Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 3 Gorffennaf

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Gorffennaf
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  | 01 | 02 | 03 | 04 | 05
 |
| 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**3 Gorffennaf** yw'r cant wyth-deg pedwerydd (184ydd) dydd o'r flwyddwyn yng Nghalendr Gregori (185ed mewn blynyddoedd naid). Erys 181 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

Dinas Quebec
* 323 - Brwydr Adrianople
* 1250 - Brwydr Fariskur.
* 1608 - Dinas Quebec yn cael ei sefydlu'n swyddogol gan Samuel de Champlain.
* 1890 - Idaho yn dod yn 43edd talaith yr Unol Daleithiau.
* 1954 - Daeth dogni i ben yn llwyr yng ngwledydd Prydain.
* 1991 - Belarws yn datgan annibyniaeth.
* 2013 - Arlywydd yr Aifft Mohamed Morsi yn colli grym mewn *coup d'état*
* 2020 - Jean Castex yn dod yn Brif Weinidog Ffrainc.

## Genedigaethau

Franz Kafka
Tom Stoppard
* 1423 - Louis XI, brenin Ffrainc (m. 1483)
* 1854 - Leoš Janáček, cyfansoddwr (m. 1928)
* 1860 - Charlotte Perkins Gilman, arlunydd a ffeminist (m. 1935)
* 1871 - W. H. Davies, bardd (m. 1940)
* 1883 - Franz Kafka, awdur (m. 1924)
* 1897 - Christine Fonteyne-Poupaert, arlunydd (m. 1968)
* 1909 - Norma Mascellani, arlunydd (m. 2009)
* 1915 - Ifor Owen, awdur ac arlunydd (m. 2007)
* 1937 - Syr Tom Stoppard, dramodydd
* 1940 - Fontella Bass, cantores (m. 2012)
* 1941 - Eleanor Spiess-Ferris, arlunydd
* 1943 - Judith Durham, cantores (m. 2022)
* 1945 - Michael Martin, gwleidydd (m. 2018)
* 1952 - Lu Colombo, cantores
* 1962 - Tom Cruise, actor
* 1964 - Yeardley Smith, actores
* 1971 - Julian Assange, newyddiadurwr a rhaglenydd meddalwedd
* 1980 - Olivia Munn, actores
* 1987 - Sebastian Vettel, gyrrwr Fformiwla Un
* 1989 - Elle King, cantores
* 1992 - Nathalia Ramos, actores

## Marwolaethau

Jim Morrison
* 1827 - David Davis, bardd ac addysgwr, 82
* 1890 - Eleonora Tscherning, arlunydd, 72
* 1918 - David Alfred Thomas, gwleidydd, 62
* 1920 - Maria Dorothea Robinson, arlunydd, 80
* 1950 - Ada Mai Plante, arlunydd, 74
* 1971 - Jim Morrison, canwr, 27
* 1977 - Gertrude Abercrombie, arlunydd, 68
* 2011
	+ Elisabeth Endres, arlunydd, 69
	+ Anna Massey, actores, 73
* 2012 - Andy Griffith, actor Americanaidd, 86
* 2025
	+ Diogo Jota, pêl-droediwr, 28
	+ Mickey MacConnell, cerddor, 77

## Gwyliau a chadwraethau

* Gŵyl Mabsant Peblig
* Diwrnod annibyniaeth (Belarws)
* Diwrnod rhyddad (Ynysoedd Americanaidd y Wyryf)
# Back to the Future Part II

Back to the Future Part II
|  Poster y Ffilm |
| --- |
| Cyfarwyddwr | Robert Zemeckis |
| Cynhyrchydd | Bob Gale Neil Canton |
| Serennu | Michael J. Fox Christopher Lloyd Lea Thompson Thomas F. Wilson Elisabeth Shue Billy Zane James Tolkan |
| Cerddoriaeth | Alan Silvestri |
| Dylunio |  |
| Cwmni cynhyrchu | Universal Pictures |
| Dyddiad rhyddhau | 22 Tachwedd 1989 |
| Amser rhedeg | 108 munud |
| Gwlad | Unol Daleithiau |
| Iaith | Saesneg |
| Rhagflaenydd | Back to the Future |
| Olynydd | Back to the Future Part III |
|  |

Ffilm ffugwyddonol yw Back to the Future Part II (1989).

