Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Syria (talaith Rufeinig)

Syria|  |
| Math | Talaith Rufeinig  |
|  |
| Prifddinas | Antiochia  |
| Sefydlwyd | * 64 CC
 |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Limes Orientalis  |
| Gwlad | Rhufain hynafol  |
| Cyfesurynnau | 36.2°N 36.15°E  |
| Cyfnod daearegol | yr Ymerodraeth Rufeinig  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Daeth **Syria** yn dalaith Rufeinig wedi iddi gael ei goresgyn gan Gnaeus Pompeius Magnus yn 64 CC, wedi iddo orchfygu Mithridates. Bu ym meddiant Ymerodraeth Rhufain ac yna'r Ymerodraeth Fysantaidd am ganrifoedd, hyd nes i fyddin Islamaidd ei goresgyn yn 637.

Lleoliad talaith Syria yn yr Ymerodraeth Rufeinig
Ystyrid Syria yn dalaith o bwysigrwydd strategol, oherwydd ei ffod yn ffinio ar ymerodraeth Parthia. Cedwid tair lleng yma, ac yn 69 bu gan lengoedd Syria ran bwysig yn y digwyddiadau a wnaeth Vespasian yn ymwerawdwr.

Yn 193, rhannwyd y dalaith yn *Syria Coele* a *Syria Phoenice*. Bu'n rhan o Ymerodraeth Palmyra rhwng 260 a 273. Dan yr ymerawdwr Theodosius I yn y 4g, rhannwyd *Syria Coele* yn *Syria*, *Syria Salutaris* a *Syria Euphratensis*, a rhannwyd *Syria Phoenice* i greu *Phoenice* a *Phoenicia Libanesia*.

| **Taleithiau'r Ymerodraeth Rufeinig tua 120 OC** |  |
| --- | --- |
| Achaea | Aegyptus | Affrica | Alpes Cottiae | Alpes Maritimae | Alpes Poenninae | Arabia Petraea | Armenia Inferior | Asia | Assyria | Bithynia | Britannia | Cappadocia | Cilicia | Commagene | Corsica et Sardinia | Creta et Cyrenaica | Cyprus | Dacia | Dalmatia | Epirus | Galatia | Gallia Aquitania | Gallia Belgica | Gallia Lugdunensis | Gallia Narbonensis | Germania Inferior | Germania Superior | Hispania Baetica | Hispania Lusitania | Hispania Tarraconensis | Italia | Iudaea | Lycaonia | Lycia | Macedonia | Mauretania Caesariensis | Mauretania Tingitana | Moesia | Noricum | Numidia | Osroene | Pannonia | Pamphylia | Pisidia | Pontus | Raetia | Sicilia | Sophene | Syria | Thracia
 |
# Athena

Athena|  |
| Enghraifft o: | duwies, duw Groeg, duw Olympaidd, duw rhyfel, art deity, deity of wisdom, deity of crafts  |
| Rhan o | Deuddeg Olympiad  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0msj  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Cerflun o Athena
**Athena**, neu **Pallas Athena** (Hen Roeg: Ἀθηνᾶ), oedd duwies rhyfel a doethineb ym mytholeg y Groegiaid a nawdd-dduwies dinas Athen. Mae hi'n cyfateb i'r dduwies Rufeinig Minerva.

Cafodd ei geni o ben Zews yn llawn arfog ac yn dwyn gwaywffon *javelin* yn ei llaw. Hi oedd hoff blentyn Zews.

Yn ystod Rhyfel Caerdroea rhoddai Athena gymorth i'r Groegiaid yn erbyn gwŷr Caerdroea. Rhoddodd gymorth yn ogystal i'r arwr Heracles yn ei lafuroedd a thywysodd Perseus i wlad y Gorgoniaid. Diolch i nawdd ac amddiffyn y dduwies y cyrhaeddodd Odysseus ei gartref yn ddiogel, yn ôl *Odyseia* Homeros.

Roedd Athena yn dduwies wyryfol ac yn ddiwyd iawn. Roedd hi'n medru bod yn genfigennus, fel pan gollodd ornest yn erbyn Arachne o Lydia. Yn amser heddwch byddai'n troi ei nawdd at y celfyddydau a diwydiant, yn arbennig gwaith domestig.

Enwir dinas Athen ar ei hôl hi; roedd y Parthenon yn gysegredig iddi fel duwies y ddinas. Fe'i huniaethir â'r dduwies Rufeinig Minerva.

