# 2018

20g - **21g** - 22g

1960au 1970au 1980au 1990au 2000au - **2010au** - 2020au 2030au 2040au 2050au 2060au

2013 2014 2015 2016 2017 - **2018** - 2019 2020 2021 2022 2023

---

## Digwyddiadau

### Ionawr

* 1 Ionawr - Bwlgaria yn derbyn arlwyddiaeth Cyngor yr Undeb Ewropeaidd
* 1 - 3 Ionawr - Protestiadau yn cael eu goddef yn Iran; bu farw 22 ac arestiwyd 550.
* 28 Ionawr - Tenis: Roger Federer yn ennill ei 20fed Grand Slam (senglau).

### Chwefror

* 3 Chwefror - 17 Mawrth - Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2018
* 6 Chwefror - Jack Sargeant yn cael ei ethol yn is-etholiad Alun a Glannau Dyfrdwy.
* 9 - 25 Chwefror - Gemau Olympaidd y Gaeaf, 2018.

### Mawrth

* 4 Mawrth
	+ Etholiad cyffredinol Yr Eidal.
	+ Sergei Skripal a’i ferch Yulia yn cael eu gwenwyno yng Nghaersallog (Saesneg: *Salisbury*), Lloegr.
* 9 - 18 Mawrth - Paralympiaid y Gaeaf 2018.
* 18 Mawrth - Etholiad cyffredinol Rwsia.

### Ebrill

* 4 - 15 Ebrill - Gemau'r Gymanwlad 2018.
* 8 Ebrill - Etholiad cyffredinol Hwngari.
* 21 Ebrill - Carwyn Jones yn cyhoeddi ei fwriad i ymddiswyddo fel Prif Weinidog Cymru.

### Mai

* 6 Mai - Etholiad cyfreddinol Libanus.
* 8 - 12 Mai - Lisbon: Eurovision
* 9 Mai
	+ Etholiad cyfreddinol Maleisia.
	+ Cwymp yr argae Solai Patel yn Cenia; 32 o bobol yn marw.
* 12 Mai - Etholiad cyffredinol Irac.
* 19 Mai - Tywysog Harry o Loegr yn priodi Meghan Markle.
* 20 Mai - Etholiad cyffredinol Feneswela.
* 31 Mai
	+ Darganfod twyni iâ methan ar Pluto.
	+ Donald Trump yn cyhoeddi tariffau ar gyfer dur ac alwminiwm wedi'i fewnforio o'r Undeb Ewrop, Canada a Mecsico.
	+ Clwb Pêl-Droed Caerdydd yn sicrhau dyrchafiad i Uwch Gynghrair Lloegr.

### Mehefin

Kim Jong-un a Donald Trump
* 1 Mehefin - Giuseppe Conte yn dod yn Brif Weinidog yr Eidal.
* 12 Mehefin - Arlywydd yr Unol Daleithiau, Donald Trump, yn cynnal uwchgynhadledd gydag arweinydd Gogledd Corea Kim Jong-un yn Singapore.
* 14 Mehefin - 15 Gorffennaf - Rwsia: Cwpan y Byd Pêl-droed 2018.
* 27 Mehefin - Andrew R. T. Davies yn cyhoeddi ei ymddiswyddiad fel arweinydd Plaid Geidwadol Cymru.

### Gorffennaf

Ffrainc: Pencampwyr y Byd Pêl-droed
* 1 Gorffennaf
	+ Awstria yn derbyn arlywyddiaeth Cyngor yr Undeb Ewropeaidd.
	+ Etholiad cyffredinol Mecsico.
* 8 Gorffennaf - Y Deyrnas Unedig: David Davis yn ymddiswyddoed fel Ysgrifennydd Brexit.
* 9 Gorffennaf - Y Deyrnas Unedig: Boris Johnson yn ymddiswyddoed fel Ysgrifennydd Tramor.
* 15 Gorffennaf - Ffrainc yn curo Croatia 4-2 yn Moscfa i ennill Cwpan y Byd Pêl-droed 2018.
* 16 Gorffennaf - Arlywydd Unol Daleithiau America, Donald Trump, a Llywydd Rwsia Vladimir Putin yn cynnal uwch-gyfarfod yn Helsinki, y Ffindir.
* 23 Gorffennaf - 'Argae'r Cyfrwy (D)' yn chwalu yn Laos gan adael dros 1,100 o bobl ar goll.
* 29 Gorffennaf - '''Geraint Thomas, y seiclwr cyntaf o Gymru, yn ennill y Tour de France.'''
* 30 Gorffennaf - Etholiad cyffredinol Simbabwe.