## Cast

* *Marty McFly* - Michael J. Fox
* *Doc Emmett Brown* - Christopher Lloyd
* *Lorraine Baines McFly* - Lea Thompson
* *Biff Tannen* / *Griff Tannen* - Thomas F. Wilson
* *Jennifer* - Elisabeth Shue
* *Strickland* - James Tolkan

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ffilm wyddonias**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Cetris

Cetris| Enghraifft o: | ffilm  |
| Lliw/iau | lliw  |
| Gwlad | India  |
| Dyddiad cyhoeddi | 1999  |
| Genre | ffilm gyffro llawn o ddigwyddiadau, ffilm llawn cyffro  |
| Cyfarwyddwr/wyr | Mahesh Bhatt  |
| Cyfansoddwr | Nusrat Fateh Ali Khan  |
| Iaith wreiddiol | Hindi  |
| Sinematograffydd | Bhushan Patel  |
| Dynodwyr |

Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Mahesh Bhatt yw Cetris a gyhoeddwyd yn 1999. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd कारतूस (1999 फ़िल्म) ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nusrat Fateh Ali Khan.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Manisha Koirala, Sanjay Dutt a Jackie Shroff. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Matrix* sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Bhushan Patel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

## Cyfarwyddwr

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mahesh Bhatt ar 20 Medi 1948 ym Mumbai. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1974 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Don Bosco High School.

Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

## Derbyniad

## Gweler hefyd

Cyhoeddodd Mahesh Bhatt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Ffilm
 | Delwedd
 | Gwlad
 | Iaith wreiddiol
 | dyddiad
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Aashiqui* |  | India
 | Hindi
 | 1990-01-01
 |
| *Arth* |  | India
 | Hindi
 | 1982-01-01
 |
| *Chaahat* |  | India
 | Hindi
 | 1996-06-06
 |
| *Daddy* |  | India
 | Hindi
 | 1989-01-01
 |
| *Dil Hai Ke Manta Nahin* |  | India
 | Hindi
 | 1991-01-01
 |
| *Duplicate* |  | India
 | Hindi
 | 1998-05-08
 |
| *Hum Hain Rahi Pyar Ke* |  | India
 | Hindi
 | 1993-01-01
 |
| Naajayaz
 |  | India
 | Hindi
 | 1995-01-01
 |
| *Saaransh* |  | India
 | Hindi
 | 1984-01-01
 |
| *Zakhm* |  | India
 | Hindi
 | 1998-01-01
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Fideo

Camera Sony Betacam
**Fideo** (neu **video** yn Saesneg) ydy'r dechnoleg o 'ddal' neu 'gymryd' llun symudol gyda sain a hynny yn electronig. Nid yw'r dechnoleg hon yn ddigidol ond yn hytrach yn storio lluniau llonydd - y naill ar ôl y llall - i roi'r argraff o symudiad.

Fe'i datblygwyd ar gyfer teledu 'cathode ray', ond datblygodd y dechnoleg yn eitha sydyn. Defnyddir y gair erbyn hyn i ddisgrifio llun symudol digidol ar y cyfrifiadur wrth i hwnnw storio ychwaneg ar gof mwy, prosesydd cyflymach a bandllydan lletach!

"Gwelaf" ydy ystyr y gair Lladin **video**. Ceir sawl fformat heddiw: DVD, QuickTime, ac MPEG-4; a'r hen dapiau fideo analog, wrth gwrs, gan gynnwys y ddau wreiddiol: VHS a Betamax. Gellir recordio a throsglwyddo fideo ar dâp magnetig pan ddefnyddir PAL neu signalau NTSC. Pan ddefnyddir camerau digidol, y fformat ydy: MPEG-4 neu DV (sef **Digital Video**).

