Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Hashimiaid

Hashimiaid| Enghraifft o: | teyrnach  |
| Daeth i ben | 1962  |
| Rhan o | Banu Hashim  |
| Sylfaenydd | Hussein bin Ali, Sharif Mecca  |
| Gwladwriaeth | Teyrnas Hijaz  |
| Dynodwyr |
| Quora | Hashemite  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Arfbais Gwlad Iorddonen a'r Hasimiaid.
Brenhinllin sydd yn teyrnasu yng Ngwlad Iorddonen ers 1921 yw'r **Hashimiaid** neu **Hasimiaid** (Arabeg: الهاشميون‎, *Al-Hāshimīyūn*). Hwn oedd yr un teulu a deyrnasodd yn yr 20g yn Syria (1920), Hijaz (1916–1925), ac Irac (1921–1958).

Hawliant llinach â'r Proffwyd Muhammad, trwy Hasan, mab i Fatimah, merch y Proffwyd, a'i gŵr Ali, y pedwerydd califf. Clan neu dŷ o lwyth y Quraysh oedd y Banū Hāshim yn oes y Proffwyd, a chafodd ei enwi ar ôl Hashim ibn Abd Manaf, oedd yn daid i dad Muhammad. Er i'r Hasimiaid colli eu hawl ddiddadl i'r galiffiaeth, sefydlasant eu hunain yn emiriaid neu'n sharifiaid dros y ddinas sanctaidd Mecca yn y 10g.

Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, arweiniodd Hussein bin Ali y Gwrthryfel Arabaidd yn erbyn Ymerodraeth yr Otomaniaid. Wedi'r rhyfel, daeth Hussein yn frenin ar Hijaz, ei fab Faisal yn frenin Irac, a'i fab Abdullah yn frenin Iorddonen. Am gyfnod byr yn y flwyddyn 1920, bu Faisal hefyd yn frenin ar Deyrnas Arabaidd Syria nes i'r Ffrancod ail-goncro'r wlad a sefydlu mandad dan awdurdod Cynghrair y Cenhedloedd. Diorseddwyd Hussein ym 1925 yn sgil y goncwest Sawdïaidd, a daeth y frenhiniaeth yn Irac i ben gyda chwyldro gan swyddogion y fyddin ym 1958.

## Aelodau'r teulu brenhinol cyfoes

* Y Brenin Abdullah II a'r Frenhines Rania
	+ Y Tywysog Coronog Hussein
	+ Y Dywysoges Iman
	+ Y Dywysoges Salma
	+ Y Tywysog Hashem

## Cyfeiriadau

## Darllen pellach

* Morris, Jan. *The Hashemite Kings*.
* Susser, Asher a Shmuelevitz, Aryeh. *The Hashemites in the Modern Arab World: Essays in Honour of the late Professor Uriel Dann* (Llundain, Frank Cass, 1995).
# Zakat

Zakat|  |
| Enghraifft o: | religious behaviour  |
| Rhan o | Pum Colofn Islam, Islamic charity  |
| Prif bwnc | Poverty in Islam  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/08973  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

| Rhan o gyfres ar
**Islam**
 |
| --- |
| **Athrawiaeth** |
|
Allah · Undod Duw
Muhammad · Proffwydi Islam

 |
| **Arferion** |
|
Cyffes Ffydd · Gweddïo
Ymprydio · Elusen · Pererindod

 |
| **Hanes ac Arweinwyr** |
|
Ahl al-Bayt · Sahaba
Califfiaid Rashidun · Imamau Shi'a

 |
| **Testunau a Deddfau** |
|
Coran · Sŵra · Sunnah · Hadith
Fiqh · Sharia Kalam · Tasawwuf (Swffiaeth)

 |
| **Enwadau** |
| Sunni · Shi'a
 |
| **Diwylliant a Chymdeithas** |
|
Astudiaethau Islamig · Celf
Calendr · Demograffeg
Gwyliau · Mosgiau · Athroniaeth
Gwleidyddiaeth · Gwyddoniaeth · Merched

 |
| **Islam a chrefyddau eraill** |
| Cristnogaeth · Iddewiaeth
 |
| **Gweler hefyd** |
|
Islamoffobia · Termau Islamig
Islam yng Nghymru

 |
|  |

Yn athrawiaeth Islam, un o Bum Colofn y Ffydd (Arabeg: *Arkân al-Dîn*), a adnabyddir hefyd fel y *Farâ'idh*, yw
*Zakât*, sef rhoi elusen yn ôl gallu'r rhoddwr.

