Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Saint Anne, Alderney

Saint Anne| Saint Anne yn 1840 |
| Math | tref  |
|  |
| Poblogaeth | 2,000  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Alderney  |
| Gwlad | Beilïaeth Ynys y Garn  |
| Cyfesurynnau | 49.7133°N 2.2058°W  |
|  |
|  |
| [golygwch ar Wicidata] |

Prifddinas a phrif dref Alderney yn Ynysoedd y Sianel yw **Saint Anne**.

Lleolir y dref ar dir uchel yng nghanol yr ynys i gyfeiriad y gogledd-orllewin. Mae'n llenwi rhan helaeth o'r ynys, bron yn ymestyn hyd at Harbwr Braye i'r gogledd, sef y prif borthladd i'r ynys a'r dref.

Eglwys y Santes Ann
## Adeiladau

* Amgueddfa Cymdeithas Alderney
* Eglwys y Santes Ann
* Ysbyty Mignot

## Cyfeiriadau
# Alderney

Alderney|  |
|  |
| Math | ynys, Tiriogaethau dibynnol y Goron  |
|  |
| Prifddinas | Saint Anne  |
| Poblogaeth | 2,167  |
| Gefeilldref/i | Beaumont-Hague  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Ynysoedd y Sianel  |
| Sir | Beilïaeth Ynys y Garn  |
| Gwlad | Beilïaeth Ynys y Garn  |
| Arwynebedd | 7.8 km²  |
| Uwch y môr | 90 metr  |
| Gerllaw | Môr Udd  |
| Cyfesurynnau | 49.71701°N 2.19675°W  |
| Hyd | 5.8 cilometr  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | States of Alderney  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Arian | Alderney pound  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Alderney o'r awyr
Un o Ynysoedd y Sianel yw **Alderney** (Ffrangeg: *Aurigny*; Auregnais: *Aoeur'gny*). Dyma'r mwyaf gogleddol o Ynysoedd y Sianel. Mae'n ynys fechan sy'n gorwedd tua 35 km i'r gogledd-ddwyrain o ynys Guernsey oddi ar arfordir *région* Normandie yn Ffrainc ac mae ganddi gysylltiad hanesyddol cryf gyda Normandi. Mae'n rhan o Feilïaeth Ynys y Garn.

Lleoliad Alderney yn Ynysoedd y Sianel
Yn 2021 roedd ganddi boblogaeth o 2,102.

## Enwogion

Bu farw'r cyflwynydd criced John Arlott yn Alderney ym 1991, ac mae wedi ei gladdu yno.

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Gwefan swyddogol

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Ynysoedd y Sianel**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# St Peter Port

St Peter Port|  |
| Math | dinas, plwyf sifil  |
| Enwyd ar ôl | Sant Pedr  |
|  |
| Cylchfa amser | Amser Safonol Greenwich  |
| Gefeilldref/i | Masnières  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Guernsey  |
| Gwlad | Beilïaeth Ynys y Garn  |
| Arwynebedd | 6.5 km²  |
| Uwch y môr | 0 metr, 53 metr  |
| Cyfesurynnau | 49.46°N 2.55194°W  |
| Cod post | GY1 3RY  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

St Peter Port.
**St Peter Port** yw prifddinas a dinas fwyaf Beilïaeth Ynys y Garn yn Ynysoedd y Sianel.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ddaearyddiaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Vilnius

