Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 25 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | Mehefin | >> |
| Ll | Ma | Me | Ia | Gw | Sa | Su |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |   |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn |

**25 Mehefin** yw'r cant saithdeg chweched (176fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (177fed mewn blynyddoedd naid). Mae 189 diwrnod arall yn weddill hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 841 - Brwydr Fontenay
* 1788 - Virginia yn dod yn 10fed dalaith yr Unol Daleithiau.
* 1876 - Brwydr Little Big Horn, Montana: lladdwyd y brigadydd Custer a'i holl filwyr gan frodorion America.
* 1938 - Dr. Douglas Hyde yn dod yn Arlywydd Iwerddon.
* 1950 - Rhyfel Corea yn dechrau pan ymosododd lluoedd Gogledd Corea ar Dde Corea.
* 1975 - Annibyniaeth Mosambîc.
* 1993 - Kim Campbell yn dod yn Brif Weinidog Canada.

## Genedigaethau

George Michael
* 1852 - Antoni Gaudí, pensaer (m. 1926)
* 1903 - George Orwell, awdur (m. 1950)
* 1909 - Fay Morgan Taylor, arlunydd (m. 1990)
* 1924 - Sidney Lumet, ysgrifennwr ffilmiau (m. 2011)
* 1926 - Ingeborg Bachmann, awdures (m. 1973)
* 1928 - Seki Matsunaga, pêl-droediwr (m. 2013)
* 1929 - Eric Carle, awdur (m. 2021)
* 1936 - Bacharuddin Jusuf Habibie, Arlywydd Indonesia (m. 2019)
* 1940 - Shozo Tsugitani, pêl-droediwr (m. 1978)
* 1943 neu 1945 - Carly Simon, cantores
* 1949 - Brigitte Bierlein, Canghellor Awstriadd
* 1956 - Anthony Bourdain, cogydd (m. 2018)
* 1961 - Ricky Gervais, actor a digrifwr
* 1963 - George Michael, canwr (m. 2016)
* 1965 - Jean Castex, gwleidydd, Prif Weinidog Ffrainc
* 1969 - Yasuto Honda, pêl-droediwr
* 1971 - Neil Lennon, pêl-droediwr
* 1981 - Sheridan Smith, actores a chantores
* 1982 - Mikhail Youzhny, chwaraewr tenis
* 1994 - Lauren Price, paffwraig

## Marwolaethau

Michael Jackson
* 1595 - William Aubrey, athro, cyfreithiwr ac AS Cymreig
* 1767 - Georg Philipp Telemann, cyfansoddwr, 86
* 1876 - George Armstrong Custer, milwr, 37
* 1887 - Elisabeth Johanna Koning, arlunydd, 71
* 1904 - Sarah W. Whitman, arlunydd, 61
* 1953 - Emma Teschner, arlunydd, 85
* 1971 - John Boyd Orr, Barwn 1af Boyd-Orr, biolegydd a gwleidydd, 90
* 1984
	+ Else Lohmann, arlunydd, 86
	+ Michel Foucault, athronydd, 57
* 1990 - Fay Morgan Taylor, arlunydd, 81
* 2006 - Kenneth Griffith, actor a gwneuthurwr ffilmiau dogfen, 84
* 2009
	+ Farrah Fawcett, actores, 62
	+ Michael Jackson, canwr, 50
* 2011 - Sigrid Kopfermann, arlunydd, 87
* 2015 - Patrick Macnee, actor, 93
* 2019 - Eurig Wyn, gohebydd newyddion a gwleidydd, 74
* 2020 - Scott Bessant, chwaraewr rygbi'r gynghrair, 37

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod Arbor (Y Philipinau)
* Diwrnod Annibyniaeth (Mosambic)

## Cyfeiriadau
# 22 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | Mehefin | >> |
| Ll | Ma | Me | Ia | Gw | Sa | Su |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |   |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn |

**22 Mehefin** yw'r deunawfed dydd a thrigain wedi'r cant (173ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (174ain mewn blynyddoedd naid). Erys 192 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1265 - Cytundeb Pipton rhwng Llywelyn ap Gruffudd a Simon de Montfort
* 1283 - Dafydd ap Gruffudd yn cael ei gipio
* 1402 - Byddin Owain Glyn Dŵr yn ennill Brwydr Bryn Glas
* 1866 - Brwydr Custoza.
* 1941 - Yr Ail Ryfel Byd: Yr Almaen yn ymosod ar yr Undeb Sofietaidd.
* 1978 - Darganfod Charon lleuad Plwton.

