Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 3 Mawrth

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mawrth
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  |  |  |  |  | 01
 |
| 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08
 |
| 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 | 31
 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**3 Mawrth** yw'r chwedeg deufed (62) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (63ydd mewn blynyddoedd naid). Mae 303 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1284 - Statud Rhuddlan
* 1845 - Florida yn dod yn 27ain dalaith yr Unol Daleithiau.
* 1941 - Bomiwyd Caerdydd gan y Luftwaffe
* 1957 - Cydnabod annibyniaeth Ghana
* 2011 - Refferendwm ar bwerau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2011.

## Genedigaethau

Alexander Graham Bell
Lys Assia
Aeronwy Thomas
* 1455 - João II, brenin Portiwgal (m. 1495)
* 1797 - Adelheid von Carolath-Beuthen, arlunydd (m. 1849)
* 1831 - George Pullman, dyfeisiwr a diwydiannwr (m. 1897)
* 1845 - Georg Cantor, mathemategydd (m. 1918)
* 1847 - Alexander Graham Bell, gwyddonydd a difeisiwr (m. 1922)
* 1863 - Arthur Machen, awdur (m. 1947)
* 1878 - Edward Thomas, bardd ac awdur (m. 1917)
* 1885 - Jessica Dismorr, arlunydd (m. 1939)
* 1910 - Gussy Hippold-Ahnert, arlunydd (m. 2003)
* 1911 - Jean Harlow, actores (m. 1937)
* 1914 - Asger Jorn, arlunydd (m. 1973)
* 1918
	+ Arthur Kornberg, meddyg, cemegydd a biocemegydd (m. 2007)
	+ Syr Peter O'Sullevan, sylwebydd (m. 2015)
* 1919 - Loki Schmidt, awdures (m. 2010)
* 1923 - Madeleine Arbour, arlunydd
* 1924 - Lys Assia, cantores (m. 2018)
* 1928
	+ Howell Evans, actor, comediwr a chanwr (m. 2014)
	+ Gudrun Pausewang, awdures (m. 2020)
* 1934 - Yasuo Takamori, pêl-droediwr (m. 2016)
* 1935 - Michael Walzer, athronydd
* 1937
	+ Bobby Driscoll, actor (m. 1968)
	+ Tsukasa Hosaka, pêl-droediwr (m. 2018)
* 1943 - Aeronwy Thomas, merch Dylan Thomas (m. 2009)
* 1951 - Tony Hall, rheolwr teledu
* 1953 - Zico, pêl-droediwr
* 1958 - Miranda Richardson, actores
* 1961 - Fatima Whitbread, taflwraig gwaywffon
* 1971 - Charlie Brooker, newyddiadurwr, sgriptiwr a darlledwr
* 1977 - Ronan Keating, canwr
* 1985 - David Davies, nofiwr
* 1989 - Shuichi Gonda, pêl-droediwr
* 2002 - Keely Hodgkinson, athletwraig

## Marwolaethau

Roger Bannister
* 1111 - Bohemond I, Tywysog Antioch
* 1765 - William Stukeley, hynafiaethydd, 77
* 1792 - Robert Adam, pensaer, 63
* 1959 - Billy Bancroft, chwaraewr rygbi a criced, 88
* 1960 - Nina Veselova, arlunydd, 38
* 1961 - Paul Wittgenstein, pianydd, 73
* 1975 - T. H. Parry-Williams, bardd, 87
* 1983 - Hergé (Georges Remi), arlunydd, 75
* 2001 - Maija Isola, arlunydd, 73
* 2003 - Horst Buchholz, actor, 69
* 2008 - Giuseppe Di Stefano, canw opera, 86
* 2009 - Hanna Ben Dov, arlunydd, 90
* 2010 - Michael Foot, gwleidydd, 96
* 2018
	+ Syr Roger Bannister, athletwr a niwrolegydd, 88
	+ David Ogden Stiers, actor, 75
* 2023 - Camille Souter, arlunydd, 93

## Gwyliau a chadwraethau

* Hinamatsuri (Japan)
* Diwrnod annibyniaeth (Bwlgaria)
* Diwrnod Bywyd Gwyllt y Byd
* Diwrnod Clyw y Byd

## Cyfeiriadau
# 30 Hydref

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Hydref
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  |  | 01 | 02 | 03 | 04
 |
| 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**30 Hydref** yw'r tri-chant a thrydydd (303ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (304ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 62 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1974 - *Rumble in the Jungle* - Enillodd Muhammad Ali bencampwriaeth bocsio pwysau trwm y byd am yr eildro mewn gornest yn Zaire yn erbyn George Foreman.
* 1995 - Refferendwm annibyniaeth Quebec.