Vilnius|  |
|  |
| Arwyddair | Unitas, Iustitia, Spes  |
| Math | dinas, dinas fawr, prifddinas cenedl  |
| Enwyd ar ôl | Afon Vilnia  |
|  |
| Poblogaeth | 581,475  |
| Sefydlwyd | * 13 g
 |
| Pennaeth llywodraeth | Remigijus Šimašius, Artūras Zuokas, Raimundas Alekna, Vilius Navickas, Juozas Imbrasas, Artūras Zuokas, Rolandas Paksas, Valdas Benkunskas  |
| Cylchfa amser | UTC+2, UTC+03:00  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Astana, Aalborg, Dinas Brwsel, Bratislava, Budapest, Chicago, Chișinău, Dnipro, Donetsk, Duisburg, Dulyn, Caeredin, Erfurt, Gdańsk, Guangzhou, Istanbwl, Joensuu, Kyiv, Kraków, Łódź, Ljubljana, Lviv, Madison, Nicosia, Oslo, Palermo, Pavia, Piraeus, Prag, Reykjavík, Riga, Salzburg, Bwrdeistref Stockholm, Strasbwrg, Taipei, Tallinn, Tbilisi, Tirana, Toronto, Valletta, Warsaw, Almaty, Patras, Wrocław, Bila Tserkva, Minsk, Villeurbanne, Shenzhen, Milan, Mariupol, Lublin, Toruń, General San Martín, Kherson, Borodjanka, Beograd  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Bwrdeistref Dinas Vilnius  |
| Gwlad |  Lithwania |
| Arwynebedd | 401 km²  |
| Uwch y môr | 112 metr, 98 metr  |
| Gerllaw | Neris, Afon Vilnia  |
| Cyfesurynnau | 54.6872°N 25.28°E  |
| Cod post | 01001  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer Vilnius  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Remigijus Šimašius, Artūras Zuokas, Raimundas Alekna, Vilius Navickas, Juozas Imbrasas, Artūras Zuokas, Rolandas Paksas, Valdas Benkunskas  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Vilnius
Prifddinas a dinas fwyaf Lithwania yw **Vilnius** (pwyleg: *Wilno*), gyda phoblogaeth o 555,613 (847,954 yn cynnwys Swydd Vilnius) yn 2008. Mae'n ganolfan weinyddol Dinas Vilnius, Dosbarth Dinesig Vilnius, a Swydd Vilnius. Yn 2009 Vilnius oedd Prifddinas Diwylliant Ewrop, ynghyd â Linz, Awstria.

Gorwedd y ddinas ar gyfaber afonydd Vilnia a Neris yn ne-ddwyrain Lithwania. Tybir fod ei henw yn deillio o enw afon Vilnia. Nid yw'n gorwedd yng nghanol Lithwania heddiw ond yn hanesyddol roedd yn gorwedd yng nghanol Dugiaeth Fawr Lithwania. Lleolir Vilnius tua 312 km (194 milltir) o lan y Môr Baltig a Memel (Klaipeda), prif borthladd Lithwania. Cyslltir Vilnius gan draffyrdd i rai o ddinasoedd mawr eraill y wlad, fel Cawnas (102 km/63 milltir i ffwrdd), Šiauliai (214 km/133 milltir) a Panevėžys (135 km/84 miltir).

## Adeiladau a chofadeiladau

* Amgueddfa Genedlaethol Lithwania
* Eglwys Gadeiriol y Theotokos
* Eglwys Sant Anne
* Llyfrgell Martynas Mažvydas
* Tŵr Gediminas

## Enwogion

* Jascha Heifetz (1901-1987), cerddor
* Romain Gary (1914-1980), awdur

## Dolenni allanol

* (Saesneg) Gwefan swyddogol y ddinas

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Lithwania**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Bern

Bern|  |
|  |
| Math | bwrdeistref y Swistir, prifdinas canton y Swistir, Bundesstadt, tref goleg, dinas yn y Swistir, endid tiriogaethol gweinyddol, dinas fawr, dinas, prifddinas ffederal  |
| Rm-sursilv-Berna.flac, LL-Q7913 (ron)-KlaudiuMihaila-Berna.wav, De-Bern2.ogg  |
| Poblogaeth | 136,988  |
| Sefydlwyd | * 1191
 |
| Pennaeth llywodraeth | Marieke Kruit  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Fienna, Salzburg, Vaduz, Benevento, Santo Domingo, New Bern, Bernville, Kyiv, Dnipro  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Almaeneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Üechtland  |
| Sir | Bern-Mittelland administrative district  |
| Gwlad |  Y Swistir |
| Arwynebedd | 51.62 km²  |
| Uwch y môr | 542 metr  |
| Gerllaw | Afon Aare  |
| Yn ffinio gyda | Bremgarten bei Bern, Ittigen, Kirchlindach, Mühleberg, Muri bei Bern, Neuenegg, Ostermundigen, Wohlen bei Bern, Frauenkappelen, Zollikofen, Köniz  |
| Cyfesurynnau | 46.94798°N 7.44743°E  |
| Cod post | 3000, 3001, 3003, 3004, 3005, 3006, 3007, 3008, 3010, 3011, 3012, 3013, 3014, 3015, 3018, 3019, 3020, 3024, 3027, 3029, 3030  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer Bern  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Marieke Kruit  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Statws treftadaeth | Swiss townscape worthy of protection  |
| Manylion |
| Canran y diwaith | 1.9 canran  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Mae'r erthygl yma yn trafod dinas Bern. Am ystyron eraill, gweler Bern (gwahaniaethu).*
Prifddinas y Swistir, a hefyd brifddinas canton Bern yw **Bern** (Almaeneg: *Bern*; Ffrangeg: *Berne*). Gyda phoblogaeth o 127,318 (2004), hi yw'r bedwaredd dinas yn y Swistir o ran poblogaeth.

Saif y ddinas ar afon Aare. Enwyd hen ganol y ddinas yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO.

Sefydlwyd y ddinas bresennol gan y tywysog Berthold V van Zähringen yn 1191. Dywedir i'r ddinas gael ei henw oherwydd i'r tywysog ladd arth ar y safle. Yn 1218 daeth Bern yn ddinas rydd, a llwyddodd i ennill ei hannibyniaeth mewn dau ryfel. Ymunodd Bern a'r conffederasiwn Swisaidd yn 1323.

 **Dinasoedd y Swistir**[dangos]

|  |  |
| --- | --- |
| **Poblogaeth 300,000+**
Zürich
 **Poblogaeth 100,000+**
Basel ·
Bern ·
Genefa ·
Lausanne ·
Winterthur
 **Poblogaeth 30,000+**
Biel ·
Chur ·
Fribourg ·
Köniz ·
La Chaux-de-Fonds ·
Lucerne ·
Lugano ·
Neuchâtel ·
St. Gallen ·
Schaffhausen ·
Thun ·
Uster ·
Vernier ·
**Poblogaeth 15,000+**
Aarau ·
Adliswil ·
Allschwil ·
Baar ·
Baden ·
Bellinzona ·
Burgdorf ·
Carouge ·
Dietikon ·
Emmen ·
Frauenfeld ·
Gossau ·
Grenchen ·
Herisau ·
Horgen ·
Kloten ·
Kreuzlingen ·
Kriens ·
Lancy ·
Littau ·
Locarno ·
Meyrin ·
Monthey ·
Montreux ·
Muttenz ·
Nyon ·
Olten ·
Onex ·
Ostermundigen ·
Pratteln ·
Rapperswil-Jona ·
Regensdorf ·
Renens ·
Schwyz ·
Sierre ·
Sion ·
Solothurn ·
Spiez ·
Steffisburg ·
Thalwil ·
Vevey ·
Volketswil ·
Wädenswil ·
Wettingen ·
Wetzikon ·
Wil ·
Yverdon-les-Bains ·
Zollikon ·
Zug

 |  |
# Vaduz

Vaduz|  |
|  |
| Math | bwrdeistref Liechtenstein, tref ar y ffin, prifddinas cenedl  |
|  |
| Poblogaeth | 5,668  |
| Sefydlwyd | * 1150
 |
| Pennaeth llywodraeth | Petra Miescher  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Gefeilldref/i | Bern, La Paz, Fienna  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Almaeneg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Liechtenstein  |
| Gwlad | Liechtenstein  |
| Arwynebedd | 17.3 km²  |
| Uwch y môr | 455 ±1 metr  |
| Gerllaw | Afon Rhein  |
| Yn ffinio gyda | Eschen, Gamprin, Schaan, Planken, Triesenberg, Balzers, Triesen, Sevelen, Buchs  |
| Cyfesurynnau | 47.1406°N 9.5222°E  |
| Cod post | 9490  |
| LI-11  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | mayor of Vaduz county  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Petra Miescher  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Canol tref **VaduzVaduz** yw prifddinas Tywysogaeth Liechtenstein.

Mae'n ganolfan dwristaidd boblogaidd, yn arbennig yn yr haf.

Mae tywysog Liechtenstein yn byw yn y castell yn y dref, a atgyweiriwyd yn ystod y blynyddoedd 1905-1916.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Liechtenstein**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# A Coruña

A Coruña|  |
|  |
| Math | bwrdeistref Galisia  |
|  |
| Prifddinas | A Coruña  |
| Poblogaeth | 251,543  |
| Pennaeth llywodraeth | Inés Rey  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Gefeilldref/i | Cádiz, Mariglianella, Mar del Plata, Herencia, Rio de Janeiro  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Mancomunidad de Municipios del Área del de La Coruña  |
| Sir | Talaith A Coruña  |
| Gwlad | Sbaen  |
| Arwynebedd | 37.83 km²  |
| Uwch y môr | 21 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd  |
| Yn ffinio gyda | Arteixo, Culleredo, Oleiros  |
| Cyfesurynnau | 43.373857°N 8.400027°W  |
| Cod post | 15001–15011  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer A Coruña  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Inés Rey  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