## Genedigaethau

Erich Maria Remarque
Ada Yonath
Meryl Streep
* 1757 - George Vancouver, fforiwr (m. 1798)
* 1767 - Wilhelm von Humboldt, athronydd a gwleidydd (m. 1835)
* 1805 - Giuseppe Mazzini, arweinydd gwleidyddol (m. 1872)
* 1876 - Gwen John, arlunydd (m. 1939)
* 1880 - Rhys Gabe, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 1967)
* 1898 - Erich Maria Remarque, awdur (m. 1970)
* 1901 - Naunton Wayne, actor (m. 1970)
* 1903 - John Dillinger, lleidr banc (m. 1934)
* 1907 - Marta Colvin, arlunydd (m. 1995)
* 1911
	+ Valborg Gustavi-Vidlund, arlunydd (m. 1991)
	+ Y Dywysoges Cecilie o Wlad Groeg a Denmarc (m. 1937)
* 1921 - Barbara Perry, actores (m. 2019)
* 1929 - Bruce Kent, cadeiradd CND (m. 2022)
* 1933 - Dianne Feinstein, gwleidydd (m. 2023)
* 1936 - Kris Kristofferson, canwr gwlad (m. 2024)
* 1939 - Ada Yonath, cemegydd
* 1940 - Abbas Kiarostami, cyfarwyddwr ffilm (m. 2016)
* 1942 - Huw Ceredig, actor (m. 2011)
* 1947 - Jerry Rawlings, Arlywydd Ghana (m. 2020)
* 1949
	+ Meryl Streep, actores
	+ Elizabeth Warren, gwleidydd
* 1952 - Alastair Stewart, newyddiadurwr
* 1953 - Cyndi Lauper, cantores ac actores
* 1955 - Green Gartside, canwr a chyfansoddwr
* 1960 - Erin Brockovich, cyfreithegwraig
* 1964 - Dan Brown, awdur
* 1974 - Jo Cox, gwleidydd (m. 2016)
* 1987
	+ Lee Min-ho, actor, model a chanwr
	+ Naoyuki Fujita, pel-droediwr
* 1988 - Portia Doubleday, actores
* 1993 - Danny Ward, pel-droediwr

## Marwolaethau

Judy Garland
* 1276 - Pab Innocentius V
* 1868 - Owain Meirion, baledwr, tua 65
* 1930 - Mary Davies, cantores a chasglwr alawon gwerin Cymreig, 75
* 1931 - Syr Henry Reichel, prifathro Coleg y Gogledd, 74
* 1943 - Addie Waites Hunton, ymgyrchydd dros hawliau cyfartal merched ac Affro-Americanwyr, 77
* 1969 - Judy Garland, cantores ac actores, 47
* 1974 - Darius Milhaud, cyfansoddwr, 81
* 1987 - Fred Astaire, dawnsiwr ac actor, 88
* 1993 - Pat Nixon, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau, 81
* 2000 - Vera Myhre, arlunydd, 79
* 2002 - Yoshio Okada, pel-droediwr, 75
* 2008 - George Carlin, actor a digrifwr, 71
* 2012 - Mary Fedden, arlunydd, 96
* 2019 - Judith Krantz, nofelydd, 91
* 2023 - Cora Cohen, arlunydd, 79

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod Windrush (y Deyrnas Unedig)
* Diwrnod y Cofio a Thristwch (Belarws, Rwsia, Wcráin)
* Diwrnod y Ymdrech Gwrth-Ffasgaidd (Croatia)

## Cyfeiriadau
# 21 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | Mehefin | >> |
| Ll | Ma | Me | Ia | Gw | Sa | Su |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |   |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn |

**21 Mehefin** yw'r cant saithdeg deufed (172fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (173ydd mewn blynyddoedd naid). Mae 193 diwrnod arall yn weddill hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 524 - Brwydr Vezerone
* 1788 - Hampshire Newydd yn dod yn 9fed talaith yr Unol Daleithiau
* 1813 - Brwydr Vitoria

