# Vincent van Gogh

| Vincent van Gogh |
| --- |
|  |
| Ganwyd | Vincent Willem Van Gogh  30 Mawrth 1853  Zundert  |
| Bu farw | 29 Gorffennaf 1890  o anaf balistig  Auvers-sur-Oise, Auberge Ravoux  |
| Man preswyl | Monastery of Saint-Paul-de-Mausole, Cuesmes, Maison Van Gogh  |
| Dinasyddiaeth | Brenhiniaeth yr Iseldiroedd  |
| *Alma mater* | * Royal Academy of Fine Arts
 |
| Galwedigaeth | arlunydd, dylunydd botanegol, drafftsmon, gwneuthurwr printiau, drafftsmon, ysgythrwr, lithograffydd, arlunydd graffig, prynnwr a gwerthwr gwaith celf  |
| Cyflogwr | * Goupil & Cie
 |
| Adnabyddus am | The Potato Eaters, Café Terrace at Night, Y Noson Serennog, Bedroom in Arles, Sunflowers, Self-Portrait with Bandaged Ear, Wheatfield with Crows, Portrait paintings of Dr. Gachet, Irises, The Night Café, Starry Night Over the Rhone, The Yellow House, Wheat Field with Cypresses  |
| Arddull | celf tirlun, bywyd llonydd, portread, dinaswedd, interior view, hunanbortread, celf Gristnogol  |
| Prif ddylanwad | Anton Mauve, Paul Gauguin, Willem Roelofs, Paul Cézanne, Peter Paul Rubens, Jean-François Millet, Hokusai  |
| Mudiad | Ôl-argraffiaeth, Mynegiadaeth  |
| Tad | Theodorus Van Gogh  |
| Mam | Anna Carbentus Van Gogh  |
| Partner | Sien Hoornik, Margot Begemann  |
| llofnod |
|  |

Mae ei gyfres o luniau o flodau'r haul ymysg ei waith enwocaf
Arlunydd o'r Iseldiroedd oedd **Vincent Willem van Gogh** (30 Mawrth 1853 – 29 Gorffennaf 1890) (Ynganiad:  ˈvɪnsɛnt vɑn ˈɣɔx ). Roedd yn un o'r Ôl-argraffiadwyr *(Post Impressionists)*, ac mae'n un o'r artistiaid enwocaf erioed.

Fe'i ganwyd yn Zundert. Yn ddyn ifanc, bu'n fasnachwr celf, yn athro, ac yna'n bregethwr – ond ni fu'n llwyddiannus iawn yn yr un o'r meysydd hyn.

Ym 1880 y cychwynnodd ar ei yrfa fel arlunydd, ag yntau'n 27 oed. Un o'r pethau a'i symbylodd i ddechrau arlunio oedd anogaeth ei frawd Theo, a oedd yn werthwr gwaith celf llwyddiannus ym Mharis ar y pryd. Theo oedd un o'r ychydig rai a gredai yn ei athrylith, a bu'n anfon deunyddiau peintio ac arian at ei frawd mawr yn fisol o'r cyfnod hwnnw ymlaen. Yn ystod ei fywyd ysgrifennodd Vincent lawer o lythyrau at Theo, a chadwodd Theo bob un ohonynt; cawsant eu cyhoeddi ym 1914.

Bu farw yn Auvers-sur-Oise.

## Salwch meddwl

Roedd rhyw fath o salwch meddwl arno. Yn ystod un o'i byliau, torrodd labed ei glust i ffwrdd. Dirywiodd ei gyflwr meddyliol tua diwedd ei oes. Ar y seithfed ar hugain o Orffennaf 1890, fe'i saethodd ei hun yn ei frest.

Bu farw yn ei wely ddeuddydd yn ddiweddarach, a Theo ei frawd wrth erchwyn ei wely. Roedd Theo wedi ceisio codi ei galon bod dyddiau gwell i ddod, ond geiriau olaf Vincent cyn marw oedd "*La tristesse durera toujours*" (fe bery'r tristwch am byth).

## Gwaith

Cynhyrchodd Vincent ei holl waith, dros 2000 o weithiau i gyd gan gynnwys paentiadau a brasluniau, mewn deng mlynedd (tua 900 o beintiadau a thua 1100 o ddarluniau a brasluniau). I gychwyn, roedd ei luniau'n dywyll eu lliw, nes iddo ddarganfod gwaith yr argraffiadwyr ym Mharis. Daw mwyafrif ei luniau enwocaf o ddwy flynedd olaf ei fywyd, a gwnaeth 90 o luniau yn y deufis olaf. Roedd ei enwogrwydd wedi tyfu'n raddol ers ei arddangosfeydd cyntaf o 1880 ymlaen, ac wedi ei farwolaeth bu arddangosfeydd coffa iddo ym mhrif ddinasoedd Ewrop.

## Dylanwad

Bu ei ddylanwad ar gelf yr 20g yn enfawr, yn arbennig artistiaid mynegiadol *(expressionist)* ac arlunwyr 'Fauve'. Erbyn hyn, mae ei waith ymysg y gwaith celf enwocaf, y mwyaf poblogaidd a'r drytaf erioed.

* Paentiadau
* Y Bwytwyr Tatws
* Hunanbortread heb ei glust
* Tai a welwyd o'u cefn
* Bywyd Llonydd gydag Absinthe
* Y Noson Serennog
* Tŷ Gwyn yn y Nos
* Nos Serennog dros y Rhone
* Olewydd
* Teras caffi yn y nos

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
Vincent van Gogh