# National Theatre Wales

National Theatre Wales|  |
| Enghraifft o: | Cwmni Theatr Cenedlaethol |
| Daeth i ben | 1 Rhagfyr 2024  |
| Dyddiad cynharaf | 2009 |
| Dyddiad darganfod | 2009 |
| Dechrau/Sefydlu | Mai 2009  |
| Gweithwyr | 42  |
| Pencadlys | Caerdydd  |
| Gwefan |   |
| Dynodwyr |

Sefydlwyd **National Theatre Wales** (NTW) yn 2009 fel cwmni theatr Cenedlaethol Cymru, yn yr iaith Saesneg, dan arweiniad John E. McGrath. Roedd y cwmni yn adnabyddus am ei gynyrchiadau safle-benodol ar raddfa fawr a'i waith llawr gwlad gyda chymunedau Cymreig amrywiol. *A Good Night Out in the Valleys* oedd eu cynhyrchiad cyntaf yn ystod mis Mawrth 2010, oedd yn rhan o 13 o gynhyrchiadau trwy Gymru rhwng 2010 a 2011.

Gwelai Theatr Genedlaethol Cymru, a sefydlwyd yn 2003, fel ei chwaer gwmni.

Daeth y cwmni theatr i ben ar ddiwedd 2024, yn dilyn colli ei nawdd ariannol gan Gyngor Celfyddydau Cymru ar ddiwedd 2023. Dywedodd y prif weithredwr, Naomi Chiffi, bod y cwmni wedi cael nifer o bethau'n anghywir ac wedi 'stopio gwrando'. Bydd y gwaith cymunedol ac addysgiadol TEAM yn parhau.

## Cennad

Yn ôl broliant y cwmni, bu NTW "yn gweithredu o ganolfan fach yng nghanol dinas Caerdydd, ond yn gweithio ar draws y wlad, a thu hwnt, yn defnyddio tirwedd gyfoethog ac amrywiol Cymru, ei threfi, dinasoedd a phentrefi, ei straeon arbennig a’i chyfoeth o dalent yn ysbrydoliaeth i ni."

## Strwythur

Roedd pencadlys y cwmni theatr yng Nghaerdydd a chyflogwyd oddeutu 20 o staff.

## Arweinyddion Artistig

* John E. McGrath : (2009 – 2015)
* Kully Thiarai :
* Lorne Campbell :

## Cynyrchiadau nodedig

Michael Sheen a bu'n ysbrydoliaeth a chyfarwyddwr i *The Passion* (2011), un o gynhyrchiadau mwyaf adnabyddus yr NTW
### 2010au

Tymor agoriadol - 13 cynhyrchiad

**2010 A Good Night Out in the Valleys gan Alan Harris (1) Mawrth
* Shelf Life - cynhyrchiad wedi'i leoli yn Abertawe (2) Ebrill
* The Devil Inside Him gan John Osborne - Caerdydd (3) Mai
* For Mountain, Sand & Sea** -* cynhyrchiad wedi'i leoli yn Abermaw (4) Mehefin
* The Beach** -* cynhyrchiad wedi'i leoli ar draethau Gogledd Cymru (5) Gorffennaf

* The Persians gan Kaite O’Reilly, Mike Pearson a Mike Brookes. Ail-ddychmygu un o ddramâu cofnodedig cynharaf Ewrop ar faes hyfforddi milwrol ym Mannau Brycheiniog, a enillodd Wobr Ted Hughes 2010. (6)
* Love Steals Us From Loneliness** -* cynhyrchiad wedi'i leoli ym Mhen-y-bont-ar-Ogwr (7) Hydref
* The Dark Philosophers** -* cynhyrchiad wedi'i leoli yng Nghasnewydd (8) Tachwedd
* The Weather Factory** -* cynhyrchiad wedi'i leoli yn Eryri (9) Rhagfyr

**2011 The Soul Exchange** -* cynhyrchiad wedi'i leoli yn Nhre Biwt (10) Ionawr
* Outdoors** -* cynhyrchiad wedi'i leoli yn Aberystwyth (11) Chwefror
* Mundo Paralelo** -* cynhyrchiad wedi'i leoli yn Abergwaun (12) Mawrth

*The Passion* (2011)
* The Passion - Drama Ddioddefaint aneglwysig 72 awr a grëwyd gan Michael Sheen, a enillodd Wobr Theatr y DU am y Cyfarwyddwr Gorau. (13) Pasg

Yr ail dymor

**2012 The Radicalisation of Bradley Manning gan Tim Price. Disgrifiad ffuglen o flynyddoedd yr chwythwr chwiban Chelsea Manning yn ei arddegau yn Sir Benfro, a enillodd Wobr James Tait Black am Ddrama 2013.
* CORIOLAN/US gan Mike Pearson a Mike Brookes. Ail-ddychmygiad amlgyfrwng o Coriolanus mewn awyrendy o'r Ail Ryfel Byd yn Sain Tathan, a gynhyrchwyd gyda'r Royal Shakespeare Company fel rhan o Ŵyl Shakespeare y Byd.
* In Water I’m Weightless gan Kaite O’Reilly. Archwiliad pryfoclyd o anabledd a’r corff dynol yn cyfuno symudiad a thafluniadau byw, wedi’i gyd-gynhyrchu gydag Unlimited ar gyfer Gŵyl Llundain 2012.

**2013 De Gabay - Cynhyrchiad trochi a grëwyd gan grŵp o berfformwyr ifanc Somalaidd Cymreig yn Tre-biwt, Caerdydd, a gyrhaeddodd restr fer gwobr Gulbenkian.

**2014 Mametz gan Owen Sheers. Chwarae a gomisiynwyd fel rhan o 14-18 NOW, a drawsnewidiodd goetir hynafol ger Brynbuga, Sir Fynwy yn ffosydd a meysydd brwydr y Somme.
* The Gathering / Yr Helfa gan Fardd Cenedlaethol Cymru, Gillian Clarke, a Louise Ann Wilson. Archwiliad o'r cylch blynyddol o ffermio defaid ar fferm fynydd weithredol ar yr Wyddfa.
* Bordergame - Cynhyrchiad rhyngweithiol yn archwilio mudo a chyfundrefnau ffiniau cyfoes, a enillodd y Gofod Gwobr gyntaf ar gyfer Arloesedd Digidol.

**2016 Roald Dahl’s City of the Unexpected. Dathliad Caerdydd gyfan o Roald Dahl gyda 7,000 o bobl yn perfformio, yn gwneud ac yn gwirfoddoli, yn cael ei ystyried fel “digwyddiad diwylliannol mwyaf erioed Cymru.”

**2017 We’re Still Here gan Rachel Trezise a phobl Port Talbot. Cyd-gynhyrchiad gyda Common Wealth Theatre wedi’i leoli mewn gwaith dur segur a enillodd Wobr Nesta/The Observer New Radicals yn 2018.

**2018 NHS70 Tymor o ddramâu un person yn dathlu’r GIG yn digwydd mewn lleoliadau agos atoch ledled Cymru, gan gynnwys gwaith newydd gan Maria Fusco, Alan Harris ac Elis James.
* Tide Whisperer gan Louise Wallwein. Cynhyrchiad trochi clodwiw ar lannau Dinbych-y-pysgod yn mynd i’r afael â ffenomen byd-eang dadleoli a symudiad torfol.

**2019 On Bear Ridge gan Ed Thomas. Cyd-gynhyrchiad gyda Royal Court Theatre a enwyd yn un o bum drama newydd orau’r DU yn 2019 gan *The Stage.*
* Refrain gan Sean Edwards. Drama radio a gynhyrchwyd gyda Tŷ Pawb Wrecsam fel rhan o gyflwyniad Cymru yn Fenis yn 58fed Biennale Fenis.
* Mission Control Sioe gerdd ffantasi wedi’i chyd-gynhyrchu gyda Theatr Hijinx a’i chreu gyda Seiriol Davies, wedi’i llwyfannu yn Stadiwm y Mileniwm.

### 2020au

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Gwefan swyddogol (Cymraeg)
* Cymuned y National Theatre Wales Archifwyd 2012-07-24 yn y Peiriant Wayback