Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Chalcolithig

Chalcolithig|  |
| Enghraifft o: | cyfnod archaeolegol  |
| Math | cynhanes  |
| Rhan o | Oes yr Efydd, Oes Newydd y Cerrig  |
| Dechreuwyd | 75 g CC  |
| Daeth i ben | 55 g CC, 2500 (yn y Calendr Iwliaidd) CC  |
| Rhagflaenwyd gan | Oes Newydd y Cerrig  |
| Olynwyd gan | Oes yr Efydd  |
| Lleoliad | Y Dwyrain Canol  |
| Yn cynnwys | Early Chalcolithic, Middle Chalcolithic, Late Chalcolithic, Late Chalcolithic in Greater Mesopotamia, Levantine Chalcolithic, Chalcolithic Europe  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0236w  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

|  |
| --- |
| **Cyfnodau cynhanes** |
| **H** |   La Tène
 |  | Rhaghanes
 |
|   Hallstatt
 |
| **Oes yr Haearn** |
|   Oes ddiweddar yr Efydd
 |  |
|   Oes ganol yr Efydd
 |
|   Oes gynnar yr Efydd
 |
| **Oes yr Efydd** |
|     Chalcolithig
 |  |  |
|   Neolithig
 | Cynhanes
 |
| Mesolithig
 |
| **P** |     Paleolithig Uchaf
 |  |
|     Paleolithig Canol
 |
|     Paleolithig Isaf
 |
|   Hen Oes y Cerrig
 |
| **Oes y Cerrig** |

Mae cyfnod y **Chalcolithig** (Groeg: *khalkos* + *lithos* 'carreg gopr') neu **Oes y Copr** (a elwir hefyd yn **Eneolithig** (**Aeneolithig**)), yn gam yn natblygiad diwylliant y ddynolryw a welodd ymddangosiad graddol yr offer metel cyntaf a ddefnyddid ochr yn ochr ag offer carreg. Mae'r term(au) a'i ddefnydd gan archaeolegwyr yn amrywio'n fawr.

Yn draddodiadol mae llenyddiaeth archaeoleg Ewropeaidd yn osgoi defnyddio'r term 'chalcolithig' (gan ddefnyddio'r term 'Oes y Copr' yn ei le), tra bod archaeolegwyr yn y Dwyrain Canol ar y llaw arall yn ei ddefnyddio'n rheolaidd. Y rheswm am hynny yw bod y chalcolithig wedi dechrau'n gynharach o lawer yn yr ardal honno, tra bod y newid o'r cyfnod chalcolithig byr a gafwyd yn Ewrop i Oes yr Efydd yn llawer mwy sydyn (am fod y dechnoleg newydd wedi dod i Ewrop o'r Dwyrain Canol).

Mae'r cyfnod yn un o drawsnewid rhwng y Neolithig (Oes y Cerrig) ac Oes yr Efydd, sy'n gorwedd y tu allan i'r hen system tair oes ar gyfer Cynhanes. Ymddengys fod pobl yn araf i ddefnyddio copr, efallai'n bennaf am ei bod yn fetel gymharol brin a meddal, a'i bod wedi cael ei chymysgu gyda thun a metelau eraill yn gynnar iawn; ffaith sy'n ei gwneud hi'n anodd i wahaniaethu rhwng y gwahanol diwylliannau Chalcolithig a'u dosbarthu'n drefnus.

Y canlyniad yw bod y term yn tueddu i gael ei ddefnyddio mewn rhai lleoedd yn unig, yn bennaf yn ne-ddwyrain Ewrop a gorllewin a chanolbarth Asia (o tua'r 4ydd milenniwm CC ymlaen). Fe'i defnyddir weithiau i ddisgrifio rhai o wareiddiaid yr Amerig yn y cyfnod yn union cyn dyfodiad yr Ewropeiaid yn ogystal.

O 4300 i 3200 CC yn y cyfnod Chalcolithig, mae Gwareiddiad Dyffryn Indus yn dangos cyfatebiaethau ceramig gyda diwylliannau cynnar de Tyrcmenistan a gogledd Iran, sy'n awgrymu teithio a masnachu ar raddfa sylweddol.