## Gweler hefyd

* 2 Pallas, asteroid a enwir ar ôl Pallas Athena.

## Dolenni allanol

* (Saesneg) (Carlos Parada) Albwm o luniau o Athena
* (Saesneg) Roy George, "Athena: The sculptures of the goddess"
* (Saesneg) Theoi.com Dyfyniadau o destunau Clasurol am Athena
* (Saesneg) Gwreiddiau Athena yng ngwareiddiad Minoa, gan Virginia Hicks Archifwyd 2007-03-14 yn y Peiriant Wayback

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **fytholeg**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Athens, Georgia

Athens|  |
| Math | dinas yn yr Unol Daleithiau, bwrdeistref Georgia, consolidated city-county, dinas fawr, tref ddinesig  |
| Enwyd ar ôl | Athen  |
|  |
| Poblogaeth | 127,315  |
| Sefydlwyd | * 1806
 |
| Pennaeth llywodraeth | Kelly Girtz  |
| Cylchfa amser | UTC−05:00  |
| Gefeilldref/i | Kamianets-Podilskyi  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Clarke County  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 306.014258 km², 306.015258 km²  |
| Uwch y môr | 194 metr  |
| Gerllaw | Afon Oconee  |
| Cyfesurynnau | 33.9553°N 83.3831°W  |
| Cod post | 30601, 30602, 30603, 30604, 30605, 30606, 30607, 30608, 30609  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Mayor of Athens, Georgia  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Kelly Girtz  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas yn nhalaith Georgia, Unol Daleithiau America, sy'n ddinas sirol, ac yn rhannu'r un ffiniau a Clarke County, yw **Athens**. Cofnodir fod 115,452 o drigolion yno yng Nghyfrifiad 2010. Cafodd ei sefydlu (neu ei ymgorffori) yn y flwyddyn 1806.

## Pobl o Athens

* Kim Basinger (1953-), actores
* Jeff Daniels (1955-), actor

## Gefeilldrefi Athens

| Gwlad
 | Dinas
 |
| --- | --- |
|  Yr Eidal
 | Cortona
 |
|  Gwlad Groeg
 | Athen
 |
|  Rwmania
 | Iaşi
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) Gwefan Dinas Athens Archifwyd 2012-10-28 yn y Peiriant Wayback

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Georgia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Ashgabat

Ashgabat|  |
|  |
| Math | administrative territorial entity of Turkmenistan, dinas, is-adran weinyddol gwlad lefel gyntaf, dinas fawr  |
| Enwyd ar ôl | Unknown  |
| LL-Q7913 (ron)-KlaudiuMihaila-Așgabat.wav  |
| Poblogaeth | 1,030,063  |
| Sefydlwyd | * 1881
 |
| Pennaeth llywodraeth | Shamuhammet Durdylyyev  |
| Cylchfa amser | UTC+05:00  |
| Gefeilldref/i | Ankara, Albuquerque, Bamako, Athen, Kyiv, Bishkek, Aktau  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Twrcmeneg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Tyrcmenistan  |
| Gwlad |  Tyrcmenistan |
| Arwynebedd | 765 km²  |
| Uwch y môr | 219 ±1 metr  |
| Yn ffinio gyda | Ahal Region  |
| Cyfesurynnau | 37.95°N 58.38°E  |
| Cod post | 744000–744901  |
| TM-S  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Shamuhammet Durdylyyev  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Prifddinas a dinas fwyaf gweriniaeth Tyrcmenistan yng Nghanolbarth Asia yw **Ashgabat** (Tyrcmeneg: **Aşgabat**; yn hanesyddol **Ashkhabad** neu, weithiau, **Poltoratsk**). Mae gan y ddinas boblogaeth o tua 695,300 (Cyfrifiad 2001, amcangyfrifiad) ac mae'n gorwedd rhwng anialwch y Kara Kum a chadwyn mynyddoedd Kopet Dag. Mae mwyafrif trigolion Ashgabat yn Dwrcmeniaid, ond ceir lleiafrifoedd ethnig o Rwsiaid, Armeniaid, ac Azeriaid. Fe'i lleolir 250 km i'r gogledd o Mashhad, ail ddinas Iran.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Ak Bugdaý (amgueddfa)
* Canolfan Ashgabat
* Mosg Azadi
* Mosg Khezrety Omar
* Palas Rukhiyet
* Palas Türkmenbaşy
* Senedd
* Theatre Ashgabat