Tua 5% o incwm y credadun a argymhellir yn y *Coran*. Yn aml mae'r mosg lleol yn trefnu hyn ac mae'r arian yn mynd at helpu'r tlodion, pobl gydag anabledd, gweddwon a'r amddifad neu unrhyw un sydd mewn angen.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Islam**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# San Antonio, Texas

San Antonio|  |
|  |
| Math | dinas yn yr Unol Daleithiau, dinas fawr, tref ddinesig  |
| Enwyd ar ôl | Anthony of Padua  |
|  |
| Poblogaeth | 1,434,625  |
| Sefydlwyd | * 1718
 |
| Pennaeth llywodraeth | Gina Ortiz Jones  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser Canolog  |
| Gefeilldref/i | Guadalajara, Torreón, Monterrey, Las Palmas de Gran Canaria, Gwangju, Kaohsiung, Santa Cruz de Tenerife, Kumamoto, Chennai, Wuxi, Darmstadt, Windhoek  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Bexar County, Medina County, Comal County  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 1,208.777336 km², 1,208.780268 km²  |
| Uwch y môr | 198 ±1 metr  |
| Cyfesurynnau | 29.425°N 98.4939°W  |
| Cod post | 78201, 78202, 78203, 78204, 78205, 78206, 78207, 78208, 78209, 78210, 78211, 78212, 78213, 78214, 78215, 78216, 78217, 78218, 78219, 78220, 78221, 78222, 78223, 78224, 78225, 78226, 78227, 78228, 78229, 78230, 78231, 78232, 78233, 78235, 78237, 78238, 78239, 78240, 78241, 78242, 78243, 78244, 78245, 78246, 78247, 78248, 78249, 78250, 78251, 78252, 78253, 78254, 78255, 78256, 78257, 78258, 78259, 78260, 78261, 78263, 78264, 78265, 78266, 78268, 78269, 78270, 78278, 78279, 78280, 78283, 78284, 78285, 78288, 78289, 78291, 78292, 78293, 78294, 78295, 78296, 78297, 78298, 78299  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | San Antonio City Council  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Mayor of San Antonio  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Gina Ortiz Jones  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas yn nhalaith Texas yn yr Unol Daleithiau yw **San Antonio**. Gyda phoblogaeth o 1,373,668 yn 2006, hi yw ail ddinas Texas o ran poblogaeth (ar ôl Houston), a'r seithfed yn yr Unol Daleithiau. Roedd poblogaeth yr ardal ddinesig yn 1,942,217 yn 2006.

Enwyd y ddinas ar ôl Sant Anthoni o Padua, oherwydd i fforwyr Sbaenig gyrraedd yr ardal ar 13 Mehefin 1691, dydd gŵyl Sant Anthoni. Saif ar lan afon San Antonio. Ymhlith y cwmnïau sydd a'u pencadlys yma, mae cwmni AT&T.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Yr Alamo
* Canolfan Weston
* Capel Ximenes
* Eglwys Gadeiriol San Fernando
* Hotel Emily Morgan
* Hotel Menger
* Marriott Rivercenter
* Morgan's Wonderland
* Six Flags Fiesta Texas
* Tŵr yr Americas
* Tŷ Otto Bombach

## Enwogion

* Olga Samaroff (1899-1948), pianydd
* Joan Crawford (1904-1977), actores
* Suzy Parker (1932-2003), model
* Paula Prentiss (g. 1938), actores

## Gefeilldrefi San Antonio

| Gwlad
 | Dinas
 | Blwyddyn o bartneriaeth
 |
| --- | --- | --- |
|  Mecsico
 | Guadalajara
 | 1974
 |
|  Mecsico
 | Monterrey
 | 1953
 |
|  Sbaen
 | Las Palmas
 | 1975
 |
|  De Corea
 | Kwangju
 | 1981
 |
|  Taiwan
 | Kaohsiung
 | 1981
 |
|  Sbaen
 | Santa Cruz de Tenerife
 | 1983
 |
|  Japan
 | Kumamoto
 | 1987
 |
|  India
 | Chennai
 | 2008
 |

