# Rembrandt

| Rembrandt |
| --- |
|  |
| Ganwyd | Rembrandt Harmenszoon van Rijn  15 Gorffennaf 1606  Leiden  |
| Bu farw | 4 Hydref 1669  Amsterdam  |
| Man preswyl | Rembrandthuis  |
| Dinasyddiaeth | Gweriniaeth yr Iseldiroedd  |
| *Alma mater* | * Prifysgol Leiden
* Stedelijk Gymnasium Leiden
 |
| Galwedigaeth | arlunydd, drafftsmon, gwneuthurwr printiau, casglwr celf, ysgythrwr, casglwr, artist, hen feistr, engrafwr, prynnwr a gwerthwr gwaith celf, celfyddydwr  |
| Adnabyddus am | Yr Wylfa Nos, Syndics of the Drapers' Guild, Y Briodferch Iddewig, Gwledd Belsassar, Hunanbortread  |
| Arddull | portread (paentiad), paentiadau crefyddol, paentiad mytholegol, peintio genre, peintio hanesyddol, hunanbortread, celf tirlun, portread, tronie, bywyd llonydd, vanitas, hunting still life, mythological art, winter landscape  |
| Mudiad | peintio Oes Aur yr Iseldiroedd  |
| Tad | Harmen Gerritszoon van Rijn  |
| Mam | Neeltje Willemsdr. Zuytbrouck  |
| Priod | Saskia van Uylenburgh  |
| Partner | Geertje Dircx, Hendrickje Stoffels  |
| Plant | Titus van Rijn, Cornelia van Rijn  |
| llofnod |
|  |

Arlunydd o'r Iseldiroedd oedd **Rembrandt Harmenszoon van Rijn** (15 Gorffennaf 1606 – 4 Hydref 1669). Mae'n cael ei gyfri fel un o arlunwyr ac ysgythrwr mwyaf Ewrop ac yn sicr y gorau yn hanes celf yr Iseldiroedd. Cyfrannodd yn helaeth mewn cyfnod o gyfoeth a bwrlwm celfyddydol a elwir yn Oes Aur yr Iseldiroedd a oedd yn ddull cwbwl groes i'r traddodiad Baróc a oedd yn parhau drwy weddill Ewrop.

## Bywyd

Fe'i ganwyd yn Leiden. Fel arlunydd ifanc cafodd gryn lwyddiant yn paentio lluniau o bobl. Cafodd hefyd fywyd llawn trasiedi a chaledi ariannol, eto roedd ffrwyth ei lafur yn hynod boblogaidd drwy gydol ei oes a chanmolwyd ef gan y beirniaid a'r bobl gyffredin. Am ugain mlynedd dysgodd eraill sut i beintio, gyda nifer o'i ddisgyblion yn arlunwyr enwog o'r Iseldiroedd. Efallai mai lluniau o'i gyfoeswyr yw'r lluniau gorau a wnaeth, a golygfeydd o'r Beibl. Mae ei hunanbortreadau'n dweud llawer amdano ac yn ddarluniau gonest, di-duedd.

* **Paentiad olew o Gatrina Hooghsaet** yng Nghastell y Penrhyn, Gwynedd.
* **Hunanbortread gyda llygaid agored**, 1630.
* **Dameg y ffwl cyfoethog**, 1627

Mae ei luniau (olew ac ysgythriadau) yn brawf o'i wybodaeth am eiconnau clasurol, a addasodd i'w bwrpas ei hun; er enghraifft, mae ei olygfeydd beiblaidd yn dangos ei fod wedi'i drwytho yn y testun ei hun yn drwyadl ac yn aml yn adlewyrchu ei ymchwil i bryd a gwedd Iddewon Amsterdam. Mae'r portradau hyn yn dangos ei empathi tuag at y ddynol ryw ac oherwydd hyn caiff ei alw'n aml yn "un o Broffwydi mwyaf gwareiddiad".

Priododd Rembrandt ei wraig, Saskia van Uylenburgh, ym 1634. Bu farw Saskia ym 1642.

## Oriel

### Hunan portreadau

* **Rembrand Ifanc**, tua; 1628, yn 22 oed. Wrth ymarfer 'chiaroscuro'.
Rijksmuseum
* **Hunan bortread**, tua;1629;
Germanisches Nationalmuseum, Nuremberg
* **Hunan bortread**, 1630, Nationalmuseum, Stockholm
* '**Hunan bortread, gyda beret melfed a mantell,** 1634
* **Self-portrait**, yn 34 oed, 1640
* **Hunan bortread**, olew ar gynfas 1652.
Amgueddfa Kunsthistorisches, Fienna
* **Hunan bortread**,
Fienna tua;1655
Amgueddfa Kunsthistorisches Museum, Fienna
* **Hunan bortread**, 1660
* **Hunan bortread gyda dau gylch**, 1660.
 Tŷ Kenwood, Llundain
* **Hunan bortread fel Zeuxis**,
tua; 1662.
Amgueddfa Wallraf-Richartz, Cologne
* **Hunan bortread,** 1669.
* **Hunan bortread** dyddiedig 1669, y blwyddyn a bu farw, er ei fod yn ymddangos yn hyn mewn hunan bortreadau eraill.
National Gallery, Llundain

### Gwaith arall

* Portread ei wraig, Saskia
* **Llabyddio Sant Steffan**, 1625, Peintiad cyntaf Rembrandt yn 19 oed.
Musée des Beaux-Arts de Lyon.
* **Jeremiah ym galaru dinistrio Caersalem** tua;1630
* **Yr Athronydd yn myfyrio**, 1632
* **Gwers Anatomeg Dr. Nicolaes Tulp**, 1632
* **Abraham ac Isaac**, 1634
* **Dallu Samson**, 1636,
* **Saskia mewn het goch**, 1635
* **Susanna**, 1636
* **Gwledd Belshazzar**, 1636-8
* **Archangel yn gadael Tobias**, 1637
* **Tirwedd gyda Samaraid da**, 1638
* **Susanna a'r henuriad**, 1647
* **Y Felin**, 1648
* **Hen Ddyn mewn Coch**, 1652-1654
* **Aristotle gyda phenddelw Homer**, 1653
Amgueddfa Celf Metropolitan Efrog Newydd
* **Merch Ifanc Wrth y Ffenestr**, 1654
* **Portread y Maer diweddarach Jan Six**, cyfaill cyfoeethog Rembrandt, 1654
* **Bathseba wrth ei Bath**, 1654
* **Merch yn Ymdrochi Mewn Nant**, 1655
* **Gwraig wrth y drws**, 1657-1658
* **Y Briodferch Iddewig', 1658. **Ahasuerus ac Haman yng ngwledd Esther**, 1660
* **Sant Bartholomew**, 1661,
Amgeuddfa J. Paul Getty
* **Aelodau Urdd y Brethynnwr**, 1662
* **Cynllwyrn y Batafianwyr o dan Claudius Civilis, 1661–62 **Jacob yn Bendithio Meibion Joseff**, 1656
* **Y Mab Afradlon yn Dychwelyd**, rhan, tua;1669

#### Darluniau ac ysgythriadau

* **Hunan bortread mewn cap gyda llygaid agored**, 1630
* **Hunan bortread,**
tua. 1628-1629
* Chwarae rôl **Hunan bortread fel teyrnaswr dwyreiniol gyda chris (cleddyf)**, 1634
* **Y Print Cant Guilder**, tua; 1647–1649,
* **Susanna a'r henuriad**, darlun, 1634
* **Hunan bortread gyda Saskia**, ysgythriad, 1636
* **Hunan bortread yn pwysau ar silff ffenest** ysgythriad, 1639
* **Y Tair Groes**, ysgythriad, 1653,
* **Crist a'r merched a gymerwyd mewn godineb**, darlun
* **Y forwyn gyda phlentyn a chath**, 1654. Ysgythriad copr gwreiddiol uchod, y print isod
* **Eliffant,** 1637
* **Cyflwyno Crist i'r Bobl**, 1655

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am yr **Iseldiroedd**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*