## Genedigaethau

Jean-Paul Sartre
Wiliam Mountbatten-Windsor
* 1528 - Maria o Awstria, Ymerodres Lân Rufeinig (m. 1603)
* 1840 - John Rhŷs, ysgolhaig Celtaidd (m. 1915)
* 1845 - Samuel Griffith, barnwr (m. 1920)
* 1877 - Elizabeth Mary Jones, "Moelona", nofelydd (m. 1953)
* 1896 - Hertha Karasek-Strzygowski, arlunydd (m. 1990)
* 1903 - Al Hirschfeld, gwawdluniwr (m. 2003)
* 1905 - Jean-Paul Sartre, athronydd ac awdur (m. 1980)
* 1916 - Annemarie Moddrow-Buck, arlunydd (m. 2002)
* 1918 - Dieuwke Kollewijn, arlunydd (m. 2015)
* 1921 - Jane Russell, actores (m. 2011)
* 1923 - Karla Wenckebach, arlunydd
* 1930 - Gerald Kaufman, gwleidydd (m. 2017)
* 1935 - Françoise Sagan, nofelydd (m. 2004)
* 1944 - Tony Scott, cynhyrchydd ffilm (m. 2012)
* 1953 - Benazir Bhutto, gwleidydd (m. 2007)
* 1954 - Anne Kirkbride, actores (m. 2015)
* 1955 - Michel Platini, pêl-droediwr
* 1964 - Dean Saunders, pêl-droediwr
* 1966 - Katsuo Kanda, pêl-droediwr
* 1979 - Chris Pratt, actor
* 1982 - Wiliam Mountbatten-Windsor, mab hynaf Charles III, Brenin Lloegr a Diana
* 1983 - Edward Snowden, cyn-contractwr technegol
* 1985
	+ Kazuhiko Chiba, pêl-droed
	+ Lana Del Rey, cantores

## Marwolaethau

Edward III, brenin Lloegr
* 1377 - Edward III, brenin Lloegr, 64
* 1527 - Niccolò Machiavelli, awdur, 58
* 1652 - Inigo Jones, pensaer, 78
* 1908 - Nikolai Rimsky-Korsakov, cyfansoddwr, 64
* 1930 - Elizabeth Coffin, arlunydd, 79
* 1932 - Mathilde Block, arlunydd, 81
* 1938 - Gertrud Staats, arlunydd, 79
* 1970 - Sukarno, Arlywydd Indonesia, 69
* 2000 - Jeannie Dumesnil, arlunydd, 74
* 2018 - Hanne Wickop, arlunydd, 79
* 2019 - William Simons, actor, 78
* 2023 - Winnie Ewing, gwleidydd, 93

## Gwyliau a chadwraethau

Cor y Cewri, ar ddwirnod y Alban Hefin
* Alban Hefin
* Diwrnod Dyneiddwyr y Byd
* Diwrnod genedlaethol (Yr Ynys Las)
* Diwrnod Ioga'r Byd

## Cyfeiriadau
# 18 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | Mehefin | >> |
| Ll | Ma | Me | Ia | Gw | Sa | Su |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |   |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn |

**18 Mehefin** yw'r cant chwe deg nawfed (169fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (170fed mewn blynyddoedd naid). Erys 196 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1815 - Brwydr Waterloo
* 1953 - Yr Aifft yn datgan ei bod yn weriniaeth, gan ddiddymu'r frenhiniaeth.
* 1970 - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1970.