### Awst

* 2 Awst - Apple Inc. yn torri tir newydd: y cwmni cyhoeddus cyntaf gydag incwm o dros $1 triliwn.
* 3 - 11 Awst - Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd 2018
* 5 Awst - Daeargryn ar Ynys Lombok, Indonesia yn lladd o leiaf 250 o bobol.
* 14 Awst - Rhan o bont traffordd Morandi yn dymchwel yn Genoa, yr Eidal, gan ladd 43 o bobl.
* 18 Awst - Imran Khan yn dod yn Prif Weinidog Pacistan.
* 24 Awst - Scott Morrison yn dod yn Brif Weinidog Awstralia.

### Medi

* 2 Medi - Llosgwyd Amgueddfa Genedlaethol Brasil i'r llawr.
* 9 Medi - Etholiad cyffredinol Sweden.
* 28 Medi
	+ Daeargryn graddfa 7.5 yn Sulawesi, Indonesia yn achosi tswnami sy'n lladd o leiaf 2,256 o bobl ac anafu 10,679.
	+ Adam Price yn disodli Leanne Wood fel arweinydd Plaid Cymru.

### Hydref

* 2 Hydref - Jamal Khashoggi, newyddiadurwr, yn cael ei lofruddio y tu mewn i swyddfa is-gennad Saudi Arabia yn Istanbwl, Twrci.
* 6 Hydref - Etholiad cyffredinol Latfia.
* 12 Hydref - Storm Callum yn cyrraedd Cymru, gan achosi llifogydd.
* 24 Hydref - Honir y danfonwyd dyfeisiau ffrwydrol at sawl aelod o Blaid Ddemocrataidd yr Unol Daleithiau.
* 26 Hydref - Etholiad arlywyddol Gweriniaeth Iwerddon.
* 28 Hydref - Jair Bolsonaro yn cael ei ethol yn Arlywydd Brasil.
* 29 Hydref - Damwain awyren ger Java, Indonesia gan ladd 189 o bobl.

### Tachwedd

* 6 Tachwedd - Etholiadau canol tymor Unol Daleithiau America.
* 11 Tachwedd - 100 mlynedd ers diwedd y Rhyfel Mawr.
* 15 Tachwedd - Y DU: gweinidogion cabinet, Esther McVey a Dominic Raab yn ymddiswyddo oherwydd diffyg ffydd yn Theresa May, gyda Brexit.

### Rhagfyr

Mark Drakeford
* 1 Rhagfyr - Andres Manuel Lopez Obrador yn dod yn Arlywydd Mecsico.
* 6 Rhagfyr - Mark Drakeford yn dod yn arweinydd Plaid Lafur Cymru.
* 12 Rhagfyr - Theresa May, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, yn ennill pleidlais o hyder yn arweinyddiaeth y Blaid Geidwadol.
* 13 Rhagfyr - Mark Drakeford yn dod yn Brif Weinidog Cymru.
* 16 Rhagfyr - Geraint Thomas yn cael ei enwi yn bersonaliaeth chwaraewron y BBC am y Flwyddyn.
* 17 Rhagfyr - Dileu tollau traffig yn cael eu tynnu are Bontydd Hafren.
* 19 Rhagfyr - Hedfaniad dron yn tarfu ar hedfan yn Maes Awyr Gatwick Llundain.
* 22 Rhagfyr - Tsunamis, a achoswyd gan ffrwydro folcanig, yn lladd dros 400 o bobl o amgylch Afon Sunda yn Indonesia.
* 30 Rhagfyr
	+ Etholiad cyffredinol ym Mangladesh.
	+ Etholiad cyffredinol Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo.