## Genedigaethau

John Adams
Angelica Kauffman
Diego Maradona
* 1632 - Syr Christopher Wren, pensaer (m. 1723)
* 1735 - John Adams, Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1826)
* 1741 - Angelica Kauffman, arlunydd (m. 1807)
* 1751 - Richard Brinsley Sheridan, dramodydd (m. 1816)
* 1786 - Philippe-Joseph Aubert de Gaspé, awdur (m. 1871)
* 1798 - Herminie Chavannes, arlunydd (m. 1853)
* 1800 - Ernest Vaughan, 4ydd Iarll Lisburne, gwleidydd (m. 1873)
* 1839 - Alfred Sisley, arlunydd (m. 1899)
* 1858 - Alfred Onions, gwleidydd (m. 1921)
* 1861 - Antoine Bourdelle, cerflunydd ac arlunydd (m. 1929)
* 1873 - Francisco Madero, Arlywydd Mecsico (m. 1913)
* 1885 - Ezra Pound, bardd (m. 1972)
* 1892 - Charles Atlas, corffliniwr (m. 1972)
* 1894 - Peter Warlock, cyfansoddwr (m. 1930)
* 1895 - Gerhard Domagk, meddyg (m. 1964)
* 1898 - Caradog Roberts, cyfansoddwr (m. 1935)
* 1900 - Ragnar Granit, meddyg a ffisiolegydd (m. 1991)
* 1914 - Anna Wing, actores (m. 2013)
* 1916 - Roy Brown, dylunydd ceir (m. 2013)
* 1920 - Juliette Benzoni, nofelydd (m. 2016)
* 1921 - Valli Lember-Bogatkina, arlunydd (m. 2016)
* 1935 - Michael Winner, cyfarwyddwr ffilm (m. 2013)
* 1937 - Brian Price, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 2023)
* 1939 - Grace Slick, cantores ac arlunydd
* 1945 - Henry Winkler, actor
* 1955 - Sion Alun, gweinidog (m. 2012)
* 1960 - Diego Maradona, chwaraewr a rheolwr pêl-droed (m. 2020)
* 1969 - Stanislav Gross, gwleidydd (m. 2015)
* 1971 - Peter New, actor
* 1972 - Jessica Hynes, actores
* 1983 - Diana Karazon, cantores

## Marwolaethau

Andrew Bonar Law
* 1282 - Roger Mortimer, Barwn 1af Mortimer, tua 51
* 1611 - Siarl IX, brenin Sweden, 61
* 1894 - David Griffith, bardd a beirniad, 93
* 1915 - Charles Tupper, Prif Weinidog Canada, 94
* 1923 - Andrew Bonar Law, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, 65
* 1947 - Stella Bowen, arlunydd, 54
* 1952 - Henriette Tirman, arlunydd, 77
* 1992 - Joan Mitchell, arlunydd, 67
* 2009 - Claude Lévi-Strauss, anthropolegydd, 100
* 2010 - Harry Mulisch, awdur, 83
* 2020 - Robert Fisk, awdur a newyddiadurwr, 74

## Gwyliau a chadwraethau

* Mischief Night (yr Unol Daleithiau)
* Diwedd Amser Haf Prydain (pan fydd disgyn ar ddydd Sul)
# Cynhadledd Heddwch Paris 1919

Cynhadledd Heddwch Paris 1919| Y Pedwar Mawr yn ystod y Gynhadledd: (o'r chwith i'r dde) David Lloyd George, Vittorio Orlando, Georges Clemenceau, a Woodrow Wilson |
| Enghraifft o: | cynhadledd heddwch  |
| Dyddiad | 1919  |
| Crëwr | Cynghrair y Cenhedloedd  |
| Rhan o | y Rhyfel Byd Cyntaf  |
| Dechreuwyd | 18 Ionawr 1919  |
| Daeth i ben | 21 Ionawr 1920  |
| Lleoliad | Paris  |
| Lleoliad yr archif | La contemporaine  |
|  |
| Gwladwriaeth | Ffrainc  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/01r3nw  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

**Cynhadledd Heddwch Paris** oedd cyfarfod y Cynghreiriaid buddugol wedi diwedd y Rhyfel Byd Cyntaf a alwyd i osod telerau heddwch ar yr Almaen a'r gwledydd eraill a orchfygwyd, ac er mwyn delio ag ymerodraethau'r pwerau a gorchfygwyd yn dilyn Cadoediad 1918.

## Dolen allanol

* Arddangosfa David Lloyd George, Llyfrgell Genedlaethol Cymru Archifwyd 2019-07-09 yn y Peiriant Wayback

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **hanes**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# 21 Awst

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Awst
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  |  |  |  | 01 | 02
 |
| 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09
 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16
 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23
 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30
 |
| 31
 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**21 Awst** yw'r dau-gant tri-deg trydydd (233ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (234ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 132 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1842 - Sefydlu dinas Hobart, Awstralia.
* 1959 - Hawaii yn dod yn 50fed dalaith yr Unol Daleithiau.
* 1968 - Cytundeb Warsaw yn dod â Gwanwyn Prag i ben.
* 2010 - Etholiad Awstralia.
* 2017 - Diffyg ar yr haul yn yr Unol Daleithiau.

## Genedigaethau

Y Dywysoges Margaret
Usain Bolt
* 1165 - Philippe II, brenin Ffrainc (m. 1223)
* 1643 - Afonso VI, brenin Portiwgal (m. 1693)
* 1765 - William IV, brenin y Deyrnas Unedig (m. 1837)
* 1798 - Jules Michelet, hanesydd (m. 1874)
* 1805 - August Bournonville, feistr bale a choreograffydd (m. 1879)
* 1889 - Henry Lewis, athro iaith a llenyddiaeth Gymraeg (m. 1968)
* 1893 - Lili Boulanger, arlunydd (m. 1918)
* 1920 - Joy Hester, arlunydd (m. 1960)
* 1930 - Y Dywysoges Margaret (m. 2002)
* 1933 - Barry Norman, beirniad ffilm a chyflwynydd teledu (m. 2017)
* 1937 - Donald Dewar, gwleidydd, Prif Weinidog yr Alban (m. 2000)
* 1938 - Kenny Rogers, canwr gwlad (m. 2020)
* 1946 - Norio Yoshimizu, pêl-droediwr
* 1956 - Kim Cattrall, actores
* 1961
	+ V. B. Chandrasekhar, cricedwr (m. 2019)
	+ Stephen Hillenburg, animeiddiwr (m. 2018)
* 1963 - Mohammed VI, brenin Moroco
* 1970 - Gerald Jones, gwleidydd
* 1979 - Joel Griffiths, pêl-droediwr
* 1981 - Silvio Spann, pêl-droediwr
* 1982 - Cariad Lloyd, actores a chomediwraig
* 1986
	+ Usain Bolt, sbrintiwr
	+ Peatongtarn Shinawatra, gwleidydd, Prif Weinidog Wlad Tai
* 1988 - Robert Lewandowski, pêl-droediwr
* 1989 - Hayden Panettiere, actores a chantores

## Marwolaethau

* 1153 - Bernard o Clairvaux, abad, tua 63
* 1614 - Y Gowntes Erzsébet Báthory, 54
* 1854 - Sophie Carolie Auguste Tilebein, arlunydd, 82
* 1940 - Leon Trotsky, gwleidydd, 60
* 1989 - Dorathy Farr, arlunydd, 79
* 2005 - Robert Moog, cerddor a dyfeisiwr, 71
* 2014 - Albert Reynolds, gwleidydd, 81
* 2018 - Stefán Karl Stefánsson, actor, 43
* 2021 - Don Everly, canwr, 84

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod Derbyn (Hawaii)
* Diwrnod Ninoy Aquino (Y Philipinau)
* Diwrnod Ieuenctid (Moroco)
* Adennill Annibyniaeth (Latfia)
# 28 Awst

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Awst
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  |  |  |  | 01 | 02
 |
| 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09
 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16
 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23
 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30
 |
| 31
 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**28 Awst** yw'r dau-gant pedwar-degfed (240fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (241fed mewn blynyddoedd naid). Erys 125 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1963 - Martin Luther King yn traddodi'i araith bwysig *Mae gen i freuddwyd* yn ystod rali hawliau sifil yn Washington, D.C..
* 1996 - Y Tywysog Siarl, Tywysog Cymru a Diana, Tywysoges Cymru yn ysgaru.
* 2019 - Boris Johnson yn cyhoeddi cynlluniau i ohirio Senedd y Deyrnas Unedig.
* 2020 - Shinzo Abe yn cyhoeddi ei ymddiswyddiad fel Prif Weinidog Japan.

## Genedigaethau

Johann Wolfgang von Goethe
Wyn Calvin
* 1592 - George Villiers, Dug Buckingham 1af, gwleidydd a diplomydd (m. 1628)
* 1749 - Johann Wolfgang von Goethe, bardd (m. 1832)
* 1814 - Sheridan Le Fanu, ysgrifennwr (m. 1873)
* 1833 - Syr Edward Burne-Jones, arlunydd (m. 1898)
* 1878 - George Whipple, meddyg a patholegydd (m. 1976)
* 1899 - Chang Myon, gwleidydd (m. 1966)
* 1913 - Robertson Davies, nofelydd a dramodydd (m. 1995)
* 1916
	+ Jack Vance, llenor (m. 2013)
	+ Helena Jones, athrawes (m. 2018)
* 1917 - Jack Kirby, arlunydd llyfrau comics (m. 1994)
* 1918 - Natela Iankoschwili, arlunydd (m. 2008)
* 1925
	+ Wyn Calvin, actor a digrifwr (m. 2022)
	+ Donald O'Connor, actor, dawnsiwr a chanwr († 2003)
* 1930 - Windsor Davies, actor (m. 2019)
* 1931
	+ John Shirley-Quirk, canwr (m. 2014)
	+ Shunichiro Okano, pêl-droediwr (m. 2017)
* 1938 - Paul Martin, Prif Weinidog Canada
* 1963 - Hanna Kantokorpi, arlunydd
* 1969
	+ Jack Black, actor, digrifwr a cherddor
	+ Jason Priestley, actor
	+ Sheryl Sandberg, gwyddonydd
* 1982 - LeAnn Rimes, cantores
* 1985 - Masahiko Inoha, pêl-droediwr
* 1986 - Florence Welch, cantores
* 1987 - Daigo Nishi, pêl-droediwr
* 1991 - Kyle Massey, actor

## Marwolaethau

Chadwick Boseman
* 388 - Magnus Maximus, Ymerawdwr Rhufain, 53
* 430 - Awstin o Hippo, diwinydd Cristnogol ac athronydd, 75
* 1481 - Afonso V, brenin Portiwgal, 49
* 1645 - Hugo Grotius, awdur ac athronydd, 62
* 1923 - Vilma Lwoff-Parlaghy, arlunydd, 60
* 1933 - Cecile Smith de Wentworth, arlunydd, 80
* 1942 - Clara Arnheim, arlunydd, 77
* 1943 - Boris III, brenin Bwlgaria, 49
* 1959 - Bohuslav Martinů, cyfansoddwr, 68
* 1987 - John Huston, cyfarwyddydd ffilm ac actor, 81
* 2007 - Antonio Puerta, pêl-droediwr, 22
* 2010 - Emy Ferjanc, arlunydd, 92
* 2015 - Teresa Gorman, gwleidydd, 83
* 2020 - Chadwick Boseman, actor, 43

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod Neiniau'r Theidiau (Mecsico)
# Brwydr Mons

Brwydr Mons|  |
| Enghraifft o: | brwydr  |
| Dyddiad | 23 Awst 1914  |
| Rhan o | Battle of the Frontiers  |
| Lleoliad | Mons  |
|  |
| Gwladwriaeth | Gwlad Belg  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/02yhqv  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Brwydrau Charleroi a Mons
Brwydr a ymladdwyd ger Mons yng Ngwlad Belg yn ystod rhan gyntaf y Rhyfel Byd Cyntaf oedd **Brwydr Mons**. Dechreuodd yr ymladd ar 23 Awst 1914, rhwng byddin Brydeinig dan Syr John French a byddin Almaenig dan Alexandre von Klück.

Roedd Brwydr Mons yn un o frwydrau'r cyrchoedd milwrol cyntaf ar y ffrynt Gorllewinol, ac yn un o Frwydrau’r Ffiniau, ym Mulhouse, Lorraine, yr Ardennes, Charleroi a Mons.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **frwydr**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Medi

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Medi
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06
 |
| 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13
 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20
 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27
 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

Nawfed mis y flwyddyn yng Nghalendr Gregori yw **Medi**. Mae ganddo 30 o ddyddiau.

## Geirdarddiad

Berfenw'r ferf Gymraeg "medi" yw enw'r mis Medi. Defnyddir yn ystyr y mis ers tua'r flwyddyn 1400. Ystyr y gair "medi" yw "torri ŷd": cyfeiriad at y cynhaeaf.

## Gwyliau, dathliadau a digwyddiadau

* 7 Medi: Diwrnod Annibyniaeth Brasil
* 11 Medi: Diwrnod Cenedlaethol Catalwnia
* 16 Medi: Diwrnod Owain Glyndŵr
* 19 Medi: Diwrnod Rhyngwladol Siarad fel Môr-leidr
* 23 Medi: Diwrnod Dathlu Deurywioldeb

## Dywediadau

* *Awst a leinw'r gegin, Medi y seler*

## Cyfeiriadau

Wiciadur
Chwiliwch am Medi
yn Wiciadur.

|  |
| --- |
| Ionawr | Chwefror | Mawrth | Ebrill | Mai | Mehefin | Gorffennaf | Awst | Medi | Hydref | Tachwedd | Rhagfyr
 |

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **y calendr** neu **amser**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# 22 Ebrill

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Ebrill
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  | 01 | 02 | 03 | 04 | 05
 |
| 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**22 Ebrill** yw'r cant un deg deufed (112fed) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (113ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 253 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1659 - Y siec cyntaf y gwyddys amdani yn cael ei sgwennu, am £10
* 1993 - Llofruddiaeth Stephen Lawrence

## Genedigaethau

Megan Lloyd George
Rita Levi-Montalcini
* 1451 - Isabella, brenhines Castile (m. 1504)
* 1610 - Pab Alecsander VIII (m. 1691)
* 1707 - Henry Fielding, nofelydd (m. 1754)
* 1724 - Immanuel Kant, athronydd (m. 1804)
* 1766 - Germaine de Stael, awdures (m. 1817)
* 1870 - Vladimir Lenin, gwleidydd (m. 1924)
* 1899 - Vladimir Nabokov, awdur (m. 1977)
* 1902 - Megan Lloyd George, gwleidydd (m. 1966)
* 1904 - Robert Oppenheimer (m. 1967)
* 1906 - Li Gotami Govinda, arlunydd (m. 1988)
* 1909
	+ Paola Levi-Montalcini, arlunydd (m. 2000)
	+ Rita Levi-Montalcini, niwrolegydd (m. 2012)
* 1912 - Kathleen Mary Ferrier, contralto (m. 1953)
* 1916 - Syr Yehudi Menuhin, cerddor (m. 1999)
* 1917 - Leo Abse, gwleidydd (m. 2008)
* 1923
	+ Paula Fox, nofelydd (m. 2017)
	+ Bettie Page, model (m. 2008)
* 1936 - Glen Campbell, canwr (m. 2017)
* 1937 - Jack Nicholson, actor
* 1938 - Issey Miyake, dylunydd ffasiwn (m. 2022)
* 1946 - John Waters, gwneuthurwr ffilm
* 1957 - Donald Tusk, gwleidydd
* 1963 - Sean Lock, comediwr (m. 2021)
* 1966 - Jeffrey Dean Morgan, actor
* 1974 - Kenichi Uemura, pel-droediwr
* 1989 - Louis Smith, gymnastwr

## Marwolaethau

Ansel Adams
* 296 - Pab Caiws
* 536 - Pab Agapetws I
* 1616 - Miguel de Cervantes, sgriptiwr, 68
* 1833 - Richard Trevithick, dyfeisiwr, 62
* 1908 - Henry Campbell-Bannerman, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, 71
* 1922 - William Llewelyn Williams, gwleidydd a llenor Cymreig, 55
* 1948 - Ili Kronstein, arlunydd, 50
* 1977 - Ryan Davies, comedïwr, actor a chanwr, 40
* 1984 - Ansel Adams, ffotograffydd, 82
* 1993 - Stephen Lawrence, 18
* 1994 - Richard Nixon, gwladweinydd ac Arlywydd yr Unol Daleithiau, 81
* 1997 - Moelwyn Merchant, bardd, nofelydd a cherflunydd, 83
* 2001 - Irina Evstafeva, arlunydd, 83
* 2005 - Syr Eduardo Paolozzi, arlunydd, 81
* 2008 - Grete Yppen, arlunydd, 90
* 2009 - Jack Cardiff, cyfarwyddwr ffilm, 94
* 2013 - Richie Havens, canwr, 72
* 2019 - Heather Harper, soprano, 88
* 2023 - Barry Humphries, digrifwr (Dame Edna Everage), 89

