# Sweden

Sweden| Konungariket Sverige |
|  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwlad, gwladwriaeth unedol, gwlad sy'n ffinio gyda'r Môr Baltig, brenhiniaeth gyfansoddiadol  |
| Enwyd ar ôl | Swedes  |
|  |
| Prifddinas | Stockholm  |
| Dinas fwyaf | Stockholm  |
| Poblogaeth | 10,609,460  |
| Sefydlwyd | * 900s
 |
| Anthem | Du gamla, du fria  |
| Pennaeth llywodraeth | Ulf Kristersson  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Swedeg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Gwledydd Nordig, Llychlyn  |
| Arwynebedd | 447,425.16 km²  |
| Gerllaw | Y Môr Baltig, Kattegat, Øresund  |
| Yn ffinio gyda | Y Ffindir, Norwy, Denmarc  |
| Cyfesurynnau | 61°N 15°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Sweden  |
| Corff deddfwriaethol | Senedd Sweden  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | teyrn Sweden  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Carl XVI Gustaf o Sweden  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Sweden  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Ulf Kristersson  |
|  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $636,856 miliwn, $585,939 miliwn  |
| Arian | krona  |
| Canran y diwaith | 8.4 canran  |
| Cyfartaledd plant | 1.43  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.947  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o wledydd Llychlyn, yng ngogledd Ewrop, yw **Teyrnas Sweden** neu **Sweden** (Swedeg, *Sverige*). Er ei bod yn un o wledydd mwyaf Ewrop o ran arwynebedd, yn mesur 450,000 cilometr sgwâr, mae'r boblogaeth yn gymharol isel ac wedi ei chrynhoi yn y trefi a'r dinasoedd ar y cyfan. Stockholm yw'r brifddinas.

## Daearyddiaeth

*Prif: Daearyddiaeth Sweden*
Sweden
Sweden yw'r fwyaf o wledydd Llychlyn yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae'n ffinio ar Norwy yn y gorllewin ac ar y Ffindir yn y dwyrain. Yn y de-orllewin, mae culforoedd y Kattegat a'r Skagerrak yn ei gwahanu oddi wrth Denmarc.

Mae llawer o dde a dwyrain Sweden yn dir cymharol isel, ond mae'r gorllewin yn fynyddig, yn enwedig o gwmpas y ffin â Norwy. Y copa uchaf yw Kebnekaise, 2,111 medr uwch lefel y môr. Gorchuddir tua 78% o'r wlad gan fforestydd, ac mae gan y wlad tua 95,700 o lynnoedd; y mwyaf o'r rhain yw Llyn Vänern a Llyn Vättern. Llyn Vänern yw'r trydydd fwyaf yn Ewrop. Mae gan Sweden nifer o ynysoedd; y ddwy fwyaf yw Gotland ac Öland yn y Môr Baltig.

Dinasoedd a threfi mwyaf Sweden yw:

1. Stockholm 1,252,020
2. Göteborg 510,491
3. Malmö 258,020
4. Uppsala 128,409
5. Västerås 107,005

## Hanes

*Prif: Hanes Sweden*
Cododd Sweden gyfoes o'r Undeb Kalmar a ffurfiwyd yn 1397 ac o uno'r wlad gan y brenin Gustav Vasa yn yr 16g. Yn yr 17eg ganrif, ymledaenodd Sweden ei thiriogaethau i ffurfio'r Ymerodraeth Swedaidd. Yn y 18g, bu rhaid i Sweden ildio'r rhan fwyaf o'r tiriogaethau yr oedd wedi eu goresgyn. Collwyd y Ffindir a'r tiriogaethau a oedd yn weddill tu allan i benrhyn Llychlyn yn gynnar yn y 19g. Yn dilyn diwedd y rhyfel olaf rhyngddynt yn 1814, daeth Sweden yn rhan o undeb gyda Norwy a barhaodd hyd 1905. Ers 1814, mae Sweden wedi bod yn wlad heddychlon gan fabwysiadu bolisi tramor o niwtraliaeth yn ystod cyfnodau o heddwch a rhyfel.

## Gwleidyddiaeth

*Prif: Gwleidyddiaeth Sweden*
## Diwylliant yn Sweden modern

*Prif: Diwylliant Sweden*
## Pobl

* Ingmar Bergman; cynhyrchydd y ffilm Summer with Monika
* Arne Mattsson; cynhyrchydd y ffilm One Summer of Happiness
* Anna Whitlock; ffeminist a swffragét (13 Mehefin 1852 - 16 Mehefin 1930)