Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mynwent

Mynwent ac eglwys Llaniestyn.
Ardal lle y cleddir gweddillion y meirwon yw **mynwent**, a all ddwyn yn ogystal yr enwau claddfa neu corfflan.

## Cyfeiriadau
# Lluoedd Arfog yr Unol Daleithiau

Aelodau Lluoedd Arfog yr Unol Daleithiau yn chwifio baneri, o'r chwith i'r dde: y faner genedlaethol, baner y Fyddin, baner y Corfflu Môr-filwyr, baner y Llynges, baner yr Awyrlu, a baner Gwylwyr y Glannau.
Lluoedd milwrol cenedlaethol Unol Daleithiau America yw **Lluoedd Arfog yr Unol Daleithiau** (Saesneg: *United States Armed Forces*), sy'n cynnwys chwe changen: Byddin yr Unol Daleithiau, Llynges yr Unol Daleithiau, Corfflu Môr-filwyr yr Unol Daleithiau, Awyrlu'r Unol Daleithiau, Llu Gofod yr Unol Daleithiau, a Gwylwyr Glannau'r Unol Daleithiau. Arlywydd yr Unol Daleithiau yw pencadlywydd y lluoedd arfog, a'r Adran Amddiffyn sy'n eu gweinyddu.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am yr **Unol Daleithiau**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Difyrwaith

Gweithgaredd y mae un yn hoffi gwneud yn gyson yn ei amser hamdden yw **difyrwaith** neu **hobi**.

Ceir sawl math o ddifyrweithiau. Maen nhw'n amrywio yn ôl oedran a chefndir diwylliannol ac yn newid o oes i oes ac o wlad i wlad. Maen nhw'n cynnwys:

* Casglu pethau, er enghraifft llyfrau, stampiau, hen bethau.
* Gemau, fel cardiau, gwyddbwyll, neu gemau cyfrifiadurol
* Hamdden awyr agored, fel cerdded, dringo, mynydda, nofio ac ati.
* Gweithgareddau creadigol fel gwaith celf, ffotograffaeth a darlunio.
* Coginio.
* Garddio.
# Cymdeithas gyfeillgar

Math o gymdeithas gydfuddiannol yw **cymdeithas gyfeillgar** sydd ag aelodau'n cyfrannu at gronfa er lles yr aelodau sydd mewn angen. Yn hanesyddol pwrpas cymdeithas cyfeillgar oedd i ddarparu yswiriant, a phwrpas cymdeithas adeiladu oedd i helpu ei haelodau brynu tai, ond heddiw nid oes gwahaniaeth rhyngddynt. Enghraifft o gymdeithas gyfeillgar oedd Urdd Ddyngarol y Gwir Iforiaid yng Nghymru.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **sefydliad** neu **astudiaethau sefydliadau**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Wicidestun

Logo presennol Wicidestun
Prosiect Wicifryngau yw **Wicidestun**, sy'n ceisio adeiladu ystorfa testunau gwreiddiol sy'n eiddo cyhoeddus neu o dan termau'r Drwydded Dogfennaeth Rhydd GNU ("GFDL"). Mae'r safle yn rhan o'r Sefydliad Wicifryngau.

## Dolen chwaer prosiect

* Hafan Wicidestun

 *Eginyn erthygl sydd uchod am y **rhyngrwyd** neu'r **We Fyd-Eang**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# 28 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | Mehefin | >> |
| Ll | Ma | Me | Ia | Gw | Sa | Su |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |   |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn |

**28 Mehefin** yw'r cant saithdeg nawfed (179ain) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (180fed mewn blynyddoedd naid). Mae 186 diwrnod arall yn weddill hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1461 - Edward IV, brenin Lloegr yn cael ei goroni.
* 1914 - Franz Ferdinand o Serbia, Archddug Awstria, a'i wraig Sophia, yn cael eu llofruddio gan Gavrilo Princip, cenedlaetholwr, tra oeddent yn Sarajevo. Arweiniodd hyn at ddechrau'r Rhyfel Byd Cyntaf.
* 1919 - Cytundeb Versailles yn cael ei arwyddo ar ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf, gyda Lloyd George o Ddwyfor yn arwyddo dros wledydd Prydain.
* 1960 - 45 o lowyr yn cael eu lladd mewn tanchwa ym mhwll glo Chwe Chloch, Aber-bîg.