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod y Ddaear
* Diwrnod Stephen Lawrence (y Deyrnas Unedig)
* Pasg (1962, 1973, 1984, 2057, 2068)
# 25 Mai

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mai
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  |  |  | 01 | 02 | 03
 |
| 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10
 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17
 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**25 Mai** yw'r cant pedwardeg pumed (145ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (146ed mewn blynyddoedd naid). Mae 220 diwrnod arall yn weddill hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1735 - Troedigaeth Howel Harris, un o brif sylfaenwyr y Methodistiaid yng Nghymru.
* 1940 - Dechrau brwydr Dunkirk
* 2012 - Yes Scotland yn cael ei lansio.

## Genedigaethau

Ian McKellen
Octavia Spencer
Geraint Thomas
* 1713 - John Stuart, 3ydd Iarll Bute, Prif Weinidog Prydain Fawr (m. 1792)
* 1784 - John Frost, siartydd (m. 1877)
* 1803 - Ralph Waldo Emerson, athronydd (m. 1882)
* 1830 - Robert Williams, bardd (m. 1877)
* 1911 - Colette Rosselli, arlunydd (m. 1996)
* 1913 - Richard Dimbleby, newyddiadurwr a darlledwr (m. 1965)
* 1914
	+ Militsa Charnetskaya, arlunydd (m. 1997)
	+ Anita Magsaysay-Ho, arlunydd (m. 2012)
* 1921 - Hal David, ysgrifennwr caneuon (m. 2012)
* 1927 - Robert Ludlum, nofelydd (m. 2001)
* 1939 - Syr Ian McKellen, actor
* 1941 - Vladimir Voronin, gwleidydd
* 1944 - Frank Oz, cyfarwyddwr ffilm
* 1949 - Jamaica Kincaid, awdures
* 1957 - Mark McGhee, pêl-droediwr
* 1963 - Mike Myers, actor a digrifwr
* 1969 - Anne Heche, actores (m. 2022)
* 1970
	+ Robert Croft, cricediwr
	+ Octavia Spencer, actores
* 1976 - Cillian Murphy, actor
* 1981 - Huw Stephens, cyflwynwr radio a theledu
* 1986 - Geraint Thomas, seiclwr
* 1997 - Sabrina Fortune, athletwraig

## Marwolaethau

Rosa Bonheur
* 1085 - Pab Grigor VII, tua 70
* 1261 - Pab Alecsander IV, tua 60
* 1786 - Pedro III, brenin Portiwgal, 68
* 1789 - Anders Dahl, botanegydd, 48
* 1881 - Commodore Nutt, perfformiwr, 33
* 1899 - Rosa Bonheur, arlunydd, 77
* 1924 - Lyubov Popova, arlunydd, 35
* 1934 - Gustav Holst, cyfansoddwr, 59
* 1946 - Ernest Rhys, bardd ac awdur, 86
* 1947 - Richard Griffith (Carneddog), Llenor, bardd a newyddiadurwr, 85
* 1981 - Ruby Payne-Scott, gwyddonydd, 68
* 1983 - Idris, brenin Libya, 94
* 2000 - Elizabeth Durack, arlunydd, 84
* 2011
	+ Leonora Carrington, arlunydd, 94
	+ Joan Murrell Owens, gwyddonydd, 77
* 2014 - Wojciech Jaruzelski, gwleidydd, 90
* 2017 - Alistair Horne, hanesydd a llenor, 91
* 2020 - George Floyd, dioddefwr trais gan yr heddlu, 46

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod Affrica
* Diwrnod Annibyniaeth (Gwlad Iorddonen
* Diwrnod Rhyngwladol Plant Coll

## Cyfeiriadau
# 28 Medi

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Medi
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06
 |
| 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13
 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20
 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27
 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**28 Medi** yw'r unfed dydd ar ddeg a thrigain wedi'r dau gant (271ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (272ain mewn blwyddyn naid). Erys 94 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1978 - Marwolaeth Pab Ioan Pawl I.
* 1994 - Suddodd llong fferi yr *Estonia* yn y Môr Baltig, a boddwyd 852 o bobl.
* 2018 - Adam Price yn dod yn arweinydd Plaid Cymru.

## Genedigaethau

Ben E. King
Nolwenn Leroy
* 1571 - Caravaggio, arlunydd (m. 1610)
* 1741 - William Brodie, crefftwr (m. 1788)
* 1746 - Syr William Jones, ieithydd (m. 1794)
* 1803 - Prosper Mérimée, awdur (m. 1870)
* 1824 - Francis Turner Palgrave, bardd ac awdur (m. 1897)
* 1836 - Hugh Jerman, arlunydd (m. 1895)
* 1841 - Georges Clemenceau, gwleidydd, Prif Weinidog Ffrainc (m. 1929)
* 1881 - Eleonora Sears, chwaraewraig tenis (m. 1968)
* 1923 - Margaret Hicks, arlunydd (m. 2006)
* 1927 - Eva Schorr, arlunydd (m. 2016)
* 1930 - Immanuel Wallerstein, cymdeithasegydd (m. 2019)
* 1934 - Brigitte Bardot, actores
* 1938 - Ben E. King, canwr (m. 2015)
* 1944 - Yoshitada Yamaguchi, pêl-droediwr
* 1947 - Sheikh Hasina Wazed, glweidydd, Prif Weinidog Bangladesh
* 1949 - George Kerevan, gwleidydd
* 1969 - Angus Robertson, gwleidydd
* 1972 - Dita Von Teese, model ac actores
* 1978 - Pastora Soler, cantores
* 1979 - Bam Margera, sgleifyrddwr
* 1982
	+ Takeshi Aoki, pêl-droediwr
	+ Nolwenn Leroy, cantores ac actores
* 1987 - Hilary Duff, cantores ac actores

## Marwolaethau

Pierre Trudeau
Shimon Peres
* 48 CC - Gnaeus Pompeius Magnus, cadfridog a gwleidydd Rhufeinig, 57
* 235 - Pab Pontianws
* 1825 - Barbara Krafft, arlunydd, 61
* 1891 - Herman Melville, 72, nofelydd
* 1895 - Louis Pasteur, biolegydd a chemegydd, 72
* 1898 - Thomas Gee, cyhoeddwr, 83
* 1953 - Edwin Powell Hubble, seryddwr, 63
* 1959 - Rimma Nikitichna Brailovskaya, arlunydd, 82
* 1964 - Harpo Marx, diddanwr, 75
* 1966 - André Breton, llenor, 70
* 1970 - Gamal Abdel Nasser, gwleidydd, Arlywydd yr Aifft, 52
* 1974 - Benedicte Brummer, arlunydd, 93
* 1978 - Pab Ioan Pawl I, 65
* 1989 - Ferdinand Marcos, gwleidydd, Arlywydd y Philipinau, 72
* 1991 - Miles Davis, cerddor jazz, 65
* 1994 - Harry Saltzman, cynhyrchydd ffilm a theatre, 78
* 2000 - Pierre Trudeau, Prif Weinidog Canada, 80
* 2003 - Elia Kazan, cyfarwyddwr a chynhyrchyrdd theatr, 94
* 2004 - Rutt Koppel, gwyddonydd, 75
* 2014
	+ Dannie Abse, bardd, 91
	+ Pia Hesselmark-Campbell, arlunydd, 103
* 2016 - Shimon Peres, gwladweinydd, Arlywydd Israel, 93
* 2022 - Coolio, actor, canwr a rapiwr, 59
* 2024 - Kris Kristofferson, canwr, cerddor ac actor, 88

## Gwyliau a chadwraethau

* Dydd Gwyl Wenceslas Sant (Gweriniaeth Tsiec)
* Diwrnod Cynddaredd y Byd
# Brwydr Loos

Brwydr Loos|  |
| Enghraifft o: | brwydr  |
| Dyddiad | 8 Hydref 1915  |
| Rhan o | Ffrynt y Gorllewin  |
| Dechreuwyd | 25 Medi 1915  |
| Daeth i ben | 14 Hydref 1915  |
| Lleoliad | Loos-en-Gohelle  |
|  |
| Gwladwriaeth | Ffrainc  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/02nltr  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Maes y Frwydr Loos
Brwydr yn Y Rhyfel Byd Cyntaf oedd **Brwydr Loos**.

Ymladdwyd y frwydr rhwng 25 Medi a 14 Hydref 1915 yn Artois, Ffrainc.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ryfel** neu **wrthdaro milwrol**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.