## Cyfeiriadau
# Oes yr Efydd

|  |
| --- |
| **Cyfnodau cynhanes** |
| **H** |   La Tène
 |  | Rhaghanes
 |
|   Hallstatt
 |
| **Oes yr Haearn** |
|   Oes ddiweddar yr Efydd
 |  |
|   Oes ganol yr Efydd
 |
|   Oes gynnar yr Efydd
 |
| **Oes yr Efydd** |
|     Chalcolithig
 |  |  |
|   Neolithig
 | Cynhanes
 |
| Mesolithig
 |
| **P** |     Paleolithig Uchaf
 |  |
|     Paleolithig Canol
 |
|     Paleolithig Isaf
 |
|   Hen Oes y Cerrig
 |
| **Oes y Cerrig** |

Cyfnod sydd yn dilyn Oes y Cerrig mewn llawer o wledydd pan ddefnyddid y metel efydd oedd **Oes yr Efydd** a gamenwir yn ‘Yr Oes Efydd’ weithiau yn Gymraeg. Ar ôl Oes yr Efydd daeth Oes yr Haearn.

Mae efydd yn aloi o gopr. Arfau rhyfel ac offer ydyw'r rhan fwayf o olion y cyfnod hwn, ond mae nifer o arteffactau defodol wedi goroesi hefyd.

## Oes yr Efydd ym Mhrydain

Cleddyf efydd
Mae'n debyg y dechreuodd Oes yr Efydd tua 2200 CC a daeth i ben tua 700 CC. Yn ystod y cyfnod hwn daeth pobl newydd o gyfandir Ewrop i Brydain ac mewn canlyniad newidiodd diwylliant Prydain yn gymharol gyflym. Roedd yr hinsawdd yn gwaethygu ar yr un pryd â'r bobl yn y dyffrynnoedd yn magu anifeiliaid a gwelwyd twf yn yr economi. Ar yr un pryd cafodd llawer o goed eu cymynu.

Daeth llawer o dun Ewrop o Gernyw a llawer o gopr o Gymru, yn bennaf o Ben y Gogarth. Yn ne Lloegr datblygodd diwylliant cyfoethog iawn, y diwylliant Wessex a daeth strwythur cymdeithas yn fwy cymhleth.

Chwarel gopr Pen y Gogarth, ger Llandudno
Yn groes i'r arfer y Neolithig, gyffredin, cafodd pobl eu claddu'n unigol; cyn Oes yr Efydd roedd tuedd i'w claddu gyda'i gilydd. Gellir gweld olion o'r cyfnod hwn ym Moel Eithinen, un o Fryniau Clwyd.

## Gweler hefyd

* Oes yr Efydd yng Nghymru
* Diwylliant y Meysydd Wrnau
* Dyn Brymbo
# Maes Awyr Rhyngwladol Hong Cong

Maes Awyr Rhyngwladol Hong Cong|  |
| Math | maes awyr rhyngwladol, artificial island airport, erodrom traffig masnachol  |
| Enwyd ar ôl | Hong Cong  |
|  |
| Agoriad swyddogol | 6 Gorffennaf 1998  |
| Cylchfa amser | Asia/Hong\_Kong  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | dosbarth o ysysoedd (uned weinyddol)  |
| Gwlad |  Hong Cong |
| Uwch y môr | 28 troedfedd  |
| Cyfesurynnau | 22.30889°N 113.91444°E  |
| Nifer y teithwyr | 39,491,000  |
| Rheolir gan | Airport Authority Hong Kong  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Maes Awyr Rhyngwladol Hong Cong** ar ynys Chek Lap Kok.

Côd IATA y maes awyr yw HKG, a chôd ICAO yw VHHH. Agorwyd y maes awyr ar 6 Gorffennaf 1998. Mae'n 34 cilomedr o ganol ddinas Hong Cong. Mae rheilffordd yn mynd i'r ddinas, a bysiau i'r ddinas a thir mawr Tsieina.

Disodlwyd Maes Awyr Kai Tak,ar lannau harbwr Hong Cong, gan yr un presennol.

## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* Gwefan y maes awyr
# Ynys Lantau

Ynys Lantau|  |
| Math | ynys  |
|  |
| Poblogaeth | 105,526  |
| Cylchfa amser | UTC+08:00  |
| Daearyddiaeth |
| Lleoliad | New Territories  |
| Sir | dosbarth o ysysoedd (uned weinyddol), Tsuen Wan District  |
| Gwlad | Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Arwynebedd | 146.38 km²  |
| Uwch y môr | 934 metr  |
| Gerllaw | Môr De Tsieina  |
| Cyfesurynnau | 22.2706°N 113.9528°E  |
| Hyd | 27 cilometr  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Hong Cong; mae Ynys Lantau yr un goch
**Ynys Lantau** (Mandarin: 大嶼山) yw'r ynys fwyaf yn Hong Cong, sydd wedi'i lleoli ar aber Afon Perl.Tan yn ddiweddar, roedd yr ynys yn gartref i sawl pentref pysgotwyr, megis Mui Wo, Tai O, Tong Fuk a Sha Lo Wan. Erbyn hyn, mae datblygiadau mawr wedi 'u cwblhau, gan gynnwys Maes Awyr Rhyngwladol Hong Cong a gwbwlhawyd ym 1998, Disneyland Hong Cong yn 2005, a thref newydd Tung Chung yn ymyl y maes awyr.

Mynydd Lantau a'r Bwda Mawr
Mae Mynachdy Po Lin yn un o sawl mynachdy ar Ynys Lantau, ac yn sefyll wrth ochr y Bwda Mawr Tian Tan. Adeiladwyd y Bwda Mawr ym 1993; mae'n 34 metr o uchder a chymerodd 12 mlynedd i'w adeiladu. Ceir 268 o risiau yn arwain ato.

Tai O
Tai ar byst, Tai O

## Hanes

Mae'r ynys wedi bod yn bwysig trwy hanes oherwydd ei lleoliad ar aber Afon Perl, ac mae archaeologwyr wedi darganfod olion o Oes Newydd y Cerrig. Adeiladwyd caer yn ystod y 12g i rwystro smyglwyr.
Daeth masnachwyr o Bortwgal i Tai O, ond gadawsant ar ôl rhyfeloedd rhwng Tsieina a Phortugal ym 1521 a 1522. Adeiladwyd teml, erbyn hyn Teml Hau Wong, yn Tai O ym 1699.

Mynachdy Po Lin
Adeiladwyd caer yn wynebu'r môr ar ben de orllewinol yr ynys ym 1729. Yn ystod y 18g daeth yr ynys yn gartref i fôr-ladron, ond o'r diwedd daethont yn rhan o lynges Tsieina.

Sefydlwyd gwersyllfa ym Mae Silvermine yn y 1960au, i roi cyfle i blant tlawd gael gwyliau yn yr awyr iach. Erbyn hyn, roedd gwasanaethau fferi rhwng Ynys Hong Cong a Bae Silvermine a Mui Wu wedi agor.

## Cludiant

Mae rheilffyrdd MTI yn cysylltu'r ynys i'r tir mawr ac i Ynys Hong Cong a hefyd ffordd, y Cysyllt Lantau.

Yn cysylltu'r arfordir efo ucheldir yr ynys ceir car cablen Ngong Ping 360, adeiladwyd yn 2006, yn hwyluso'r daith i Fynachdy Po Lin a'r Bwda Mawr.
Mae gwasanaeth fferi rheolaidd rhwng Ynys Hong Cong a'r ynys a gwasanaethau bysiau hefyd.

## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* Gwefan yr ynys
# Fferïau Star, Hong Cong

Fferi Star yn gadael Tsimshatsui
Mae **Fferïau Star** yn croesi harbwr Hong Cong rhwng Tsimshatsui, Cowloon ac Ynys Hong Cong yn cyrraedd Central neu Wanchai. Mae hefyd taith harbwr sydd yn cynnwys y 3 lleoliad.

## Hanes

Dechreuwyd y wasanaeth fferi gan Dorabjee Naorojee Mithaiwala ym 1880. cogydd Parsï, ar ei gwch stêm, ‘Morning Star’.Enw ei gwmni oedd Cwmni Fferi Cowloon, ac aeth y fferi o Gei Pedders i Tsimshatsui. Erbyn 1890, roedd ganddo 4 cwch.