## Dolenni Allanol

* (Saesneg) Gwefan Dinas San Antonio

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Texas**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Meddyginiaeth

Meddyginiaeth|  |
| Math | cyffur, medicinal product  |
| Rhan o | pharmacy  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/018l35  |
| Thesawrws y BNCF | 846  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Sylwedd cemegol a ddefnyddir mewn diagnosis, iachâd, triniaeth, neu i atal clefyd yw **meddyginiaeth**, **moddion** neu **ffisig** (hefyd **cyffur meddyginiaethol** neu **gyffur fferyllol**).

Defnyddir y System Ddosbarthiad Cemegol Therapiwtig Anatomegol (ATC), a reolir gan Ganolfan Gydweithiol Cyfundrefn Iechyd y Byd (WHO) dros Fethodoleg Ystadegau Cyffuriau, i ddosbarthu cyffuriau meddyginiaethol ers 1976.

## Meddyginiaethau traddodiadol ac amgen

*Prif: Llysiau rhinweddol*
* Ffisig ysgall

Hawdd iawn yw anghofio cymaint oedd ein cyndeidiau yn dibynnu ar feddyginiaethau llysieuol tan yn gymharol ddiweddar:

*13th. I continue taking the Elixir thrice this day, in the morn - fasting, at Noon, and 5 in the Evening, from 30 to 40 drops at a time, & drink a pint and a half of Carduus* [hwn yw’r gair Lladin am ysgall] *Whey hot every night going to bed.*
* Opiwm

Syndod efallai yw gweld cyfeiriadau mynych at laudenum yng nghefn gwlad Cymru (opiad neu gyffur cysgu yn seiliedig ar y pabi ac yn cael ei ddefnyddio llawer yn Oes Fictoria yw hwn) ac ‘obadildo’ (beth bynnag oedd hwnnw!) yng nghefn dyddiadur William Jones, Moelfre, Aberdaron ar gyfer y flwyddyn 1897.

Arferai’r beirdd gymryd laudenum i hybu’r awen - beirdd fel Samuel Taylor Coleridge. Cafodd Coleridge ei styrbio ynghanol cyfansoddi ei gerdd enwog Kubhla Khan dan ddylanwad y cyffur hwn ac erbyn iddo ddychwelyd at y gwaith roedd yr awen wedi diflannu. Bu hen regi mae’n
siŵr!

Sylwodd Brenda Jones, trawsgrifydd dyddiaduron William Jones, bod ei ysgrifen wedi mynd yn flêr o Chwefror ymlaen [1]. Effaith y ‘cyffuriau’ hyn o bosib?

* Moddion at anhwylderau eraill

Mae William Jones yn nodi moddion i wella anhwylderau:

* *Cymhorth i wella Ffliw Rwsia*

*Ammoniated tincture of quinine ½ oz*
*Essence of Peppermint ¼ oz*
*Bromide of ammonium ½ oz*
*Spirit of sweet nitre ½ oz*
*Simple syrup made by boiling 1 lb lump sugar in half peint of water 1oz*
*Ysgydwer y cymysgedd yn achlysurol hyd nes byddo y cyfan wedi toddy Cymerer llond llwy de mewn dwy lond llwy fwrdd o ddwfr oer bob awr hyd nes cael rhyddhad Prysurir y gwellhad drwy ysbrinclo ychydig o menthol crystals ar lwy ar shovel boeth a thynu yr ager i fewn gyda’r anadl* (1891).

Yn ôl hysbyseb yn ei ddyddiadur, dyma oedd ar gael at anhwylderau yn 1880:

* *Cynghor at y Gravel*

*½ oz Balsam Cabtinty*
*½ oz Tincture Rubarb*
*1 oz Spirit Nitre*
*Dwy lond llwy de dair gwaith yn y dydd mewn llond glass gwin o lefrith*.

## Mathau

   *Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu at yr adran hon.*

* Anesthetig
	+ Anesthetig cyffredinol
	+ Anesthetig lleol
* Cyffur gwrthiselder
* Cyffur gwrthlid ansteroidol (NSAID)
* Poenliniarydd

## Cyfeiriadau

Wiciadur
Chwiliwch am meddyginiaeth
yn Wiciadur.
# E-bost

Ffordd o ysgrifennu ac anfon negeseuon yn electronaidd yw **e-bost**.

Mae e-bost wedi newid y ffordd mae pobl yn cyfarthrebu; dros gyfnod o ugain mlynedd mae'r nifer o bobl sy'n cyfathrebu trwy lythyron wedi lleihau ac mae mwy-a-mwy o bobl yn defnyddio e-bost i gyfarthrebu erbyn hyn.

Rhyngwyneb Thunderbird i drin a thrafod e-byst
Mae wedi'i seilio ar y *Simple Mail Transfer Protocol* sy'n galluogi'r cyfrifiaduron i gyfathrebu a'i gilydd dros rwydwaith neu system rhwydweithiol. Ceir system mewnol y 'mewnrwyd' neu'r intranet gan gwmnïau, hefyd i yrru negeseuon e-bost o'r naill gyfrifiadur i'r llall, weithiau wedi'u creu / addasu gan y cwmni.

Y niwsans mwyaf ynghylch yr e-bost ydy ydy'r cam-ddefnydd a wneir gan rhai pobol drwy yrru e-byst nad oes mo'u gofyn na'u hangen. Sbam ydy'r gair am y rhain. Ar adegau fe ddefnyddir spam i dargedu cwmnïau neu gyrff eraill er mwyn creu hafoc, neu er mwyn ceisio dymchwel eu system gyfrifiadurol. Gall spam hefyd gynnwys 'attachemnts' megis firws er mwyn creu mwy o niwsans. I rwystro hyn, ceir meddalwedd gwrth-firws a ffiltrau e-bost i atal neu roi'r spam mewn *quarantine*.

## Ei darddiad

Fe grewyd yr e-bost ychydig cyn y rhyngrwyd ac yn offeryn hanfodol i greu'r rhyngrwyd.
Dangosodd y MITei *Compatible Time-Sharing System (CTSS)* yn 1961.

Roedd hyn yn galluogi nifer o ddefnyddwyr ar yr un pryd i fewngofnodi ar yr un pryd i system wedi'i osod ar gyfrifiaduron IBM7094
o gyfrifiaduron annibynnol a chadw (safio) ffeiliau ar ddisg.

Dechreuodd yr e-bost yn 1965 fel dull i ddefnyddwyr ranu cyfrifiadur *mainframe* ond mae hi'n amhosibl roi dyddiad ar y defnydd cyntaf ohono. Enwau rhai o'r cwmnïau a greodd systemau cynharaf o e-byst oedd: y Q32 gan *System Development Corporation* a CTSS gan gwmni MIT. Yn y 1970au cynnar, datblygodd Ray Tomlinson feddalwedd e-bost ar rwydwaith yr ARPAnet, rhag-flaenydd y Rhyngrwyd, tra'n gweithio gyda cwmni technoleg rhwydweithio Bolt, Beranek and Newman. Er mwyn gwahanu enw'r defnyddiwr ac enw'r cyfrifiadur, defnyddiodd y symbol @, sy'n parhau o hyd ar system ebost y Rhyngrwyd.

### Fformat

Diffinnir fformat e-byst yn yr RFC 2822 ac mewn cyfres o RFCs, RFC 2045 hyd at RFC 2049; sef casgliad a elwir yn Multipurpose Internet Mail Extensions (MIME).

Ers 2005 mae'r safon RFC 2822 yn safon IETF a'r MIME RFC yn safonau drafft o'r enw IETF . Y dogfennau hyn yw dogfennau safoni de facto e-bost y rhyngrwyd.

Mae gan pob e-bost ddwy ran:

* Y Pen - gyda rhanau megis: *summary, sender, receiver,* a gwybodaeth arall ynghylch yr e-bost ei hun
* Y Corff - sef y neges ar ffurf testun a all hefyd gynnwys llofnod ar ei ddiwedd.

## Gweler hefyd

* AOL Mail
* Gmail
* ICloud
* Mail.ru
* Outlook.com
* Tutanota
* Yahoo! Mail
* Yandex

## Cyfeiriadau
# Gwefan

Gwefan|  |
| Math | digital media, cyhoeddiad ar-lein, lle rhithwir, integrating resource, cyhoeddiad digidol, gwreiddiol, meddalwedd, web resource, gwaith creadigol  |
| Crëwr | Tim Berners-Lee  |
| Rhan o | Y We Fyd-Eang  |
| Dechrau/Sefydlu | 1990  |
| Yn cynnwys | tudalen we  |
| Gweithredwr | gwefeistr  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/085n4  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Casgliad o dudalennau we yw **gwefan**. Mae'n gallu cynnwys testun, delweddau, fideos, neu ddeunydd digidol arall. Fe'i lletyir gan wasanaethydd gwe ac mae'n cael ei gyrraedd drwy'r rhyngrwyd neu rhwydwaith ardal leol.

Mae pob tudalen ar wefan yn ddogfen, wedi'i hysgrifennu mewn HTML fel rheol, sydd ar gael ymhob achos bron trwy HTTP neu HTTPS, y protocoliau sy'n trosglwyddo gwybodaeth o'r gwasanaethydd gwe i gael ei harddangos ym mhorwr y defnyddiwr.

Gyda'i gilydd, ystyrir fod pob gwefan sydd ar gael i'r cyhoedd yn ffurfio'r We Fyd-Eang.

Gelwir person sy'n gyfrifol am wefan yn "wefeistr".

## Gweler hefyd

* Curiad: y wefan Gymraeg gyntaf

Wiciadur
Chwiliwch am gwefan
yn Wiciadur.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am y **rhyngrwyd** neu'r **We Fyd-Eang**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Blog

Blog|  |
| Enghraifft o: | type of website  |
| Math | gwefan, cyfnodolyn, cyfryngau cymdeithasol, cyhoeddiad digidol, gwreiddiol  |
| Rhan o | Y rhyngrwyd  |
| Yn cynnwys | blog post  |
| Gwneuthurwr | blogiwr  |
| Enw brodorol | blogue  |
| Dynodwyr |
| Thesawrws y BNCF | 7521  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Gwefan gan unigolyn neu grŵp sy'n cael ei ddiweddaru'n gyson gyda chofnodion mewn trefn wrth-gronolegol, gan amlaf gan ddefnyddio meddalwedd rheoli cynnwys megis Blogger, LiveJournal neu WordPress yw **blog**.

Mae'r term ''Blog'' yn dalfyriad o'r term Saesneg ''*Web log*'', a ddefnyddwyd yn wreiddiol i ddisgrifio cofnodion, neu log, o bethau diddorol roedd person yn eu darganfod ar y we.

Nodweddir blogiau hefyd gan y gallu i roi sylwadau ar gofnodion, yn ogystal â ffrydiau RSS, sydd yn galluogi darllenwyr i dderbyn y cofnodion diweddaraf trwy ddarllenwr RSS. Mae RSS hefyd yn golygu y gall cynnwys blog gael ei ddosbarthu i wefannau eraill yn awtomatig wrth iddynt gael eu ddiweddaru.

Gall testun blog amrywio o hynt a helynt bywyd personol yr awdur i ganolbwyntio ar bwnc penodol, fel chwaraeon, crefydd neu wleidyddiaeth. Mae yna hefyd flogiau sydd yn arbennig ar gyfer cofnodi lluniau yn uniongyrchol o ffôn symudol neu wedi eu llwytho o gamera digidol.

## Enghreifftiau o flogiau Cymraeg a Chymreig

Mae dros 400 o flogiau ar gael yn y Gymraeg ond daeth cynnydd yn y niferoedd yn nechrau 2003, o bosibl yn sgil
dylanwad Morfablog Archifwyd 2008-03-12 yn y Peiriant Wayback, un o'r blogiau Cymraeg cynharaf, yn unol a thŵf maes-e, gwefan drafod yn Gymraeg, lle bu galw ar bobl i ddechrau blogiau er mwyn cynyddu'r swmp o wefannau a gynhelir yn Gymraeg.

Mae cyfran o flogiau Cymraeg yn cael eu cynnal gan bobl sy'n byw y tu allan i Gymru, gyda llawer ohonynt heb gysylltiad â Chymru na'r iaith.

Gellir gweld detholiad o gofnodion o flogiau Cymraeg ar y Blogiadur Archifwyd 2009-01-07 yn y Peiriant Wayback

## Lleoleiddio'r gwasanaethau blogio i'r Gymraeg

Un o nodweddion gwasanaethau blogio yw eu hygyrchedd a'r gallu i gyfieithu'r patrymlun i'r Gymraeg. Mae platfform blogio Wordpress wedi ei leoleiddio i'r Gymraeg.

## Cyfeiriadau
# Cymdeithaseg

Astudiaeth cymdeithas a gweithredoedd cymdeithasol bodau dynol yw **cymdeithaseg**. Yn gyffredinol mae'n ymwneud â rheolau a phrosesau cymdeithasol sy'n cysylltu a gwahanu pobl nid yn unig fel unigolion, ond fel aelodau cymunedau, grwpiau, a sefydliadau, ac yn cynnwys astudiaeth o drefniadaeth a datblygiad bywyd cymdeithasol dynol. Mae ymchwil cymdeithasegol yn amrywio o ddadansoddiad cysylltiadau byrion rhwng unigolion dienw ar y stryd i astudiaeth prosesau cymdeithasol byd-eang. Mae'r rhan fwyaf o gymdeithaswyr yn gweithio mewn un arbenigedd neu fwy.

Mae'r gair cymdeithaseg yn tarddu o'r olddodiad "-eg" sy'n golygu "astudiaeth", a'r gair "cymdeithas" (sef, mewn ystyr llac, "pobl"). Gwyddor cymdeithas sy'n cynnwys astudiaeth bywydau cymdeithasol pobl, grwpiau, a chymdeithasau yw e, a ddiffinir weithiau fel astudiaeth rhyngweithiadau cymdeithasol. Fel disgyblaeth academaidd mae cymdeithaseg yn weddol ifanc – cafodd ei datblygu yn y 19g.

Oherwydd bod cymdeithaseg yn bwnc mor eang, gall fod yn anodd i'w diffinio, hyd yn oed i gymdeithaswyr proffesiynol. Un ffordd ddefnyddiol i ddisgrifio'r ddisgyblaeth yw fel clwstwr o is-feysydd sy'n astudio agweddau gwahanol ar gymdeithas. Er enghraifft, mae haeniad cymdeithasol yn astudio anghyfartaledd a'r strwythur dosbarth; mae demograffeg yn astudio newidiadau mewn meintiau a mathau poblogaethau; mae troseddeg yn astudio ymddygiadau troseddol; mae cymdeithaseg wleidyddol yn astudio llywodraeth a'r gyfraith; ac mae cymdeithaseg hil a chymdeithaseg rhyw yn astudio adeiladwaith hiliau a rhywiau yn ogystal ag anghyfartaledd hiliol a rhywiaethol yng nghymdeithas. Mae is-feysydd cymdeithasegol dal i ymddangos – megis dadansoddiad rhwydwaith – ac mae nifer ohonynt yn groes-ddisgyblaethol eu natur.

Mae nifer o gymdeithaswyr yn gwneud ymchwil defnyddiol y tu allan i'r academi. Mae eu darganfyddiadau yn cynorthwyo addysgwyr, deddfwyr, gweinyddwyr, datblygwyr, arweinwyr busnes, a phobl sydd â diddordeb yn natrys problemau cymdeithasol a ffurfio polisi cyhoeddus.
# The Social Network

The Social Network
| Cyfarwyddwr | David Fincher |
| Cynhyrchydd | David Fincher Scott Rudin Dana Brunetti Michael De Luca Ceán Chaffin Kevin Spacey |
| Ysgrifennwr | Yn seiliedig ar *The Accidental Billionaires* gan Ben Mezrich Sgript: Aaron Sorkin |
| Serennu | Jesse Eisenberg Andrew Garfield Justin Timberlake Brenda Song Rooney Mara Rashida Jones Armie Hammer Max Minghella Joseph Mazzello |
| Dylunio |  |
| Cwmni cynhyrchu | Columbia Pictures |
| Dyddiad rhyddhau | 1 Hydref, 2010 |
| Amser rhedeg | 120 munud |
| Gwlad | Unol Daleithiau |
| Iaith | Saesneg |
|  |

Mae The Social Network yn ddrama 2010 ynghylch sefydlu'r safle rhwydweithio cymdeithasol Facebook. Cafodd y ffilm ei chyfarwyddo gan David Fincher ac mae'n serennu Jesse Eisenberg, Andrew Garfield, Justin Timberlake, Brenda Song, Armie Hammer, Max Minghella, Rashida Jones, Joseph Mazzello, a Rooney Mara. Mae'r ffilm wedi ennill y wobr am Ffilm Orau yn y Ngwobrau'r Golden Globes, yn ogystal ag ennill y wobr am y Cyfarwyddwr Gorau, Sgript Orau a Sgôr Gwreiddiol Gorau.

Yn 2003, cafodd y myfyriwr Mark Zuckerberg (Jesse Eisenberg) o Brifysgol Harvard y syniad i greu gwefan i ddenu merched israddedig Harvard.

MarkZuckerberg
## Dolenni allanol

* Gwefan swyddogol Archifwyd 2019-10-01 yn y Peiriant Wayback
# Gwyddor gwybodaeth

Disgyblaeth academaidd a maes rhyngddisgyblaethol sy'n ymwneud â chynhyrchiad, casgliad, trefniadaeth, storfa, adalwad, a lledaeniad gwybodaeth cofnodedig yw **gwyddor gwybodaeth**. Mae'n astudio cymhwysiad a defnydd gwybodaeth o fewn cyfundrefnau, a'r rhyngweithiad rhwng pobl, cyfundrefnau, a systemau gwybodaeth. Yn aml, astudir gwyddor gwybodaeth fel cangen o gyfrifiadureg neu wybodeg ac mae ganddo berthynas agos â'r gwyddorau cymdeithas a gwybyddol.

Mae gwyddor gwybodaeth yn canolbwyntio ar ddealltwriaeth problemau yn gyntaf, ac yna cymhwyso technoleg gwybodaeth (neu dechnolegau eraill) fel bo'r angen. Mae sylw wedi cael ei roi yn y blynyddoedd diweddar i ryngweithiad dynol-cyfrifiadurol, cylchwedd, y we semantig, a'r ffyrdd mae pobl yn cynhyrchu, defnyddio a darganfod gwybodaeth.

Weithiau caiff gwyddor gwybodaeth ei chymysgu â llyfrgellyddiaeth, cyfrifiadureg, gwybodeg, a theori gwybodaeth, ac yn aml caiff ei grwpio gydag un o'r pynciau yma (gan amlaf llyfrgellyddiaeth, neu gyfrifiadureg).

## Hanes

Darganfyddir gwreiddiau gwyddor gwybodaeth yn nogfennaeth, ym maes a yn natblygiad cyfrifiaduron digidol yn yr 1940au a dechrau'r 1950au. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd ymddangosodd yr angen i fwyhau trachywiredd a dyfnder chwiliadau llyfryddiaethol, ac arweiniodd hyn at ymdrechion i newid y dulliau traddodiadol o ddosbarthu. Cyflwynwyd ymchwiliad ffeiliau, mynegai cyd-gysylltiedig, a geirfâu rheoledig yn otomatig fel ymateb i'r angen cynyddol i greu mynediad hawdd i gynnwys cylchgronau gwyddonol. Cafodd crynodebau otomatig o ddogfenni eu datblygu i'w gwneud hi'n haws trin a thrafod darganfyddiadau ymchwil.

Yn yr 1960au trosglwyddwyd casgliadau enfawr o ddogfenni i gronfeydd data neu ffurfiau di-argraffedig, er mwyn medru chwilio trwy'r holl wybodaeth (gan ddefnyddio cyfrifiadur) yn hawdd. Erbyn 1980 roedd gwyddor gwybodaeth yn faes cyd-ddisgyblaethol, a gwelwyd twf mewn meysydd megis deallusrwydd artiffisial a thecholeg gwybodaeth o fewn addysg wedi dod yn bwysig iawn.

## Ffynonellau

* *Microsoft Encarta Encyclopedia*

## Gweler hefyd

* Cyfrifiadureg
* Gwybodeg
* Llyfrgellyddiaeth
* Theori gwybodaeth

## Dolenni allanol

* Y Ganolfan Rhwydwaith Cymorth Dysgu ac Addysgu ar gyfer Gwyddor Gwybodaeth a Chyfrifiadureg Archifwyd 2006-10-06 yn y Peiriant Wayback
* Cymru ar y We: Gwyddor llyfrgellyddiaeth a gwybodaeth Archifwyd 2006-05-11 yn y Peiriant Wayback
# Môr Aegeaidd

Môr Aegeaidd|  |
| Math | môr, basn draenio  |
| Enwyd ar ôl | Aegeus  |
|  |
| Cysylltir gyda | Môr y Lefant  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Y Môr Canoldir  |
| Gwlad | Gwlad Groeg, Twrci  |
| Arwynebedd | 214,000 km²  |
| Gerllaw | Y Môr Canoldir  |
| Cyfesurynnau | 38.5°N 25.3°E  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Braich o'r Môr Canoldir yw'r **Môr Aegeaidd** (neu'r **Môr Egeaidd** neu **Môr Aegea**). Fe'i lleolir rhwng Gwlad Groeg ac Anatolia (Twrci). Mae'r Dardanelles, Môr Marmara a'r Bosphorus yn ei gysylltu â'r Môr Du.

Mae gan y môr arwynebedd o 214 000 km², ac mae'n mesur 610 km o'r de i'r gogledd a 300 ar draws. Ar ei ddyfnaf mae'n cyrraedd 3,543 metres, i'r dwyrain Crete. I'r de mae ynysoedd Kythera, Antikythera, Crete, Karpathos a Rhodes yn diffinio ei derfyn.

Mae'n cynnwys nifer fawr o ynysoedd. Gellir eu dosbarthu'n saith grŵp:

* Ynysoedd Gogledd-ddwyrain Môr Aegea
* Euboea a'i rhag-ynysoedd
* Ynysoedd Sporades Gogleddol
* Cyclades
* Ynysoedd Saronica,
* Dodecanese (Sporades Deheuol)
* Creta

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ddaearyddiaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Olympia

Olympia| Enghraifft o: | ffilm  |
| Gwlad | Yr Almaen  |
| Dyddiad cyhoeddi | 1938  |
| Genre | ffilm ddogfen  |
| Cyfarwyddwr/wyr | Leni Riefenstahl  |
| Dynodwyr |

Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Leni Riefenstahl yw Olympia a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Bringing Up Baby* sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks.

## Cyfarwyddwr

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Leni Riefenstahl ar 22 Awst 1902 yn Berlin a bu farw yn Pöcking ar 6 Gorffennaf 2004. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1926 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.

Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

## Derbyniad

## Gweler hefyd

Cyhoeddodd Leni Riefenstahl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Ffilm
 | Delwedd
 | Gwlad
 | Iaith wreiddiol
 | dyddiad
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Das Blaue Licht
 |  | Yr Almaen
 | Almaeneg
 | 1932-03-24
 |
| Der Sieg Des Glaubens
 |  | yr Almaen Natsïaidd Yr Almaen
 | Almaeneg
 | 1933-12-01
 |
| Impressionen unter Wasser
 |  | Yr Almaen
 | No/unknown value
 | 2002-01-01
 |
| *Olympia* |  | *Ymerodraeth yr Almaen* | Almaeneg
 | 1938-01-01
 |
| Olympia
 |  | Yr Almaen
 |  | 1938-01-01
 |
| *Olympia Part One: Festival of the Nations* |  | *Ymerodraeth yr Almaen* |  | 1938-04-20
 |
| *Olympia Part Two: Festival of Beauty* |  | yr Almaen Natsïaidd
 |  | 1938-04-20
 |
| Tag der Freiheit: Unsere Wehrmacht
 |  | Yr Almaen
 | Almaeneg
 | 1935-01-01
 |
| Tiefland
 |  | Yr Almaen
 | Almaeneg
 | 1954-01-01
 |
| Triumph des Willens
 |  | *Ymerodraeth yr Almaen* | Almaeneg
 | 1935-03-28
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau