# 1983

19g - **20g** - 21g

1930au 1940au 1950au 1960au 1970au - **1980au** - 1990au 2000au 2010au 2020au 2030au

1978 1979 1980 1981 1982 - **1983** - 1984 1985 1986 1987 1988

---

## Digwyddiadau

Undeb Rygbi Cymru yn dewis chwaraewr du am y tro cyntaf, sef Mark Brown, i chwarae dros Gymru.

### Ionawr

* 20 Ionawr - Björn Borg, chwaraewr tenis, yn ymddeol o'r gêm

### Chwefror

* 5 Chwefror - Bob Hawke yn dod arweinydd Plaid Lafur Awstralia
* 18 Chwefror - Cyflafan Nellie yn Assam, India; 2000 o bobol yn colli ei bywydau

### Mawrth

* 5 Mawrth - Bob Hawke yn dod yn Prif Weinidog Awstralia

### Ebrill

* 15 Ebrill - Disneyland Tokyo yn agor

### Mai

* 25 Mai - Gollyngdod y ffilm *Return of the Jedi*

### Mehefin

* 9 Mehefin - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig. Y Blaid Geidwadol yn ei ennill. Michael Foot yn ymddeol yr arweinyddiaeth Y Blaid Lafur (DU).

### Gorffennaf

* 16 Gorffennaf - Trychineb hofrennydd a'r Ynysoedd Syllan; 20 o bobol yn colli ei bywydau.

### Awst

* 4 Awst - Coup d'etat yn Upper Volta: Thomas Sankara yn dod yn arlywydd Bwrcina Ffaso
* 26 Awst - Dilywiau yn Bilbao, Sbaen; 45 o bobol yn colli ei bywydau

### Medi

* 5 Medi - Marcher Sound yn dechrau ddarlledu

### Hydref

* 2 Hydref - Mae Neil Kinnock yn dod arweinydd y Blaid Lafur (DU).

### Tachwedd

* 15 Tachwedd - Mae Gogledd Cyprus yn ennill ei annibyniaeth *de facto*.

### Rhagfyr

* 31 Rhagfyr - Mae Brunei yn ennill ei annibyniaeth.

## Genedigaethau

* 19 Ionawr
	+ Rhian Morrissi, telynores
	+ Manon Steffan Ros, awdures
* 14 Chwefror - Rhydian Roberts, canwr
* 14 Mawrth - Taylor Hanson, cerddor
* 13 Ebrill - Nicole Cooke, seiclwraig
* 9 Mehefin - Ryan Watkins, cricedwr
* 17 Mehefin
	+ Connie Fisher, cantores ac actores
	+ Lee Ryan, canwr ac actor
* 16 Hydref - Loreen, cantores
* 17 Hydref - Felicity Jones, actores
* 19 Hydref - Adrie Visser, seiclwraig
* 20 Hydref - Michel Vorm, pêl-droediwr
* 30 Hydref - Diana Karazon, cantores

## Marwolaethau

* 5 Ionawr - Amy Evans, cantores soprano, 98
* 10 Ionawr - Carwyn James, hyfforddwr rygbi, 53
* 3 Mawrth - Hergé, awdur ac arlunydd, 75
* 8 Mawrth - William Walton, cyfansoddwr, 80
* 20 Mawrth - Alec Jones, gwleidydd, 58
* 25 Mai - Idris, brenin Libya, 94
* 12 Mehefin - Norma Shearer, actores, 80
* 1 Gorffennaf - Buckminster Fuller, pensaer, 87
* 17 Hydref - Raymond Aron, athronydd, cymdeithasegydd a newyddiadurwr, 78
* 15 Tachwedd - Dai Rees, chwaraewr golff, 70
* 19 Hydref - Maurice Bishop, Prif Weinidog Grenada, 39
* 30 Tachwedd - Richard Llewellyn, nofelydd, 76

## Y celfyddydau

### Ffilmiau

* *Return of the Jedi*
* *Yr Alcoholig Llon*

### Llyfrau

* Marion Eames - *Y Gaeaf Sydd Unig*
* R. Tudur Jones - *Ffydd ac Argyfwng Cenedl*
* Alan Llwyd - *Yn Nydd yr Anghenfil*
* Terry Pratchett - *The Colour of Magic*

### Drama

* W. S. Jones - *Ifas y tryc*

### Cerddoriaeth

* The Alarm - *The Alarm* (albwm)
* Dafydd Iwan ac Ar Log - "Yma o Hyd"
* The Police - *Synchronicity* (albwm)

## Eisteddfod Genedlaethol (Llangefni)

* **Cadair:** Einion Evans
* **Coron:** Eluned Phillips
* **Medal Ryddiaeth:** T. Wilson Evans, *Y Pabi Coch*
* **Gwobr Goffa Daniel Owen:** dim gwobr

## Gwobrau Nobel

* **Ffiseg:** Subrahmanyan Chandrasekhar a William Alfred Fowler
* **Cemeg:** Henry Taube
* **Meddygaeth:** Barbara McClintock
* **Llenyddiaeth:** William Golding
* **Economeg:** Gérard Debreu
* **Heddwch:** Lech Wałęsa

## Cyfeiriadau