Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bologna

Bologna|  |
|  |
| Math | cymuned, dinas, tref goleg, dinas fawr  |
|  |
| Poblogaeth | 387,971  |
| Pennaeth llywodraeth | Matteo Lepore  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Leipzig, Zagreb, Bari, Valencia, Thessaloníci, St. Louis, Kharkiv, La Plata, San Fele, Pollica, Tuzla, Coventry, Hamamatsu, Meknès  |
| Nawddsant | Caterina de' Vigri, Petronius of Bologna  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Dinas Fetropolitan Bologna  |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 140.86 km²  |
| Uwch y môr | 54 ±1 metr  |
| Yn ffinio gyda | Calderara di Reno, Casalecchio di Reno, Castenaso, Pianoro, Sasso Marconi, Zola Predosa, Anzola dell'Emilia, Castel Maggiore, Granarolo dell'Emilia, San Lazzaro di Savena  |
| Cyfesurynnau | 44.4939°N 11.3428°E  |
| Cod post | 40121, 40122, 40123, 40124, 40125, 40126, 40127, 40128, 40129, 40131, 40132, 40133, 40134, 40135, 40136, 40137, 40138, 40139, 40141  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Bologna City Council  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer Bologna  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Matteo Lepore  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas a chymuned (*comune*) yng ngogledd-ddwyrain yr Eidal yw **Bologna** (Lladin *Bononia*), sy'n brifddinas rhanbarth Emilia-Romagna. Saif rhwng Afon Po a mynyddoedd yr Appenninau.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y gymuned boblogaeth o 371,337.

Sefydlwyd y ddinas gan yr Etrwsciaid fel *Felsina* oddeutu'r flwyddyn 534 CC. Yn y 4g CC, concrwyd y ddinas gan lwyth Celtaidd y Boii, a chafodd yr enw *Bononia*. Daeth yn *colonia* Rhufeinig tua 189 CC, ac ychwanegwyd at bwysigrwydd y ddinas pan adeiladwyd y Via Aemilia yn 187 CC. Daeth yn *municipium* yn 88 CC, ac am gyfnod fe'i hystyrid yn ail ddinas yr Eidal.

Yn 728, cipiwyd y ddinas gan Liutprand, brenin y Lombardiaid. Yn 1088, sefydlwyd Prifysgol Bologna, *Alma Mater Studiorum*, y brifysgol hynaf yn y byd gorllewinol.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Arca di San Domenico
* Basilica San Petronio
* Collegio di Spagna
* Palazzo d'Accursio
* Porta Saragozza
* Stadio Renato Dall'Ara
* Teatro Comunale di Bologna

## Pobl o Bologna

* Domenichino (1581–1641), arlunydd
* Maria Gaetana Agnesi (1718–1799), mathemategydd
* Guglielmo Marconi (1874–1937), peiriannydd
* Ottorino Respighi (1879–1936), cyfansoddwr
* Giorgio Morandi (1890–1964), arlunydd
* Rossano Brazzi (1916–1994), actor

## Cyfeiriadau
# Friuli-Venezia Giulia

Friuli-Venezia Giulia|  |
|  |
| Math | rhanbarth ymreolaethol gan statud arbennig  |
|  |
| Prifddinas | Trieste  |
| Poblogaeth | 1,215,220  |
| Sefydlwyd | * 1963
 |
| Pennaeth llywodraeth | Massimiliano Fedriga  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Nawddsant | Hermagoras and Fortunatus  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Eidaleg, Ffriŵleg, Slofeneg, Almaeneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | gorllewin-ddwyrain yr Eidal  |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 7,862.3 ±0.1 km²  |
| Uwch y môr | 206 metr  |
| Gerllaw | Môr Adria  |
| Yn ffinio gyda | Carinthia, Alta Carniola, Goriziano, Litorale-Carso, Veneto  |
| Cyfesurynnau | 46.1°N 13.12°E  |
| IT-36  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Rhanbarthol Friuli-Venezia Giulia  |
| Corff deddfwriaethol | Cyngor Rhanbarthol Friuli-Venezia Giulia  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Llywydd Friuli-Venezia Giulia  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Massimiliano Fedriga  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Rhanbarth yng ngogledd-ddwyrain yr Eidal yw **Friuli-Venezia Giulia**.
Trieste yw'r brifddinas.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y rhanbarth boblogaeth o 1,220, 291.

Lleoliad Friuli-Venezia Giulia yn yr Eidal
Rhennir y rhanbarth yn bedair talaith a enwir ar ôl eu canolfannau gweinyddol, sef:

* Gorizia
* Pordenone
* Trieste
* Udine

Taleithiau Friuli-Venezia Giulia

## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* (Eidaleg) Gwefan Swyddogol y Rhanbarth

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Yr Eidal**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Trieste

Trieste|  |
|  |
| Math | cymuned, dinas â phorthladd, dinas, dinas fawr  |
|  |
| Poblogaeth | 198,417  |
| Gefeilldref/i | Graz  |
| Nawddsant | Justus of Trieste  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Eidaleg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Friuli-Venezia Giulia  |
| Sir | Endid datganoli rhanbarthol Trieste  |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 85.11 ±0.01 km²  |
| Uwch y môr | 2 ±1 metr  |
| Yn ffinio gyda | Duino-Aurisina, Monrupino, Muggia, San Dorligo della Valle, Sgonico, Bwrdeistref Hrpelje–Kozina, Sežana  |
| Cyfesurynnau | 45.6503°N 13.7703°E  |
| Cod post | 34121, 34122, 34123, 34124, 34125, 34126, 34127, 34128, 34129, 34130, 34131, 34132, 34133, 34134, 34135, 34136, 34137, 34138, 34139, 34140, 34141, 34142, 34143, 34144, 34145, 34146, 34147, 34148, 34149, 34150, 34151  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | maer Trieste  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas a chymuned (*comune*) yng ngogledd-ddwyrain yr Eidal yw **Trieste** (Eidaleg: *Trieste*, Slofeneg a Croateg: *Trst*, Almaeneg: *Triest*), sy'n brifddinas talaith Trieste a rhanbarth Friuli-Venezia Giulia. Saif ym mhen draw Gwlff Trieste yn y Môr Adriatig, yn agos at y ffin rhwng yr Eidal a Slofenia, ac mae'n borthladd pwysig.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y gymuned boblogaeth o 202,123.

Roedd Trieste yn rhan o Awstria ac Ymerodraeth Awstria-Hwngari o 1382 hyd 1918. Wedi'r Rhyfel Byd Cyntaf, fe'i meddiannwyd gan yr Eidal.

## Tiriogaeth Rydd Trieste

Am gyfnod wedi'r Ail Ryfel Byd bu ymgiprys am y ddinas rhwng luoedd Comiwnyddol Iwgoslafia dan reolaeth Tito a byddinoedd y Cynghreiriaid ac Eidalwyr. Crëwyd ffin Llinell Morgan byddai'n cynnal heddwch gydag elfen o gydweithio rhwng Iwgoslafia gomiwnyddol a Gwerinaieth newydd yr Eidal. Crëwyd Tiriogaeth Rydd Trieste a oedd yn annibynnol o'r ddau wlad.

## Enwogion

* Y Dywysoges Mathilde Bonaparte (1820–1904)
* Italo Svevo (1861–1928), nofelydd
* Biagio Marin (1891–1985), bardd
* Laura Solari (1913–1984), actores

## Cyfeiriadau

## Llyfriddiaeth

* Jan Morris, *Trieste and the Meaning of Nowhere* (Llundain, 2001)

## Dolenni allanol

* (Eidaleg) Trieste - Photo Canllaw – (pdf) Archifwyd 2012-04-20 yn y Peiriant Wayback

## Oriel

* Golygfa o'r ddinas o Piazza della Cattedrale
* Neuadd y ddinas
* Yr hen gyfnewidfa stoc
* Castell Miramare
* Eglwys Gadeiriol San Giusto
# Lazio

Lazio|  |
|  |
| Math | rhanbarthau'r Eidal  |
| Enwyd ar ôl | Latium  |
|  |
| Prifddinas | Rhufain  |
| Poblogaeth | 5,720,536  |
| Sefydlwyd | * 1970
 |
| Pennaeth llywodraeth | Nicola Zingaretti  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Gefeilldref/i | Bethlehem  |
| Nawddsant | Sant Pedr, yr Apostol Paul  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Central Italy  |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 17,236 km²  |
| Uwch y môr | 416 metr  |
| Gerllaw | Môr Tirrenia  |
| Yn ffinio gyda | Toscana, Umbria, Marche, Abruzzo, Molise, Campania  |
| Cyfesurynnau | 41.9°N 12.7167°E  |
| IT-62  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Lazio  |
| Corff deddfwriaethol | Cyngor Rhanbarthol Lazio  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | arlywydd Lazio  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Nicola Zingaretti  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Mae'r erthygl yma yn trafod rhanbarth Lazio. Am y clwb pel-droed, gweler S.S. Lazio*
Rhanbarth yn rhan orllewinol canolbarth yr Eidal yw **Lazio** (Lladin: *Latium*).
Rhufain yw'r brifddinas.
Daw'r enw o'r Lladin *Latium*.

Mae Lazio yn ffinio ar ranbarthau Twscani, Umbria, Abruzzo, Marche, Molise a Campania; y Môr Tyrrhenaidd yw ei ffin orllewinol. Rhennir y rhanbarth yn dair talaith, sef Frosinone, Latina a Rieti.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y rhanbarth boblogaeth o 5,502,886.

Yn ninas Rhufain mae tua 55% o boblogaeth y rhanbarth yn byw, ac mae gwasanaethau yn elfen bwysig yn yr economi. Tu allan i'r ardal yma, amaethyddiaeth sydd bwysicaf.

Lleoliad Lazio yn yr Eidal
Rhennir y rhanbarth yn bum talaith a enwir ar ôl eu canolfannau gweinyddol, sef:

* Frosinone
* Latina
* Rieti
* Rhufain
* Viterbo

Taleithiau Lazio ("Roma" = Rhufain)
## Cyfeiriadau
# Liguria

Liguria|  |
|  |
| Math | rhanbarthau'r Eidal  |
| Enwyd ar ôl | Ligwriaid  |
|  |
| Prifddinas | Genova  |
| Poblogaeth | 1,550,640  |
| Sefydlwyd | * 1970
 |
| Pennaeth llywodraeth | Marco Bucci  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Nawddsant | Ioan Fedyddiwr  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 5,422 km²  |
| Uwch y môr | 250 metr  |
| Yn ffinio gyda | Piemonte, Emilia-Romagna, Toscana, Provence-Alpes-Côte d'Azur  |
| Cyfesurynnau | 44.45°N 8.7667°E  |
| IT-42  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Liguria  |
| Corff deddfwriaethol | Cyngor Rhanbarthol Liguria  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | arlywydd Liguria  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Marco Bucci  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Rhanbarth yng ngogledd-orllewin yr Eidal yw **Liguria** neu weithiau yn Gymraeg **Ligwria** lle mae'r Alpau a'r Appennini yn cyrraedd y Môr Canoldir. Genova yw'r brifddinas a'r ddinas fwyaf.

Mae Liguria wedi ei enwi ar ôl y Ligure, llwyth hynafol a gafodd eu difodi gan y Rhufeiniaid yn 122 CC.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y rhanbarth boblogaeth o 1,570,694.

Lleoliad Liguria yn yr Eidal
Rhennir y rhanbarth yn bedair talaith a enwir ar ôl eu canolfannau gweinyddol, sef:

* Genova
* Imperia
* Savona
* La Spezia

Taleithiau Liguria

## Y Riviera

Gall yr enw Liguria fod yn gyfystyr â Riviera yr Eidal, sydd wedi'i rannu'n ddwy ran:

* Riviera di Ponente (arfordir machlud haul) yn daleithiau Imperia a Savona
* Riviera di Levante (arfordir codiad haul) yn daleithiau Genova a La Spezia

## Hinsawdd Liguria

*Prif: Hinsawdd y Riviera*
Mae hinsawdd arbennig ar Liguria gan ei fod ger y Môr Canoldir a gan fod y mynyddoedd sy'n union i'r gogledd yn ei gysgodi yn erbyn gwyntoedd oer y gaeaf.

## Dinasoedd a threfi Liguria

Mae rhan fwyaf o threfi Liguria ar lan y môr ac ar y Via Aurelia, yr hen ffordd Rhufeinig sy'n rhedeg o Rhufain i Nimes yn Ffrainc.

*(o'r gorllewin i'r dwyrain)*

* Ventimiglia
* Bordighera
* **San Remo Taggia
* **Imperia** (Porto-Maurizio)
* Diano Castello
* Albenga
* Finale Ligure
* Noli
* **Savona Albissola Marina
* **Genova Portofino
* Rapallo
* Chiavari
* Cinque Terre
	+ Vernazza
	+ Manarola
	+ Riomaggiore
* Portovenere
* **La Spezia Lerici

## Cyfeiriadau
# Lombardia

Lombardia|  |
|  |
| Math | rhanbarthau'r Eidal, ardal ddiwylliannol  |
| Enwyd ar ôl | Langobardia  |
|  |
| Prifddinas | Milan  |
| Poblogaeth | 10,067,494  |
| Sefydlwyd | * 1 Ionawr 1948 (rhanbarthau'r Eidal)
 |
| Pennaeth llywodraeth | Attilio Fontana  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Gefeilldref/i | Osaka  |
| Nawddsant | Emrys Sant  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 23,863.65 ±0.01 km²  |
| Yn ffinio gyda | Ticino, Canton y Grisons, Trentino-Alto Adige, Veneto, Emilia-Romagna, Piemonte  |
| Cyfesurynnau | 45.65°N 9.95°E  |
| IT-25  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Lombardia  |
| Corff deddfwriaethol | Cyngor Rhanbarthol Lombardia  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | arlywydd Lombardia  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Attilio Fontana  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Rhanbarth yng ngogledd yr Eidal rhwng yr Alpau a Dyffryn Po yw **Lombardia** neu weithiau yn Gymraeg **Lombardi**. Dyma ranbarth cyfoethocaf a mwyaf poblog yr Eidal. Milan yw'r brifddinas a'r ddinas fwyaf.

Yn y cyfrifid diwethaf roedd gan y rhanbarth boblogaeth o 10,067,494 (2019).

Lleoliad Lombardia yn yr Eidal
Rhennir y rhanbarth yn 12 talaith a enwir ar ôl eu canolfannau gweinyddol, sef:

* Bergamo
* Brescia
* Como
* Cremona
* Lecco
* Lodi
* Mantova
* Milan
* Monza a Brianza (Monza yw'r ganolfan weinyddol)
* Pavia
* Sondrio
* Varese

Taleithiau Lombardia
## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* (Eidaleg) Gwefan swyddogol Archifwyd 2007-10-10 yn y Peiriant Wayback

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Yr Eidal**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Marche

Marche|  |
|  |
| Math | rhanbarthau'r Eidal  |
|  |
| Prifddinas | Ancona  |
| Poblogaeth | 1,522,608  |
| Pennaeth llywodraeth | Francesco Acquaroli  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 9,694 km²  |
| Uwch y môr | 343 metr  |
| Gerllaw | Môr Adria  |
| Yn ffinio gyda | Emilia-Romagna, Toscana, Umbria, Lazio, Abruzzo  |
| Cyfesurynnau | 43.32°N 13°E  |
| IT-57  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Marche  |
| Corff deddfwriaethol | Cyngor Rhanbarthol Marche  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | arlywydd Marche  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Francesco Acquaroli  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Rhanbarth yng nghanolbarth yr Eidal yw **Marche**.
Ancona yw'r brifddinas; dinasoedd eraill yw Pesaro a Fano.

Mae Marche yn ffinio ar ranbarth Emilia-Romagna a gweriniaeth San Marino yn y gogledd, Toscana yn y gogledd-orllewin, Umbria yn y gorllewin ac Abruzzo a Lazio yn y de. Yn y dwyrain mae'r Môr Adriatig.

Yn y cyfnod Rhyfeinig, adwaenid yr ardal fel Picenum. Trigai llwyth Galaidd y Senones ger yr arfordir. Daw'r enw presennol o *le marche de Ancona*, ac mae'n lluosog.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y rhanbarth boblogaeth o 1,541,319.

Lleoliad Marche yn yr Eidal
Rhennir y rhanbarth yn bum talaith a enwir ar ôl eu canolfannau gweinyddol, sef:

* Ancona
* Ascoli Piceno
* Fermo
* Macerata
* Pesaro ac Urbino (Pesaro yw'r ganolfan weinyddol)

Taleithiau Toscana
## Cyfeiriadau
# Molise

Molise|  |
|  |
| Math | rhanbarthau'r Eidal  |
|  |
| Prifddinas | Campobasso  |
| Poblogaeth | 304,285  |
| Pennaeth llywodraeth | Donato Toma  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 4,438 km²  |
| Uwch y môr | 631 metr  |
| Gerllaw | Môr Adria  |
| Yn ffinio gyda | Abruzzo, Lazio, Campania, Puglia  |
| Cyfesurynnau | 41.7°N 14.62°E  |
| IT-67  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Molise  |
| Corff deddfwriaethol | Cyngor Rhanbarthol Molise  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | arlywydd Molise  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Donato Toma  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Rhanbarth yn ne yr Eidal yw **Molise**.
Campobasso yw'r brifddinas. Ffurfiwyd y rhanbarth yn 1963; cyn hynny roedd yn ffurfio rhanbarth *Abruzzi e Molise* gydag Abruzzo.

Mae Molise yn ffinio ar ranbarthau Abruzzo yn y gogledd-orllewin, Lazio yn y gorllewin, Campania yn y de a Puglia yn y de-ddwyrain, tra mae'r Môr Adriatig yn ffin yn y gogledd-ddwyrain. Mae'n un o ranbarthau lleiaf cyfoethog yr Eidal, ac mae diboblogi yn broblem.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y rhanbarth boblogaeth o 313,660.

Lleoliad Molise yn yr Eidal
Rhennir y rhanbarth yn ddwy dalaith a enwir ar ôl eu canolfannau gweinyddol, sef:

* Campobasso
* Isernia

Taleithiau Molise
## Cyfeiriadau
# Ancona

Ancona|  |
|  |
| Arwyddair | Ancon Dorica Civitas Fidei  |
| Math | cymuned, dinas, dinas fawr  |
| Enwyd ar ôl | Penelin  |
|  |
| Poblogaeth | 98,356  |
| Sefydlwyd | * 387 CC
 |
| Pennaeth llywodraeth | Daniele Silvetti  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Patras, İzmir, Galați, Split, Ribnica, Svolvær, Castlebar, Granby  |
| Nawddsant | Judas Cyriacus  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Talaith Ancona  |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 124.84 km²  |
| Uwch y môr | 16 metr  |
| Gerllaw | Môr Adria  |
| Yn ffinio gyda | Agugliano, Camerano, Camerata Picena, Falconara Marittima, Offagna, Osimo, Polverigi, Sirolo  |
| Cyfesurynnau | 43.62°N 13.52°E  |
| Cod post | 60100, 60121–60131  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | maer Ancona  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Daniele Silvetti  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas, porthladd a chymuned (*comune*) yn nwyrain canolbarth yr Eidal yw **Ancona**, sy'n brifddinas talaith Ancona a rhanbarth Marche. Saif ar y Môr Adriatig, 210 km i'r gogledd-ddwyrain o ddinas Rhufain a 200 km i'r de-ddwyrain o Bologna.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y gymuned boblogaeth o 100,497.

Dinas Roegaidd oedd Ancona yn wreiddiol; fe'i sefydlwyd o Siracusa tua 390 CC. Daw'r enw Ancona o'r Groeg Αγκων, "penelin", o ffurf y penrhyn ger yr harbwr.

## Cyfeiriadau

* Y ddinas
* Y porthladd
* Basilica di San Ciriaco
* Eglwys San Domenico
* Eglwys San Francesco
# Campobasso

Campobasso| Tŵr Eglwys San Bartolomeo, Campobasso |
|  |
| Math | cymuned  |
| It-Campobasso.ogg  |
| Poblogaeth | 47,075  |
| Gefeilldref/i | Banja Luka, Benevento, Viterbo, Ottawa, Vladimir, Vastogirardi, Lezhë  |
| Nawddsant | Siôr  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Talaith Campobasso  |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 56.11 km²  |
| Uwch y môr | 701 ±1 metr  |
| Yn ffinio gyda | Busso, Campodipietra, Castropignano, Ferrazzano, Matrice, Mirabello Sannitico, Oratino, Ripalimosani, San Giovanni in Galdo, Vinchiaturo  |
| Cyfesurynnau | 41.561°N 14.6684°E  |
| Cod post | 86100  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | maer Campobasso  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas a chymuned (*comune*) yn ne'r Eidal yw **Campobasso**, sy'n brifddinas talaith Campobasso a rhanbarth Molise. Saif yn nyffryn uchaf Afon Biferno.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y gymuned boblogaeth o 48,747.

Mae Campobasso yn enwog am gynhyrchu llafnau o wahanol fathau, yn cynnwys cyllyll a sisyrnau, a hefyd am gaws scamorza. Credir i'r ddinas gael ei sefydlu fel caer gan y Lombardiaid cyn yr 8g. Y prif atyniad yw'r *Castello Monforte*, a adeiladwyd yn 1450 gan Nicola II Monforte.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Castello Monforte
* Eglwys Santes Maria Maggiore
* Eglwys Gadeiriol y Drindod
* Eglwys San Bartolomeo
* Eglwys San Leonardo
* Villa de Capoa

## Cyfeiriadau
# Piemonte

Piemonte|  |
|  |
| Math | rhanbarthau'r Eidal  |
|  |
| Prifddinas | Torino  |
| Poblogaeth | 4,341,375  |
| Sefydlwyd | * 1970
 |
| Pennaeth llywodraeth | Alberto Cirio  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 25,387 km²  |
| Uwch y môr | 421 metr  |
| Yn ffinio gyda | Valais, Ticino, Lombardia, Emilia-Romagna, Liguria, Provence-Alpes-Côte d'Azur, Rhône-Alpes, Valle d'Aosta, Alpes-de-Haute-Provence, Alpes-Maritimes, Hautes-Alpes, Savoie, Auvergne-Rhône-Alpes  |
| Cyfesurynnau | 45.25°N 7.92°E  |
| IT-21  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Piemonte  |
| Corff deddfwriaethol | Cyngor Rhanbarthol Piemonte  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | arlywydd Piedmont  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Alberto Cirio  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Rhanbarth yng ngogledd-orllewin yr Eidal yw **Piemonte**.
Torino yw'r brifddinas.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y rhanbarth boblogaeth o 4,363,916.

Lleoliad Piemonte yn yr Eidal
Rhennir y rhanbarth yn wyth talaith a enwir ar ôl eu canolfannau gweinyddol, sef:

* Alessandria
* Asti
* Biella
* Cuneo
* Novara
* Torino
* Verbano-Cusio-Ossola (Verbania yw'r ganolfan weinyddol.)
* Vercelli

Taleithiau Piemonte
## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* (Eidaleg) Gwefan swyddogol

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Yr Eidal**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Cagliari

Cagliari|  |
|  |
| Math | cymuned  |
|  |
| Poblogaeth | 146,692  |
| Pennaeth llywodraeth | Paolo Truzzu  |
| Gefeilldref/i | Pisa, Padova, Buenos Aires, Kaliningrad  |
| Nawddsant | Saturninus of Cagliari  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Dinas Fetropolitan Cagliari  |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 86.05 km²  |
| Uwch y môr | 4 metr  |
| Yn ffinio gyda | Capoterra, Elmas, Quartu Sant'Elena, Quartucciu, Sestu, Assemini, Monserrato, Selargius  |
| Cyfesurynnau | 39.22°N 9.12°E, 39.214886°N 9.109522°E  |
| Cod post | 09121–09131, 09134  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | municipal council of Cagliari  |
| Corff deddfwriaethol | city ​​council of Cagliari  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | maer Cagliari  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Paolo Truzzu  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas a chymuned (*comune*) ar ynys Sardinia, yr Eidal, yw **Cagliari**, sy'n brifddinas yr ynys. Saif yn Ninas Fetropolitan Cagliari yn ne-ddwyrain yr ynys.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y gymuned boblogaeth o 149,883.

Sefydlwyd y ddinas tua'r 7fed ganrif CC dan yr enw Karalis. Roedd yn un o nifer o drefedigaethau Ffenicaidd a sefydlwyd ar ynys Sardinia yn y cyfnod yma. Dywedir i Karalis gael ei sefydlu o ddinas Carthago.

Cagliari, panorama
## Cyfeiriadau
# Torino

Torino|  |
|  |
| Math | dinas fawr, cymuned  |
|  |
| Poblogaeth | 841,600  |
| Pennaeth llywodraeth | Chiara Appendino  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Volgograd, Esch-sur-Alzette, Bagneux, Chambéry, Córdoba, Detroit, Dinas Gaza, Glasgow, Nagoya, Lille, Liège, Salt Lake City, Quetzaltenango, Bogotá, Shenyang, Rotterdam, Ouagadougou, Cwlen, Tirana, Rosario, İzmir, St Petersburg, Wenzhou, Zlín  |
| Nawddsant | Mair, Mam Cysur, Ioan Fedyddiwr  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Eidaleg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Dinas Fetropolitan Torino  |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 130.01 km²  |
| Uwch y môr | 239 metr  |
| Gerllaw | Afon Po, Dora Riparia, Sangone, Stura di Lanzo  |
| Yn ffinio gyda | Baldissero Torinese, Beinasco, Borgaro Torinese, Collegno, Grugliasco, Mappano, Moncalieri, Nichelino, Orbassano, Pecetto Torinese, Pino Torinese, Rivoli, San Mauro Torinese, Settimo Torinese, Venaria Reale  |
| Cyfesurynnau | 45.0792°N 7.6761°E  |
| Cod post | 10121–10156  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Turin City Council  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer Torino  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Chiara Appendino  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas a chymuned (*comune*) yng ngogledd-orllewin yr Eidal, yw **Torino** (Eidaleg) neu **Turin** (Piemonteg), sy'n brifddinas rhanbarth Piemonte. Saif ar lannau Afon Po.

Mae poblogaeth Torino yn 872,367 (cyfrifiad 2011).

Yma y cedwir Amdo Turin.

Fe cynhaliwyd y Gemau Olympaidd y Gaeaf 2006 yn Torino.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Museo Egizio (Amgueddfa Eifftiaidd)
* Basilica Superga
* Castello del Valentino
* Eglwys gadeiriol a chapel yr Amdo Torino
* Mole Antonelliana (amgueddfa)
* Palazzo Madama

## Enwogion

* Giovanni Agnelli (1866-1945), sylfaenydd Fiat
* Umberto Tozzi (g. 1952), canwr
* Carla Bruni (g. 1968), cantores a gwraig yr Arlywydd Ffrainc
* Alessandro Del Piero (g. 1974), chwaraewr pêl-droed

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Yr Eidal**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Trentino-Alto Adige

Trentino-Alto Adige|  |
|  |
| Math | rhanbarth ymreolaethol gan statud arbennig  |
|  |
| Prifddinas | Trento  |
| Poblogaeth | 1,072,276  |
| Pennaeth llywodraeth | Maurizio Fugatti  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Eidaleg, Almaeneg, Ladineg  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 13,606.87 ±0.01 km²  |
| Uwch y môr | 749 metr  |
| Yn ffinio gyda | Canton y Grisons, Tirol, Salzburg, Veneto, Lombardia  |
| Cyfesurynnau | 46.38°N 11.42°E  |
| IT-32  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Trentino-Alto Adige  |
| Corff deddfwriaethol | Cyngor Rhanbarthol Trentino-Alto Adige  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | arlywydd Trentino-Alto Adige  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Maurizio Fugatti  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Rhanbarth yr Eidal yng ngogledd yr Eidal yw **Trentino-Alto Adige** (Eidaleg: *Trentino-Alto Adige*, Almaeneg: *Trentino–Südtirol*). Dinas Trento yw'r brifddinas.

Mae'r rhanbarth yn cynnwys dwy dalaith, Trento (a elwir fel arfer yn "Trentino") a Bolzano. Rodd yn rhan o Awstria-Hwngari hyd nes i'r Eidal ei feddiannu yn 1919. Dros y rhanbarth i gyd, mae tua 60% o'r boblogaeth yn siarad Eidaleg fel iaith gyntaf, 35% yn siarad Almaeneg a 5% Ladin. Ceir bron y cyfan o'r siaradwyr Almaeneg yn nhalaith Bolzano, lle mae 69% yn siarad Almaeneg fel iaith gyntaf. Y prif ddinasoedd yw Trento a Bolzano.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y rhanbarth boblogaeth o 1,029,475.

Lleoliad Trentino-Alto Adige yn yr Eidal
Rhennir y rhanbarth yn ddwy dalaith a enwir ar ôl eu canolfannau gweinyddol, sef:

* Bolzano
* Trento

Taleithiau Trentino-Alto Adige
## Cyfeiriadau