Dros y 10 mlynedd nesaf, prynwyd y cychod gan Sir Catchick Paul Chater, a daeth Gwmni Fferïau Star yn gwmnicyhoeddus ym Mai 1898. Roedd gan y cychod i gyd enwau sydd yn cynnwys y gair ‘Star’. Its name derives from the ferries, which all bore the name “Star”. Lansiwyd y daith o gwmpas yr harbwr yn 2003.

## Cyfeiriadau
# Rhanbarthau gwleidyddol Gweriniaeth Pobl Tsieina

Mae Gweriniaeth Pobl Tsieina wedi ei rhannu yn nifer o unedau gweinyddol gwahanol:

* 4 talaith ddinesig (市, shi)
* 23 talaith (省, sheng)
* 5 Rhanbarth hunanlywodraethol (自治区, zizhiqu)
* 2 Ardal Arbennig (特别行政区, tebie xingzhengqu)

## Taleithiau dinesig

* Beijing
* Shanghai
* Tianjin
* Chongqing

## Taleithiau, gyda'u prifddinasoedd

|  |  |
| --- | --- |
| * Anhui - Hefei
* Fujian - Fuzhou
* Gansu - Lanzhou
* Guangdong - Guangzhou
* Guizhou - Guiyang
* Hainan - Haikou
* Hebei - Shijiazhuang
* Heilongjiang - Harbin
* Henan - Zhengzhou
* Hubei - Wuhan
* Hunan - Changsha
* Jiangsu - Nanjing
* Jiangxi - Nanchang
* Jilin - Changchun
* Liaoning - Shenyang
* Qinghai - Xining
* Shaanxi - Xi'an
* Shandong - Jinan
* Shanxi - Taiyuan
* Sichuan - Chengdu
* (Taiwan - Taibei) (yn annibynnol ar lywodraeth GPT *de facto*)
* Yunnan - Kunming
* Zhejiang - Hangzhou
 | Rhanbarthau gweinyddol Tsieina |

## Rhanbarthau hunanlywodraethol, gyda'u prifddinasoedd

* Mongolia Fewnol (Neimenggu, Nei Mongol) - Hohhot
* Guangxi (Rhanbarth Ymreolaethol Guangxi Zhuang) - Nanning
* Ningxia - Yinchuan
* Xinjiang - Ürümqi
* Rhanbarth Ymreolaethol Tibet (Xizang) - Lhasa (gweler hefyd: Tibet)

## Rhanbarthau Gweinyddol Arbennig

* Hong Cong (Xianggang)
* Macau (Aomen)

|  | Israniadau gweinyddol Gweriniaeth Pobl Tsieina |
| --- | --- |
| Taleithiau
 | Anhui • Fujian • Gansu • Guangdong • Guizhou • Hainan • Hebei • Heilongjiang • Henan • Hubei • Hunan • Jiangsu • Jiangxi • Jilin • Liaoning • Qinghai • Shaanxi • Shandong • Shanxi • Sichuan • Yunnan • Zhejiang
 |
| Taleithiau dinesig
 | Beijing • Chongqing • Shanghai • Tianjin
 |
| Rhanbarthau ymreolaethol
 | Guangxi • Mongolia Fewnol • Ningxia • Tibet • Xinjiang
 |
| Rhanbarthau Gweinyddol Arbennig
 | Hong Cong • Macau
 |
# Anhui

Anhui|  |
| Math | talaith Tsieina  |
|  |
| Prifddinas | Hefei  |
| Poblogaeth | 60,300,000, 59,500,510, 61,027,171  |
| Pennaeth llywodraeth | Li Guoying, Wang Qingxian  |
| Cylchfa amser | UTC+08:00  |
| Gefeilldref/i | Kōchi  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Gwlad |  Tsieina |
| Arwynebedd | 139,000 km²  |
| Yn ffinio gyda | Henan, Shandong, Jiangsu, Zhejiang, Jiangxi, Hubei  |
| Cyfesurynnau | 31.8333°N 117°E  |
| CN-AH  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Pobl Dalaith Anhui  |
| Corff deddfwriaethol | Q55716265  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Li Guoying, Wang Qingxian  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | 3,868,060 miliwn ¥  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o daleithiau Gweriniaeth Pobl Tsieina yw **Anhui** (Tsieinëeg: 安徽省; pinyin: *Ānhuī Shěng*), Saif yn nwyrain y wlad, yn cynnwys rhan o ddalgylch afon Yangtze ac afon Huai. Roedd y boblogaeth yn 2004 yn 64,610,000. Prifddinas y dalaith yw Hefei.

Saw'r enw "Anhui" o enwau dwy ddinas yn rhan ddeheuol y dalaith, Anqing a Huizhou (Huangshan heddiw). Sefydlwyd y dalaith yn y 17g.

|  | Israniadau gweinyddol Gweriniaeth Pobl Tsieina |
| --- | --- |
| Taleithiau
 | Anhui • Fujian • Gansu • Guangdong • Guizhou • Hainan • Hebei • Heilongjiang • Henan • Hubei • Hunan • Jiangsu • Jiangxi • Jilin • Liaoning • Qinghai • Shaanxi • Shandong • Shanxi • Sichuan • Yunnan • Zhejiang
 |
| Taleithiau dinesig
 | Beijing • Chongqing • Shanghai • Tianjin
 |
| Rhanbarthau ymreolaethol
 | Guangxi • Mongolia Fewnol • Ningxia • Tibet • Xinjiang
 |
| Rhanbarthau Gweinyddol Arbennig
 | Hong Cong • Macau
 |

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Tsieina**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
 **Dinasoedd Anhui**[cuddio]

Hefei ·Wuhu ·Bengbu ·Huainan ·Ma'anshan ·Huaibei ·Tongling ·Anqing ·Huangshan ·Chuzhou ·Fuyang ·Suzhou ·Lu'an ·Bozhou ·Chizhou ·Xuancheng
# Fujian

Fujian|  |
| Math | talaith Tsieina  |
|  |
| Prifddinas | Fuzhou  |
| Poblogaeth | 41,540,086  |
| Pennaeth llywodraeth | Su Shulin, Zhao Long  |
| Cylchfa amser | UTC+08:00  |
| Gefeilldref/i | Nagasaki, Okinawa  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | De-ddwyrain Tsieina  |
| Sir | Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Gwlad |  Tsieina |
| Arwynebedd | 121,400 km²  |
| Yn ffinio gyda | Zhejiang, Jiangxi, Guangdong  |
| Cyfesurynnau | 25.9°N 118.3°E  |
| CN-FJ  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Pobl Dalaith Fujian  |
| Corff deddfwriaethol | Fujian Provincial People's Congress  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Su Shulin, Zhao Long  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | 4,390,390 miliwn ¥  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o daleithiau Gweriniaeth Pobl Tsieina yw **Fujian** (Tsieinëeg: 福建省; pinyin: *Fújiàn Shěng*), hefyd **Hokkien**. Saif yn ne-ddwyrain y wlad ger yr arfordir, gyferbyn ag ynys Taiwan yr ochr draw i Gulfor Taiwan.

Daw enw'r dalaith o enwau dwy ddinas ynddi, Fuzhou, prifddinas y dalaith, a Jian'ou. Roedd ei phoblogaeth yn 2002 yn 34,660,000. Ystyrir fod ynysoedd Quemoy a Matsu yn rhan o Fujian, ond maent dan reolaeth Gweriniaeth Tsieina (Taiwan).

|  | Israniadau gweinyddol Gweriniaeth Pobl Tsieina |
| --- | --- |
| Taleithiau
 | Anhui • Fujian • Gansu • Guangdong • Guizhou • Hainan • Hebei • Heilongjiang • Henan • Hubei • Hunan • Jiangsu • Jiangxi • Jilin • Liaoning • Qinghai • Shaanxi • Shandong • Shanxi • Sichuan • Yunnan • Zhejiang
 |
| Taleithiau dinesig
 | Beijing • Chongqing • Shanghai • Tianjin
 |
| Rhanbarthau ymreolaethol
 | Guangxi • Mongolia Fewnol • Ningxia • Tibet • Xinjiang
 |
| Rhanbarthau Gweinyddol Arbennig
 | Hong Cong • Macau
 |

 **Dinasoedd Fujian**[cuddio]

Changle ·Fuding ·Fuzhou ·Jian'ou ·Jinjiang ·Longhai ·Nanping ·Shaowu ·Shishi ·Xiamen
# Gansu

Gansu|  |
| Math | talaith Tsieina  |
|  |
| Prifddinas | Lanzhou  |
| Poblogaeth | 25,575,254, 25,019,831  |
| Sefydlwyd | * 1929
 |
| Pennaeth llywodraeth | Ren Zhenhe  |
| Cylchfa amser | UTC+08:00  |
| Gefeilldref/i | Akita  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Gogledd Orllewin Tsieina  |
| Sir | Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Gwlad |  Tsieina |
| Arwynebedd | 454,000 km²  |
| Yn ffinio gyda | Xinjiang, Mongolia Fewnol, Qinghai, Sichuan, Shaanxi, Ningxia  |
| Cyfesurynnau | 38°N 102°E  |
| CN-GS  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Q97348031  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Ren Zhenhe  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | 901,670 miliwn ¥  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yng ngogledd-orllewin Gweriniaeth Pobl Tsieina yw **Gansu** (Tsieinëeg syml: 甘肃省; Tsieinëeg draddodiadol: 甘肅省; pinyin: *Gānsù Shěng*). Saif rhwng Qinghai, Mongolia Fewnol ac Ucheldir Huangtu, ac mae'n ffinio ar Mongolia yn y gogledd. Llifa'r afon Huang He trwy ran ddeheuol y dalaith, tra mae Anialwch y Gobi yn ffurfio rhan fawr o'r gogledd.

Roedd y boblogaeth yn 2002 yn 25,930,000. Y brifddinas yw Lanzhou; mae Baiyin hefyd yn ddinas bwysig. Mae canol daearyddol Tsieina o fewn y dalaith. Ffurfia'r Tsineaid Han 91% o'r boblogaeth, tra mae grwpiau ethnig eraill yn cynnwys yr Hui (5%), Tibetiaid (2%) a'r Dongxiang (2%).

|  | Israniadau gweinyddol Gweriniaeth Pobl Tsieina |
| --- | --- |
| Taleithiau
 | Anhui • Fujian • Gansu • Guangdong • Guizhou • Hainan • Hebei • Heilongjiang • Henan • Hubei • Hunan • Jiangsu • Jiangxi • Jilin • Liaoning • Qinghai • Shaanxi • Shandong • Shanxi • Sichuan • Yunnan • Zhejiang
 |
| Taleithiau dinesig
 | Beijing • Chongqing • Shanghai • Tianjin
 |
| Rhanbarthau ymreolaethol
 | Guangxi • Mongolia Fewnol • Ningxia • Tibet • Xinjiang
 |
| Rhanbarthau Gweinyddol Arbennig
 | Hong Cong • Macau
 |

 **Dinasoedd Gansu**[cuddio]

Dongpo ·Fuquan ·Guiyang ·Leizhuang ·Lijiawan ·Liupanshui
# Guizhou

Guizhou|  |
| Math | talaith Tsieina  |
|  |
| Prifddinas | Guiyang  |
| Poblogaeth | 38,562,148  |
| Pennaeth llywodraeth | Li Bingjun  |
| Cylchfa amser | UTC+08:00  |
| Gefeilldref/i | Suceava  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Gwlad |  Tsieina |
| Arwynebedd | 176,167 km²  |
| Yn ffinio gyda | Sichuan, Yunnan, Guangxi, Hunan, Chongqing  |
| Cyfesurynnau | 26.8°N 106.8°E  |
| CN-GZ  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | People's Government of Guizhou Province  |
| Corff deddfwriaethol | Q106037617  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Li Bingjun  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yn rhan ddeheuol Gweriniaeth Pobl Tsieina yw **Guizhou** (Tsieinëeg syml: 贵州省; Tsieinëeg draddodiadol: 貴州省; pinyin: *Guìzhōu Shěng*). Roedd y boblogaeth yn 2002 tua 38 miliwn. Y brifddinas yw Guiyang.