Ar ddiwedd yr 20ed Ganrif datblygwyd lluniau fideo 3-D (*3D-video*). Defnyddir chwech neu wyth camera ar gyfer y math hwn; y fformat ydy'r MPEG-4 Rhan 16 AFX (sef *Animation Framework eXtension*).

## Gweler hefyd

* Fideo firaol

Wiciadur
Chwiliwch am fideo
yn Wiciadur.
# Tenis bwrdd

Tenis bwrdd|  |
| Enghraifft o: | math o chwaraeon  |
| Math | chwaraeon peli, chwaraeon raced, chwaraeon olympaidd, difyrwaith, table sports  |
| Dechrau/Sefydlu | 1891  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/07jbh  |
| Thesawrws y BNCF | 27684  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Gornest tenis bwrdd
Mabolgamp yw **tenis bwrdd** neu **ping-pong**. Mae chwaraewyr yn taro pêl fechan yn ôl ac ymlaen gan ddefnyddio racedi bychain.

Cystadleuaeth Tenis bwrdd
## Gweler hefyd

* Pong, gêm fideo seiliedig ar denis bwrdd

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **denis bwrdd**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Gemau Olympaidd yr Haf 2004

Gemau'r XXVIII Olympiad|  |
| Dinas | Athens, Gwlad Groeg |
| Arwyddair | *Welcome Home (Croeso Gartref)* |
| Gwledydd sy'n cystadlu | 201 |
| Athletwyr sy'n cystadlu | 10,625 |
| Cystadlaethau | 301 mewn 28 o Chwaraeon Olympaidd |
| Seremoni Agoriadol | Awst 13 |
| Seremoni Gloi | Awst 29 |
| Agorwyd yn swyddogol gan | Llywydd Gwlad Groeg: Konstantinos Stephanopoulos |
| Llw'r Cystadleuwyr | Zoi Dimoschaki |
| Llw'r Beirniaid | Lazaros Voreadis |
| Cynnau'r Fflam | Nikolaos Kaklamanakis |
| Stadiwm Olympaidd | Stadiwm Olympaidd (Athens) |

Digwyddiad aml-chwaraeon rhyngwladol pwysig oedd **Gemau Olympaidd yr Haf 2004**, a adnabuwyd yn swyddogol fel **Gemau'r XXVIII Olympiad**, cynhaliwyd yn Athen, Gwlad Groeg o 13 Awst hyd 29 Awst 2004. Dilynwyd y rhain gyda Gemau Paralympaidd yr Haf 2004 o 17 Medi hyd 28 Medi. Cymerodd 10,625 o chwaraewyr ran mewn 301 o gystadlaethau mewn 28 o chwaraeon, un gystadleuaeth yn fwy na [[../|gemau 2004]]. Roedd Gemau Athen yn 2004 yn marcio'r tro cyntaf ers Gemau Olympaidd 1896 i bob gwlad gyda Phwyllgor Olympaidd Cenedlaethol gymryd rhan. Hon hefyd oedd y tro cyntaf ers 1896 i'r Gemau ddychwelyd i Athen.

## Medalau

Dyma'r 10 cenedl a enillodd y nifer fwyaf o fedalau yn y Gemau yma:

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Safle
 | Gwlad
 | Aur
 | Arian
 | Efydd
 | Cyfanswm
 |
| 1 |  Unol Daleithiau | 36 | 39 | 27 | 102
 |
| 2 |  Gweriniaeth Pobl Tsieina | 32 | 17 | 14 | 63
 |
| 3 |  Rwsia | 27 | 27 | 38 | 92
 |
| 4 |  Awstralia | 17 | 16 | 16 | 49
 |
| 5 |  Japan | 16 | 9 | 12 | 37
 |
| 6 |  Yr Almaen | 13 | 16 | 20 | 49
 |
| 7 |  Ffrainc | 11 | 9 | 13 | 33
 |
| 8 |  Yr Eidal | 10 | 11 | 11 | 32
 |
| 9 |  De Corea | 9 | 12 | 9 | 30
 |
| 10 |  Prydain Fawr | 19 | 13 | 15 | 47
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
Gemau Olympaidd yr Haf 2004 (Saesneg) Yr hen wefan swyddogol Archifwyd 2006-01-02 yn y Peiriant Wayback
* (Saesneg) Gwefan swyddogol Gemau Olympaidd yr Haf 2004 y Pwyllgor Olympaidd Rhyngwladol.
# Dyddio radiocarbon

