# 12 Years a Slave (ffilm)

12 Years a Slave|  |
| Enghraifft o: | ffilm  |
| Lliw/iau | lliw  |
| Gwlad | y Deyrnas Unedig, Unol Daleithiau America  |
| Rhan o | Cofrestr Cenedlaethol Ffilmiau  |
| Dyddiad cyhoeddi | 30 Awst 2013, 8 Tachwedd 2013, 2 Ionawr 2014, 10 Ionawr 2014, 16 Ionawr 2014  |
| Genre | ffilm ddrama, ffilm am berson  |
| Cymeriadau | Solomon Northup, Edwin Epps, Patsey, William Prince Ford, Samuel Bass, James H. Birch  |
| Prif bwnc | caethwasiaeth yn Unol Daleithiau America, hiliaeth  |
| Lleoliad y gwaith | Louisiana, Dinas Efrog Newydd  |
| Hyd | 133 munud  |
| Cyfarwyddwr/wyr | Steve McQueen  |
| Cynhyrchydd/wyr | Brad Pitt, Dede Gardner, Bill Pohlad, Arnon Milchan, Jeremy Kleiner, Anthony Katagas, Steve McQueen  |
| Cwmni cynhyrchu | Plan B Entertainment, Film4 Productions, Regency Enterprises, Summit Entertainment  |
| Cyfansoddwr | Hans Zimmer  |
| Dosbarthydd | InterCom, ProVideo, Netflix  |
| Iaith wreiddiol | Saesneg  |
| Sinematograffydd | Sean Bobbitt  |
| Gwefan |   |
| Sgriptiwr | John Ridley  |
| cost | 187,733,202 $ (UDA)  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0h32y7j  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Ffilm Brydeinig-Americanaidd hanesyddol, sy'n addasiad o'r cofiant o'r un enw gan Solomon Northup, ydy 12 Years a Slave. Mae'r ffilm yma'n cynnwys trais rhywiol.

Rhyddhawyd y ffilm yn 2013 ac mae'n olrhain hanes negro rhydd o Efrog Newydd a herwgipiwyd yn Washington, D.C. yn 1841 ac a werthwyd i gaethwasiaeth. Gweithiodd ar blanhigfa yn nhalaith Louisiana am ddeuddeg mlynedd cyn iddo gael ei ryddhau. Roedd yr argraffiad ysgholheigiadd cyntaf o gofiant Northrup, a gyd-olygwyd gan Sue Eakin a Joseph Logsdon yn 1968, yn olrhain yr hanes gan ddod i'r casgliad fod yr hanes yn hanesddyol gywir.

Dyma'r drydedd ffilm i gael ei chyfarwyddo gan Steve McQueen ac a ysgrifennwyd gan John Ridley. Chwaraeodd Chiwetel Ejiofor y brif rôl sef Northup. Chwaraeodd Michael Fassbender, Benedict Cumberbatch, Paul Dano, Paul Giamatti, Lupita Nyong'o, Sarah Paulson, Brad Pitt a Alfre Woodard rolau cefnogol hefyd. Ffilmiwyd y rhan fwyaf o'r ffilm yn New Orleans, Louisiana, o 27 Mehefin tan 13 Awst, 2012, ar gyllideb o $20 miliwn. Defnyddiwyd pedwar lleoliad hanesyddol sef planhigfeydd antebellum: Felicity, Magnolia, Bocage, a Destrehan. O'r pedwar, Magnolia sydd agosaf i'r blanhigfa lle daliwyd Northup mewn gwirionedd.

Derbyniodd *12 Years a Slave* adolygiadau clodwiw pan gafodd ei ryddhau yn 2013, a chafodd ei enwi'n ffilm y flwyddyn gan nifer o allfeydd cyfryngol. Yn 2014, derbyniodd y ffilm Wobr Golden Globe, a chafodd ei enwebi am naw o Gwobrau'r Acaemi yn cynnwys y Ffilm Orau, y Cyfarwyddwr Gorau i McQueen, yr Actor Gorau i Ejiofor, yr Actor Cefnogol Gorau i Fassbender, a'r Actores Gefnogol Orau i Nyong'o. Cafodd y ffilm ei chydnabod gan British Academy of Film and Television Arts (BAFTA) gyda gwobr y Ffilm Orau yn Chwefror 2014, gyda Ejiofor yn ennill y BAFTA am yr Actor Gorau.

Ymhlith y gwobrau a enillwyd y mae Gwobr yr Academi am Ffilm Orau, Gwobr yr Academi am Actores Gynhaliol Orau, Gwobr yr Academi am Ysgrifennu Gorau, Sgript Addasedig, Dallas-Fort Worth Film Critics Association Award for Best Film.

## Cast

Alfre Woodard ar noson agoriadol *12 Years a Slave*

* Chiwetel Ejiofor fel Solomon Northup
* Lupita Nyong'o fel Patsey
* Michael Fassbender fel Edwin Epps
* Sarah Paulson fel Mary Epps
* Benedict Cumberbatch fel William Ford
* Brad Pitt fel Samuel Bass
* Paul Dano fel John Tibeats
* Adepero Oduye fel Eliza
* Paul Giamatti fel Theophilus Freeman
* Garret Dillahunt fel Armsby
* Scoot McNairy fel Brown
* Taran Killam fel Hamilton
* Chris Chalk fel Clemens Ray
* Michael K. Williams fel Robert
* Liza J. Bennett fel Mistress Ford
* Kelsey Scott fel Anne Northup
* Alfre Woodard fel Mistress Harriet Shaw
* Quvenzhané Wallis fel Margaret Northup
	+ Devyn A. Tyler fel Adult Margaret Northup
* Cameron Zeigler fel Alonzo Northup
* Rob Steinberg fel Parker
* Jay Huguley fel Sheriff Villiere
* Christopher Berry fel James Burch
* Bryan Batt fel Judge Turner
* Bill Camp fel Radburn
* Dwight Henry fel Uncle Abram
* Deneen Tyler fel Phebe
* Ruth Negga fel Celeste

## Cyfarwyddwr

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen ar 9 Hydref 1969 yn Llundain. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1993 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Gelf Chelsea.

Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

* Gwobr Turner
* CBE
* Gwobr yr Academi am Ffilm Orau
* Marchog Faglor
* Gwobr Erasmus

## Derbyniad

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 8.9/10
* 96/100
* 95%
* 8.1/10 (Internet Movie Database)

Ymhlith y gwobrau a enillwyd y mae Gwobr yr Academi am Ffilm Orau, Gwobr yr Academi am Actores Gynhaliol Orau, Gwobr yr Academi am Ysgrifennu Gorau, Sgript Addasedig, Dallas-Fort Worth Film Critics Association Award for Best Film.
Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 187,733,202 $ (UDA).

## Cyfeiriadau