## Genedigaethau

* 1476 - Pab Pawl IV (m. 1559)
* 1491 - Harri VIII, brenin Lloegr (m. 1547)
* 1577 - Peter Paul Rubens, arlunydd (m. 1640)
* 1712 - Jean-Jacques Rousseau, athronydd (m. 1778)
* 1867 - Luigi Pirandello, dramodydd (m. 1936)
* 1873 - Alexis Carrel, meddyg (m. 1944)
* 1902 - Richard Rodgers, cyfansoddwr (m. 1979)
* 1906 - Maria Goeppert-Mayer, ffisegydd (m. 1972)
* 1907 - Franciszka Themerson, arlunydd (m. 1988)
* 1911 - Yvette Alde, arlunydd (m. 1967)
* 1913 - Catherine Serebriakoff, arlunydd (m. 2014)
* 1921
	+ R. Tudur Jones, cenedlaetholwr a diwinydd (m. 1998)
	+ P. V. Narasimha Rao, gwleidydd (m. 2004)
* 1926 - Mel Brooks, cyfarwyddwr ac ysgrifennwr
* 1928 - Cyril Smith, gwleidydd (m. 2010)
* 1930 - Itamar Franco, Arlywydd Brasil (m. 2011)
* 1932 - Pat Morita, actor (m. 2005)
* 1935 - John Inman, actor (m. 2007)
* 1940 - Muhammad Yunus, economegydd
* 1941 - Hisao Kami, pêl-droediwr
* 1948 - Kathy Bates, actores
* 1951 - Kazumi Takada, pêl-droediwr (m. 2009)
* 1952 - Pietro Mennea, athletwr a gwleidydd (m. 2013)
* 1957 - Georgi Parvanov, Arlywydd Bwlgaria
* 1963 - Peter Baynham, digrifwr, perfformiwr a sgriptiwr
* 1971
	+ Elon Musk, dyfeisiwr a dyn busnes
	+ Fabien Barthez, pêl-droediwr
* 1991 - Kevin De Bruyne, pêl-droediwr

## Marwolaethau

* 767 - Pab Pawl I
* 1836 - James Madison, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 85
* 1888 - Amalie Murtfeldt, arlunydd, 60
* 1889 - Maria Mitchell, seryddwraig, 70
* 1914 - Franz Ferdinand, 50
* 1922 - Velimir Khlebnikov, bardd, 36
* 1935 - Elise Hunziker, arlunydd, 75
* 1941 - Marie von Bunsen, arlunydd, 81
* 1948 - Alice Dannenberg, arlunydd, 87
* 1951 - Grace Hall Hemingway, arlunydd, 79
* 1958 - Ima van Eysinga, arlunydd, 77
* 2001 - Jack Lemmon, actor, 76
* 2004 - Anthony Buckeridge, awdur, 92
* 2007 - Anne Marie Trechslin, arlunydd, 79
* 2010 - Robert Byrd, gwleidydd, 92
* 2020 - Louis Mahoney, actor, 81
* 2022 - Fonesig Deborah James, ymgyrchydd canser, 40

## Gwyliau a chadwraethau

* Dydd Gŵyl Austell, o Lydaw
* Dydd y Teulu (Fietnam)
* Dydd Tau
# Blwyddyn ariannol

Blwyddyn ariannol| Enghraifft o: | uned amser, type of year  |
| Math | accounting period, blwyddyn  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/02xlx  |
| Quora | Fiscal-years  |