## Genedigaethau

* 23 Ebrill - Tywysog Louis o Gaergrawnt

## Marwolaethau

### Ionawr

Hugh Masekela
Mark E. Smith
* 7 Ionawr - France Gall, 70, cantores Ffrengig
* 11 Ionawr
	+ Charles Byrd, 101, arlunydd a cerflunydd
	+ Ednyfed Hudson Davies, 88, gwleidydd
	+ J. Aelwyn Roberts, 99, awdur, darlledwr a clerigwr
* 15 Ionawr
	+ Ida Barbarigo, 92, arlunydd
	+ Dolores O'Riordan, 46, cantores
* 21 Ionawr - Tsukasa Hosaka, 80, pêl-droediwr
* 22 Ionawr - Ursula K. Le Guin, 88, nofelydd
* 23 Ionawr - Hugh Masekela, 78, cerddor a cyfansoddwr
* 24 Ionawr - Mark E. Smith, 60, cerddor
* 27 Ionawr - Ingvar Kamprad, 91, dyn busnes
* 29 Ionawr - Alfred Gooding, 85, dyn busnes

### Chwefror

Morgan Tsvangirai
* 1 Chwefror - Sonia Gechtoff, 91, arlunydd
* 4 Chwefror - John Mahoney, 77, actor
* 12 Chwefror - Ursula B. Marvin, 96, gwyddonydd
* 13 Chwefror - Henrik, Tywysog Denmarc, 83
* 14 Chwefror
	+ Morgan Tsvangirai, 65, gwleidydd
	+ Ruud Lubbers, 78, gwleidydd
* 21 Chwefror
	+ Emma Chambers, 53, actores
	+ Billy Graham, 99, efengylydd
* 22 Chwefror
	+ Nanette Fabray, 97, actores a cantores
	+ Gladys Maccabe, 99, arlunydd
* 23 Chwefror - Lewis Gilbert, 97, cyfarwyddwr ffilm
* 24 Chwefror - Bud Luckey, 83, animeiddiwr a dylunydd
* 25 Chwefror - Penny Vincenzi, 78, awdures

### Mawrth

Stephen Hawking
Lys Assia
* 3 Mawrth
	+ Roger Bannister, 88, athletwr a meddyg
	+ David Ogden Stiers, 75, actor
* 5 Mawrth - Trevor Baylis, 80, dyfeisiwr
* 6 Mawrth - Margarethe Stolz-Hoke, 92, arlunydd
* 11 Mawrth - Syr Ken Dodd, 90, digrifwr a canwr-cyfansoddwr
* 14 Mawrth
	+ Stephen Hawking, 76, ffisegydd
	+ Jim Bowen, 80, cyflwynydd teledu a digrifwr
	+ Emily Nasrallah, 86, llenores
* 15 Mawrth - Gwilym Roberts, 89, gwleidydd
* 17 Mawrth
	+ Phan Van Khai, 84, Prif Weinidog Fietnam
	+ Nicholas Edwards, Barwn Crughywel, 84, gwleidydd
* 18 Mawrth - Ivor Richard, Barwn Richard, 85, gwleidydd
* 20 Mawrth - Katie Boyle, 91, cyflwynydd teledu a radio
* 21 Mawrth - Ulrica Hydman-Vallien, 79, arlunydd
* 22 Mawrth - Mihangel Jones, 77, arlunydd
* 24 Mawrth - Lys Assia, 94, cantores
* 29 Mawrth
	+ Helen Griffin, 59, actores, dramodydd a sgriptiwraig
	+ Anita Shreve, 71, nofelydd
* 30 Mawrth
	+ Saunders Davies, 80, gweinidog yn yr Eglwys yng Nghymru
	+ Bill Maynard, 89, actor

### Ebrill

Winnie Madikizela-Mandela
Barbara Bush
* 1 Ebrill - Steven Bochco, 74, cynhyrchydd ac awdur teledu
* 2 Ebrill - Winnie Madikizela-Mandela, 81, actifydd a gwleidydd
* 5 Ebrill - Eric Bristow, 60, chwaraewr dartiau
* 8 Ebrill - Chuck McCann, 83, actor
* 11 Ebrill
	+ Gillian Ayres, 88, arlunydd
	+ Timmy Matley, 36, canwr
* 12 Ebrill - Alex Beckett, 35, actor
* 13 Ebrill
	+ Miloš Forman, 86, cyfarwyddwr ffilm
	+ Joy Laville, 94, arlunydd
	+ Galina A. Peschkova, 88, botanegydd
* 15 Ebrill - R. Lee Ermey, 74, actor
* 16 Ebrill
	+ Ivan Mauger, 78, pencampwr rasio beci modur "speedway"
	+ Emyr Oernant, 86, ffermwr a bardd
* 17 Ebrill - Barbara Bush, 92, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau
* 18 Ebrill - Dale Winton, 62, cyflwynydd teledu
* 20 Ebrill - Avicii, 28, troellwr, cerddor a cynhyrchyrdd recordiau
* 21 Ebrill - Verne Troyer, 49, actor
* 26 Ebrill - Yoshinobu Ishii, 79, pêl-droediwr
* 29 Ebrill
	+ Gwyn Griffiths, 77, awdur, cyfieithydd a newyddiadurwr
	+ Michael Martin, 72, gwleidydd

### Mai

Tessa Jowell
* 1 Mai - Peter Temple-Morris, 80, gwleidydd
* 4 Mai - Abi Ofarim, 80, cerddor
* 12 Mai - Tessa Jowell, 70, gwleidydd
* 13 Mai
	+ Glenn Branca, 69, cyfansoddwr
	+ Margot Kidder, 69, actores
	+ Gareth Powell Williams, 63, chwaraewr rygbi'r undeb
* 14 Mai - Abdulrahim Abby Farah, 98, diplomydd a gwleidydd
* 17 Mai - Richard Pipes, 94, academydd
* 22 Mai
	+ Alberto Dines, 86, newyddiadurwr
	+ Philip Roth, 85, nofelydd

### Mehefin

Anthony Bourdain
* 1 Mehefin - John Julius Norwich, 88, hanesydd
* 6 Mehefin - Mary Wilson, 102, bardd
* 8 Mehefin - Anthony Bourdain, 61, cogydd
* 15 Mehefin - Leslie Grantham, 71, actor
* 18 Mehefin - XXXTentacion, 20, rapiwr
* 19 Mehefin - Frank Vickery, 67, dramodydd
* 20 Mehefin - Peter Thomson, 88, golffiwr
* 21 Mehefin - Hanne Wickop, 79, arlunydd
* 27 Mehefin
	+ Steve Ditko, 90, cartwnaidd
	+ Terry Dyddgen-Jones, 67, cyfarwyddwr a cynhyrchydd teledu
	+ Harlan Ellison, 84, nofelydd
* 29 Mehefin - Ieuan Gwynedd Jones, 97, hanesydd
* 30 Mehefin - Helga Dietrich, 77, botanegydd

### Gorffennaf

Tab Hunter
* 1 Gorffennaf
	+ Peter Firmin, 89, arlunydd a gwneuthurwr pypedau
	+ Julian Tudor Hart, 91, meddyg ac awdur
* 2 Gorffennaf - Meic Stephens, 79, bardd ac academydd
* 8 Gorffennaf
	+ Tab Hunter, 86, actor
	+ Oliver Knussen, 66, cyfansoddwr
* 9 Gorffennaf - Peter Carington, 6ed Barwn Carrington, 99, gwleidydd
* 14 Gorffennaf
	+ Christa Dichgans, 78, arlunydd
	+ Myra Landau, 91, arlunydd
* 18 Gorffennaf - Helena Jones, 101, athrawes
* 23 Gorffennaf - Haydn Morgan, 81, chwaraewr rygbi
* 27 Gorffennaf - Bernard Hepton, 92, actor
* 31 Gorffennaf - Alex Fergusson, 69, gwleidydd

### Awst

Aretha Franklin
* 2 Awst - Winston Ntshona, 76, actor a dramodydd
* 5 Awst
	+ Barry Chuckle, 73, actor a comediwr
	+ Matthew Sweeney, 65, bardd
* 9 Awst - Arthur Davies, 77, canwr opera
* 11 Awst - V. S. Naipaul, 85, nofelydd
* 14 Awst - Mary Pratt, 83, arlunydd
* 16 Awst - Aretha Franklin, 76, cantores
* 18 Awst - Kofi Annan, 80, Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig
* 24 Awst - Liisa Rautiainen, 98, arlunydd
* 25 Awst - John McCain, 81, gwleidydd
* 26 Awst
	+ Neil Simon, 91, dramodydd
	+ Ken Sturdy, 98, milwr
* 27 Awst - Mirka Mora, 90, arlunydd