## Genedigaethau

Paul McCartney
Nigel Owens
* 1799 - William Lassell, seryddwr (m. 1880)
* 1845 - Charles Louis Alphonse Laveran, meddyg (m. 1922)
* 1901 - Duges Fawreddog Anastasia Nikolaevna o Rwsia (m. 1918)
* 1909 - Lena Constante, arlunydd (m. 2005)
* 1913 - Sammy Cahn, cyfansoddwr (m. 1993)
* 1924 - Renia Spiegel, awdures, dyddiadurwraig (m. 1942)
* 1940 - Mirjam Pressler, awdures (m. 2019)
* 1942
	+ Roger Ebert, newyddiadurwr, beirniad ffilmiau a sgriptiwr (m. 2013)
	+ Syr Paul McCartney, canwr, cerddor a chyfansoddwr
	+ Thabo Mbeki, Arlywydd De Affrica.
* 1949 - Lech Kaczyński, Arlywydd Gwlad Pwyl (m. 2010)
* 1952 - Isabella Rossellini, actores
* 1959 - Jocelyn Davies, gwleidydd
* 1971 - Nigel Owens, dyfarnwr rygbi
* 1975 - Jem, cantores
* 1976
	+ Tatsuhiko Kubo, pêl-droed
	+ Akinori Nishizawa, pêl-droed
* 1977 - Kaja Kallas, Prif Weinidog Estonia
* 1980 - Kevin Bishop, actor
* 1986
	+ Richard Gasquet, chwaraewr tenis
	+ Shusaku Nishikawa, pêl-droed

## Marwolaethau

Roald Amundsen
* 1250 - Teresa o Bortiwgal, 69
* 1291 - Alfonso III, brenin Aragon, 26
* 1558 - Robert Recorde, mathemategydd, tua 48
* 1749 - Ambrose Philips, bardd a dramodydd, 74
* 1815 - Thomas Picton, milwr, 56 (yn y Frwydr Waterloo)
* 1902 - Samuel Butler, nofelydd, 66
* 1928 - Roald Amundsen, fforiwr, 55
* 1936 - Maxim Gorki, awdur, 68
* 1952 - Diana Coomans, arlunydd, 90
* 1956 - Irma Hartje-Leudesdorff, arlunydd, 74
* 1983 - Marianne Brandt, arlunydd, 89
* 2011
	+ Frederick Chiluba, Arlywydd Sambia, 68
	+ Clarence Clemons, cerddor, 69
* 2020 - Fonesig Vera Lynn, cantores, 103

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod Waterloo
* Diwrnod Weriniaeth (yr Aifft)
* Diwrnod Balchder Awtistig

## Cyfeiriadau
# Cefnfor

Cefnfor|  |
| Math | gwrthrych daearyddol naturiol, corff o ddŵr, marine water body, saline water body  |
| Y gwrthwyneb | cyfandir  |
| Yn cynnwys | sea water, môr, môr mewndirol  |
| Dynodwyr |
| Thesawrws y BNCF | 12868  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

| **Cefnforoedd y Ddaear** |
| --- |
| (Cefnfor y Byd) |
| * Cefnfor yr Arctig
* Cefnfor y De
* Cefnfor yr Iwerydd
* Cefnfor India
* Y Cefnfor Tawel
 |
| Y blwch hwn: gweld • sgwrs • golygu |

Corff mawr o ddŵr hallt a phrif ran o'r hydrosffer yw **cefnfor**. Gorchuddir tua 71% o wyneb y Ddaear (tua 361 miliwn km2) gan gefnfor, corff di-dor o ddŵr sydd yn aml yn cael ei rannu'n nifer o brif gefnforoedd a moroedd llai. Mae dros hanner o'r arwynebedd hwn yn fwy na 3000 m o ddyfnder. Halwynedd cefnforol cyfartalog yw tua 35 rhan y fil, ac mae gan bron i holl ddŵr môr y byd halwynedd o fewn yr amrediad o 31 i 38 rhan y fil.

Cytunodd y Sefydliad Hydrograffig Rhyngwladol yn 2000 i gydnabod pum cefnfor: Cefnfor yr Arctig, Cefnfor y De, Cefnfor yr Iwerydd, Cefnfor India, a'r Cefnfor Tawel. Mae nifer o sefydliadau ac unigolion yn defnyddio modelau amrywiol.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ddaearyddiaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.

