Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Dinasoedd dynodedig Japan

Dinasoedd dynodedig Japan
**Dinas dynodedig trwy ordinhâd llywodraeth** (Japaneg: 政令指定都市, *Seirei shitei toshi*), neu **Dinas Dynodedig** (Japaneg: 指定都市, *Shitei toshi*) neu **Dinas Ordinhâd Llywodraeth** (Japaneg: 政令市, *Seirei shi*) yw'r enw a roddir ar ddinas yn Japan sydd â phoblogaeth o dros 500,000 ac sydd wedi ei dynodi gan orchymyn Cabinet Japan o dan Erthygl 252, Adran 19 o dan y Ddeddf Ymreolaeth Lleol.

## Swyddogaeth a gweinyddiaeth

Dirprwyir nifer o swyddogaethau tebyg i'r rhai a weinyddir gan daleithiau Japan i ddinasoedd dynodedig; mewn meysydd megis addysg, gofal cymdeithasol, glanweithdra, trwyddedu busnesau a chynllunio trefol. Fel arfer, datganolir swyddogaethau llai i lywodraeth y ddinas tra caiff penderfyniadau mwy pwysig eu gwneud gan lywodraeth y dalaith. Er enghraifft, gellir trwyddedu clinigau neu fasnachwyr fferyllol gan lywodraeth y ddinas, ond i gael trwydded ar gyfer fferyllfa neu ysbyty rhaid gwneud cais trwy lywodraeth y dalaith.

Rhaid i ddinasoedd dynodedig is-rannu eu hunain i mewn i wardiau (Japaneg: 区, *ku*), pob un a'i swyddfa weinyddol sy'n edrych ar ôl swyddogaethau megis cofrestru trigolion a chasglu treth.

Nid oes un ddinas bellach sydd wedi ei dynodi'n ddinas ddynodedig wedi colli ei statws.

## Rhestr o ddinasoedd dynodedig Japan

**Rhestr Dinasoedd Dynodedig Japan**
| Enw
 | Japaneg
 | Dyddiad dynodiad
 | Rhanbarth
 | Talaith
 | # o wardiau
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Chiba
 | 千葉
 | 1992-04-01
 | Kantō
 | Chiba
 | 6
 |
|  Fukuoka
 | 福岡
 | 1972-04-01
 | Kyūshū
 | Fukuoka
 | 7
 |
|  Hamamatsu
 | 浜松
 | 2007-04-01
 | Chūbu
 | Shizuoka
 | 7
 |
|  Hiroshima
 | 広島
 | 1980-04-01
 | Chūgoku
 | Hiroshima
 | 8
 |
|  Kawasaki
 | 川崎
 | 1972-04-01
 | Kantō
 | Kanagawa
 | 7
 |
| Kitakyūshū
 | 北九州
 | 1963-04-01
 | Kyūshū
 | Fukuoka
 | 7
 |
|  Kobe
 | 神戸
 | 1956-09-01
 | Kansai
 | Hyōgo
 | 9
 |
|  Kyoto
 | 京都
 | 1956-09-01
 | Kansai
 | Kyoto
 | 11
 |
|  Nagoya
 | 名古屋
 | 1956-09-01
 | Chūbu
 | Aichi
 | 16
 |
|  Niigata
 | 新潟
 | 2007-04-01
 | Chūbu
 | Niigata
 | 8
 |
|  Okayama
 | 岡山
 | 2009-04-01
 | Chūgoku
 | Okayama
 | 4
 |
|  Osaka
 | 大阪
 | 1956-09-01
 | Kansai
 | Osaka
 | 24
 |
|  Sagamihara
 | 相模原
 | 2010-04-01
 | Kantō
 | Kanagawa
 | 3
 |
|  Saitama
 | さいたま
 | 2003-04-01
 | Kantō
 | Saitama
 | 10
 |
|  Sakai
 | 堺
 | 2006-04-01
 | Kansai
 | Osaka
 | 7
 |
|  Sapporo
 | 札幌
 | 1972-04-01
 | Hokkaidō
 | Hokkaidō
 | 10
 |
|  Sendai
 | 仙台
 | 1989-04-01
 | Tōhoku
 | Miyagi
 | 5
 |
| Shizuoka
 | 静岡
 | 2005-04-01
 | Chūbu
 | Shizuoka
 | 3
 |
|  Yokohama
 | 横浜
 | 1956-09-01
 | Kantō
 | Kanagawa
 | 18
 |