### Medi

Burt Reynolds
* 1 Medi - Kenneth Bowen, 86, canwr tenor
* 3 Medi - Jacqueline Pearce, 74, actores
* 5 Medi - Rachael Bland, 40, newyddiadurwraig
* 6 Medi - Burt Reynolds, 82, actor
* 16 Medi - Maartin Allcock, 61, cerddor
* 17 Medi - Enzo Calzaghe, 69, tad y paffiwr
* 19 Medi - Denis Norden, 96, awdur comedi a chyflwynydd teledu
* 20 Medi - John Cunliffe, 85, awdur plant
* 25 Medi
	+ Helena Almeida, 84, arlunydd
	+ Wenceslao Selga Padilla, 68, esgob
* 27 Medi - Helga Michie, 96, arlunydd
* 30 Medi
	+ Geoffrey Hayes, 76, actor a chyflwynydd teledu
	+ Walter Laqueur, 97, hanesydd

### Hydref

Charles Aznavour
* 1 Hydref - Charles Aznavour, 94, canwr a diplomydd
* 2 Hydref - Jamal Khashoggi, 59, newyddiadurwr
* 6 Hydref - Montserrat Caballe, 85, cantores opera
* 10 Hydref - Denzil Davies, 80, gwleidydd
* 12 Hydref - Pik Botha, 86, gwleidydd
* 15 Hydref - Paul Allen, 65, dyn busnes
* 20 Hydref - Wim Kok, 80, gwleidydd
* 27 Hydref - Vichai Srivaddhanaprabha, 60, dyn busnes

### Tachwedd

Stan Lee
George H. W. Bush
* 3 Tachwedd - Sondra Locke, 74, actores
* 11 Tachwedd - Douglas Rain, 90, actor
* 12 Tachwedd - Stan Lee, 95, awdur a golygydd llyfrau comics
* 14 Tachwedd
	+ Eva Gata, 60, mathemategydd
	+ Alice Psacaropulo, 97, arlunydd
* 16 Tachwedd - William Goldman, 87, sgriptiwr ffilmiau, nofelydd a dramodydd
* 17 Tachwedd - Richard Baker, 93, newyddiadurwr
* 20 Tachwedd
	+ Roy Bailey, 83, canwr ac academydd
	+ Robert Blythe, 71, actor
* 23 Tachwedd - Nicolas Roeg, 90, cyfarwyddwr ffilm
* 26 Tachwedd
	+ Bernardo Bertolucci, 77, cyfarwyddwr ffilm
	+ Stephen Hillenburg, 57, actor a digrifwr (SpongeBob Squarepants)
* 30 Tachwedd - George H. W. Bush, 94, 41ain Arlywydd yr Unol Daleithiau

### Rhagfyr

June Whitfield
* 1 Rhagfyr - Ken Berry, 85, actor
* 5 Rhagfyr - Heulwen Haf, 74, actores
* 14 Rhagfyr - Helmiriitta Honkanen, arlunydd, 98
* 17 Rhagfyr - Penny Marshall, 75, actores
* 18 Rhagfyr - Tulsi Giri, 92, Prif Weinidog Nepal
* 22 Rhagfyr - Paddy Ashdown, 77, gwleidydd
* 26 Rhagfyr - Sister Wendy Beckett, 88, lleian, hanesydd celf a chyflwynydd teledu
* 28 Rhagfyr
	+ Shehu Shagari, 93, Arlywydd Nigeria
	+ June Whitfield, 93, actores

## Y celfyddydau

### Teledu

* *Craith*
* *McMafia*
* *Hard Sun*
* *Kiri*
* *Requiem*
* *Collateral*
* *Civilisations*
* *Press*
* *Bodyguard*
* *Killing Eve*
* *Vanity Fair*
* *Strangers*
* *The Cry*
* *Drowning in Plastic*
* *There She Goes*
* *The Little Drummer Girl*
* *Dynasties*

## Eisteddfod Genedlaethol (Caerdydd)

* **Cadair:** Gruffudd Eifion Owen
* **Coron:** Catrin Dafydd
* **Medal Ryddiaeth:** Manon Steffan Ros, *Llyfr Glas Nebo*
* **Gwobr Goffa Daniel Owen:** Mari Williams, *Doe a Heddiw* (ailenwyd *Ysbryd yr Oes*)

## Gwobrau Nobel

* **Ffiseg:** Arthur Ashkin, Gerard Mourou a Donna Strickland
* **Cemeg:** Frances Arnold, George P. Smith a Gregory Winter
* **Meddygaeth:** James P. Allison a Tasuku Honjo
* **Llenyddiaeth:** Olga Tokarczuk
* **Economeg:** William Nordhaus a Paul Romer
* **Heddwch:** Denis Mukwege a Nadia Murad

## Cyfeiriadau