Cyfnod a ddefnyddir i gyfrifo datganiadau ariannol ar gyfer busnesau a sefydliadau eraill yw **blwyddyn ariannol** neu am lywodraeth **blwyddyn gyllidol**. Mae o'r un hyd â blwyddyn arferol, ond nid yw o reidrwydd yn para o 1 Ionawr i 31 Rhagfyr. Yn aml caiff ei rhannu'n chwarteri, hynny yw cyfnodau llai o dri mis.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **economeg** neu **arianneg**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Gwirfoddoli

Plant yn cludo gwastraff yn ystod diwrnod glanahu'r gymuned yn Yaoundé, Camerŵn.
Gwirfoddolwyr yn gweithio yn gorsaf Radio Glangwili
Yr ymarfer o weithio dros rhywun arall heb ennill yn ariannol na'n faterol yw **gwirfoddoli**.
Cysidrir gwirfoddoli i fod yn weithgaredd allgarol, sydd â'r bwriad o hybu achosion da neu wella ansawdd bywyd. Mae nifer o bobl hefyd yn gwirfoddoli er mwyn ennill profiad gwaith heb orfod derbyn cefnogaeth ariannol y cyflogwr.

Mae amryw o fathau gwahanol o wirfoddoli, ac mae amryw helaeth o bobl yn gwirfoddoli. Mae rhai wedi eu hyffordi'n arbennig yn y maes y maent yn gwirfoddoli ynddi, megis meddygaeth, addysg neu achub mewn argyfwng. Mae eraill yn gwirfoddoli dim ond mewn achos o argyfwng megis daeargryn.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **gymdeithaseg**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Busnes

Busnes|  |
| Enghraifft o: | cysyniad cyfreithiol, arbenigedd, math o fudiad  |
| Math | sefydliad, person cyfreithiol  |
| Perchennog | entrepreneur  |
| Yn cynnwys | menter, gweithgaredd economaidd, y sector busnes, property, cyfalaf dynol  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/09s1f  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Sefydliad masnachol sy'n darparu nwyddau a gwasanaethau ar gyfer treulwyr yw **busnes** neu **ffyrm**. Mewn system economaidd gyfalafol mae'r mwyafrif o fusnesau yn rhan o'r sector preifat, ond ceir hefyd busnesau di-elw a busnesau a berchenogir gan y llywodraeth.

## Gweler hefyd

* Astudiaethau busnes
* Cwmni
* Cyfraith busnes
* Meistr Gweinyddiaeth Busnes
* Mentergarwch
* Rheolaeth

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **fusnes**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Awdurdodaeth (cyfraith)

Yr awdurdod neu rym cyfansoddiadol sydd gan endid cyfreithiol i weithredu cyfiawnder yw **awdurdodaeth**. Gall y term gyfeirio yn gysyniadol at rym y farnwriaeth neu adran benodol ohonni (er enghraifft, awdurdodaeth apeliadau neu awdurdodaeth ddiannod); at y diriogaeth sydd dan awdurdod llys neu drefn gyfreithiol benodol (er enghraifft, Cymru a Lloegr ydy awdurdodaeth cyfraith Lloegr); neu at y diriogaeth sydd yn ddarostyngedig i'r ddeddfwriaeth a gaiff ei phasio gan senedd, cynulliad neu ddeddfwrfa arall. Mae'r drydedd ystyr ynglwm wrth gysyniad sofraniaeth.

## Cyfraith ryngwladol

Yng nghyd-destun y gyfraith ryngwladol, gweithredir awdurdodaeth ar sail pump egwyddor:

1. egwyddor tiriogaeth, sydd yn cydnabod awdurdodaeth y wladwriaeth dros y diriogaeth lle digwyddodd y trosedd, heb ystyried cenedligrwydd y troseddwr;
2. egwyddor cenedligrwydd, sydd yn cydnabod awdurdodaeth y wladwriaeth dros ei dinasyddion, hyd yn oed os ydynt yn troseddu o fewn ffiniau gwladwriaeth arall;
3. yr egwyddor amddiffynnol, sydd yn dal bod gan y wladwriaeth yr hawl i weithredu ei hawdurdodaeth mewn pob achos pan bo ei diogelwch cenedlaethol dan fygythiad;
4. egwyddor y bersonoliaeth oddefol, sydd yn hawlio awdurdodaeth gan wladwriaeth os troseddir yn erbyn un o'i dinasyddion, heb ystyried y diriogaeth lle digwyddodd y trosedd na chenedligrwydd y troseddwr; ac
5. yr egwyddor fyd-eang, pan bo'r cyhuddedig wedi troseddu yn erbyn rheol *jus cogens* (hynny yw, trosedd yn erbyn dynoliaeth) ac felly caiff pa bynnag trefn gyfreithiol sydd yn dal y troseddwr honedig ei erlyn.

## Cyfeiriadau
# TikTok

TikTok|  |
| Enghraifft o: | gwasanaeth rhwydweithio cymdeithasol, gwasanaeth cynnal fideos, cymuned arlein, very large online platform  |
| Iaith | ieithoedd lluosog  |
| Dyddiad cyhoeddi | Medi 2016  |
| Dechrau/Sefydlu | 20 Medi 2016  |
| Yn cynnwys | TikTok video, TikToker  |
| Statws hawlfraint | dan hawlfraint  |
| Gweithredwr | Beijing Microbroadcast Vision Technology, TikTok USDS Joint Venture, TikTok Technology Limited, Tiktok Information Technologies UK Limited  |
| Rhagflaenydd | Musical.ly  |
| Gwladwriaeth | Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Gwefan |   |
| Dynodwyr |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Ap cyfryngau cymdeithasol ar gyfer creu a gwylio fideos byr a darlledu byw yw **TikTok**.

## Manylion

Ap cyfryngau cymdeithasol yw TikTok sy'n cael ei ddefnyddio ar gyfer fideos byr. Mae hefyd yn cael ei adnabod fel **Douyin** yn Tsieina. Mae TikTok yn caniatáu i ddefnyddwyr greu fideos byr 15 eiliad o hyd, ac maent yn cynnwys amrywiaeth eang o ffurfiau a thechnegau, gan gynnwys cerddoriaeth, dawns, comedi a meim (neu 'lip-sync').

## Hanes

Cafodd TikTok ei lawnsio ym Medi 2016 gan ByteDance, cwmni a aeth yn ei flaen yn Nhachwedd 2017 i brynu'r llwyfan musical.ly a'i gyfuno â TikTok yn Awst 2018.

Mae TikTok yn un o'r prif lwyfannau yn Asia ar gyfer creu a rhannu fideos byrion, ac mae wedi ymledu i rannau eraill o'r byd. Mae'n gymuned enfawr sy'n ymestyn ar draws nifer o wledydd ac yn un o'r apiau sy'n tyfu gyflymaf yn y byd. Yn 2018, roedd gan yr ap dros 500 miliwn o ddefnyddwyr mewn 150 o wledydd o amgylch y byd.

## Cyfeiriadau
# Iaith Arwyddion America

| Iaith Arwyddion America |
| --- |
|  |
| Arwyddwyd yn | Gogledd America, Gorllewin Affrica, Canol Affrica |
| Cyfanswm arwyddwyr | 250,000–500,000 yn yr Unol Daleithiau (1972) |
| Teulu ieithyddol | Seilir ar Iaith Arwyddion Ffrainc (efallai iaith Creol)
* Iaith Arwyddion America
 |
| Tafodieithoedd | Iaith Arwyddion America Du
Iaith Arwyddion Bolifia
Iaith Arwyddion Ghana
Iaith Arwyddion Nigeria
Iaith Arwyddion Affrica Ffrangeg

 |
| Codau ieithoedd |
| ISO 639-1 | *Dim* |
| ISO 639-2 | `sgn` |
| ISO 639-3 | `ase` |
| Wylfa Ieithoedd | `–` |
|  **Pinc tywyll**: Lleoedd lle mai Iaith Arwyddion America neu dafodiaith/amrywiad arni yw'r brif iaith arwyddion. **Pinc golau**: Lleoedd lle defnyddir Iaith Arwyddion America yn helaeth ynghyd ag iaith arwyddion arall. |

Iaith arwyddion a ddefnyddir yn Unol Daleithiau America yw **Iaith Arwyddion America** (Saesneg: American Sign Language neu ASL).

## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* Iaith Arwyddion America ar wefan Ethnologue
# Ynys Ascension

Ynys Ascension|  |
|  |
| Math | ynys, endid gweinyddol y Deyrnas Unedig  |
| Enwyd ar ôl | Dydd Iau Dyrchafael  |
|  |
| Prifddinas | Georgetown  |
| Poblogaeth | 806  |
| Cylchfa amser | UTC+00:00  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | y Deyrnas Unedig, y Gymanwlad  |
| Gwlad | realm of the United Kingdom  |
| Arwynebedd | 88 km²  |
| Uwch y môr | 345 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd  |
| Cyfesurynnau | 7.95°S 14.35°W  |
| Cod post | ASCN 1ZZ  |
| Hyd | 14 cilometr  |
|  |
|  |
| [golygwch ar Wicidata] |

Ynys folcanig yn ne Cefnfor Iwerydd rhwng Affrica a De America yw **Ynys Ascension** neu **Ynys y Dyrchafael**. Mae'n ffurfio rhan o Saint Helena, Ascension a Tristan da Cunha, tiriogaeth dramor sy'n perthyn i'r Deyrnas Unedig. Darganfuwyd yr ynys ym 1501 gan João da Nova, fforiwr o Bortiwgal. Enwyd yr ynys gan fforiwr arall, Afonso de Albuquerque, a ymwelodd â'r ynys ar Ddydd Iau Dyrchafael ym 1503. Heddiw, defnyddir yr ynys gan yr Awyrlu Brenhinol, Awyrlu'r Unol Daleithiau a'r Asiantaeth Ofod Ewropeaidd.

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Llywodraeth Ynys Ascension

Map o'r ynys
Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
Ynys AscensionEginyn erthygl sydd uchod am **Affrica**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Seciwlariaeth

Seciwlariaeth| Enghraifft o: | math o farn bydeang, ideoleg  |
| Math | barn y byd  |
| Yn cynnwys | Gwrthglerigiaeth, anffyddiaeth, naturiolaeth, nonsectarian, gwrthgrefydd  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/06r8b  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Cyfundrefn neu athrawiaeth athronyddol a moesegol sy'n credu mewn trefnu bywyd heb gyfeiriad at gred mewn Duw a chrefydd yn gyffredinol yw **seciwlariaeth**. Credir i'r gair ei hun gael ei fathu gan G. J. Holyoake (1817-1906) ym 1851. Mae'n perthyn yn agos i ddyneiddiaeth.

Mae seciwlariaeth felly yn credu y dylid gwahanu'r seciwlar a'r crefyddol yn llwyr, ac yn gwrthod lle i eglwysi a chyfundrefnau crefyddol eraill mewn bywyd cyhoeddus ac yn enwedig yn y wladwriaeth a'r llywodraeth.

Un adwaith i dwf dylanwad seciwlariaeth ym mywyd y Gorllewin oedd y *Syllabus Errorum* a gyhoeddwyd gan y Pab Pïws IX ym 1864.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **athroniaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Trosedd casineb

**Troseddau casineb** yw pan fo troseddwr yn targedu person am ei fod e neu hi'n perthyn i grŵp gymdeithasol benodol, grŵpiau a ddiffinir fel arfer gan hîl, crefydd, rhywioldeb, anabledd, ethnigrwydd, cenedl, oed, rhyw, hunaniaeth rywiol neu eu hymrwymiad i blaid wleidyddol benodol.

Gall droseddau casineb gynnwys ymosodiadau corfforol, dinistrio eiddo, bwlio, aflonyddu, erledigaeth, ymosodiad geiriol neu sarhaus neu graffiti neu lythyrau annymunol.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **drosedd**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# San Diego

San Diego|  |
|  |
| Math | dinas yn yr Unol Daleithiau, tref ar y ffin, dinas fawr, charter city, tref ddinesig  |
| Enwyd ar ôl | Diego de Alcalá  |
|  |
| Poblogaeth | 1,386,932  |
| Sefydlwyd | * 16 Gorffennaf 1769
 |
| Pennaeth llywodraeth | Todd Gloria  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Cefnfor Tawel, UTC−08:00, UTC−07:00, America/Los\_Angeles  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Vladivostok, Alcalá de Henares, Campinas, Caeredin, Jalalabad, 전주, Leon, City of Perth, Quanzhou, 臺中市, Tema, Tijuana, Warsaw, Yantai, Yokohama, Ciudad Juárez, Cavite, Cavite City, Dinas Panamâ  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | San Diego County  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 964.497168 km²  |
| Uwch y môr | 422 troedfedd  |
| Cyfesurynnau | 32.715°N 117.1625°W  |
| Cod post | 92101, 92102, 92103, 92104, 92105, 92106, 92107, 92108, 92109, 92110, 92111, 92112, 92113, 92114, 92115, 92116, 92117, 92119, 92120, 92121, 92122, 92123, 92124, 92126, 92127, 92128, 92129, 92130, 92131, 92132, 92134, 92135, 92136, 92137, 92138, 92139, 92140, 92142, 92145, 92147, 92149, 92150, 92152, 92153, 92154, 92155, 92158, 92159, 92160, 92161, 92163, 92165, 92166, 92167, 92168, 92169, 92170, 92171, 92172, 92174, 92175, 92176, 92177, 92179, 92182, 92186, 92187, 92191, 92192, 92193, 92195, 92196, 92197, 92198, 92199  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | San Diego City Council  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer San Diego  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Todd Gloria  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas yn nhalaith Califfornia, Unol Daleithiau America, yw **San Diego**. Saif ar yr arfordir yn ne-orllewin Califfornia, yn agos at y ffin â Mecsico. Roedd y boblogaeth tua 1,256,951 yn 2006; San Diego yw ail ddinas Califfornia yn ôl poblogaeth (ar ôl Los Angeles), ac wythfed dinas yr Unol Daeleithiau. Roedd poblogaeth yr ardal ddinesig, yn cynnwys Tijuana ym Mecsico, yn 2,941,454.

## Hanes

Yr Ewropead cyntaf i fforio'r ardal oedd Juan Rodrigues Cabrillo, Portiwgead yn hwylio dan faner Sbaen. Yn 1602, gyrrwyd Sebastián Vizcaíno i fapio arfordir Caiffornia yn ei long *San Diego*, a rhoddwyd yr enw yma i'r sefydliad.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Canolfan Aztec
* Dinas Guijarros
* Gorsaf Liberty
* Hotel Lafayette
* Pont Cabrillo
* Stadiwm Tony Gwynn

## Pobl o San Diego

* Gregory Peck (1916-2003), actor
* Cameron Diaz (g. 1972), actores
# Dibwyllo

Dibwyllo| Enghraifft o: | Therapy speak, buzzword  |
| Math | cam-drin seicolegol, manipulation, narcissistic abuse  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/07h4c7  |
| Quora | Gaslighting  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Mae **dibwyllo** (a elwir hefyd yn **gasleitio**) yn ymadrodd llafar a ddiffinnir yn fras fel twyllo rhwyun er mwyn gwneud iddynt gwestiynu eu cof eu hunain. Mae'r term Saesneg (*gaslighting*) yn deillio o deitl y ffilm Americanaidd *Gaslight* o 1944, er na ddefnyddiwyd y term yn eang yn Saesneg nac yn Gymraeg tan ganol y 2010au.

Gellir defnyddio'r term hefyd i ddisgrifio person (sef "dibwyllwr" neu "gasleitiwr") sy'n cyflwyno gwybodaeth ffug i rywun, yn aml fel rhan o ymgyrch, i wneud iddynt "amau eu cof eu hunain o ddigwyddiadau ac i amau eu pwyll". Yn aml, mae hyn er mantais i'r dibwyllwr ei hun, ond nid yw dibwyllo yn fwriadol bob tro.

Charles Boyer, Ingrid Bergman, a Joseph Cotten yn y ffilm *Gaslight* (1944)
## Dulliau cyffredin o ddibwyllo

Gwahanol dechnegau a ddefnyddir gan ddibwyllwyr i gamdrin eu dioddefwyr, fel drysu. Ar wahân i ddrysu, gallant ddefnyddio dulliau eraill gan gynnwys:

### Cuddio neu gelu ffeithiau

Mae'r camdriniwr yn esgus nad yw'n deall y dioddefwr.

### Cwestiynu

Mae'r camdriniwr yn cwestiynu cof y dioddefwr er bod y dioddefwr wedi cofio digwyddiadau yn gywir.

### Newid y pwnc

Mae camdriniwr yn newid pwnc y sgwrs a chwestiynu meddyliau'r dioddefwr ac wedyn yn rheoli'r sgwrs.

### **Trifialeiddio**

Mae'r camdriniwr yn rheoli meddyliau'r dioddefwr, ac yn gwneud iddynt gredu nad yw eu meddyliau a/neu eu hanghenion yn bwysig.

### Anghofio a gwrth-ddweud

Mae camdriniwr yn esgus anghofio yr hyn sydd wedi digwydd mewn gwirionedd; gall y camdriniwr gwrth-ddweud neu oedi pethau fel addewidion sy’n bwysig i’r dioddefwr. Tra bo pawb yn anghofio a gwrth-ddweud weithiau, mae'n bwysig nodi bod dibwyllwyr yn gwneud hynny'n rheolaidd heb gyfyngiadau allanol go iawn. Gall y dibwyllwr greu neu ffugio rhwystrau artiffisial i ganiatáu iddo'i hun wadu neu ohirio'r hyn sy'n bwysig i'r dioddefwr.

## Cyfeiriadau
# Addysg gartref

Addysg plant yn y cartref yw **addysg gartref**, gan amlaf gan rieni ond weithiau gan diwtoriaid, yn hytrach na ysgol y wladwriaeth neu ysgol breifat. Er yr oedd addysgu o fewn y teulu neu'r gymuned yn ddull traddodiadol cyn i gyflwyniad ddeddfau sy'n gwneud mynychu ysgol yn orfodol, mae addysg gartref yn yr ystyr fodern yn ffordd amgen o addysgu mewn gwledydd datblygedig sydd yn ddewis arall i sefydliadau addysg a reolir gan lywodraethau neu'r sector preifat.

Gall rhieni benderfynu i roi addysg gartref i'w plant am amryw o resymau. Ymysg y cymhellion mwyaf cyffredin yw crefydd, trefniadau byw (gan amlaf byw yng nghefn gwlad neu mewn cartref dros dro), cost, argraff wael o lwyddiant ac amgylchedd addysg gyhoeddus, gwrthwynebiad i'r hyn a addysgir mewn ysgolion lleol, a chred taw'r cartref yw'r lle gorau i blant ddatblygu'n foesol ac yn academaidd.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **addysg**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# British Columbia

British Columbia|  |
|  |
| Arwyddair | Splendor Sine Occasu  |
| Math | Talaith Canada  |
| Enwyd ar ôl | Ynysoedd Prydain, Rhanbarth Columbia  |
|  |
| Prifddinas | Victoria  |
| Poblogaeth | 5,000,879  |
| Sefydlwyd | * 1871
 |
| Pennaeth llywodraeth | David Eby  |
| Cylchfa amser | UTC−07:00  |
| Gefeilldref/i | Guangdong  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Canada  |
| Gwlad |  Canada |
| Arwynebedd | 944,735 km²  |
| Gerllaw | Y Cefnfor Tawel  |
| Yn ffinio gyda | Alberta, Montana, Alaska, Yukon, Washington, Idaho, Tiriogaethau'r Gogledd-orllewin  |
| Cyfesurynnau | 54.5°N 124.5°W  |
| Cod post | V  |
| CA-BC  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Government of British Columbia  |
| Corff deddfwriaethol | Llywodraeth British Columbia  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | teyrn Canada  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Charles III  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog British Columbia  |
| Pennaeth y Llywodraeth | David Eby  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | 309,327 miliwn C$  |
| Arian | doler  |
| Cyfartaledd plant | 1.2332  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith mwyaf gorllewinol Canada yw **British Columbia**, yn Gymraeg **Columbia Brydeinig**, Saif ar arfordir y Cefnfor Tawel.

Prifddinas British Columbia yw Victoria, British Columbia a leolir yn ne-ddwyrain Ynys Vancouver. Dinas fwyaf y dalaith yw Vancouver sydd â thros dwy filiwn o drigolion yn byw o fewn ei hardal metropolitanaidd. Mae gan y dalaith boblogaeth o dros bedair miliwn.

Ffinir British Columbia gan dalaith Alaska (UDA) i'r gogledd-orllewin, ac i'r gogledd gan Diriogaeth Yukon a Thiriogaethau'r Gogledd-orllewin, i'r dwyrain gan dalaith Alberta, ac i'r de gan daleithiau Unol Daleithiau America: Washington, Idaho, a Montana. Sefydlwyd y ffin ddeheuol bresennol gan Gytundeb Oregon yn 1846.

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) Llywodraeth British Columbia

|  |  |
| --- | --- |
| **Taleithiau a thiriogaethau Canada** |  |
| **Taleithiau:** Alberta | British Columbia | Manitoba | New Brunswick | Nova Scotia | Ontario | Québec |
| Saskatchewan | Prince Edward Island | Newfoundland a Labrador |
| **Tiriogaethau:** Nunavut | Tiriogaethau'r Gogledd-orllewin | Yukon |
# Frances Power Cobbe

| Frances Power Cobbe |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 4 Rhagfyr 1822  Dulyn  |
| Bu farw | 5 Ebrill 1904  Hengwrt  |
| Dinasyddiaeth |  Gweriniaeth Iwerddon |
| Galwedigaeth | ysgrifennwr, dyngarwr, ymgyrchydd dros hawliau merched, athronydd, ymgyrchydd dros bleidlais i ferched, swffragét, golygydd, diwygiwr cymdeithasol, ffeminist  |
| Tad | Charles Cobbe  |
| Mam | Frances Conway  |
| Partner | Mary Lloyd  |

Awdur, swffragét, athronydd, dyngarwr, ymgyrchydd dros bleidlais i ferched a ffeminist o Iwerddon oedd **Frances Power Cobbe** (4 Rhagfyr 1822 - 5 Ebrill 1904).

Fe'i ganed yn Nulyn yn 1822 a bu farw yn yr Hengwrt, Llanelltyd Sir Feirionnydd. Roedd hi'n ymgyrchydd pleidlais ar gyfer menywod blaenllaw ac fe sefydlodd nifer o grwpiau eirioli anifeiliaid.

## Cyfeiriadau

* Frances Power Cobbe - Bywgraffiadur Rhydychen