# Grenada

Grenada|  |
| GrenadaGwenad (Creol)* |
|  |
| Arwyddair | Wastad yn Ymwybodol, Dyheuwn, Adeiladwn a Symudwn Ymlaen fel Un Bobl  |
| Math | teyrnas y Gymanwlad, ynys-genedl, gwladwriaeth sofran, gwlad, gwladwriaeth archipelagig  |
| Enwyd ar ôl | Granada  |
|  |
| Prifddinas | St. George's  |
| Poblogaeth | 114,299  |
| Sefydlwyd | 7 February 1974 (Annibyniaeth oddi wrth Lloegr (y DU)) |
| Anthem | Henffych Grenada  |
| Pennaeth llywodraeth | Dickon Mitchell  |
| Cylchfa amser | UTC−04:00, America/Grenada  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg, Creol Saesneg Grenada  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Antilles Leiaf, Windward Antilles, ystyrir gan yr UE fel gwlad sy'n hafan i bobl sy'n osgoi trethi  |
| Gwlad | Grenada  |
| Arwynebedd | 348.5 km²  |
| Gerllaw | Môr y Caribî  |
| Yn ffinio gyda | Feneswela  |
| Cyfesurynnau | 12.1°N 61.7°W  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Cabinet of Grenada  |
| Corff deddfwriaethol | Senedd Granada  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | teyrn Grenada  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Charles III  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Grenada  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Dickon Mitchell  |
|  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $1,123 miliwn, $1,256 miliwn  |
| Arian | Doler Dwyrain y Caribî  |
| Cyfartaledd plant | 2.149  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.795  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gwlad ac ynys yn ne-ddwyrain y Môr Caribî yw **Grenada** (Ffrangeg: *La Grenade*), sy'n cynnwys y brif ynys Grenada o chwe ynys lai. Mae'r wlad yn cynnwys ynysoedd mwyaf deheuol y Grenadines megis Carriacou, Petit Martinique ac Ynys Ronde. St. George's yw prifddinas y wlad. Fe'i lleolir yn yr Antilles Lleiaf rhwng Saint Vincent a'r Grenadines i'r gogledd a Trinidad a Tobago i'r de yn neddwyrain Môr y Caribî.

Torrodd yn rhydd oddi wrth y Deyrnas Unedig ar 7 Chwefror 1974.

Mae'r ynys yn enwog am ei sbeisiau, yn enwedig nytmeg (cneuen yr India).

St. George's, prifddinas Grenada.
## Hanes

Ffurfiwyd Grenada o losgfynydd tanddwr dwy filiwn o flynyddoedd yn ôl.

Cyn dyfod Ewropeaid, gwladychwyd yr ynys gan y Caribs, wedi iddynt ymlid yr Arawaks oddi yno. Cafodd Christopher Columbus gip o'r ynys ar ei ffordd i'r Byd Newydd yn 1498.

Cyrhaeddodd 203 o Ffrancwyr o'r Martinique yn 1649, dan arweiniad Jacques du Parquet gan aros yma. Bu brwydro yn erbyn y brodorion hyd at 1654, pan oresgynwyd yr ynys yn gyfangwbwl gan y Ffrancwyr. Tiriogaeth Ffrengig ydoedd, felly rhwng (1649–1763).

Rhwng 1763–1974 disodlwyd y Ffrancwyr gan Saeson, a rhoddwyd stamp ar hynny yng Nghytundeb Paris yn 1763. Ailfeddianwyd yr ynys gan y Ffrancwyr yn ystod Rhyfel Annibyniaeth America, gyda'r Ffrancwr Comte d'Estaing yn llwyddo ar y tir a'r 'Frwydr y Llynges Dros Grenada' yng Ngorffennaf 1779. Fodd bynnag, dychwelwyd yr ynys i Brydain yng Nghytundeb Versailles, 1783.

## Crefydd

Mae 44.6% o'r boblogaeth yn Babyddion a 43.5% yn Brotestaniaid.

## Iaith

Er mai'r Saesneg yw iaith swyddogol y wlad ceir dwy iaith o'r teulu Creol: y Creol Grenadaidd Saesneg a'r Creol Grenadaidd Ffrengig.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Grenada**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*