Wiciadur
Chwiliwch am cefnfor
yn Wiciadur.
# Tagalog

| Tagalogeg (Tagalog) |
| --- |
| Siaredir yn: | Y Philipinau |
| Parth: | Canolbarth a De Luzon |
| Cyfanswm o siaradwyr: | 65+ miliwn (cyfanswm) |
| Safle yn ôl nifer siaradwyr: | 51 |
| Achrestr ieithyddol: | Awstronesaidd
 Malayo-Polynesaidd
  Borneo Y Philipinau
   Canolbarth Y Philipinau
    **Tagalog** |
| Statws swyddogol |
| Iaith swyddogol yn: | Y Philipinau |
| Rheolir gan: | Komisyon sa Wikang Filipino |
| Codau iaith |
| ISO 639-1 | tl |
| ISO 639-2 | tgl |
| ISO 639-3 | tgl |
| Gweler hefyd: Iaith – Rhestr ieithoedd |

Iaith a siaredir yn y Philipinau yw **Tagalog**. Mae hi'n perthyn i'r gangen Malayo-Polynesaidd o'r ieithoedd Awstronesaidd.

## Cymariaethau Ieithoedd Awstronesaidd

| Cymraeg | un | dau | tri | pedwar | person | tŷ | ci | cneuen goco | dydd | newydd | ni | beth | tân |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Tagalog** | isa | dalawa | tatlo | apat | tao | bahay | aso | niyog | araw | bago | tayo | ano | apoy |
| **Bicol** | saro | duwa | tulo | apat | tawo | harong | ayam | niyog | aldaw | ba-go | kita | ano | kalayo |
| **Cebuano** | usa | duha | tulo | upat | tawo | balay | iro | lubi | adlaw | bag-o | kita | unsa | kalayo |
| **Waray** | usa | duha | tulo | upat | tawo | balay | ayam | lubi | adlaw | bag-o | kita | ano | kalayo |
| **Tausug** | hambuuk | duwa | tu | upat | tau | bay | iru' | niyug | adlaw | ba-gu | kitaniyu | unu | kayu |
| **Kinaray-a** | sara | darwa | tatlo | apat | taho | balay | ayam | niyog | adlaw | bag-o | kita, taten | ano | kalayo |
| **Kapampangan** | metung | adwa | atlu | apat | tau | bale | asu | ngungut | aldo | bayu | ikatamu | nanu | api |
| **Pangasinan** | sakey | duara | talora | apatira | too | abong | aso | niyog | agew | balo | sikatayo | anto | apoy |
| **Ilokano** | maysa | dua | tallo | uppat | tao | balay | aso | niog | aldaw | baro | datayo | ania | apoy |
| **Ivatan** | asa | dadowa | tatdo | apat | tao | vahay | chito | niyoy | araw | va-yo | yaten | ango | apoy |
| **Ibanag** | tadday | dua | tallu | appa' | tolay | balay | kitu | niuk | aggaw | bagu | sittam | anni | afi |
| **Gaddang** | antet | addwa | tallo | appat | tolay | balay | atu | ayog | aw | bawu | ikkanetem | sanenay | afuy |
| **Tboli** | sotu | lewu | tlu | fat | tau | gunu | ohu | lefo | kdaw | lomi | tekuy | tedu | ofih |
| **Indoneseg** | satu | dua | tiga | empat | orang | rumah/balai | anjing | kelapa/nyiur | hari | baru | kita | apa/anu | api |
| **Jafaneg** | siji | loro | telu | papat | wong | omah/bale | asu |  |  |  |  | opo/anu | api |
| **Hawäieg** | kahi | lua | kolu | hā | kanaka | hale | 'īlio | niu | ao | hou | kākou | aha | ahi |
| **Malagaseg** | isa | roa | telo | efatra | olona | trano | alika | voanio | andro | vaovao | isika | inona | afo |

## Gweler hefyd

* Rhestr ieithoedd

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **iaith**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
 *Eginyn erthygl sydd uchod am **y Philipinau**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Krav Maga