Er bod Tsineaid Han yn y mwyafrif, mae 37% o'r boblogaeth yn perthyn i grwpiau ethnig eraill, yn cynnwys yr Yao, Miao, Yi, Qiang, Dong, Zhuang, Buyi, Bai, Tujia, Gelao a'r Shui.

|  | Israniadau gweinyddol Gweriniaeth Pobl Tsieina |
| --- | --- |
| Taleithiau
 | Anhui • Fujian • Gansu • Guangdong • Guizhou • Hainan • Hebei • Heilongjiang • Henan • Hubei • Hunan • Jiangsu • Jiangxi • Jilin • Liaoning • Qinghai • Shaanxi • Shandong • Shanxi • Sichuan • Yunnan • Zhejiang
 |
| Taleithiau dinesig
 | Beijing • Chongqing • Shanghai • Tianjin
 |
| Rhanbarthau ymreolaethol
 | Guangxi • Mongolia Fewnol • Ningxia • Tibet • Xinjiang
 |
| Rhanbarthau Gweinyddol Arbennig
 | Hong Cong • Macau
 |

 **Dinasoedd Guizhou**[cuddio]

Fuquan ·Guiyang ·Liupanshui ·Zunyi ·Anshun ·Bijie ·Tongren
# Hainan

Hainan|  |
| Math | talaith Tsieina, is-adran weinyddol gwlad lefel gyntaf  |
|  |
| Prifddinas | Haikou  |
| Poblogaeth | 9,171,300, 8,671,518, 10,081,232  |
| Pennaeth llywodraeth | Shen Xiaoming, Feng Fei  |
| Cylchfa amser | UTC+08:00  |
| Gefeilldref/i | Phuket, Hyōgo, Prince Edward Island, Newcastle upon Tyne  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | South China  |
| Sir | Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Gwlad |  Tsieina |
| Arwynebedd | 33,920 km²  |
| Uwch y môr | 1,840 metr  |
| Gerllaw | Môr De Tsieina  |
| Yn ffinio gyda | Guangxi, Guangdong, y Philipinau, Fietnam, Indonesia, Brwnei, Maleisia  |
| Cyfesurynnau | 20.0334°N 110.324°E  |
| CN-HI  |
| Hyd | 156 cilometr  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Hainan Provincial People's Congress  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Shen Xiaoming, Feng Fei  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | 553,240 miliwn ¥  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Ynys a thalaith yn ne-ddwyrain Gweriniaeth Pobl Tsieina yw **Hainan** (Tsieinëeg: 海南省; pinyin: *Hǎinán Shěng*). Mae Culfor Hainan yn ei gwahanu o'r tir mawr. Gydag arwynebedd o 33.920 km², hi yw'r lleiaf o daleithiau Tsieina. Roedd y boblogaeth yn 2002 yn 8.030.000, gyda'r mwyafrif o'r rhain yn Tsineaid Han. Y trigolion brodorol yw'r Li, ac roedd tua 1.1 miliwn ohonynt hwy yn 2002.

Prifddinas a dinas fwyaf yr ynys yw Haikou. Y copa uchaf yw Wuzhi Shan (1,867 medr).

|  | Israniadau gweinyddol Gweriniaeth Pobl Tsieina |
| --- | --- |
| Taleithiau
 | Anhui • Fujian • Gansu • Guangdong • Guizhou • Hainan • Hebei • Heilongjiang • Henan • Hubei • Hunan • Jiangsu • Jiangxi • Jilin • Liaoning • Qinghai • Shaanxi • Shandong • Shanxi • Sichuan • Yunnan • Zhejiang
 |
| Taleithiau dinesig
 | Beijing • Chongqing • Shanghai • Tianjin
 |
| Rhanbarthau ymreolaethol
 | Guangxi • Mongolia Fewnol • Ningxia • Tibet • Xinjiang
 |
| Rhanbarthau Gweinyddol Arbennig
 | Hong Cong • Macau
 |

