Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Helena Blavatsky

| Helena Blavatsky |
| --- |
|  |
| Ganwyd | Елена Петровна Ган  31 Gorffennaf 1831 (yn y Calendr Iwliaidd)  Dnipro  |
| Bu farw | 26 Ebrill 1891 (yn y Calendr Iwliaidd)  Llundain  |
| Dinasyddiaeth |  Rwsia |
| Galwedigaeth | athronydd, ysgrifennwr, ocwltydd, golygydd, theosophydd, cyfrinydd  |
| Adnabyddus am | The Secret Doctrine  |
| Tad | Peter Hahn  |
| Mam | Yelena Hahn  |
| Gwobr/au | Subba Row Medal  |
| llofnod |
|  |

Awdures o Ymerodraeth Rwsia a'r Unol Daleithiau oedd **Helena Blavatsky** (neu **Helena Petrovna Blavatsky**; 31 Gorffennaf 1831 - 26 Ebrill 1891) a oedd yn athronydd, newyddiadurwr ac ocwltydd. Fe'i ganed yn Dnipro, 4ydd dinas fwyaf Wcráin a bu farw yn Llundain o'r ffliw.

Yn 1875 cyd-sefydlodd y Gymdeithas Theosoffi (*the Theosophical Society*) yn Ninas Efrog Newydd. Roedd ganddi ddilynwyr ledled y byd, ac adnabyddwyd hi fel prif arweinydd y grefydd esoterig Theosoffi haniaethol, yn ei chyfnod.

Fe'i ganed i deulu aristocrataidd Rwsia-Almaenig yn Yekaterinoslav (Dnipro heddiw), a oedd yn rhan o Ymerodraeth Rwsia, teithiodd Blavatsky yn eang o amgylch yr Ymerodraeth Rwsia fel plentyn. Yn hunan-addysgiadol yn bennaf, datblygodd ddiddordeb mewn esoteriaeth Gorllewinol yn ystod ei harddegau. Honodd, yn ddiweddarach, iddi fynd ar gyfres o deithiau yn 1849 lle'r ymwelodd ag Ewrop, America, ac India, gan honni iddi ddod ar draws grŵp o bobl ysbrydol, "Meistr yr Hen Ddoethineb" yn Shigatse, Tibet, lle buont yn ei hyfforddi i ddatblygu dealltwriaeth ddyfnach o synthesis crefydd, athroniaeth a gwyddoniaeth. Mae beirniaid cyfoes a rhai bywgraffwyr diweddarach wedi dadlau bod rhai (neu bob un) o'r ymweliadau tramor hyn yn ffug, a'i bod wedi treulio'r cyfnod hwn yn Ewrop.

Erbyn dechrau'r 1870au, roedd Blavatsky yn ymwneud â'r mudiad Ysbrydolrwydd (*Spiritualism*). Er ei bod yn amddiffyn bodolaeth ffenomenau Ysbrydolrwydd, dadleuodd yn erbyn y syniad fel prif ffrwd, mai ysbrydion y meirw oedd yr endidau y cysylltwyd â hwy. Ymfudodd i'r i Unol Daleithiau America yn 1873, a daeth yn gyfaill i Henry Steel Olcott a daeth i lygad y cyhoedd fel cyfryngydd i ysbrydion, sylw a oedd yn cynnwys cyhuddo rhai pob o dwyll.

Yn 1877 cyhoeddodd *Isis Unveiled*, llyfr a oedd yn amlinellu ei barn ar theosoffi.

## India

Disgrifiodd Blavatsky Theosophy fel "synthesis o wyddoniaeth, crefydd ac athroniaeth", gan ddatgan fod Theoso yn adfywiad o'r "Doethineb Hynafol", sy'n tanseilio holl grefyddau'r byd. Yn 1880 symudodd hi ac Olcott i India, lle cysylltwyd y Gymdeithas â'r Arya Samaj, mudiad diwygio Hindŵaeth. Yr un flwyddyn, yn Ceylon, honir mai hi ac Olcott oedd y bobl gyntaf o'r Unol Daleithiau i drosi'n ffurfiol i Fwdhaeth.

Dirywiodd ei hiechyd yn 1885 a dychwelodd i Ewrop, gan sefydlu'r *Blavatsky Lodge* yn Llundain. Yno y cyhoeddodd *The Secret Doctrine*, sylwebaeth ar yr hyn a honnodd hi oedd hen lawysgrifau Tibetaidd, yn ogystal â dau lyfr arall, *The Key to Theosophy* a *The Voice of the Silence*. Bu farw o'r ffliw.

## Anrhydeddau

* Dros y blynyddoedd, derbyniodd nifer o anrhydeddau, gan gynnwys: Subba Row Medal (1888) .

## Cyfeiriadau
# Fort Oglethorpe, Georgia

Fort Oglethorpe|  |
| Math | dinas yn yr Unol Daleithiau, bwrdeistref Georgia  |
|  |
| Poblogaeth | 10,423  |
| Sefydlwyd | * 1949
 |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  UDA |
| Arwynebedd | 35.979523 km², 35.980388 km²  |
| Talaith | Georgia |
| Uwch y môr | 223 metr  |
| Cyfesurynnau | 34.9456°N 85.2456°W  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas yn Catoosa County, Walker County, yn nhalaith Georgia, Unol Daleithiau America yw **Fort Oglethorpe, Georgia**. ac fe'i sefydlwyd ym 1949.

## Poblogaeth ac arwynebedd

Mae ganddi arwynebedd o 35.979523 cilometr sgwâr, 35.980388 cilometr sgwâr (1 Ebrill 2010) ac ar ei huchaf mae'n 223 metr yn uwch na lefel y môr. Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y dref yw: 10,423 (1 Ebrill 2020); mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Lleoliad Fort Oglethorpe, Georgia o fewn Catoosa County, Walker County |  |

## Pobl nodedig

Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fort Oglethorpe, gan gynnwys:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| enw
 | delwedd
 | galwedigaeth
 | man geni
 | Bl geni
 | Bl marw
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *Howell M. Estes II* |  | *swyddog milwrol* | Fort Oglethorpe
 | 1914
 | 2007
 |
| *Louis B. Juillerat* |  | *American football coach* *track and field coach* | Fort Oglethorpe
 | 1915
 | 1969
 |
| *David Fowler* |  | gwleidydd
 | Fort Oglethorpe
 | 1958
 |  |
| *Chris McNeal* |  | *chwaraewr pêl-fasged* | Fort Oglethorpe
 | 1997
 |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau