Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Rhydychen

Rhydychen|  |
|  |
| Math | tref sirol, tref goleg, ardal ddi-blwyf, dinas  |
| Duration: 2 seconds.0:02 |
| Ardal weinyddol | Dinas Rhydychen |
| Poblogaeth | 147,500  |
| Sefydlwyd | * 10 g
 |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Grenoble, Bonn, Leiden, Benevento, Catania, Perm, Padova, Ramallah  |
| Nawddsant | Fritheswith  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Swydd Rydychen (Sir seremonïol) |
| Gwlad |  Lloegr |
| Arwynebedd | 45.59 km²  |
| Gerllaw | Afon Tafwys, Afon Cherwell  |
| Yn ffinio gyda | Banbury  |
| Cyfesurynnau | 51.75°N 1.26°W  |
| Cod post | OX1, OX2, OX3, OX4, OX33, OX44, OX postcode area  |
| GB-OXF  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Eglwys y brifysgol
Dinas yn Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, yw **Rhydychen** (Saesneg: *Oxford*, hen enw *Oxenaford*). Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas Rhydychen. Hi yw tref sirol Swydd Rydychen.

Yng nghyfrifiad 2001 roedd y boblogaeth yn 134,248.

Llifa Afon Cherwell ac Afon Tafwys drwy ganol Rhydychen gan gyfarfod i'r de o ganol y ddinas. Fodd bynnag, yn Rhydychen ac am tua 10 milltir (16 km) a'r ardal gyfagos, gelwir Afon Tafwys yn "Isis".

Saif sy tua 60 milltir i'r gogledd-orllewin o Lundain.

Mae gan y ddinas ddwy brifysgol. Prifysgol Rhydychen yw'r brifysgol hynaf yn Lloegr; ymhlith y Cymry fu yno oedd Owain Glyndŵr ac O. M. Edwards. Mae Prifysgol Brookes (Oxford Polytechnic yn gynt) yna hefyd. Mae'r diwydiant ceir yn bwysig i'r economi lleol — cynhyrchir y BMW Mini yn Cowley yn ne-ddwyrain y ddinas — ond lleihawyd y cynnyrch ers y 1970au.

Mae hanes Rhydychen yn estyn yn ôl i gyfnod y Sacsoniaid. Ganwyd John, brenin Lloegr, yn Rhydychen. Defnyddiodd Brenin Siarl I Rydychen fel ei lys yn ystod Rhyfel Cartref Lloegr.

Mae'r adeiladau yn Rhydychen yn adlewyrchu pob cyfnod pensaernïol yn hanes Lloegr ers dyfodiad y Sacsoniaid, gan gynnwys y Radcliffe Camera o ganol y 18g. Mae adeilad hynaf y ddinas, sef eglwys Mihangel Sant, yn dyddio o 1040. Adnabyddir Rhydychen fel y "city of dreaming spires", term a fathwyd gan y bardd Matthew Arnold i ddisgrifio pensaernïaeth adeiladau prifysgol Rhydychen.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Amgueddfa'r Ashmolean
* Castell Rhydychen
* Coffa'r Merthyron
* Eglwys y Forwyn Fair
* Llyfrgell Bodleian
* Theatr Sheldonian
* Tŵr Carfax

## Enwogion

* P. D. James (1920-2014), nofelydd
* E. P. Thompson (1924-1993), hanesydd
* Elizabeth Spriggs (1929-2008), actores
* Stephen Hawking (1942-2018), ffisegydd
* Jacqueline du Pré (1945-1987), cerddores
* Miriam Margolyes (g. 1949), actores
* David Oyelowo (g. 1976), actor

## Gweler hefyd

* Rhestr enwau Cymraeg ar drefi a llefydd eraill yn Lloegr

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) Gwefan y Cyngor

 **Dinasoedd a threfi Swydd Rydychen**[cuddio]

**Dinas**

Rhydychen

**Trefi**

Abingdon-on-Thames **·**
Banbury **·**
Bicester **·**
Burford **·**
Carterton **·**
Charlbury **·**
Chipping Norton **·**
Didcot **·**
Faringdon **·**
Henley-on-Thames **·**
Thame **·**
Wallingford **·**
Wantage **·**
Watlington **·**
Witney **·**
Woodstock

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Rydychen**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Ysgol Repton

Ysgol Repton|  |
| Math | ysgol annibynnol, ysgol breswyl, sefydliad elusennol  |
|  |
| Sefydlwyd | * 1 Ionawr 1908
 |
| Daearyddiaeth |
| Lleoliad | Derby  |
| Sir | Repton, Derbyshire  |
| Gwlad |  Lloegr |
| Cyfesurynnau | 52.8409°N 1.551°W  |
| Cod post | DE65 6FH  |
|  |
| Sefydlwydwyd gan | John Port  |
| Crefydd/Enwad | Cristnogaeth  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Ysgol breifat ar gyfer disgyblion dydd a disgyblion preswyl 13 i 18 oed yw **Ysgol Repton** (Saesneg: *Repton School*) a leolir yn Repton, Swydd Derby, yn Lloegr. Sefydlwyd ym 1557 ar gyfer bechgyn yn unig, a derbynwyd merched am y tro cyntaf yn y 1970au, yn y chweched dosbarth yn unig. O fewn ugain mlynedd, trodd yr ysgol yn hollol gymysg.

## Cyn-ddisgyblion enwog

* Harold Abrahams
* Jeremy Clarkson
* Roald Dahl
* Ian Grist
* Christopher Isherwood
* Vernon Watkins

## Athrawon enwog

* Morgan Maddox Morgan-Owen

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ysgol**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Swydd Derby**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Ysgol y Gadeirlan, Llandaf

Ysgol y Gadeirlan|  |
| Math | ysgol breifat  |
| Enwyd ar ôl | Eglwys Gadeiriol Llandaf  |
|  |
| Sefydlwyd | * 1880
 |
| Daearyddiaeth |
| Lleoliad | Ysgol y Gadeirlan  |
| Sir | Llandaf  |
| Gwlad |  Cymru |
| Uwch y môr | 22.3 metr  |
| Cyfesurynnau | 51.4936°N 3.21603°W  |
| Cod post | CF5 2YH  |
|  |
| Crefydd/Enwad | yr Eglwys yng Nghymru  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Ysgol breifat yn Llandaf, Caerdydd, yw **Ysgol y Gadeirlan, Llandaf**. Mae ganddi dros 800 o ddisgyblion. Fe'i sefydlwyd yn 1880 fel ysgol gôr ar gyfer Eglwys Gadeiriol Llandaf. Er ei bod wedi ymestyn y tu hwnt i'r pwrpas gwreiddiol hwnnw, mae'n parhau i ddarparu coryddion ar gyfer yr eglwys gadeiriol. Mewn gwirionedd, dyma'r unig ysgol gôr Anglicanaidd sydd wedi goroesi yng Nghymru. Mae bellach yn rhan o grŵp o Ysgolion Woodard, sy'n gymdeithas fawr o ysgolion Anglicanaidd ledled Cymru a Lloegr.

Lleolwyd yr ysgol yn wreiddiol yn hen dŷ Esgob Llandaf. Dyma ran hynaf yr ysgol bresennol, ac mae'n adeilad rhestredig Gradd II\*.

## Cyn-ddisgyblion o nôd

* John Morgan (1886–1957), Archesgob Cymru
* Roald Dahl (1916–1990), awdur
* Peter Temple-Morris (1938–2018), gwleidydd
* Charlotte Church (g. 1986), cantores

* Y prif adeilad, sy'n dyddio o'r 18g

* Y capel
* Y porthordy

## Cyfeiriadau
# Charlie a'r Ffatri Siocled

Charlie a'r Ffatri Siocled| Clawr cyhoeddiad Americanaidd cyntaf cyntaf *Charlie and the Chocolate Factory* o 1964. |
| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
| Awdur | Roald Dahl  |
| Cyhoeddwr | Alfred A. Knopf  |
| Gwlad | y Deyrnas Unedig  |
| Iaith | Saesneg  |
| Dyddiad cyhoeddi | 1964  |
| Genre | children's fiction, humorous fiction, children's book  |
| Olynwyd gan | Charlie a'r Esgynnydd Mawr Gwydr  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0fv9n  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Llyfr ffantasi i blant gan Roald Dahl yw Charlie a'r Ffatri Siocled (*Charlie and the Chocolate Factory*), sy'n dilyn anturiaethau Charlie Bucket yn ffatri siocled Willy Wonka.

Cyhoeddwyd y stori Saesneg wreiddiol yn yr Unol Daleithiau ym 1964, gan Alfred A. Knopf Inc., ac yn y Deyrnas Unedig am y tro cyntaf yn 1967 gan George Allen & Unwin. Mae wedi cael ei gyfieithu i 32 o wahanol ieithoedd. Cyhoeddwyd yn y Gymraeg gyntaf yn 2002, gan Rily Publications, y cyfieithiad gan Elin Meek.

Addaswyd y llyfr yn ddwy ffilm, *Willy Wonka & the Chocolate Factory* ym 1971, a *Charlie and the Chocolate Factory* yn 2005. Cyhoeddwyd dilyniant i'r llyfr yma, sef *Charlie a'r Esgynnydd Mawr Gwydr* (Saesneg: *Charlie and the Great Glass Elevator*), ym 1972. Roedd Dahl wedi bwriadu ysgrifennu trydydd llyfr yn y gyfres ond ni orffennodd hi.

## Stori

Mae Charlie Bucket, un ar ddeg oed, yn byw mewn tlodi mewn tŷ bach gyda'i rieni a phedwar o neiniau a theidiau.

## Cyfeiriadau
# James a'r Eirinen Wlanog Enfawr

James a'r Eirinen Wlanog Enfawr|  |
| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
| Awdur | Roald Dahl  |
| Cyhoeddwr | Alfred A. Knopf  |
| Iaith | Saesneg  |
| Dyddiad cyhoeddi | 1961  |
| Genre | children's fiction, ffantasi  |
| Prif bwnc | plentyn amddifad  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/03mmm8  |

Llyfr ffantasi i blant gan Roald Dahl yw James a'r Eirinen Wlanog Enfawr. Cyhoeddwyd y stori Saesneg wreiddiol yn 1961 gan y cyhoeddwr Alfred Knopf gyda lluniau gan Nancy Ekholm Burkert.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **nofel i blant**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Mr Cadno Campus

Mr Cadno Campus|  |
| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
| Awdur | Roald Dahl |
| Cyhoeddwr | Rily |
| Gwlad | Cymru |
| Iaith | Cymraeg |
| Dyddiad cyhoeddi | 1 Mehefin 1970  |
| Pwnc | Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc |
| Argaeledd | mewn print |
| ISBN | 9781904357131 |
| Tudalennau | 88  |
| Dechrau/Sefydlu | 1962  |
| Darlunydd | Quentin Blake |
| Genre | nofel i blant, ffantasi  |
| Lleoliad y gwaith | English countryside  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/06kz09  |

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Roald Dahl (teitl gwreiddiol Saesneg: *Fantastic Mr Fox*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elin Meek yw Mr Cadno Campus.
Rily a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr

Bob tro y mae Mr Cadno'n dwyn cyw iâr o'r fferm, mae Boggis, Bunce a Bean y ffermwyr yn mynd yn gynddeiriog! Nhw yw'r lladron mwyaf cas yn y dyffryn, ac maen nhw wedi creu cynllun i'w balu allan o'i dwll unwaith ac am byth.

## Gweler hefyd

* Rhestr llyfrau Cymraeg
* Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
# Matilda (llyfr)

Matilda| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
| Awdur | Roald Dahl  |
| Cyhoeddwr | Penguin Books  |
| Gwlad | y Deyrnas Unedig  |
| Iaith | Saesneg  |
| Dyddiad cyhoeddi | 1986  |
| Genre | ffantasi  |
| Olynwyd gan | Nab Wrc  |
| Cymeriadau | Tilda Wormwood, Agatha Trunchbull, Peter Parker  |
| Dynodwyr |

Llyfr Saesneg gan yr awdur Roald Dahl yw Matilda. Ceir cyfieithiad Cymraeg gan Elin Meek a gyhoeddwyd gyntaf yn 2016.

Fe gyhoeddwyd y llyfr gwreiddiol ym 1988 gan Jonathan Cape yn Llundain gyda 232 o dudalennau a lluniau gan Quentin Blake. Fe'i haddaswyd fel darlleniad sain gan yr actores Kate Winslet, ffilm nodwedd ym 1996 a gyfarwyddwyd gan Danny DeVito, rhaglen ddwy ran ar BBC Radio 4 gyda Lauren Mote yn chwarae rhan Matilda, Emerald O’Hanrahan fel Miss Honey, Nichola McAuliffe fel Miss Trunchbull a Lenny Henry yn adroddwr. Roedd sioe gerdd yn 2010.

Yn 2012 roedd *Matilda* yn safle 30 ymhlith nofelau plant amser llawn mewn arolwg a gyhoeddwyd gan *School Library Journal*, cyfrol misol gyda chynulleidfa yn Unol Daleithiau America yn bennaf. Hwn oedd y cyntaf o bedwar llyfr gan Dahl ymhlith y 100 Uchaf, yn fwy nag unrhyw awdur arall. Gwnaeth cylchgrawn *Time* gynnwys *Matilda* yn ei rhestr o'r 100 Llyfr Oedolion Ifanc Gorau erioed.

Mae gwerthiannau ledled y byd wedi cyrraedd 17 miliwn, ers 2016 mae gwerthiannau wedi cynyddu i'r graddau ei fod yn fwy na unrhyw un o lyfrau eraill Dahl.

## Cyfeiriadau
# Y Gwrachod

Y Gwrachod| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
| Awdur | Roald Dahl  |
| Iaith | Saesneg  |
| Dyddiad cyhoeddi | 1983  |
| Genre | ffuglen antur, ffantasi  |
| Prif bwnc | gwrach  |
| Gwefan |   |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/02z3f0  |

Stori ar gyfer plant gan Roald Dahl (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Witches*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elin Meek yw Y Gwrachod . Rily Publications a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Cyhoeddwyd y stori Saesneg wreiddiol yn 1983. Cafodd ffilm hefyd: *The Witches* (1990).

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **nofel i blant**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Y Twits

Y Twits|  |
| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
| Awdur | Roald Dahl |
| Cyhoeddwr | Rily |
| Gwlad | Cymru |
| Iaith | Cymraeg |
| Dyddiad cyhoeddi | 1980  |
| Pwnc | Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc |
| Argaeledd | mewn print |
| ISBN | 9781904357339 |
| Tudalennau | 173  |
| Genre | nofel i blant  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/047hy9  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Stori ar gyfer plant a'r arddegau gan Roald Dahl (teitl gwreiddiol Saesneg: *The Twits*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elin Meek yw Y Twits.
Rily a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Gweler hefyd

* Rhestr llyfrau Cymraeg
* Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
# Yr CMM

Yr CMM|  |
| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
| Awdur | Roald Dahl |
| Cyhoeddwr | Rily |
| Gwlad | Cymru |
| Iaith | Cymraeg |
| Dyddiad cyhoeddi | 1982  |
| Pwnc | Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc |
| Argaeledd | mewn print |
| ISBN | 9781904357889 |
| Darlunydd | Quentin Blake |
| Genre | children's fiction, ffantasi  |
| Prif bwnc | Riesen, man-eater  |
| Lleoliad y gwaith | Llundain, Lloegr  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/01hq09  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Stori ar gyfer plant a'r arddegau gan Roald Dahl ac a gyfieithwyd i'r Gymraeg gan Elin Meek yw Yr CMM; y teitl gwreiddiol yw *The BFG*. Cyhoeddwyn y fersiwn wreiddiol, Saesneg yn 1982 a oedd yn estyniad o stori fer a sgwennod Dahl: *Danny Pencampwr y Byd* yn 1975. Cyflwynwyd y llyfr i ferch Dahl, Olivia, a fu farw o Subacute sclerosing panencephalitis yn 7 oed yn 1962. Erbyn 2009 roedd y llyfr wedi gwerthu 37 miliwn o gopiau yng ngwledydd Prydain yn unig.

Cwmni Rily o Gaerffili a gyhoeddodd y fersiwn Gymraeg a hynny yn 2012 ac eto yn 2016.

## Disgrifiad byr

Addasiad Cymraeg o *The BFG*, stori gan awdur llyfrau plant yn sôn am ffrind gorau Sophie, sef y CMM, cawr mawr caredig sy'n defnyddio rhai geiriau hynod; i ddarllenwyr 8-11 oed. 72 llun du-a-gwyn.