Krav Maga|  |
| Math | combat sport, self-defense, crefft ymladd  |
| Crëwr | Imi Lichtenfeld  |
| Gwlad | Tsiecoslofacia, Israel  |
| Enw brodorol | קרב מגע  |
| Gwladwriaeth | Israel  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/048yh  |
| Quora | Krav-maga  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Gwers Krav Maga mewn ysgol awyrfilwyr yn Israel, 1955.
System eclectig o hunan-amddiffyn anghystadleuol sy'n tarddu o Israel yw **Krav Maga** (Hebraeg: קרב מגע, "brwydro cyffyrddiad") sy'n cynnwys technegau taro, gafael, ac ymgodymu. Mae'n canolbwyntio ar sefyllfaoedd realistig a defnyddio gwrth-ymosodiadau grymus ac effeithlon. Datblygodd y grefft ymladd hon o sgiliau ymladd y stryd Imi Lichtenfeld, paffiwr ac ymgodymwr a amddiffynnodd ardal Iddewig Bratislava rhag grwpiau ffasgaidd yn y 1930au. Yn y 1940au diweddar, wedi iddo ymfudo i Israel, dechreuodd rhoi gwersi ymladd i Luoedd Amddiffyn Israel (IDF) ac yn hwyrach datblygwyd system Krav Maga. Addaswyd y system ar gyfer lluoedd milwrol, yr heddlu, a sifiliaid.

Mae gan Krav Maga athroniaeth sy'n pwysleisio niwtraleiddio bygythiadau, symudiadau amddiffynnol ac ymosodol ar y cyd, ac ymosodedd. Defnyddir Krav Maga gan luoedd rheolaidd ac arbennig yr IDF, Mossad, Shin Bet, CIA, FBI, Marsialiaid yr Unol Daleithiau, Awyrlu'r Unol Daleithiau, DEA, Marsialiaid yr Awyr, nifer o heddluoedd a thimoedd SWAT, GIGN, Byddin Gwlad Belg, ac eraill. Mae nifer o sefydliadau ar draws y byd yn addysgu Krav Maga neu fersiynau amrywiol ohono i unigolion.

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* IKMF IKMF - International Krav Maga Federation lead by Master Avi Moyal
* Israeli Krav Maga Association
* True History of Krav Maga fideo ar Youtube Archifwyd 2016-06-21 yn y Peiriant Wayback (IKMA) founded in 1978 by Krav Maga founder Imi Lichtenfeld.
* Israeli Krav Maga Free Web Guide Archifwyd 2012-10-31 yn y Peiriant Wayback - The Complete Internet Guide for Israeli Krav Maga.
# Oes yr Efydd

|  |
| --- |
| **Cyfnodau cynhanes** |
| **H** |   La Tène |   | Rhaghanes |
|   Hallstatt |
| **Oes yr Haearn** |
|   Oes ddiweddar yr Efydd |   |
|   Oes ganol yr Efydd |
|   Oes gynnar yr Efydd |
| **Oes yr Efydd** |
|     Chalcolithig |   |   |
|   Neolithig | Cynhanes |
| Mesolithig |
| **P** |     Paleolithig Uchaf |   |
|     Paleolithig Canol |
|     Paleolithig Isaf |
|   Hen Oes y Cerrig |
| **Oes y Cerrig** |

Cyfnod sydd yn dilyn Oes y Cerrig mewn llawer o wledydd pan ddefnyddid y metel efydd oedd **Oes yr Efydd** a gamenwir yn ‘Yr Oes Efydd’ weithiau yn Gymraeg. Ar ôl Oes yr Efydd daeth Oes yr Haearn.

Mae efydd yn aloi o gopr. Arfau rhyfel ac offer ydyw'r rhan fwayf o olion y cyfnod hwn, ond mae nifer o arteffactau defodol wedi goroesi hefyd.

## Oes yr Efydd ym Mhrydain

Cleddyf efydd
Mae'n debyg y dechreuodd Oes yr Efydd tua 2200 CC a daeth i ben tua 700 CC. Yn ystod y cyfnod hwn daeth pobl newydd o gyfandir Ewrop i Brydain ac mewn canlyniad newidiodd diwylliant Prydain yn gymharol gyflym. Roedd yr hinsawdd yn gwaethygu ar yr un pryd â'r bobl yn y dyffrynnoedd yn magu anifeiliaid a gwelwyd twf yn yr economi. Ar yr un pryd cafodd llawer o goed eu cymynu.

Daeth llawer o dun Ewrop o Gernyw a llawer o gopr o Gymru, yn bennaf o Ben y Gogarth. Yn ne Lloegr datblygodd diwylliant cyfoethog iawn, y diwylliant Wessex a daeth strwythur cymdeithas yn fwy cymhleth.