## Gofynion

* Poblogaeth o 500,000 neu fwy

Er mwyn cyflwyno cais swyddogol rhaid cael caniatâd llywodraethau y ddinas a'r dalaith.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Japan**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Riga

Riga|  |
|  |
| Math | state city of Latvia, dinas Hanseatig, dinas fawr  |
| Enwyd ar ôl | Riga  |
|  |
| Poblogaeth | 595,053, 588,911  |
| Sefydlwyd | * 1201
 |
| Pennaeth llywodraeth | Viesturs Kleinbergs  |
| Cylchfa amser | Amser Haf Dwyrain Ewrop, EET  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Kyiv, Fflorens, Vilnius, Tbilisi  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Latfieg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Latfia  |
| Gwlad |  Latfia |
| Arwynebedd | 304 km², 253.6 km²  |
| Uwch y môr | 6 ±1 metr  |
| Gerllaw | Gwlff Riga, Afon Daugava, Ķīšezers, Buļļupe, Sarkandaugava, Vecdaugava, Jugla Lake, Mazā Daugava, Mīlgrāvis, Mārupīte  |
| Yn ffinio gyda | Jūrmala, Mārupe Municipality, Bwrdeistref Olaine, Ķekava Municipality, Bwrdeistref Salaspils, Ropaži Municipality, Ādaži Municipality, Bwrdeistref Garkalne, Bwrdeistref Carnikava, Bwrdeistref Babīte, Bwrdeistref Mārupe, Bwrdeistref Ķekava, Bwrdeistref Stopiņi  |
| Cyfesurynnau | 56.9475°N 24.1069°E  |
| Cod post | LV-1000  |
| LV-RIX  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Cyngor Dinas Riga  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Viesturs Kleinbergs  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Sefydlwydwyd gan | Albert of Riga  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | 17,648 miliwn €  |
| CMC y pen | 28,943 €  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Castell Riga yn y gaeaf
**Riga** yw prifddinas Latfia a dinas fwyaf y wlad. Mae'n borthladd pwysig ar lan Gwlff Riga yn y Môr Baltig.

Sefydlwyd Urdd Marchogion Livonia yn Riga yn 1201. Yn 1282 daeth yn aelod o'r Cynghrair Hanseatig a thyfodd i fod yn ganolfan fasnach fawr. Aeth dan reolaeth Gwlad Pwyl yn 1581, Sweden yn 1621 ac yna Rwsia yn 1710. Am gyfnod roedd yn brifddinas y Latfia annibynnol rhwng y ddau ryfel byd (1918 - 1940) cyn cael ei meddiannu gan yr Almaenwyr yn yr Ail Ryfel Byd ac wedyn gan y Sofietiaid. Heddiw mae'n brifddinas Latfia annibynnol.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Castell Riga
* Eglwys gadeiriol
* Eglwys Sant Pedr
* Pulvertornis (tŵr)
* Rīgas Pils (Castell Riga)
* Theatr Genedlaethol
* Tŵr Radio a Theledu Riga

## Enwogion

* Sergei Eisenstein (1898-1948), cyfarwyddwr ffilm
* Isaiah Berlin (1909-1997), athronydd
* Gidon Kremer (g. 1947), cerddor
* Mikhail Baryshnikov (g. 1948), dawnswr

## Dolenni allanol

* (Latfieg) Gwefan swyddogol y ddinas

 **Dinasoedd Latfia**[dangos]

|  |  |
| --- | --- |
|
Riga ·Rēzekne ·Valmiera ·Daugavpils ·Jēkabpils ·Jelgava ·Jūrmala ·Liepāja ·Ventspils

 |  |

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Latfia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Brisbane

Brisbane|  |
|  |
| Math | dinas, dinas fawr, prifddinas y dalaith  |
| Enwyd ar ôl | Afon Brisbane  |
|  |
| Poblogaeth | 2,706,966  |
| Sefydlwyd | * 1824
 |
| Cylchfa amser | UTC+10:00  |
| Gefeilldref/i | Dubai, Kobe, Lucknow, Auckland, Shenzhen, Semarang, Kaohsiung, Daejeon, Chongqing, Abu Dhabi, Bangkok, Auckland City, Nice, Cirebon  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Awstralia |
| Arwynebedd | 15,826 km²  |
| Uwch y môr | 0 metr  |
| Cyfesurynnau | 27.4678°S 153.0278°E  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Prifddinas talaith Queensland yng ngogledd-ddwyrain Awstralia yw **Brisbane** (Turrbaleg: *Meanjin*). Dyma'r ddinas fwyaf yn y dalaith, gyda phoblogaeth o tua 1.8 miliwn o bobl. Cafodd Brisbane ei sefydlu ym 1824.

## Chwaraeon

* 'Vulcana Women's Circus', gyda'i bencadlys yn Brisbane, a enwir ar ôl y 'ddynes gref' Gymreig Vulcana.

 **Prifddinasoedd Awstralia**[cuddio]

**Adelaide** (De Awstralia) **·Brisbane** (Queensland) **·Canberra** (Cenedlaethol, a Tiriogaeth Prifddinas Awstralia) **·Darwin** (Tiriogaeth y Gogledd) **·Hobart** (Tasmania) **·Melbourne** (Victoria) **·Perth** (Gorllewin Awstralia) **·Sydney** (De Cymru Newydd)

 **Dinasoedd Queensland**[cuddio]

**Prifddinas**

Brisbane

**Dinasoedd eraill**

Bundaberg **·** Cairns **·** Caloundra **·** Charters Towers **·** Gladstone **·** Gold Coast **·** Hervey Bay **·** Ipswich **·** Logan **·** Mackay **·** Maryborough **·** Mount Isa **·** Rockhampton **·** Thuringowa **·** Toowoomba **·** Townsville

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Queensland**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Haifa

Haifa|  |
|  |
| Math | dinas, bwrdeistref, cyngor dinas, dinas fawr  |
| De-Haifa.ogg  |
| Poblogaeth | 282,831  |
| Sefydlwyd | * 1761
 |
| Pennaeth llywodraeth | Yona Yahav  |
| Cylchfa amser | UTC+2, UTC+03:00  |
| Gefeilldref/i | Marseille, Portsmouth, Erfurt, Hackney, Manila, San Francisco, Suceava, Aalborg, Tref y Penrhyn, Bremen, Antwerp, Mainz, Torino, St Petersburg, Düsseldorf, Rosario, Odesa, Shanghai, Kobe, Boston, Fort Lauderdale, Mannheim, Newcastle upon Tyne, West Hartford, Santo Domingo, Guayaquil, Lexington, Shenzhen, Langley, Novokuznetsk, Palm Desert, Bwrdeistref Aalborg, Bwrdeistref Limassol, Chengdu, Telenești, Monterrey  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Haifa District  |
| Sir | Haifa Subdistrict  |
| Gwlad |  Israel |
| Arwynebedd | 57 km²  |
| Uwch y môr | 475 metr  |
| Cyfesurynnau | 32.8192°N 34.9992°E  |
| Cod post | 33000  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Mayor of Haifa  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Yona Yahav  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

**Haifa** yw trydedd ddinas Israel o ran maint, gyda phoblogaeth o 282,831 (2021). Mae'n gorwedd rhwng Mynydd Carmel a'r môr, ac yma ceir porthladd pwysicaf Israel ar y Môr Canoldir.

Dinas Haifa
## Adeiladau a chofadeiladau

* Prifysgol Haifa (gan Oscar Niemeyer)
* Stadiwm Kiryat Eliezer
* Theatr Haifa

## Enwogion

* Moshe Safdie (g. 1938), pensaer
* Ilan Pappé (g. 1954), hanesydd

## Gefeilldrefi

* Denmarc - Aalborg
* Gwlad Belg - Antwerp
* Yr Almaen - Bremen
* Yr Almaen - Mainz
* Yr Almaen - Düsseldorf
* Yr Almaen - Erfurt
* Ecwador - Guayaquil
* Ffrainc - Marseille
* Japan - Kobe
* Rwsia - St Petersburg
* Tsieina - Shanghai
* Tsieina - Shenzhen
* UDA - San Francisco
* UDA - Boston, Massachusetts
* UDA - Fort Lauderdale
* UDA - West Hartford, Connecticut
* De Affrica - Tref y Penrhyn
* Wcráin - Odesa
* Y Deyrnas Unedig - Portsmouth
* Y Deyrnas Unedig - Hackney
* Y Deyrnas Unedig - Newcastle upon Tyne

|  |
| --- |
|  |

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Israel**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Cádiz

Cádiz|  |
|  |
| Math | bwrdeistref Sbaen  |
|  |
| Prifddinas | Cádiz  |
| Poblogaeth | 109,950  |
| Sefydlwyd | * 11 g CC
 |
| Pennaeth llywodraeth | José María González Santos  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Brest, Tanger, Veracruz, Puebla, Móstoles, Buenos Aires, La Habana, Medway, Montevideo, San Juan, Santos, Dakhla, Indio, Byblos, A Coruña, Ceuta, Huelva, Las Palmas de Gran Canaria, Santa Cruz de Tenerife, Torrevieja, Cartagena, Colombia, Santa Fe de Antioquia, Guaduas, Ambalema, Mariquita, Bogotá, Baltimore, Kobe, Dinas Mecsico, Rio de Janeiro, Callao, Quito  |
| Nawddsant | Our Lady of the Rosary  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Cádiz Notary District, Mancomunidad de Municipios Bahía de Cádiz, Bay of Cádiz  |
| Sir | Talaith Cádiz  |
| Gwlad |  Sbaen |
| Arwynebedd | 12,100,000 m²  |
| Uwch y môr | 11 ±1 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd  |
| Yn ffinio gyda | San Fernando  |
| Cyfesurynnau | 36.535°N 6.2975°W  |
| Cod post | 11000  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | mayor of Cádiz  |
| Pennaeth y Llywodraeth | José María González Santos  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Lleoliad Cádiz yn Sbaen
Dinas a phorthladd yng nghymuned ymreolaethol Andalucía, de-orllewin Sbaen, yw **Cádiz**, sy'n brifddinas Talaith Cádiz. Yn ddinas hanesyddol dros ben, dyma'r ddinas hynaf o ran pobl yn trigo yno'n barhaus.

Mae'r ddinas yn gartref i Forlu Sbaen, yn ogystal â phrifysgol yr ardal a nifer o draethau.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Sbaen**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Terni

Terni|  |
|  |
| Math | tref, dinas, cymuned, dinas fawr  |
|  |
| Poblogaeth | 106,370  |
| Pennaeth llywodraeth | Leopoldo Di Girolamo  |
| Gefeilldref/i | Cartagena, Saint-Ouen-sur-Seine, Prague 8, Dunaújváros, Prag, Kobe  |
| Nawddsant | San Ffolant  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Eidaleg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Talaith Terni, governo di Terni  |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 212.43 km²  |
| Uwch y môr | 130 ±1 metr  |
| Yn ffinio gyda | Acquasparta, Arrone, Colli sul Velino, Labro, Montecastrilli, Montefranco, Narni, Rieti, San Gemini, Spoleto, Stroncone  |
| Cyfesurynnau | 42.560771°N 12.646782°E  |
| Cod post | 05100  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Leopoldo Di Girolamo  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas a chymuned (*comune*) yng nganolbarth yr Eidal yw **Terni**, sy'n brifddinas talaith Terni yn rhanbarth Umbria. Fe'i lleolir yn ne'r rhanbarth ar wastadedd Afon Nera. Saif tua 47 milltir (76 km) i'r gogledd o Rufain a 40 milltir (65 km) i'r de o'r brifddinas ranbarthol, Perugia.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y gymuned boblogaeth o 109,193.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Yr Eidal**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Hyōgo (talaith)

Hyōgo|  |
|  |
| Math | taleithiau Japan  |
| Enwyd ar ôl | Hyōgo Castle  |
|  |
| Prifddinas | Kobe  |
| Poblogaeth | 5,453,392  |
| Sefydlwyd | * 12 Gorffennaf 1868 (明治元年 5月23日)
 |
| Anthem | Hyōgo Kenminka  |
| Pennaeth llywodraeth | Motohiko Saitō  |
| Cylchfa amser | UTC+09:00, amser safonol Japan  |
| Gefeilldref/i | Washington, Crai Khabarovsk, Paraná, Gorllewin Awstralia, Guangdong, Palaw, Hainan  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Japan  |
| Gwlad |  Japan |
| Arwynebedd | 8,400.96 km²  |
| Gerllaw | Môr Japan, Setō Naikai  |
| Yn ffinio gyda | Okayama, Tottori, Kyoto, Osaka, Tokushima  |
| Cyfesurynnau | 34.69125°N 135.18308°E  |
| JP-28  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Hyōgo Prefectural Government  |
| Corff deddfwriaethol | Hyōgo Prefectural Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | governor of Hyōgo Prefecture  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Motohiko Saitō  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith Hyōgo yn Japan
Talaith yn Japan yw **Hyōgo** neu **Talaith Hyōgo** (Japaneg: 兵庫県 Hyōgo-ken), wedi ei lleoli yn rhanbarth Kansai ar ynys Honshū. Prifddinas y dalaith yw dinas Kobe.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Japan**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Cosmopolitan

Cosmopolitan| Enghraifft o: | ffilm  |
| Gwlad | Unol Daleithiau America  |
| Dyddiad cyhoeddi | 2003  |
| Genre | comedi ramantus, drama-gomedi  |
| Lleoliad y gwaith | New Jersey  |
| Cyfarwyddwr/wyr | Nisha Ganatra  |
| Cyfansoddwr | Andrew Lockington  |
| Iaith wreiddiol | Hindi, Saesneg  |
| Sgriptiwr | Sabrina Dhawan  |
| Dynodwyr |

Ffilm drama-gomedi a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Nisha Ganatra yw Cosmopolitan a gyhoeddwyd yn 2003. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Cosmopolitan ac fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn New Jersey. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a Saesneg a hynny gan Sabrina Dhawan.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roshan Seth, Kal Penn, Carol Kane, Madhur Jaffrey a Purva Bedi.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl* sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.

## Cyfarwyddwr

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Nisha Ganatra ar 25 Mehefin 1974 yn Vancouver. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Gelf Tisch, UDA.

## Derbyniad

## Gweler hefyd

Cyhoeddodd Nisha Ganatra nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Ffilm
 | Delwedd
 | Gwlad
 | dyddiad
 |
| --- | --- | --- | --- |
| *Cake* |  | Canada Unol Daleithiau America
 | 2005-01-01
 |
| Chutney Popcorn
 |  | Unol Daleithiau America
 | 1999-01-01
 |
| Cosmopolitan
 |  | Unol Daleithiau America
 | 2003-01-01
 |
| *Double Jeopardy* |  |  |  |
| *eps1.3\_da3m0ns.mp4* |  |  | 2015-07-15
 |
| Fast Food High
 |  | Unol Daleithiau America
 | 2003-01-01
 |
| *Future Man* |  | Unol Daleithiau America
 |  |
| Immer wieder Weihnachten
 |  | Unol Daleithiau America
 | 2013-01-01
 |
| *The Hunters* |  | Unol Daleithiau America
 | 2013-01-01
 |
| *Transparent* |  | Unol Daleithiau America
 |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Amser yr haul

Amser yr haul|  |
| Enghraifft o: | safon amser  |
| Yn cynnwys | solar day  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/01216v  |

Amser sy'n cael ei fesur gan gylchdro'r Ddaear o amgylch yr Haul yw **amser yr haul**.

* **Amser ymddangosol yr haul** yw'r hyn a fesurir trwy arsylwi'r Haul yn uniongyrchol neu gan ddeial haul.

* **Amser cymedrig yr haul** yw'r hyn a fesurir trwy'r mwyafrif o glociau ac oriorau, sef yr amser a fyddai'n cael ei fesur trwy arsylwi ar yr Haul pe bai'n teithio ar gyfradd unffurf trwy gydol y flwyddyn yn hytrach nag ar gyfradd sy'n amrywio trwy'r tymhorau, fel y mae'n ei wneud mewn gwirionedd.

* Y **cymhwysiad amser** yw'r gwahaniaeth rhwng amser ymddangosol yr haul ac amser cymedrig y haul. Gall y gwahaniaeth hwn fod hyd at 16 munud oherwydd yn ystod y flwyddyn mae mudiant ymddangosiadol yr Haul yn erbyn cefndir y sêr yn arafu ac yn cyflymu bob yn ail.

Y cymhwysiad amser – uwchben yr echelin lorwedd bydd deial haul yn ymddangos *yn fuan* o'i gymharu â chloc, ac o dan yr echelin bydd deial haul yn ymddangos *ar ôl*.
## Gweler hefyd

* Amser y sêr

## Cyfeiriadau