Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Alabama

Alabama|  |
|  |
| Arwyddair | Audemus iura nostra defendere  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | brodorion Alabama  |
| Duration: 1 seconds.0:01 |
| Prifddinas | Montgomery  |
| Poblogaeth | 5,024,279  |
| Sefydlwyd | * 14 Rhagfyr 1819
 |
| Anthem | Alabama, Dixieland Delight  |
| Pennaeth llywodraeth | Kay Ivey  |
| Cylchfa amser | UTC−06:00, Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Gwlad |  UDA |
| Arwynebedd | 135,765 km²  |
| Uwch y môr | 152 metr  |
| Yn ffinio gyda | Florida, Georgia, Tennessee, Mississippi  |
| Cyfesurynnau | 32.7°N 86.7°W  |
| US-AL  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Alabama  |
| Corff deddfwriaethol | Alabama Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Alabama  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Kay Ivey  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o daleithiau deheuol Unol Daleithiau America yw **Alabama**. Mae ganddi arwynebedd o 135,765 cilometr sgwâr . Allan o'r arwynebedd hwn, y canran o ffurfiau dyfrol, megis llynnoedd ac afonydd, yw 3.39% . Poblogaeth y dalaith yw: 5,024,279 (1 Ebrill 2020) .

Lleoliad Alabama yn yr Unol Daleithiau

## Dinasoedd Alabama

Montgomery yw prifddinas Alabama. Y ddinas fwyaf yn y dalaith yw Birmingham a'r ddinas hynaf yw Mobile a sefydlwyd gan gwladychwyr Ffrengig ym 1702.

| 1 | Birmingham | 212,237
 |
| 2 | **Montgomery** | 205,764
 |
| 3 | Mobile | 195,111
 |
| 4 | Huntsville | 180,105
 |
| 5 | Tuscaloosa | 90,468
 |

## Siroedd Alabama

Mae gan Alabama 67 o siroedd.
Yn ôl data Cyfrifiad 2010, poblogaeth gyfartalog 67 sir Alabama yw 71,399, gyda Jefferson County fel y mwyaf poblog (658,466), a Greene County (9,045) y lleiaf poblog.

Siroedd Alabama (map rhyngweithiol)

## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* www.alabama.gov Archifwyd 2012-07-24 yn y Peiriant Wayback

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Alabama**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Califfornia

Califfornia|  |
| Arwyddair | Eureka  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | The Californias  |
| En-us-California.ogg  |
| Prifddinas | Sacramento  |
| Poblogaeth | 39,538,223  |
| Sefydlwyd | * 9 Medi 1850
 |
| Anthem | I Love You, California  |
| Pennaeth llywodraeth | Gavin Newsom  |
| Cylchfa amser | UTC−08:00, Cylchfa Amser y Cefnfor Tawel, America/Los\_Angeles, UTC−07:00  |
| Gefeilldref/i | Osaka  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Lleoliad | Pacific States Region  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 423,970 km²  |
| Uwch y môr | 884 metr  |
| Gerllaw | Y Cefnfor Tawel  |
| Yn ffinio gyda | Oregon, Arizona, Nevada, Baja California  |
| Cyfesurynnau | 37°N 120°W  |
| US-CA  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Corff Talaith Califfornia  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Llywodraethwr Califfornia  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Gavin Newsom  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith ar arfordir gorllewin Unol Daleithiau America yw **Califfornia** (Saesneg: *California*). Califfornia yw'r dalaith fwyaf poblog yn yr Unol Daleithiau. Mae dinasoedd pwysig yn cynnwys Los Angeles, San Francisco, San Diego, San Jose a'r brifddinas Sacramento.

Lleoliad Califfornia yn yr Unol Daleithiau

## Dinasoedd Califfornia

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Los Angeles | 3,845,541
 |
| 2 | San Diego | 1,359,132
 |
| 3 | San Jose | 945,942
 |
| 4 | San Francisco | 808,977
 |
| 5 | Fresno | 505,479
 |
| 6 | **Sacramento** | 500,189
 |
| 7 | Long Beach | 492,682
 |
| 8 | Oakland | 446,901
 |
| 9 | Bakersfield | 333,819
 |

## Hanes

Gwelodd y fforiwr Seisnig, Syr Francis Drake, arfordir Califfornia yn 1579. Rhanbarth Mecsico o 1821 hyd 1846 oedd Califfornia.

Yn ogystal, Gogledd Califfornia yn aml yn cael ei gynnwys mewn gwahanol ddiffiniadau o Dirhëydr, gwlad arfaethedig sy'n cwmpasu'r rhan fwyaf o orllewin Gogledd America.

Cwm Canol, Califfornia
## Oriel

* Pont y Golden Gate
* Afon Mawr, Mendocino
* Arfordir y Big Sur
* Car cablen San Francisco

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Galiffornia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Colorado

Colorado|  |
| Arwyddair | Nil sine numine  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Afon Colorado  |
| En-us-Colorado.ogg  |
| Prifddinas | Denver  |
| Poblogaeth | 5,773,714  |
| Sefydlwyd | * 1 Awst 1876
 |
| Anthem | Where the Columbines Grow, Rocky Mountain High  |
| Pennaeth llywodraeth | Jared Polis  |
| Cylchfa amser | UTC−07:00, America/Denver  |
| Gefeilldref/i | Yamagata  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Mountain States, taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 269,837 km²  |
| Uwch y môr | 2,073 metr  |
| Gerllaw | Afon Colorado, Afon Arkansas, Afon South Platte  |
| Yn ffinio gyda | Wyoming, Nebraska, Kansas, Oklahoma, Mecsico Newydd, Utah, Arizona  |
| Cyfesurynnau | 39°N 105.5°W  |
| US-CO  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Colorado General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Llywodraethwr Colorado  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Jared Polis  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yng ngorllewin Unol Daleithiau America yw **Colorado**.

Llysenw Colorado yw "Talaith y Canmlwyddiant" (Saesneg: *the Centennial State*) am iddi gael ei derbyn i'r undeb ym 1876, can mlynedd ers Datganiad Annibyniaeth yr Unol Daleithiau.

Lleoliad Colorado yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Colorado

| 1 | **Denver** | 619,968
 |
| 2 | Colorado Springs | 416,427
 |
| 3 | Aurora | 325,078
 |
| 4 | Fort Collins | 143,986
 |
| 5 | Lakewood | 142,980
 |
| 6 | Boulder | 100,160
 |
| 7 | Glenwood Springs | 9,053
 |
| 8 | Aspen | 6,658
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) www.colorado.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Colorado**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Indiana

Indiana| Arwyddair | The Crossroads of America  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Indiana Territory  |
| En-us-Indiana.ogg, En-us-indiana.ogg  |
| Prifddinas | Indianapolis  |
| Poblogaeth | 6,785,528  |
| Sefydlwyd | * 11 Rhagfyr 1816
 |
| Anthem | On the Banks of the Wabash, Far Away  |
| Pennaeth llywodraeth | Eric Holcomb  |
| Gefeilldref/i | Tochigi  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 94,321 km²  |
| Uwch y môr | 210 metr  |
| Gerllaw | Llyn Michigan, Afon Ohio  |
| Yn ffinio gyda | Michigan, Illinois, Ohio, Kentucky  |
| Cyfesurynnau | 39.93°N 86.22°W  |
| US-IN  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Indiana  |
| Corff deddfwriaethol | Indiana General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Llywodraethwr Indiana  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Eric Holcomb  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Indiana** yn dalaith yng nghanolbarth yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd ym masn Afon Mississippi. Mae'n *praire* anwastad yn bennaf, gyda llynnoedd rhewlifol yn y gogledd. Mae Afon Indiana yn llifo trwy'r dalaith hon i ymuno ag Afon Mississippi. Cafodd Indiana ei archwilio gan y Ffrancod yn yr 17g. Fe'i ildiwyd gan Ffrainc i Brydain Fawr yn 1763 a chan Brydain i'r Unol Daleithiau yn 1783. Ar ôl rhyfel yn erbyn y bobl brodorol (a amddifadwyd o'u tiroedd) yn 1794, gwelwyd cynnydd yn y boblogaeth. Daeth yn dalaith yn 1816. Indianapolis yw'r brifddinas.

Indiana yn yr Unol Daleithiau

## Siroedd

Ceir 92 o siroedd yn Indiana ac yn eu plith mae 'County Owen', a alwyd ar ôl y milwr Abraham Owen (milwr) (1769-1811). Hanodd ei hen, hen, hen daid a nain (sef Humphrey a Catherine Owen) o Nannau ger Dolgellau.

## Dinasoedd Indiana

| 1 | **Indianapolis** | 829,718
 |
| 2 | Fort Wayne | 253,691
 |
| 3 | Evansville | 117,429
 |
| 4 | South Bend | 101,168
 |
| 5 | Gary | 80,294
 |

## Cyfeiriadau

## Dolennau allanol

* www.in.gov
* Gwefan Saesneg Owen County Archifwyd 2010-06-03 yn y Peiriant Wayback

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Indiana**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Iowa

Iowa|  |
| Arwyddair | Our liberties we prize and our rights we will maintain  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Iowa people  |
| En-us-Iowa.ogg  |
| Prifddinas | Des Moines  |
| Poblogaeth | 3,190,369  |
| Sefydlwyd | * 28 Rhagfyr 1846
 |
| Anthem | The Song of Iowa  |
| Pennaeth llywodraeth | Kim Reynolds  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago, UTC−06:00, UTC−05:00  |
| Gefeilldref/i | Yamanashi  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Midwestern United States, taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 145,746 km²  |
| Uwch y môr | 335 metr  |
| Gerllaw | Afon Missouri, Afon Mississippi, Saylorville Lake  |
| Yn ffinio gyda | Minnesota, Wisconsin, Illinois, Missouri, Nebraska, De Dakota  |
| Cyfesurynnau | 42°N 93°W  |
| US-IA  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Iowa General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | governor of Iowa  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Kim Reynolds  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yn Unol Daleithiau America yw **Iowa** (/ˈaɪəwə/). Enwyd ar ôl yr Iowa, llwyth Americanaidd Brodorol.

Iowa yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Iowa

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Des Moines** | 203,433
 |
| 2 | Cedar Rapids | 126,326
 |
| 3 | Davenport | 99,685
 |
| 4 | Sioux City | 82,684
 |
| 5 | Waterloo | 68,406
 |

## Dolenni allanol

* (Saesneg) www.iowa.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Iowa**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Louisiana

Louisiana|  |
| Arwyddair | Union, Justice, Confidence  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Louis XIV, brenin Ffrainc  |
| En-us-Louisiana.ogg, GT Louisana.ogg  |
| Prifddinas | New Orleans, Baton Rouge  |
| Poblogaeth | 4,657,757  |
| Sefydlwyd | * 30 Ebrill 1812
 |
| Anthem | Give Me Louisiana, You Are My Sunshine, Louisiana My Home Sweet Home  |
| Pennaeth llywodraeth | Jeff Landry  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago, UTC−06:00, UTC−05:00  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 135,382 km²  |
| Uwch y môr | 30 metr  |
| Gerllaw | Gwlff Mecsico, Afon Mississippi, Llyn Pontchartrain, Afon Sabine  |
| Yn ffinio gyda | Texas, Arkansas, Mississippi  |
| Cyfesurynnau | 31°N 92°W  |
| US-LA  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Louisiana  |
| Corff deddfwriaethol | Louisiana State Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Louisiana  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Jeff Landry  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Louisiana** yn dalaith yn ne canolbarth yr Unol Daleithiau, ar lan Gwlff Mecsico, a groesir gan Afon Mississippi; mae delta'r afon yn dominyddu'r gwastediroedd arfordirol yn ne'r dalaith. Yr unig ardal ucheldirol o bwys yw'r ardal o gwmpas Afon Goch yn y gogledd-orllewin. Yr Ewropeiaid cyntaf i lanio yno oedd y Sbaenwyr, ond fe'i hawliwyd gan Ffrainc a'i henwi ar ôl y brenin Louis XIV o Ffrainc yn 1682. Fe'i rhoddwyd i Sbaen yn 1762 ond dychwelwyd i feddiant Ffrainc yn 1800. Roedd Louisiana yn rhan o Bryniant Louisiana gan yr Unol Daleithiau yn 1803. Daeth yn dalaith yn 1812. Cefnogai'r De yn Rhyfel Cartref America. Baton Rouge yw'r brifddinas ac mae New Orleans yn borthladd bwysig ar lan y Mississippi.

Llysenw Louisiana yw "y Dalaith Greol" (Saesneg: *the Creole State*) am ei bod yn gartref i nifer o Greoliaid o dras Ffrengig a Sbaenaidd.

Lleoliad Louisiana yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Louisiana

| 1 | New Orleans | 343,829
 |
| 2 | **Baton Rouge** | 229,553
 |
| 3 | Shreveport | 218,021
 |
| 4 | Lafayette | 120,623
 |
| 5 | Welsh | 3,380
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni Allanol

* (Saesneg) louisiana.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Louisiana**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Maine

Maine|  |
| Arwyddair | Dirigo  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Province of Maine  |
| En-us-Maine.ogg  |
| Prifddinas | Augusta  |
| Poblogaeth | 1,362,359  |
| Sefydlwyd | * 15 Mawrth 1820
 |
| Anthem | State of Maine Song, Ballad of the 20th Maine  |
| Pennaeth llywodraeth | Janet T. Mills  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Massachusetts, taleithiau cyfagos UDA, Lloegr Newydd  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 91,646 km²  |
| Uwch y môr | 180 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd  |
| Yn ffinio gyda | New Hampshire, Québec, Brunswick Newydd  |
| Cyfesurynnau | 45.5°N 69°W  |
| US-ME  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Maine  |
| Corff deddfwriaethol | Maine Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Maine  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Janet T. Mills  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Mae'r erthygl yma'n trafod y dalaith yn yr Unol Daleithiau. Am ystyron eraill, gweler Maine (gwahaniaethu).*
Mae **Maine** yn dalaith yng ngogledd-ddwyrain pellaf yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd ar arfordir Cefnfor Iwerydd. Maine yw'r fwyaf o daleithiau Lloegr Newydd. Mae'n cynnwys ucheldiroedd yn y gogledd-orllewin a'r gorllewin ac iseldiroedd ar hyd yr arfordir a nodweddir gan nifer o faeau. Mae tua 80% o'r dalaith yn goediog ac mae'r boblogaeth yn denau ac eithrio ar yr afordir. Daeth i feddiant Prydain Fawr yn 1763, er bod Ffrainc yn ei hawlio hefyd. Daeth i mewn i'r Undeb fel rhan o Fassachusetss yn 1788 ac yn dalaith ynddi ei hun yn 1820. Augusta yw'r brifddinas.

Lleoliad Maine yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Maine

| 1 | Portland | 66,194
 |
| 2 | Lewiston | 36,592
 |
| 3 | Bangor | 35,473
 |
| 4 | Auburn | 23,055
 |
| 5 | **Augusta** | 19,136
 |

## Dolen allanol

* (Saesneg) www.maine.gov

*
*
*

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Maine**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Maryland

Maryland|  |
|  |
| Arwyddair | Fatti maschii, parole femine  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Henrietta Maria  |
| En-us-Maryland.ogg  |
| Prifddinas | Annapolis  |
| Poblogaeth | 6,177,224  |
| Sefydlwyd | * 28 Ebrill 1788
 |
| Pennaeth llywodraeth | Wes Moore  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd, UTC−05:00, UTC−04:00  |
| Gefeilldref/i | Kanagawa, Jalisco  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, South Atlantic states, Canolbarth yr Iwerydd  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 32,131 km²  |
| Uwch y môr | 105 metr, 350 troedfedd  |
| Gerllaw | Chesapeake Bay, Afon Potomac, Afon Susquehanna, Afon Patuxent, Afon Anacostia, Cefnfor yr Iwerydd  |
| Yn ffinio gyda | Delaware, District of Columbia, Virginia, Gorllewin Virginia, Pennsylvania  |
| Cyfesurynnau | 39°N 76.7°W  |
| US-MD  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Maryland  |
| Corff deddfwriaethol | Maryland General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Llywodraethwr Maryland  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Wes Moore  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Maryland** yn dalaith yn nwyrain yr Unol Daleithiau, ar arfordir Cefnfor Iwerydd. Mae'n ymrannu'n ddwy ardal ddaearyddol; gwastadir arfordirol Cefnfor Iwerydd, a ymrennir yn ei thro gan Fae Chesapeake, ac ardal o ucheldiroedd yn y gogledd a'r gorllewin sy'n rhan o Fryniau'r Alleghenies. Roedd Maryland yn un o 13 talaith gwreiddiol yr Unol Daleithiau. Y Saeson oedd yr Ewropeiaid cyntaf i ymsefydlu yno. Fe'i rhoddwyd ganddynt i George Calvert, Baron 1af Baltimore, yn 1632 ac fe'i henwyd yn Maryland ganddo ar ôl ei wraig Henrietta Maria. Yn ddiweddarach roedd yn lloches i Gatholigion yn ffoi erledigaeth yn Lloegr. Annapolis yw'r brifddinas ac mae Baltimore yn borthladd pwysig.

Lleoliad Maryland yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Maryland

| 1 | Baltimore | 620,961
 |
| 2 | Frederick | 65,239
 |
| 3 | Rockville | 62,476
 |
| 4 | Gaithersburg | 59,933
 |
| 5 | Bowie | 54,727
 |
| 6 | **Annapolis** | 38,394
 |

## Dolenni allanol

* (Saesneg) www.maryland.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Maryland**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Massachusetts

Massachusetts|  |
|  |
| Arwyddair | Ense petit placidam sub libertate quietem  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Great Blue Hill  |
| En-us-Massachusetts.ogg  |
| Prifddinas | Boston  |
| Poblogaeth | 7,029,917  |
| Sefydlwyd | * 6 Chwefror 1788
 |
| Anthem | All Hail to Massachusetts  |
| Pennaeth llywodraeth | Maura Healey  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, Lloegr Newydd  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 27,336 km²  |
| Uwch y môr | 150 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd  |
| Yn ffinio gyda | Rhode Island, Connecticut, Efrog Newydd, Vermont, New Hampshire  |
| Cyfesurynnau | 42.3°N 71.8°W  |
| US-MA  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Commonwealth of Massachusetts  |
| Corff deddfwriaethol | Massachusetts General Court  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Llywodraethwr Massachusetts  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Maura Healey  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith fechan ar arfordir dwyreiniol Unol Daleithiau America yw **Cymanwlad Massachusetts**. Mae'n rhan o Lloegr Newydd. Mae ganddi boblogaeth o 6.4 miliwn o bobl, gyda'r mwyaf yn Lloegr Newydd. Dinas fwyaf a phrifddinas y dalaith yw Boston.

Llysenw Massachusetts yw "Talaith y Bae" (Saesneg: *the Bay State*) sydd yn tarddu o'r hen enw trefedigaethol, Gwladfa Bae Massachusetts.

Lleoliad Massachusetts yn yr Unol Daleithiau

## Hanes

Fe wladychwyd Massachusetts yn yr 17eg ganrif a datblygodd yn gyflym i droi'n un o diriogaethau mwyaf Lloegr Newydd.

Mae Massachusetts hefyd yn enwog am Salem, lle cafodd llawer o fenywod eu llosgi am fod yn wrachod.

Chwaraeodd Massachusetts ran bwysig yn y chwyldro Americanaidd, ac fe ddigwyddodd 'Te Barti Boston' yno, un o ddigwyddiadau cyntaf y chwyldro.

*
*
*
*

## Dinasoedd Massachusetts

| 1 | **Boston** | 617,594
 |
| 2 | Worcester | 181,045
 |
| 3 | Springfield | 153,060
 |
| 4 | Lowell | 106,519
 |
| 5 | Cambridge | 105,162
 |
| 6 | New Bedford | 95,072
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni Allanol

* (Saesneg) www.mass.gov Archifwyd 2012-10-02 yn y Peiriant Wayback
# Nevada

Nevada|  |
| Arwyddair | All For Our Country  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Sierra Nevada  |
| LL-Q1860 (eng)-Back ache-Nevada.wav, En-us-nevada.ogg, En-us-Nevada.ogg, Fr-Nevada.oga  |
| Prifddinas | Carson City  |
| Poblogaeth | 3,104,614  |
| Sefydlwyd | * 31 Hydref 1864
 |
| Anthem | Home Means Nevada  |
| Pennaeth llywodraeth | Joe Lombardo  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Cefnfor Tawel, Cylchfa Amser y Mynyddoedd, America/Los\_Angeles  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 286,380 km²  |
| Uwch y môr | 1,676 metr  |
| Gerllaw | Afon Humboldt, Walker, Pyramid  |
| Yn ffinio gyda | Califfornia, Oregon, Idaho, Utah, Arizona  |
| Cyfesurynnau | 39°N 117°W  |
| US-NV  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Nevada  |
| Corff deddfwriaethol | Nevada Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Nevada  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Joe Lombardo  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yng ngorllewin Unol Daleithiau America yw **Nevada**.

Lleoliad Nevada yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Nevada

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Las Vegas | 583,756
 |
| 2 | Henderson | 257,729
 |
| 3 | North Las Vegas | 216,961
 |
| 4 | Reno | 225,221
 |
| 5 | **Carson City** | 55,274
 |

## Dolen allanol

* (Saesneg) nv.gov

*
*
*

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Nevada**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# New Hampshire

New Hampshire| Arwyddair | Live Free or Die  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Hampshire  |
| En-us-New Hampshire.ogg  |
| Prifddinas | Concord  |
| Poblogaeth | 1,377,529  |
| Sefydlwyd | * 21 Mehefin 1788
 |
| Anthem | Old New Hampshire  |
| Pennaeth llywodraeth | Chris Sununu  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, Lloegr Newydd  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 24,214 km²  |
| Uwch y môr | 305 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd  |
| Yn ffinio gyda | Massachusetts, Vermont, Québec, Maine  |
| Cyfesurynnau | 44°N 71.5°W  |
| US-NH  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of New Hampshire  |
| Corff deddfwriaethol | New Hampshire General Court  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of New Hampshire  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Chris Sununu  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yng ngogledd-ddwyrain yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd yn Lloegr Newydd, yw **New Hampshire** (*Hampshire Newydd*). Mae'n dalaith fryniog gyda nifer o lynnoedd. Mae ardal o iseldiroedd yn gorwedd ar arfordir Cefnfor Iwerydd yn ei chornel dde-ddwyreiniol. Roedd New Hampshire yn un o 13 talaith gwreiddiol yr Unol Daleithiau. Ymsefydlodd y Saeson yno yn 1627 a daeth yn dalaith frenhinol yn 1679. Roedd yn un o'r taleithiau cyntaf i ddatgan annibyniaeth oddi ar Brydain a daeth yn dalaith o'r Unol Daleithiau yn 1788. Concord yw'r brifddinas.

Lleoliad New Hampshire yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd New Hampshire

| 1 | Manchester | 109,565
 |
| 2 | Nashua | 86,494
 |
| 3 | **Concord** | 42,695
 |
| 4 | Dover | 29,987
 |

## Dolen allanol

* (Saesneg) www.nh.gov

*
*
*

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **New Hampshire**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*