Chwarel gopr Pen y Gogarth, ger Llandudno
Yn groes i'r arfer y Neolithig, gyffredin, cafodd pobl eu claddu'n unigol; cyn Oes yr Efydd roedd tuedd i'w claddu gyda'i gilydd. Gellir gweld olion o'r cyfnod hwn ym Moel Eithinen, un o Fryniau Clwyd.

## Gweler hefyd

* Oes yr Efydd yng Nghymru
* Diwylliant y Meysydd Wrnau
* Dyn Brymbo
# Y Cefnfor Tawel

| **Cefnforoedd y Ddaear** |
| --- |
| (Cefnfor y Byd) |
| * Cefnfor yr Arctig
* Cefnfor y De
* Cefnfor yr Iwerydd
* Cefnfor India
* Y Cefnfor Tawel
 |
| Y blwch hwn: gweld • sgwrs • golygu |

Y Cefnfor Tawel|  |
| Math | cefnfor  |
| LL-Q58635 (pan)-Gaurav Jhammat-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ.wav  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Cefnfor y Byd, y Ddaear  |
| Sir | dyfroedd rhyngwladol  |
| Arwynebedd | 161,760,000 km²  |
| Uwch y môr | 0 metr  |
| Yn ffinio gyda | Cefnfor India  |
| Cyfesurynnau | 0.000000°N 160°W  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Y cefnfor mwyaf yn y byd yw'r **Cefnfor Tawel(Saesneg: Pacific Ocean)*, sy'n gorwedd rhwng Asia yn y gorllewin a De a Gogledd America yn y dwyrain. Ceir ynysoedd niferus yn y cefnfor hwn sydd yn cael eu dosbarthu fel Melanesia, Polynesia a Micronesia, dosbarthiad diwyllianol yn hytrach na dosbarthiad daearyddol. Ymysg y moroedd sydd yn perthyn i'r Cefnfor Tawel y mae Môr Bering, Môr Okhotsk, Môr Japan, Y Môr Melyn, Môr Dwyreiniol Tsieina, Môr De Tsieina, Môr Bismarck, Môr Solomon, Y Môr Cwrel a Môr Tasman.

Mae llawer o wledydd ar arfordir y cefnfor hwn: Rwsia, Japan, Taiwan, Y Philipinau, Indonesia, Papua Gini Newydd, Awstralia, Seland Newydd, Ffiji, Ciribati, Ynysoedd Marshall, Taleithiau Ffederal Micronesia, Nawrw, Palaw, Samoa, Ynysoedd Solomon, Tonga, Twfalw, Fanwatw, Unol Daleithiau America, Canada, Mecsico, Gwatemala, El Salfador, Hondwras, Nicaragwa, Costa Rica, Panama, Colombia, Ecwador, Periw a Tsile.

Mae ganddo arwynebedd o 179.7 miliwn km² (35% o arwynebedd y ddaear) ac mae'n cynnwys tua 723.7 miliwn km³ o ddŵr. Mae dyfnder cyfartalog y Cefnfor Tawel oddeutu 4,028 m, ac mae'n cynnwys y lle dyfnaf yn y byd: dyffryn hollt Marianas sydd 11,034m o dan lefel cymedrig y môr. Mae 15,500 km (9,600 milltir) o bellter rhwng y Môr Bering yn y gogledd a Môr Ross yn Antarctica yn y dde, a 19,800 km (12,300 milltir) o Indonesia i glannau Colombia.

O'r Cefnfor Tawel gellir mynd i Gefnfor Arctig trwy Fôr Bering, i Gefnfor Iwerydd trwy Gamlas Panamâ neu rownd Yr Horn neu yn yr haf yn 2007 roedd yn bosib heibio gogledd Canada (does dim llwybr trwy'r iâ yn arferol), ac i Gefnfor India o gwmpas Awstralia neu drwy ynysoedd de-ddwyrain Asia a Chulfor Melaka, un o'r dyfrffyrdd prysuraf yn y byd.