## Enwogion

* Dmitri Shepilov (1905-1995), gwleidydd
* Danil Burkenya (g. 1978), athletwr
# Beirut

Beirut|  |
|  |
| Math | dinas fawr, endid tiriogaethol gweinyddol, y ddinas fwyaf, prifddinas cenedl  |
|  |
| Poblogaeth | 2,421,354  |
| Pennaeth llywodraeth | Abdallah Darwish  |
| Cylchfa amser | UTC+2, UTC+03:00  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Cairo, Istanbwl, Amman, Athen, Damascus, Emirate of Dubai, Yerevan, Los Angeles, Lyon, Marseille, Moscfa, Québec, Trieste, Montréal, Buenos Aires, Dinas Mecsico, Baghdad, Tripoli, Karachi, Rio de Janeiro, Île-de-France, Dubai  |
| Nawddsant | Siôr  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Arabeg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Beirut Governorate  |
| Gwlad |  Libanus |
| Arwynebedd | 20 km²  |
| Uwch y môr | 0 metr  |
| Gerllaw | Y Môr Canoldir  |
| Cyfesurynnau | 33.8869°N 35.5131°E  |
| Cod post | 1107  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Abdallah Darwish  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Y *Corniche*, Beirut
**Beirut** (Arabeg: بيروت ; Ffrangeg: *Beyrouth*) yw prifddinas Libanus er 1941. Lleolir Senedd Libanus a sedd llywodraeth y wlad yno. Mae'n gorwedd ar bentir, ar lan y Môr Canoldir a hi yw prif borthladd y wlad. Saif i'r gorllewin o Fynydd Libanus sy'n rhoi ffurf triongl i'r ddinas. Gan na fu cyfrifiad yno ers blynyddoedd mae'r amcangyfrifon o'i phoblogaeth yn amrywio o rhwng 1 a 2 filiwn o bobl.

## Hanes

Roedd y ddinas ym meddiant y Tyrciaid am ganrifoedd nes i Ffrainc ei chipio ar ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf. Pan enillodd Libanus ei hannibyniaeth yn 1941 dewisiwyd Beirut yn brifddinas iddi.

Dioddefodd y ddinas ddifrod sylweddol yn ystod y rhyfel cartref (1973-1976) ac eto yn 1982 pan ymosododd byddin Israel arni er mwyn gorfodi'r PLO i ymadael.

## Datblygiadau diweddar

Yn 2006 cafodd y ddinas ei tharo nifer o weithiau gan lu awyr Israel gan ladd rhai cannoedd o bobl a dinistrio rhannau o'r ddinas, yn arbennig maerdvefi y de ac ardal y maes awyr. Ym Mai 2008 ceisiodd Llywodraeth y wlad esgymuno aelodau o Hezbollah: penderfyniad y bu iddi'n ddiweddarach wrthdroi oherwydd y protestio a gwrthdystio cyhoeddus. Yn dilyn ymyrraeth gan Dywysog Catar sefydlwyd Llywodraeth newydd gyda Phrifweinidog newydd yn ei harwain.

## Enwogion

* Nancy Ajram, cantores Arabeg

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Libanus**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Bethlehem

*Mae'r erthygl hon yn ymwneud â'r ddinas yn y Dwyrain Canol. Am enghreifftiau eraill o'r enw gweler Bethlehem (gwahaniaethu)*

Bethlehem|  |
| Math | dinas, dinas sanctaidd yng Nghristnogaeth  |
|  |
| Poblogaeth | 36,000  |
| Cylchfa amser | UTC+2, UTC+03:00  |
| Gefeilldref/i | Fflorens, Częstochowa  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Arabeg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Llywodraethiaeth Bethlehem  |
| Gwlad | Israel  |
| Arwynebedd | 30 km²  |
| Uwch y môr | 775 metr  |
| Yn ffinio gyda | Jerwsalem  |
| Cyfesurynnau | 31.7044°N 35.2061°E  |
| Cod post | P150 - P158  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Bethlehem** yn ddinas yn y Dwyrain Canol ar y Lan Orllewinol, lle cafodd Iesu Grist ei eni dros ddwy fil o flynyddoedd yn ôl yn ôl y traddodiad Beiblaidd. Yng ngwlad Judea oedd hi yn amser Crist, gwlad yr Iddewon, ond mae mwyafrif y boblogaeth yn Arabiaid bellach ac mae'r ddinas dan reolaeth Awdurdod Palesteina. Ystyr *Bethlehem* mewn Hebraeg safonol yw "tŷ bara".