Peirant *mass spectronometer* a ddefnyddir yn aml i ddyddio-carbon.
Dull o ddyddio gwrthrychau organig drwy ddefnyddio priodweddau carbon-14 (14C) yw **dyddio carbon** neu **Dyddio radiocarbon**. Mae 14C yn isotop ymbelydrol.

Datblygwyd y dull hwn o ddyddio gan Willard Libby yn niwedd y 1940au a daeth yn ddull safonol o fewn dim. Enillodd Liby Wobr Cemeg Nobel am ei waith, yn 1960. Mae dyddio radiocarbon wedi'i seilio ar y ffaith fod radiocarbod yn cael ei greu yn yr atmosffer yn barhaus drwy ryngweithiad tonnau cosmig a nitrogen. Mae canlyniad yr adweithiad, sef radiocarbon, yn uno gydag ocsigen o'r aer i greu carbon deuocsid ymbelydrol, sydd yn ei dro'n cael ei dynnu i fewn i blanhigion drwy'r broses o ffotosynthesis. Yna, bwyteir y planhigion gan anifeiliaid a throsglwyddir y 14C i'w cyrff. Pan fo'r planhigyn neu'r anifail yn marw, mae'n peidio cyfnewid y carbon gyda'r amgylchedd, ac o'r pwynt hwn ymlaen, mae'r swm o 14C sydd ynddo'n lleihau, gan fod y 14C yn lleihau, fel pob ymbelydredd arall. Mae mesur faint o 14C sydd mewn sampl o blanhigyn neu anifail marw e.e. darn o bren neu asgwrn yn rhoi i ni wybodaeth a ddefnyddir i benderfynu pa bryd y bu'r planhigyn neu anifail farw. Po hynaf fo'r sampl, y lleiaf yw'r 14C, a gan fod Hanner oes 14C oddeutu 5,730 blwyddyn, yna mae'r dull hwn yn effeithiol i blanhigion sy'n iau na 50,000 o flynyddoedd oed.

## Gweler hefyd

* Archaeoleg
* Paleontoleg
* Paleoanthropoleg

## Cyfeiriadau
# Mesh ID

Geirfa meddygol wedi'i rheoli'n dynn er mwyn cysondeb a dilysrwydd ydyw **Medical Subject Headings** (**MeSH**). Caiff ei defnyddio i greu ambell i fynegai neu fel thesawrws sy'n hwyluso'r gallu i syrffio am y wybodaeth neu ddiffiniad meddygol cywir. Crewyd a chedwir Mesh gan Lyfrgell Meddygol (Cenedlaethol) yr Unol Daleithiau a chaiff ei defnyddio gan MedlinePlus ayb.

Nid oes tâl am fynediad i Mesh, nac am y defnydd o'r wybodaeth a geir ynddi. Daethpwyd a'r ffurf papur i ben yn 2007. Er mai Saesneg ydy iaith wreiddiol y wybodaeth, mae hi, bellach, wedi ei chyfieithu i sawl iaith arall.

## Strwythur

Yn 2008 roedd 24,767 benawdau (neu *descriptors*) gyda phob un â disgrifiad neu ddiffiniad wedi ei ddolennu i benawdau eraill a thermau tebyg.

## Cyfeiriadau

## Dolennau allanol

* Medical Subject Heading Home gwefan Saesneg National Library of Medicine, National Institutes of Health (UDA)
* MeSHine Archifwyd 2010-10-31 yn y Peiriant Wayback
* Rhestr o'r penawdau