## Gweler hefyd

* Ynysoedd y Cefnfor Tawel

Wiciadur
Chwiliwch am Y Cefnfor Tawel
yn Wiciadur.
# Atal dweud

Atal dweud| Enghraifft o: | dosbarth o glefyd  |
| Math | articulation disorder, anhwylder lleferydd, clefyd  |
| Symptomau | Q139475842  |
| Dynodwyr |
| Thesawrws NCI | C35043  |
| Freebase | /M/070yw  |
| Thesawrws y BNCF | 16465  |
| OMIM | 614655, 184450, 609261, 614668  |
| MeSH | D013342  |
| UMLS CUI | C0751527, c0038131, c0038506, c3489627, c0751529, c0751528, c0454542  |
| Quora | Stuttering  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Anhwylder lleferydd yw **atal dweud**. Mae llif y lleferydd yn cael ei ymyru gan ailadroddiad anwirfoddol rhai seiniau, sillau neu geiriau, a seibiannau anwirfoddol sy'n ei wneud yn anodd i'r un sy'n dioddef o atal dwued i siarad.

|  |
| --- |
| **Rhestr Afiechydon** |
|  |
| Pwyswch ar **dangos** i weld y rhestr.

| **Rhestr** |
| --- |
| AIDS
Afiechyd meddwl
Alcoholiaeth
Annwyd
Anorecsia nerfosa
Asma
Syndrom Asperger
Awtistiaeth
Blinder meddwl
Brech goch
Brech ieir
Brech Wen
Briwiau'r geg
BSE
Cansar
Cen gwallt
Clefyd Alzheimer
Clefyd y galon
Clefyd y gwair
Clefyd y siwgr
Clunwst
Clwy'r marchogion
Clwy'r pennau
Clwyf y traed a’r genau
Colera
Creithiau
Croen gyda chraciau
Croen sensitif
Croen sych
Croenlid (Ecsema)
Cur pen
Cur pen eithafol
Cylchrediad y gwaed
Cymalau ystyfnig
Dafad (ar y croen)
Diffyg traul
Dolur annwyd
Dolur gwddw
Dolur rhydd
Yr Eryr
Ffibrosis systig
Ffliw
Ffliw adar
Gorguro’r galon
Gwahanglwyf
Gwlychu gwely
Gwynegon (Cricmala)
Gorguro’r galon
HIV
Iselder ysbryd
Liwcemia
Llau pen
Llais cryglyd
Llid y bledren
Llid y cyfbilen
Llosg eira
Llosg haul
Llosgiadau
Malaria
Mislif afreolaidd
Mislif poenus
Mislif ysgafn
Nerfau
Niwmonia
Peswch
Pigyn clust
Plorod
Poliomyelitis
Poeni
Rwbela
Rhwymedd
Twymyn y gwair
Tyndra’r cyhyrau  |

 |
| Y blwch hwn: gweld • sgwrs • golygu |

Wiciadur
Chwiliwch am atal dweud
yn Wiciadur.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **feddygaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Yoshihiko Noda

| Yoshihiko Noda |
| --- |
|  |
| Llais | Yoshihiko Noda voice 20110902.oga  |
| Ganwyd | 20 Mai 1957  Funabashi  |
| Dinasyddiaeth | Japan  |
| *Alma mater* | * Prifysgol Waseda
* Funabashi High School
* Funabashi Municipal Ninomiya Junior High School
* Funabashi Municipal Yakuendai Primary School
* The Matsushita Institute of Government and Management
* Waseda University Honjo Senior High School
 |
| Galwedigaeth | gwleidydd, pennaeth llywodraeth  |
| Swydd | Leader of the Democratic Party, Senior Vice Minister of Finance, Minister of Finance, Prif Weinidog Japan, aelod o Dŷ Cynrychiolwyr Japan, aelod o Dŷ Cynrychiolwyr Japan, member of the Chiba Prefectural Assembly, aelod o Dŷ Cynrychiolwyr Japan, President of the Constitutional Democratic Party  |
| Plaid Wleidyddol | Constitutional Democratic Party of Japan, Democratic Party, Democratic Party of Japan, Japan New Party, New Frontier Party  |
| Priod | Hitomi Noda  |
| Gwefan |   |
| llofnod |
|  |

Gwleidydd o Japan yw **Yoshihiko Noda** (ganwyd 20 Mai 1957). Prif Weinidog Japan o 2 Medi 2011 hyd 26 Rhagfyr 2012 oedd ef.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Japan**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*