Gorwedd safle traddodiadol Beddrod Rachel, sy'n safle cysegredig pwysig yn Iddewiaeth, ar ymyl y ddinas. Mae Bethlehem yn gartref i un o'r cymunedau Cristnogol Arabaidd mwyaf yn y Dwyrain Canol. Mae'r ddinas yn gorwedd tua 10 km (6 milltir) i'r de o Jeriwsalem, ar uchder o tua 765 m (2,510 troedfedd) uwchben lefel y môr. Mae cylch dinesig Bethlehem yn cynnwys trefi llai Beit Jala a Beit Sahour.

Saif Eglwys y Geni, a godwyd gan yr ymerawdwr Rhufeinig Cystennin Mawr yn y flwyddyn 330, yng nghanol Bethlehem dros ogof a elwir y Crypt Sanctaidd; dyma fan geni traddodiadol Iesu Grist. Hon efallai yw'r eglwys Gristnogol hynaf yn y byd sy'n dal i sefyll. Gerllaw y mae ogof arall lle treuliodd Sierôm, un o Dadau'r Eglwys, 30 mlynedd o'i oes yn cyfieithu'r Ysgrythurau i Ladin gan osod sylfaen y Beibl Fwlgat.

Mae Bethlehem yn gartref i Brifysgol Bethlehem, sefydliad Catholig pwysig a sefydlwyd gan y Fatican.

Ers rhai blynyddoedd mae Mur Diogelwch Israel yn rhwystr rhwng y ddinas a Jeriwsalem ac yn creu problemau economaidd mawr yn y ddinas. Mae twristiaeth yn arbennig wedi dioddef yn enbyd mewn canlyniad.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Eglwys y Geni
* Mosg Omar

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| Y tu mewn i Eglwys y Geni |
| Y tu mewn i Eglwys y Geni  |

|  |
| --- |
| Eglwys o gyfnod y Croesgadau ar gyrion y ddinas |
| Eglwys o gyfnod y Croesgadau ar gyrion y ddinas  |

 |
# Bwcarést

Bwcarést|  |
|  |
| Math | uned ddinesig o fewn Rwmania, is-adran weinyddol gwlad lefel gyntaf, dinas fawr, tref goleg, y ddinas fwyaf  |
|  |
| Poblogaeth | 1,716,961  |
| Sefydlwyd | * 1459
 |
| Pennaeth llywodraeth | Ciprian Ciucu  |
| Cylchfa amser | UTC+2  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Amman, Ankara, Athen, Atlanta, Beijing, Budapest, Chișinău, Tbilisi, Regina, Lagos, Detroit, Tirana, Rio de Janeiro, Sofia, Montréal, Manila, Moscfa, Istanbwl, Llundain, Most, San Francisco, Damascus, Bwrdeistref Nicosia, São Paulo  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Rwmania  |
| Gwlad |  Rwmania |
| Arwynebedd | 226 km²  |
| Uwch y môr | 70 metr  |
| Gerllaw | Afon Dâmbovița  |
| Yn ffinio gyda | Chiajna, Ciorogârla, Otopeni, Măgurele, Domnești, Chitila, Pantelimon, Popești-Leordeni, Sir Ilfov  |
| Cyfesurynnau | 44.41336°N 26.09778°E  |
| Cod post | 010011–062397  |
| RO-B  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Cyngor Dinas Bucharest  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer Bucharest  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Ciprian Ciucu  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Prifddinas Rwmania yw **Bwcarést** (Rwmaneg: *București*). Saif yn ne-ddwyrain y wlad, ar afon Dâmbovița. Gyda phoblogaeth o 2,082,000 yn 2003, hon yw trydydd dinas de-ddwyrain Ewrop o ran poblogaeth, ar ôl Istanbwl ac Athen.

