  | **Wicidata** Bas-data ar gyfer yr holl brosiectau (Saesneg)  |  | **Wicinewyddion** Newyddion (Saesneg) |
|  | **Wiciddyfynnu** Dyfyniadur Cymraeg |  | **Wicidestun** Testun Cymraeg, gwreiddiol  |  | **Wicifywyd** Rhywogaethau (Saesneg)  |
|  | **Wiciysgol** Deunydd a datblygiadau addysgol (Saesneg)  |  | **Wicidaith** Teithlyfr (fersiwn Cymraeg ar y gweill)  |  | **Wiciadur** Geiriadur a thesawrws Cymraeg |

## Ieithoedd Wicipedia

**Mae Wicipedia i'w chael mewn mwy na 300 iaith. Dyma rai:**

Dros 1,000,000 o erthyglau:

Almaeneg
· Arabeg
· Arabeg yr Aifft
· Cebuano
· Eidaleg
· Fietnameg
· Ffrangeg
· Iseldireg
· Japaneg
· Perseg
· Portiwgaleg
· Pwyleg
· Rwseg
· Saesneg
· Sbaeneg
· Swedeg
· Tsieineeg
· Waray
· Wcreineg

Dros 250,000 o erthyglau:

Armeneg
· Bân-lâm-gú
· Basgeg
· Bwlgareg
· Catalaneg
· Corëeg
· Cymraeg
· Daneg
· Esperanto
· Ffinneg
· Hebraeg
· Hwngareg
· Indoneseg
· Maleieg
· Norwyeg - Bokmål
· Rwmaneg
· Serbeg
· Serbo-Croateg
· Tatareg
· Tsieceg
· Tsietsnieg
· Twrceg

Mewn ieithoedd Celtaidd eraill:

Cernyweg
· Gaeleg
· Gwyddeleg
· Llydaweg
· Manaweg

**→ Gweler y rhestr lawn ←**