 **Dinasoedd Hainan**[cuddio]

Baoting ·Dongfang ·Haikou ·Nada ·Sanya
# Hebei

Hebei|  |
| Math | talaith Tsieina  |
|  |
| Prifddinas | Shijiazhuang  |
| Poblogaeth | 74,610,235  |
| Pennaeth llywodraeth | Xu Qin, Wang Zhengpu  |
| Cylchfa amser | UTC+08:00  |
| Gefeilldref/i | Nagano  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Gogledd Tsieina  |
| Sir | Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Gwlad |  Tsieina |
| Arwynebedd | 187,240 km²  |
| Yn ffinio gyda | Beijing, Tianjin, Shanxi, Henan, Shandong, Mongolia Fewnol, Liaoning, Ulanqab, Xilingol League, Datong, Xinzhou, Yangquan, Jinzhong, Changzhi, Anyang, Liaocheng, Puyang, Dezhou, Binzhou, Chaoyang, Huludao, Chifeng  |
| Cyfesurynnau | 38.0422°N 114.5086°E  |
| CN-HE  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Hebei Provincial People's Congress  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Xu Qin, Wang Zhengpu  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | 3,620,690 miliwn ¥, 4,039,130 miliwn ¥  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yn nwyrain Gweriniaeth Pobl Tsieina yw **Hebei** (Tsieinëeg: 河北省; pinyin: *Héběi Shěng*). Saif rhwng Beijing a Taiyuan. Roedd y boblogaeth yn 2002 yn 67,350,000, a'r brifddinas yw Shijiazhuang.

Ystyr yr enw yw "i'r gogledd o afon Huang He".

|  | Israniadau gweinyddol Gweriniaeth Pobl Tsieina |
| --- | --- |
| Taleithiau
 | Anhui • Fujian • Gansu • Guangdong • Guizhou • Hainan • Hebei • Heilongjiang • Henan • Hubei • Hunan • Jiangsu • Jiangxi • Jilin • Liaoning • Qinghai • Shaanxi • Shandong • Shanxi • Sichuan • Yunnan • Zhejiang
 |
| Taleithiau dinesig
 | Beijing • Chongqing • Shanghai • Tianjin
 |
| Rhanbarthau ymreolaethol
 | Guangxi • Mongolia Fewnol • Ningxia • Tibet • Xinjiang
 |
| Rhanbarthau Gweinyddol Arbennig
 | Hong Cong • Macau
 |

 **Dinasoedd Hebei**[cuddio]

Chengde ·Dingzhou ·Gaobeidian ·Hengshui ·Luquan ·Qian'an ·Qinhuangdao ·Renqiu ·Shenzhou ·Shijiazhuang ·Tangshan
# Henan

Henan|  |
| Math | talaith Tsieina  |
| Zh-Henan.ogg  |
| Prifddinas | Zhengzhou  |
| Poblogaeth | 94,130,000, 94,360,000, 94,800,000, 95,320,000, 95,590,000, 96,050,000, 99,365,519  |
| Sefydlwyd | * 1949
 |
| Pennaeth llywodraeth | Wang Kai  |
| Cylchfa amser | UTC+08:00  |
| Gefeilldref/i | Mie, Manitoba, Newcastle upon Tyne  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Gwlad |  Tsieina |
| Arwynebedd | 167,000 km²  |
| Yn ffinio gyda | Shandong, Hebei, Shanxi, Shaanxi, Hubei, Anhui  |
| Cyfesurynnau | 33.9°N 113.5°E  |
| CN-HA  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Q11141631  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Wang Kai  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | 5,499,710 miliwn ¥, 5,888,740 miliwn ¥  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yng nghanolbarth Gweriniaeth Pobl Tsieina yw **Henan** (Tsieinëeg: 河南省; pinyin: *Hénán Shěng*). Ystyr yr enw yw "i'r de o afon Huang He".

Roedd y boblogaeth yn 2002 yn 96,130,000; mae ymhlith taleithiau mwyaf poblog Tsieina. Y brifddinas yw Zhengzhou.

|  | Israniadau gweinyddol Gweriniaeth Pobl Tsieina |
| --- | --- |
| Taleithiau
 | Anhui • Fujian • Gansu • Guangdong • Guizhou • Hainan • Hebei • Heilongjiang • Henan • Hubei • Hunan • Jiangsu • Jiangxi • Jilin • Liaoning • Qinghai • Shaanxi • Shandong • Shanxi • Sichuan • Yunnan • Zhejiang
 |
| Taleithiau dinesig
 | Beijing • Chongqing • Shanghai • Tianjin
 |
| Rhanbarthau ymreolaethol
 | Guangxi • Mongolia Fewnol • Ningxia • Tibet • Xinjiang
 |
| Rhanbarthau Gweinyddol Arbennig
 | Hong Cong • Macau
 |

 **Dinasoedd Henan**

Changge ·Huixian ·Luoyang ·Qiling ·Ruzhou ·Zhengzhou