Ceir y cofnod cyntaf am y ddinas ym 1459. Daeth yn brifddinas Rwmania ym 1862. Rhwng y ddau Ryfel Byd, cyfeirid at y ddinas fel "Paris Fechan" (Micul Paris) neu "Paris y Dwyrain". Ers hynny, dinistriwyd llawer o'r canol hanesyddol, yn gyntaf yn yr Ail Ryfel Byd yna yn naeargryn 1977 a thrwy bolisïau adeiladu Nicolae Ceaușescu.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Arcul de Triumf
* Atheneum
* Palas y Senedd
* Theatr genedlaethol

## Pobl enwog o Fwcarést

* Nicolae Bălcescu (1819-1852), milwr a gwleidydd
* Dora d'Istria (1828-1888), awdures
* Edward G. Robinson (1893-1973), actor
* Richard Wurmbrand (1909-2001), gweinidog ac awdur
* Ilie Năstase (g. 1946), chwaraewr tenis

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Rwmania**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Casablanca

Casablanca|  |
|  |
| Math | dinas  |
|  |
| Poblogaeth | 3,215,935  |
| Pennaeth llywodraeth | Nabila Rmili  |
| Cylchfa amser | UTC+00:00, UTC+01:00  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Barcelona, Amman, Bordeaux, Istanbwl, Chicago, Emirate of Dubai, Paris, Jakarta, Kuala Lumpur, Rio de Janeiro, Buenos Aires, Montréal, St Petersburg, Shanghai, Sosnowiec, Tokyo, Bangalore, Sfax, Jeddah, Artvin, Busan, Oran, Bengasi, Sidi Bennour, Dakar, Nouadhibou, Ramallah  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Arabeg, Moroceg Amazigh Safonol  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Casablanca Prefecture  |
| Gwlad |  Moroco |
| Arwynebedd | 384 km²  |
| Uwch y môr | 115 metr  |
| Cyfesurynnau | 33.5992°N 7.62°W  |
| Cod post | 20000–20200  |
| MA-CAS  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Nabila Rmili  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Statws treftadaeth | Tentative World Heritage Site  |
| Manylion |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Boulevard de Paris, Casablanca
Mae **Casablanca** (Arabeg: *Dar el-Baïda*; *Casa* ar lafar ym Moroco) yn ddinas ar arfordir gorllewinol Moroco, tua 100 km i'r de o'r brifddinas Rabat a tua 90 km i'r gogledd o El Jadida. Mae ganddi boblogaeth o 3.2 miliwn (2001) sy'n ei gwneud hi'r ddinas fwyaf yn y wlad. Mae'n borthladd pwysig a chanolfan diwydiannol. Mae'n brifddinas rhanbarth Grand Casablanca, un o rhanbarthau Moroco.

Mae'r enw **Casablanca** yn golygu "Tŷ gwyn".

Un o brif atyniadau Casa heddiw yw Mosg Hassan II.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Cathédrale Sacré-Coeur (eglwys gadeiriol)
* Lycée Lyautey
* Yr Hen Medina
* Mosg Hassan II
* Neuadd y ddinas
* Technoparc Casablanca

## Enwogion

Magwyd y llenor Driss Chraïbi yn Casa.

## Ffilm

Er na chafodd ei saethu yn Casa, lleolir y ffilm enwog Casablanca, gyda Humphrey Bogart ac Ingrid Bergman yn y prif ranau, yn y ddinas adeg yr Ail Ryfel Byd.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Foroco**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Kyiv

Kyiv|  |
|  |
| Math | y ddinas fwyaf, tref neu ddinas, cyrchfan i dwristiaid, dinas yn Wcráin  |
| Enwyd ar ôl | Kyi  |
| LL-Q7913 (ron)-KlaudiuMihaila-Kiev.wav, Ru-Kiev.ogg, De-at-Kiew.ogg, De-Kiew.ogg  |
| Poblogaeth | 2,952,301  |
| Sefydlwyd | * 482
 |
| Anthem | Yak tebe ne liubyty, Kyieve mii!  |
| Pennaeth llywodraeth | Vitali Klitschko  |
| Cylchfa amser | EET, UTC+2, UTC+03:00  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}München, Vilnius, Ankara, Genefa, Caeredin, Riga, Wuhan, Athen, Baku, Bratislava, Beograd, Dinas Brwsel, Budapest, Chicago, Kraków, Fflorens, Helsinki, Kyoto, Odense, Beijing, Pretoria, Rio de Janeiro, Santiago de Chile, Sofia, Bwrdeistref Stockholm, Tallinn, Tbilisi, Tirana, Toronto, Toulouse, Warsaw, Fienna, Bern, Buenos Aires, Dinas Mecsico, Astana, Yerevan, Chișinău, Tampere, Suzhou, Ashgabat, Oslo, Leipzig, Guangzhou, Berlin, Bishkek, Brasília, La Habana, Jakarta, Jerwsalem, Lima, Lisbon, Ardal Osh, Rhufain, Tashkent, Tripoli, Marseille, Madrid, Hamburg, Poznań, Podgorica, Leipzig, Wrocław, Barcelona, Dulyn, Copenhagen, Sarajevo, Seoul, Taipei  |
| Nawddsant | Mihangel  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Wcreineg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Wcráin  |
| Gwlad |  Wcráin |
| Arwynebedd | 848 km²  |
| Uwch y môr | 179 ±1 metr  |
| Gerllaw | Afon Dnieper  |
| Yn ffinio gyda | Kyiv Oblast  |
| Cyfesurynnau | 50.45°N 30.5236°E  |
| Cod post | 01000–06999  |
| UA-30  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Cyngor Dinas Kyiv  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Vitali Klitschko  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Sefydlwydwyd gan | Kyi, Shchek, Khoryv, Lybid  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Prifddinas Wcráin yw **Kyiv** (Wcreineg: *Київ*, Cymraeg: **Cïef**). Saif ar afon Dnieper.