A Coruña
Tŵr Ercwlff, goleudy Rhufeinig
Lleoliad yn Sbaen
Un o ddinasoedd pwysicaf Cymuned Galisia yw **La Coruña** (Galisieg: **A Coruña**).
Mae porthladd prysur yn y ddinas sy'n ganolbwynt i'r gwaith o ddosbarthu nwyddau amaethyddol yn yr ardal. Er mai yn ninas gyfagos Ferrol y mae llawer o'r diwydiannau trymion, mae purfa olew yno sy'n gyflogwr pwysig yn yr ardal.
Mae'r ddinas wedi bod yn bwysig i forwyr ers yr Oes Rufeinig; cyrhaeddon nhw yn yr 2g CC gan fanteisio ar safle da y ddinas. Erbyn y flwyddyn 62 OC, roedd Iwl Cesar wedi mynd i ymweld â'r lle a sefydlodd fasnach gyda Ffrainc, Lloegr a Phortiwgal.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Sbaen**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Santiago de Compostela

Santiago de Compostela|  |
|  |
| Math | bwrdeistref Galisia  |
|  |
| Prifddinas | Santiago de Compostela city  |
| Poblogaeth | 100,965  |
| Sefydlwyd | * 1834
 |
| Pennaeth llywodraeth | Goretti Sanmartín Rei  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Gefeilldref/i | Assisi, São Paulo, Cali, Coimbra, Santiago do Cacém, Mashhad, Buenos Aires, Qom, Santiago de Querétaro, Santiago de los Caballeros, Las Piedras, Pisa, Santiago de Cuba, Uviéu, Qufu, Le Puy-en-Velay, Cáceres, Córdoba, Santiago de Veraguas  |
| Nawddsant | Iago fab Sebedeus  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | intermunicipal commonwealth of the Santiago de Compostela area, Q107553254  |
| Sir | Talaith A Coruña  |
| Gwlad | Sbaen  |
| Arwynebedd | 220.01 km²  |
| Uwch y môr | 260 metr  |
| Yn ffinio gyda | Oroso, O Pino, Boqueixón, Vedra, Teo, A Coruña, Ames, Val do Dubra, Trazo  |
| Cyfesurynnau | 42.88°N 8.53°W  |
| Cod post | 15700  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer Santiago de Compostela  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Goretti Sanmartín Rei  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Arfbais Santiago de Compostela
**Santiago de Compostela** (Sain Siâm yn y Gymraeg) yw prifddinas cymuned ymreolaethol Galisia yn Sbaen. Yn 1985 cyhoeddwyd hen ddinas Santiago yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO. Roedd y boblogaeth yn 92,919 yn 2005.

Cerddor stryd yn chwythu ei digeridŵ.
Mae Santiago wedi bod yn gyrchfan bwysig i bererinion ers y Canol Oesoedd; ystyrir mai hi yw'r gyrchfan bwysicaf ar ôl Jerusalem a Rhufain. Yn ôl y traddodiad, dygwyd corff Sant Iago yma yn wyrthiol wedi iddo gael ei ferthyru yn Jerusalem yn 44 OC.. Mae'r ddinas hefyd yn enwog am Brifysgol Santiago de Compostela, sydd wedi ei sefydlu ers mwy na 500 mlynedd, ac am Eglwys Gadeiriol Sant Iago.

Mae llwybr y Camino de Santiago yn arwain yno ar draws gogledd Sbaen, ac mae miloedd yn ei ddilyn bob blwyddyn.

Canwyd cywydd am fordaeth i 'Galys' (sef Galisia yn y Gymraeg) gan Ruffudd Grug yn y 1340au, sy'n sôn am y ddinas: 'Torraist â Sain Siâm amod, Tud y glad, nid da dy glod.'

Eglwys Gadeiriol Sant Iago.
## Gefeilldrefi

* Qom, Iran
# Andorra la Vella

Andorra la Vella|  |
|  |
| Math | settlement of Andorra, tref ar y ffin, dinas, prifddinas cenedl  |
|  |
| Poblogaeth | 24,042  |
| Sefydlwyd | * 9 g
 |
| Pennaeth llywodraeth | Olalla Losada Seguin  |
| Cylchfa amser | UTC+2, UTC+01:00  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Foix, Valls, Sant Pol de Mar, Dinas Mecsico  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Catalaneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Andorra  |
| Sir | Andorra la Vella  |
| Gwlad | Andorra  |
| Arwynebedd | 30 km²  |
| Uwch y môr | 1,022 metr  |
| Gerllaw | Gran Valira  |
| Yn ffinio gyda | La Massana, Escaldes-Engordany, Sant Julià de Lòria, Les Valls de Valira  |
| Cyfesurynnau | 42.5072°N 1.5222°E  |
| Cod post | AD500  |
| AD-07  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | cònsol major  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Sergi Gonzalez  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Q5796921  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Olalla Losada Seguin  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

**Andorra la Vella** (Catalaneg; Ffrangeg: **Andorre-la-Vieille**) yw prifddinas Andorra a dinas fwyaf y wlad fechan honno. Mae'n gorwedd yn ne-orllewin y wlad mewn dyffryn uchel.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Andorra**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Beograd

Beograd|  |
|  |
| Math | dinas, dinas fawr, prifddinas cenedl  |
| Sr-beograd.ogg, LL-Q7913 (ron)-KlaudiuMihaila-Belgrad.wav  |
| Poblogaeth | 1,197,714  |
| Pennaeth llywodraeth | Aleksandar Šapić  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Gefeilldref/i | Kyiv  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Serbeg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Ardal Beograd  |
| Gwlad | Serbia  |
| Arwynebedd | 359.96 km²  |
| Uwch y môr | 117 ±1 metr  |
| Gerllaw | Afon Sava, Afon Donaw  |
| Cyfesurynnau | 44.8178°N 20.4569°E  |
| Cod post | 11000  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Aleksandar Šapić  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

**Belgrâd** (Serbeg: Београд / *Beograd*) yw prifddinas a dinas fwyaf Serbia. Saif y ddinas lle mae Afon Sava yn llifo i mewn i Afon Donaw. Roedd y boblogaeth yn 1,710,000 yn 2007; y bedwaredd dinas o ran poblogaeth yn ne-ddwyrain Ewrop ar ôl Istanbwl, Athen a Bwcarést.

## Hanes

Ymsefydlodd pobl y diwylliant Vinča yn yr ardal tua 4800 CC, ac yn y drydedd ganrif CC ymsefydlodd y Celtiaid yma. Dan y Rhufeiniaid daeth yn ddinas Singidunum. Cofnodir yr enw Slafeg *Beligrad*, ffurf o *Beograd*, sy'n golygu "Y ddinas wen", yn 878.

## Llyfryddiaeth

* Milorad Pavić, *A Short History of Belgrade* (Dereta, 2000)

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Serbia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Vitoria-Gasteiz

Vitoria-Gasteiz|  |
|  |
| Math | bwrdeistref Sbaen  |
|  |
| Prifddinas | Vitoria-Gasteiz City  |
| Poblogaeth | 260,699  |
| Sefydlwyd | * 1181
 |
| Pennaeth llywodraeth | Maider Etxebarria  |
| Gefeilldref/i | Kutaisi, Vitória, Angoulême, Kogo, Anaheim, Sullana, Zug, La Güera, Mar del Plata, Victoria, Ibagué, Dortmund  |
| Nawddsant | Sancta Maria ad Nives  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Cuadrilla de Vitoria  |
| Gwlad |  Gwlad y Basg  Sbaen |
| Arwynebedd | 276.81 km²  |
| Uwch y môr | 525 ±1 metr  |
| Gerllaw | Zadorra  |
| Yn ffinio gyda | Arratzua-Ubarrundia, Elburgo/Burgelu, Barrundia, Iruraiz-Gauna, Bernedo, Iruña de Oca/Iruña Oka, Kuartango, Zuia, Zigoitia, Condado de Treviño, La Puebla de Arganzón  |
| Cyfesurynnau | 42.8467°N 2.6731°W  |
| Cod post | 01001–01015  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | maer Vitoria-Gasteiz  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Maider Etxebarria  |
|  |
| Perchnogaeth | Alfonso VIII of Castile, Rey de Castilla y de León Alfonso X  |
| Sefydlwydwyd gan | Sancho VI of Navarre  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

**Vitoria-Gasteiz** yw prifddinas Cymuned Ymreolaethol Gwlad y Basg a phrifddinas talaith Araba. Yr enw Sbaeneg yw **Vitoria** a'r enw Basgeg yw **Gasteiz**; "Vitoria-Gasteiz" yw'r ffurf swyddogol. Poblogaeth y ddinas yw 260,699 (2025).

Sefydlwyd Gasteiz yn 1181 gan Sancho VI, brenin Navarra, fel *Nueva Victoria*. Yn 1200 daeth yn rhan o Deyrnas Castillia pan gipiwyd y dref gan Alfonso VIII, brenin Castilla. Yn 1431 cafodd yr hawl i'w galw ei hun yn ddinas.

Ymladdwyd Brwydr Vitoria ar 21 Mehefin 1813, pan orchfygwyd byddin o Ffrancwyr gan fyddin dan Ddug Wellington, brwydr a roddodd ddiwedd ar yr ymladd yn Sbaen i bob pwrpas.

Ar 20 Mai 1980, cyhoeddwyd Vitoria-Gasteiz yn brifddinas Cymuned Ymreolaethol Gwlad y Basg (sef tri yn unig o saith talaith Gwlad y Basgː Iruña yw prifddinas hanesyddol Gwlad y Basg trwyddi draw). Mae'r boblogaeth wedi cynyddu'n sylweddol iawn yn y blynyddoedd diwethaf.

Paseo de la Senda.
# Nafarroa Garaia

Nafarroa|  |
|  |
| Math | chartered community  |
|  |
| Prifddinas | Pamplona  |
| Poblogaeth | 678,338  |
| Sefydlwyd | * 16 Awst 1841
 |
| Anthem | Himne de Navarra  |
| Pennaeth llywodraeth | María Chivite  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Gefeilldref/i | Yamaguchi  |
| Nawddsant | Francis Xavier, Fermin  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Sbaeneg, Basgeg  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Sbaen |
| Arwynebedd | 10,391 km²  |
| Yn ffinio gyda | La Rioja, Aragón, Cymuned Ymreolaethol Gwlad y Basg, Nouvelle-Aquitaine, Ffrainc  |
| Cyfesurynnau | 42.82°N 1.65°W  |
| ES-NC  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Government of Navarra  |
| Corff deddfwriaethol | Parliament of Navarre  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | President of Navarre  |
| Pennaeth y Llywodraeth | María Chivite  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.918  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Mae'r erthygl yma yn trafod y gymuned ymreolaethol bresennol. Am y deyrnas ganoloesol, gweler Teyrnas Navarra.*
Un o gymunedau ymreolaethol Sbaen yw **Nafarroa Garaia** (yn Basgeg) neu **Navarra** (yn Sbaeneg - enw llawn **Comunidad Foral de Navarra**; *Nafarroa Foru Komunitatea* mewn Basgeg), sy'n hefyd yn un o saith talaith traddodiadol Gwlad y Basg. I'r gogledd mae'r ffin â Ffrainc, gydag Aragón i'r dwyrain, La Rioja i'r de ac Euskadi i'r gorllewin.

Nafarroa Garaia yn Sbaen
O'r boblogaeth o 584,734 (2004), mae tua un rhan o dair yn byw yn y brifddinas, Pamplona (*Iruñea* neu *Iruña* mewn Basgeg).

 **Taleithiau Sbaen**[cuddio]

A Coruña **·**
Albacete **·**
Alicante **·**
Almería **·**
Araba **·**
Asturias **·**
Ávila **·**
Badajoz **·**
Barcelona **·**
Biscay **·**
Burgos **·**
Cáceres **·**
Cádiz **·**
Cantabria **·**
Castellón **·**
Ciudad Real **·**
Córdoba **·**
Cuenca **·**
Girona **·**
Granada **·**
Guadalajara **·**
Gipuzkoa **·**
Huelva **·**
Huesca **·**
Jaén **·**
La Rioja **·**
Las Palmas **·**
León **·**
Lleida **·**
Lugo **·**
Madrid **·**
Málaga **·**
Murcia **·**
Nafarroa Garaia **·**
Ourense **·**
Palencia **·**
Pontevedra **·**
Salamanca **·**
Santa Cruz de Tenerife **·**
Segovia **·**
Sevilla **·**
Soria **·**
Tarragona **·**
Teruel **·**
Toledo **·**
Valencia **·**
Valladolid **·**
Ynysoedd Balearig **·**
Zamora **·**
Zaragoza

 **Cymunedau ymreolaethol Sbaen**[cuddio]

Andalucía **·**
Aragón **·**
Asturias **·**
Cantabria **·**
Castilla-La Mancha **·**
Castilla y León **·**
Catalwnia **·**
Extremadura **·**
Galisia **·**
Gwlad y Basg **·**
Madrid **·**
Murcia **·**
Navarra **·**
La Rioja **·**
Valenciana **·**
Ynysoedd Balearig **·**
Yr Ynysoedd Dedwydd **·Dinasoedd ymreolaethol**

Ceuta **·**
Melilla
# Nicosia

Nicosia|  |
|  |
| Math | dinas fawr, dinas yng Nghyprus, tref wedi'i rhannu gan ffin  |
|  |
| Poblogaeth | 56,848  |
| Pennaeth llywodraeth | Charalambos Prountzos  |
| Cylchfa amser | UTC+2, UTC+03:00  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Vilnius, Amsterdam, Athen, Ankara, Dinas Mecsico, Abu Dhabi, Lisbon, Istanbwl, Fuzhou  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Groeg, Tyrceg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Ardal Nicosia  |
| Gwlad | Cyprus  |
| Arwynebedd | 51.06 km²  |
| Uwch y môr | 220 metr  |
| Gerllaw | Pedieos  |
| Yn ffinio gyda | Strovolos, Aglantzia, Gioneli, Gogledd Nicosia  |
| Cyfesurynnau | 35.1725°N 33.365°E  |
| Cod post | 1010–1107  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Charalambos Prountzos  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

**Nicosia** (Groeg: Λευκωσία, *Levkosía*, Twrceg: Lefkoşa) yw prifddinas Cyprus. Saif ar afon Pedieos, ac mae'r boblogaeth tua 310,000.

Mae'r ddinas ar hyn o bryd wedi ei rhannu, gyda'r rhan ddeheuol yn perthyn i Weriniaeth Cyprus (y rhan Roegaidd o'r ynys) a'r gogledd i Weriniaeth Dwrcaidd Gogledd Cyprus. Gelwir y ffin, sy'n mynd ar draws y ddinas o'r dwyrain i'r gorllewin, "y llinell werdd", ac mae dan reolaeth y Cenhedloedd Unedig.

Ar 3 Ebrill 2008, agorwyd Stryd Ledra yng nghanol Nicosia i'r cyhoedd am y tro cyntaf ers 34 mlynedd, fel croesfan rhwng y ddwy ran o'r ddinas.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Cofadeilad Eleftheria
* Gymnasiwm Pancyprian
* Mosg Selimiye
* Palas yr Archesgob

## Enwogion

* Alekos Michaelides (1933-2008), gwleidydd
* Ferdi Sabit Soyer (g. 1952), gwleidydd

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Gyprus**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Podgorica

Podgorica|  |
|  |
| Math | dinas fawr, dinas, is-adran weinyddol gwlad lefel gyntaf  |
| Enwyd ar ôl | Josip Broz Tito, Gorica  |
| LL-Q7913 (ron)-KlaudiuMihaila-Podgorița.wav  |
| Cysylltir gyda | Ffordd Ewropeaidd E65  |
| Poblogaeth | 150,977  |
| Pennaeth llywodraeth | Olivera Injac  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Gefeilldref/i | Skopje, Beograd, Dulyn, Los Angeles, Moscfa, Bwrdeistref Stockholm, Tirana, Yerevan, Zagreb, Lugano, Trani, Νάουσα, Llundain, Kyiv, Bari  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Bwrdeistref Podgorica  |
| Gwlad | Montenegro  |
| Arwynebedd | 1,205 km²  |
| Uwch y môr | 49 metr  |
| Gerllaw | Ribnica, Morača  |
| Cyfesurynnau | 42.4414°N 19.2628°E  |
| Cod post | 81000  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Olivera Injac  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Podgorica
Baner Podgorica
Lleoliad Podgorica
Prifddinas Montenegro yw **Podgorica** (Подгорица). **Titograd** (Титоград) oedd yr hen enw.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Amgueddfa Marko Miljanov
* Dvorac Petrovića
* Eglwys gadeiriol
* Muzej grada Podgorice (amgueddfa)
* Pont y Mileniwm

## Enwogion

* Marko Miljanov (1833-1901), milwr ac awdur
* Gojko Čelebić (g. 1958), awdur

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Fontenegro**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*