## Gweler hefyd

* Rhestr llyfrau Cymraeg
* Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
# Moddion Rhyfeddol George

Moddion Rhyfeddol George|  |
| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
| Awdur | Roald Dahl |
| Cyhoeddwr | Rily |
| Gwlad | Cymru |
| Iaith | Cymraeg |
| Dyddiad cyhoeddi | 10 Ionawr 1981  |
| Pwnc | Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc |
| Argaeledd | mewn print |
| ISBN | 9781904357063 |
| Tudalennau | 137  |
| Darlunydd | Quentin Blake |
| Genre | children's and young adult literature, nofel i blant, llenyddiaeth ffantasi  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/047hzp  |

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Roald Dahl (teitl gwreiddiol Saesneg: *George's Marvellous Medicine*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elin Meek yw Moddion Rhyfeddol George.
Rily a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr

Mae rhieni George i ffwrdd am y diwrnod, ac mae arno chwant gwneud rhywbeth am ei fam-gu.

## Gweler hefyd

* Rhestr llyfrau Cymraeg
* Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
# Nab Wrc

Nab Wrc|  |
| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
| Awdur | Roald Dahl |
| Cyhoeddwr | Rily |
| Gwlad | Cymru |
| Iaith | Cymraeg |
| Dyddiad cyhoeddi | 1990  |
| Pwnc | Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc |
| Argaeledd | mewn print |
| ISBN | 9781849671170 |
| Darlunydd | Quentin Blake |
| Genre | humorous fiction  |
| Rhagflaenwyd gan | Matilda  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/047j0d  |

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Roald Dahl (teitl gwreiddiol Saesneg: *Esio Trot*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elin Meek yw Nab Wrc.
Rily a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2012. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr

Mae Mr Hoppy'n dwlu ar Mrs Silver, ei gymdoges, ac mae Mrs Silver yn dwlu ar Alffi, ei chrwban. Un diwrnod mae Mrs Silver yn gofyn i Mr Hoppy sut mae gwneud i Alffi dyfu, ac yn sydyn mae Mr Hoppy yn gwybod sut mae ennill ei chalon.

## Gweler hefyd

* Rhestr llyfrau Cymraeg
* Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
# Charlie a'r Esgynnydd Mawr Gwydr

Charlie a'r Esgynnydd Mawr Gwydr| Clawr cyhoeddiad cyntaf *Charlie and the Great Glass Elevator* o 1972. |
| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
| Awdur | Roald Dahl  |
| Cyhoeddwr | Alfred A. Knopf  |
| Gwlad | y Deyrnas Unedig  |
| Iaith | Saesneg  |
| Dyddiad cyhoeddi | 1972  |
| Genre | ffantasi gwyddonol, humorous fiction, ffuglen antur, children's book  |
| Rhagflaenwyd gan | Charlie a'r Ffatri Siocled  |
| Prif bwnc | space tourism, Beijing–Washington hotline, fitamin, Wonka's Chocolate Factory  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/021r3c  |

Llyfr ffantasi i blant gan Roald Dahl yw Charlie a'r Esgynnydd Mawr Gwydr (*Charlie and the Great Glass Elevator*). Mae'n ddilyniant i *Charlie a'r Ffatri Siocled*, gan ddilyn anturiaethau Charlie Bucket wedi iddo adael ffatri siocled Willy Wonka.

Cyhoeddwyd y stori Saesneg wreiddiol yn yr Unol Daleithiau ym 1972, gan Alfred A. Knopf Inc., ac yn y Deyrnas Unedig am y tro cyntaf yn 1973 gan George Allen & Unwin. Cyhoeddwyd yn y Gymraeg gyntaf yn 2010, gan Rily Publications, y cyfieithiad gan Elin Meek.

Ni addaswyd y llyfr erioed yn ffilm gan y gwrthododd Dahl adael iddynt ei addasu wedi iddo fod mor anhapus gyda'r addasiad ffilm cyntaf o *Charlie a'r Ffatri Siocled*, sef *Willy Wonka & the Chocolate Factory* a ryddhawyd ym 1971. Mae Tim Burton a Johnny Depp wedi datgan nad oes ganddynt unrhyw fwriad o greu dilyniant i'w ffilm hwy, *Charlie and the Chocolate Factory*, ond mae elfennau o stori *Charlie a'r Esgynnydd Mawr Gwydr* yn ymddangos tuag at ddwedd y ffilm hwnnw.

Roedd Dahl wedi bwriadu ysgrifennu trydydd llyfr yn y gyfres (*Charlie and the White House*) ond ni orffennodd hi.