Dan drefn yr Undeb Sofietaidd roedd Kyiv yn brifddinas Gweriniaeth Sofietaidd Wcráin hyd at 1991. Yn y ddinas y digwyddodd y "Chwyldro Oren" yn 2004, gwrthryfel am newid y llywodraeth. Viktor Yushchenko a enillodd yr etholiad yn 2005.

## Diwylliant

Un o weithiau cerddorol enwocaf a grymusaf y cyfansoddwr Modest Mussorgsky ydy *Pyrth Mawr Kiev*, yn ei gyfres enwog *Darluniau mewn Arddangosfa*.

## Enwogion

* Mikhail Bulgakov (1891–1940), nofelydd a dramodydd
* Golda Meir (1898–1978), gwleidydd
* Viktor Nekrasov (1911–1987), llenor
* Milla Jovovich (g. 1975), actores

## Oriel

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| Eglwys Gadeiriol Sant Mihangel |
| Eglwys Gadeiriol Sant Mihangel  |

|  |
| --- |
| Y Porth Aur |
| Y Porth Aur  |

|  |
| --- |
| Pechersk Lavra |
| Pechersk Lavra  |

|  |
| --- |
| Pechersk Lavra |
| Pechersk Lavra  |

 |

## Gweler hefyd

* Santes Olga, tywysoges Kyiv yn y 10g.

 **Dinasoedd Wcráin**[dangos]

|  |  |
| --- | --- |
|
Kiev ·Kharkiv ·Dnipropetrovsk ·Odesa ·Donetsk ·Zaporizhia ·Lviv ·Kryvyi Rih ·Mykolaiv ·Mariupol ·Simferopol ·Uman ·Korosten ·Alushta

 |  |

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Wcráin**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Napoli

Napoli|  |
|  |
| Math | dinas, cymuned, dinas fawr  |
|  |
| Poblogaeth | 913,462  |
| Pennaeth llywodraeth | Gaetano Manfredi  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Gafsa, Palma de Mallorca, Sighetu Marmației, Călărași, Kragujevac, Budapest, Athen, Santiago de Cuba, Nosy Be, Nablus, Benevento, Naples, San Francisco, Toronto, Milan, Kagoshima, Prag, Buenos Aires, Baku, Sarajevo, Marseille, Zhengzhou, Córdoba, Valencia, Grottammare, Formia, Mysłowice, Jeddah, Honolulu County, Wenzhou, Ramallah, Rio de Janeiro  |
| Nawddsant | Januarius  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Eidaleg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Dinas Fetropolitan Napoli  |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 119.02 km²  |
| Uwch y môr | 17 metr  |
| Gerllaw | Bae Napoli  |
| Yn ffinio gyda | Arzano, Casavatore, Casoria, Marano di Napoli, Melito di Napoli, Mugnano di Napoli, Pozzuoli, Quarto, San Giorgio a Cremano, San Sebastiano al Vesuvio, Volla, Casandrino, Portici, Cercola  |
| Cyfesurynnau | 40.8358°N 14.2486°E  |
| Cod post | 80121, 80122, 80123, 80124, 80125, 80126, 80127, 80128, 80129, 80131, 80132, 80133, 80134, 80135, 80136, 80137, 80138, 80139, 80141, 80142, 80143, 80144, 80145, 80146, 80147  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Naples City Council  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer Naples  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Gaetano Manfredi  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas a chymuned (*comune*) yn ne-orllewin yr Eidal yw **Napoli** (Neapolitaneg: *Nàpule*), sy'n brifddinas rhanbarth Campania. Saif y ddinas ar Fae Napoli, neb fod ymhell o Fynydd Feswfiws. Sefydlwyd hi fel dinas Roegaidd **Neapolis** (Groeg: "Dinas newydd") tua 600 CC.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y gymuned boblogaeth o 962,003 (cyfrifiad 2011).

