# Ceredigion

Ceredigion|  |
|  |
| Arwyddair | GOLUD GWLAD RHYDDID  |
| Math | prif ardaloedd Cymru, sir  |
| Duration: 2 seconds.0:02 |
| Prifddinas | Aberystwyth, Aberaeron  |
| Poblogaeth | 72,992  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Cymru |
| Arwynebedd | 1,785.6033 km²  |
| Gerllaw | Bae Ceredigion  |
| Yn ffinio gyda | Sir Benfro, Sir Gaerfyrddin, Gwynedd, Powys  |
| Cyfesurynnau | 52.2528°N 4.0003°W  |
| Cod SYG | W06000008  |
| GB-CGN  |
| Gwleidyddiaeth |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Erthygl am Geredigion, un o siroedd Cymru, yw hon. Am y deyrnas ganoloesol gweler Teyrnas Ceredigion. Gweler hefyd Ceredigion (gwahaniaethu).*
Un o 22 prif ardal Cymru yw **Ceredigion**, sy'n sir wledig yng ngorllewin Cymru.

Mae ganddi boblogaeth o 72,884, a 52% ohonynt yn siarad Cymraeg (Cyfrifiad 2001). Ei phrif drefi yw Aberystwyth, Aberteifi, Llanbedr Pont Steffan, Llandysul, Tregaron ac Aberaeron. O ran llywodraeth leol, gweinyddir Ceredigion gan Cyngor Sir Ceredigion a rhennir y sir yn 51 Cyngor Cymuned a Thref.

Ceredigion yng Nghymru

## Trefi a phrif bentrefi

Tref Aberaeron, Aberarth, Aberporth, Tref Aberteifi, Tref Aberystwyth, Beulah, Blaenanerch, Blaenpennal, Blaenporth, Blaenrheidol, Bow Street, Y Borth, Bwlchllan, Bwlchyfadfa, Capel Bangor, Capel Cynnon, Capel Dewi, Capel Seion, Tref Ceinewydd, Ceulanmaesmawr, Ciliau Aeron, Dole, Dyffryn Aeron, Dyffryn Arth, Eglwysfach, Y Faenor, Ffostrasol, Ffwrnais, Glandyfi, Llanfihangel Genau'r Glyn, Henfynyw, Llanbadarn Fawr, Tref Llanbedr Pont Steffan, Llancynfelyn, Llanddewi Brefi, Llandyfriog, Llandysiliogogo, Llandysul, Llanfair Clydogau, Llanfarian, Llanfihangel Ystrad, Llangeitho, Llangoedmor, Llangrannog, Llangwyryfon, Llangybi, Llanilar, Llannarth, Llanrhystud, Llansanffraid, Llanwenog, Llanwnnen, Lledrod, Melindwr, Nantcwnlle, Penbryn, Penrhyn-coch, Plwmp, Pontarfynach, Pontsaeson, Pontsian, Post-bach, Post-mawr, Rhydowen, Talgarreg, Talybont, Tirymynach, Trawscoed, Trefeurig, Tref Tregaron, Troedyraur, Waunfawr, Y Ferwig, Ysbyty Ystwyth, Ystrad Fflur ac Ystrad Meurig.

## Cymunedau

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Aberaeron
* Aberporth
* Aberteifi
* Aberystwyth
* Beulah
* Blaenrheidol
* Y Borth
* Ceinewydd
* Ceulan-a-Maesmor
* Ciliau Aeron
* Dyffryn Arth
* Y Faenor
* Y Ferwig
* Geneu'r Glyn
* Henfynyw
* Llanbedr Pont Steffan
* Llanbadarn Fawr
 | * Llandyfrïog
* Llandysiliogogo
* Llandysul
* Llanddewi Brefi
* Llanfair Clydogau
* Llanfarian
* Llanfihangel Ystrad
* Llangeitho
* Llangoedmor
* Llangrannog
* Llangwyryfon
* Llangybi
* Llangynfelyn
* Llanilar
* Llanllwchaearn
* Llannarth
* Llanrhystud
 | * Llansantffraid
* Llanwenog
* Llanwnnen
* Lledrod
* Melindwr
* Nancwnlle
* Penbryn
* Pontarfynach
* Tirymynach
* Trawsgoed
* Trefeurig
* Tregaron
* Troedyraur
* Ysbyty Ystwyth
* Ysgubor-y-coed
* Ystrad Fflur
* Ystrad Meurig
 |

## Cestyll

* Castell Aberteifi
* Castell Aberystwyth
* Castell Cilgerran
* Castell Newydd Emlyn

## Eisteddfodau

### Eisteddfod Genedlaethol

Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yng Ngheredigion ym 1976 a 1992. Am wybodaeth bellach gweler:

* Eisteddfod Genedlaethol Cymru Ceredigion 1976
* Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberystwyth 1992

### Eisteddfod yr Urdd 2010

Yn 2010, daeth eisteddfod blynyddol Urdd Gobaith Cymru i Geredigion. Dyma'r tro gyntaf i hyn ddigwydd ers eisteddfod Llanbedr Pont Steffan yn 1999.

## Gweler hefyd

* Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan 'Gorau Ceredigion'
* Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Teifi
* Arfordir Ceredigion1992, llyfr
* Ceredigion (etholaeth seneddol)
* Ceredigion (etholaeth Cynulliad)
* Teyrnas Ceredigion

## Dolenni allanol

* Cyngor Sir Ceredigion

 **Trefi a phentrefi Ceredigion**[cuddio]

**Trefi**

Aberaeron  **·** Aberteifi  **·** Aberystwyth  **·** Ceinewydd  **·** Llanbedr Pont Steffan  **·** Llandysul  **·** Tregaron

**Pentrefi**

Aberarth  **·** Aber-banc  **·** Aber-ffrwd  **·** Abermagwr  **·** Abermeurig  **·** Aber-porth  **·** Adpar **·** Alltyblaca  **·** Betws Bledrws  **·** Betws Ifan  **·** Betws Leucu  **·** Bethania  **·** Beulah  **·** Blaenannerch  **·** Blaenpennal  **·** Blaenplwyf  **·** Blaen-porth  **·** Y Borth **·** Bow Street  **·** Bronant  **·** Bwlch-llan  **·** Capel Bangor  **·** Capel Cynon  **·** Capel Dewi  **·** Capel Seion  **·** Caerwedros  **·** Castellhywel  **·** Cellan  **·** Cilcennin  **·** Ciliau Aeron  **·** Clarach  **·** Cnwch Coch  **·** Comins Coch  **·** Cribyn  **·** Cross Inn (1)  **·** Cross Inn (2)  **·** Cwm-cou  **·** Cwmystwyth  **·** Cwrtnewydd  **·** Dihewyd  **·** Dôl-y-bont  **·** Eglwys Fach  **·** Felinfach  **·** Y Ferwig  **·** Ffair-rhos  **·** Ffostrasol  **·** Ffos-y-ffin  **·** Ffwrnais  **·** Gartheli  **·** Goginan  **·** Y Gors  **·** Gwbert  **·** Henfynyw  **·** Henllan  **·** Horeb  **·** Llanafan  **·** Llanbadarn Fawr  **·** Llandre  **·** Llandyfrïog  **·** Llanddeiniol  **·** Llanddewi Brefi  **·** Llanfair Clydogau  **·** Llanfarian  **·** Llanfihangel y Creuddyn  **·** Llangeitho  **·** Llangoedmor  **·** Llangrannog  **·** Llangwyryfon  **·** Llangybi  **·** Llangynfelyn  **·** Llangynllo  **·** Llanilar  **·** Llanio  **·** Llannarth  **·** Llan-non  **·** Llanrhystud  **·** Llansantffraid  **·** Llanwenog  **·** Llanwnnen  **·** Llechryd  **·** Lledrod  **·** Llundain-fach  **·** Llwyncelyn  **·** Llwyndafydd  **·** Llwyn-y-groes  **·** Morfa  **·** Mwnt  **·** Nanternis  **·** Penbryn  **·** Penparc  **·** Penrhiw-llan  **·** Penrhyn-coch  **·** Penuwch  **·** Pen-y-garn  **·** Plwmp  **·** Pontarfynach  **·** Ponterwyd  **·** Pontgarreg  **·** Pontrhydfendigaid  **·** Pont-rhyd-y-groes  **·** Pontsiân  **·** Post-mawr  **·** Rhydlewis  **·** Rhydowen  **·** Rhydyfelin  **·** Rhydypennau  **·** Salem  **·** Sarnau  **·** Southgate  **·** Swyddffynnon  **·** Talgarreg  **·** Tal-y-bont **·** Temple Bar **·** Trefenter  **·** Trefilan  **·** Tremain  **·** Tre-saith  **·** Tre Taliesin  **·** Troed-yr-aur  **·** Ysbyty Ystwyth  **·** Ystradaeron  **·** Ystrad Meurig  **·** Ystumtuen