## Ceyfeiriadau
# Danny Pencampwr y Byd

Danny Pencampwr y Byd|  |
| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
| Awdur | Roald Dahl |
| Cyhoeddwr | Rily |
| Gwlad | Cymru |
| Iaith | Cymraeg |
| Dyddiad cyhoeddi | 1975  |
| Pwnc | Nofelau Cymraeg i blant a phobol ifanc |
| Argaeledd | mewn print |
| ISBN | 9781849671002 |
| Tudalennau | 232  |
| Darlunydd | Quentin Blake |
| Genre | llenyddiaeth plant, Bildungsroman, ffuglen antur, children's book  |
| Statws hawlfraint | dan hawlfraint  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0667b0  |

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Roald Dahl (teitl gwreiddiol Saesneg: *Danny the Champion of the World*) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Elin Meek yw Danny Pencampwr y Byd.
Rily a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

## Disgrifiad byr

I Danny, ei dad yw'r tad mwyaf rhyfeddol a chyffrous yn y byd. Mae bywyd yn hapus ac yn dawel yn eu carafan sipsi, ond un diwrnod mae Danny'n darganfod bod ei dad wedi bod yn torri'r gyfraith.

## Gweler hefyd

* Rhestr llyfrau Cymraeg
* Wicipedia:Wicibrosiect Llyfrau Gwales

## Cyfeiriadau
# William Makepeace Thackeray

| William Makepeace Thackeray |
| --- |
|  |
| Ffugenw | Michael Angelo Titmarsh, George Fitz-Boodle, Ikey Solomons  |
| Ganwyd | 18 Gorffennaf 1811  Kolkata  |
| Bu farw | 24 Rhagfyr 1863  Llundain  |
| Dinasyddiaeth |  Y Deyrnas Unedig |
| *Alma mater* | * Coleg y Drindod, Caergrawnt
* Ysgol Charterhouse
* Prifysgol Caergrawnt
 |
| Galwedigaeth | ysgrifennwr, nofelydd, rhyddieithwr  |
| Adnabyddus am | Vanity Fair, The Luck of Barry Lyndon  |
| Arddull | dychan, traethawd  |
| Tad | Richmond Thackeray  |
| Mam | Anne Becher  |
| Priod | Isabella Gethen Creagh Shawe  |
| Plant | Anne Isabella Thackeray Ritchie, Harriet Stephen, Jane Thackeray  |
| Perthnasau | Virginia Woolf  |
| llofnod |
|  |

Rhyddiaith, awdur a nofelydd o Loegr oedd **William Makepeace Thackeray** (18 Gorffennaf 1811 - 24 Rhagfyr 1863).

Cafodd ei eni yn Kolkata yn 1811 a bu farw yn Llundain.

Roedd yn fab i Richmond Thackeray ac Anne Becher.

Addysgwyd ef ym Mhrifysgol Caergrawnt a Choleg y Drindod, Caergrawnt ac Ysgol Charterhouse.

## Cyfeiriadau

* William Makepeace Thackeray - Bywgraffiadur Rhydychen
* William Makepeace Thackeray - Gwefan The Peerage
# Tessa Dahl

| Tessa Dahl |
| --- |
| Ganwyd | 11 Ebrill 1957  Rhydychen  |
| Man preswyl | Great Missenden  |
| Dinasyddiaeth | y Deyrnas Unedig  |
| *Alma mater* | * Ysgol Downe House
 |
| Galwedigaeth | actor, ysgrifennwr, newyddiadurwr, awdur plant, actor ffilm, nofelydd, young adult author  |
| Arddull | llenyddiaeth plant  |
| Tad | Roald Dahl  |
| Mam | Patricia Neal  |
| Partner | Julian Holloway  |
| Plant | Sophie Dahl  |

Awdures o Loegr a chyn-actores yw **Chantal Sophia "Tessa" Dahl** (ganwyd 11 Ebrill 1957). Mae hi'n ferch i'r awdur Roald Dahl, a'r actores Americanaidd Patricia Neal.

Magwyd Dahl yn Great Missenden, Swydd Buckingham a mynychodd Ysgol Roedean. Cafodd berthynas byr gyda Julian Holloway, ac mae ganddynt ferch, sef yr awdures a'r model Sophie Dahl.