Yn ystod ei hanes bu Napoli ym meddiant y Rhufeiniaid, Gothiaid, yr Ymerodraeth Fysantaidd, y Lombardiaid, y Normaniaid ac eraill. Rhwng 1266 a 1861, Napoli oedd prifddinas Teyrnas Napoli, yn ddiweddarach "Y ddwy Sicila". Dynodwyd canol hanesyddol y ddinas yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO.

Ymhlith atyniadau niferus y ddinas i dwristiaid, mae'r Amgueddfa Archaeolegol Genedlaethol, lle gellir gweld nifer fawr o eitemau o drefi cyfagos Pompeii a Herculaneum, a ddinistriwyd pan ffrwydrodd Feswfiws yn 79 OC.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Castel dell'Ovo
* Castel Nuovo
* Certosa di San Martino
* Eglwys gadeiriol
* Palazzo Capodimonte
* Piazza del Plebiscito
* Teatro di San Carlo

## Enwogion

* Gian Lorenzo Bernini (1598–1680) - pensaer a cherflunydd
* Enrico Caruso - canwr opera
* Fanny Cerrito - balerina
* Sant Januarius (San Gennaro) - Esgob Napoli a nawdd-sant y ddinas
* Domenico Scarlatti - cyfansoddwr
* Statius - bardd Rhufeinig
* Fabio Cannavaro - pêl-droediwr
* Giorgio Napolitano - arlywydd yr Eidal

Mae'r bardd Rhufeinig Fyrsil wedi ei gladdu yma.

Napoli a Mynydd Feswfiws
## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Yr Eidal**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Nicosia

Nicosia|  |
|  |
| Math | dinas fawr, dinas yng Nghyprus, tref wedi'i rhannu gan ffin  |
|  |
| Poblogaeth | 56,848  |
| Pennaeth llywodraeth | Charalambos Prountzos  |
| Cylchfa amser | UTC+2, UTC+03:00  |
| Gefeilldref/i | Vilnius, Amsterdam, Athen, Ankara, Dinas Mecsico, Abu Dhabi, Lisbon, Istanbwl, Fuzhou  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Groeg, Tyrceg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Ardal Nicosia  |
| Gwlad | Cyprus  |
| Arwynebedd | 51.06 km²  |
| Uwch y môr | 220 metr  |
| Gerllaw | Pedieos  |
| Yn ffinio gyda | Strovolos, Aglantzia, Gioneli, Gogledd Nicosia  |
| Cyfesurynnau | 35.1725°N 33.365°E  |
| Cod post | 1010–1107  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Charalambos Prountzos  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

**Nicosia** (Groeg: Λευκωσία, *Levkosía*, Twrceg: Lefkoşa) yw prifddinas Cyprus. Saif ar afon Pedieos, ac mae'r boblogaeth tua 310,000.

Mae'r ddinas ar hyn o bryd wedi ei rhannu, gyda'r rhan ddeheuol yn perthyn i Weriniaeth Cyprus (y rhan Roegaidd o'r ynys) a'r gogledd i Weriniaeth Dwrcaidd Gogledd Cyprus. Gelwir y ffin, sy'n mynd ar draws y ddinas o'r dwyrain i'r gorllewin, "y llinell werdd", ac mae dan reolaeth y Cenhedloedd Unedig.

Ar 3 Ebrill 2008, agorwyd Stryd Ledra yng nghanol Nicosia i'r cyhoedd am y tro cyntaf ers 34 mlynedd, fel croesfan rhwng y ddwy ran o'r ddinas.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Cofadeilad Eleftheria
* Gymnasiwm Pancyprian
* Mosg Selimiye
* Palas yr Archesgob

## Enwogion

* Alekos Michaelides (1933-2008), gwleidydd
* Ferdi Sabit Soyer (g. 1952), gwleidydd

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Gyprus**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*