Ar ôl cyfnod byr yn gweithio fel actores yn ystod yr 1970au, daeth Tessa Dahl yn awdures toreithiog llyfrau plant. Enillodd ei llyfr *Gwenda and the Animals* wobr "The Earth Best Book of the Year". Mae hefyd wedi ysgrifennu erthyglau ar gyfer y *Sunday Times*, y *Telegraph*, a'r *Daily Mail*, ac mae'n olygydd sy'n cyfrannu i'r cylchgrawn *Tatler*.
# Felicity Dahl

| Felicity Dahl |
| --- |
| Ganwyd | 12 Rhagfyr 1938  Llandaf  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| Galwedigaeth | cynhyrchydd ffilm  |
| Tad | Alphonsus D'Abreu  |
| Mam | Elizabeth Throckmorton  |
| Priod | Charles Reginald Hugh Crosland, Roald Dahl  |
| Plant | Camilla Emma Crosland, Charlotte Ann Crosland, Lucy Lorina Crosland  |
| Gwobr/au | Bonesig Cadlywydd Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig  |

Cynhyrchydd ffilm o yw'r **Fonesig Felicity Ann Dahl** (ganwyd **D'Abreu**; 12 Rhagfyr 1938).

Cafodd Felicity D'Abreu ei geni yn Llandaf, yng ngogledd Caerdydd. Dyna oedd hefyd man geni ei darpar ŵr Roald Dahl ym 1916.

Mae hi'n ferch i Pr. Alphonsus D' Abreu a'i wraig Elizabeth Throckmorton (wyres Syr Richard Charles Acton Throckmorton, 10fed Barwnig ) .

Priododd Felicity â Charles Reginald Hugh Crosland ym 1959. Fe wnaethon nhw ysgaru ym 1971. Cyfarfu â'r awdur Roald Dahl tra oedd hi'n gweithio fel dylunydd set ar hysbyseb ar gyfer coffi Maxim gyda gwraig cyntaf Roald Dahl, yr actores Americanaidd Patricia Neal. Priododd Felicity â Roald Dahl ym 1983.

Felicity Dahl oedd cynhyrchydd y ffilm *Matilda* (1996). Roedd hi'n gynhyrchydd gweithredol y ffilm 2005 *Charlie and the Chocolate Factory*.

Sefydlodd Felicity Dahl "Sefydliad Roald Dahl" ym 1991 a oedd yn helpu pobl ifanc â phroblemau ymennydd, gwaed a llythrennedd.

Cafodd ei chreu yn Fonesig (DBE) yn Rhestr Anrhydeddau Blwyddyn Newydd y Brenin ar gyfer 2024.

## Cyfeiriadau
# Stori fer

Ffuglen greadigol ar ffurf darn o ryddiaith cymharol fyr yw **stori fer**. Mae'n fyrrach na nofel ond mae ei hyd yn gallu amrywio o sawl paragraff yn unig i ddegau o dudalennau. Ar ôl y nofel, mae'r stori fer yn un o'r ffurfiau ffuglen mwyaf poblogaidd.

Anodd diffinio'r stori fer yn derfynol, ond mae ganddi sawl nodwedd arbennig fel ffurf lenyddol.

1. Mae'r stori fer yn tueddu i ganolbwyntio ar un agwedd ar stori neu gymeriad a'i archwilio'n ofalus.
2. Cyfyngir y llwyfan fel rheol ac mae'r cynllun yn llawer llai cymhleth na chynllun nofel.
3. Torrir allan popeth sydd ddim yn berthnasol i'r stori ei hun.
4. Dylai fod yn waith gorffenedig ynddo ei hun, yn gyfanwaith cyfan.

## Rhai o feistri mawr y Stori Fer

* Jorge Luis Borges
* Arthur Machen
* Guy de Maupassant
* Gérard de Nerval
* Pádraic Ó Conaire
* Edgar Allan Poe
* Kate Roberts
* Voltaire

## Llyfryddiaeth

* Dafydd Jenkins, *Y Stori Fer Gymraeg* (1966)
* John Jenkins (gol.), *Y Stori Fer: Seren Wib Llenyddiaeth* (1979)

## Gweler hefyd

* Chwedl
* Y Stori Fer yn Gymraeg
* Termau llenyddol

Wiciadur
Chwiliwch am stori fer
yn Wiciadur.