Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 10 Gorffennaf

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Gorffennaf
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  | 01 | 02 | 03 | 04 | 05
 |
| 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**10 Gorffennaf** yw'r can naw-deg unfed (191fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (192fed mewn blynyddoedd naid). Erys 174 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

Traeth yn y Bahamas
* 1557 - Robert Recorde yn defnyddio'r hafalnod '=' am y tro cyntaf.
* 1890 - Wyoming yn dod y 44ydd talaith o'r Unol Daleithiau.
* 1940 - Dechrau Brwydr Prydain: ymgyrch filwrol yn ystod yr Ail Ryfel Byd.
* 1962 - Y Lloeren gyfathrebu fasnachol gyntaf, sef Telstar, yn cael ei lansio i'r gofod.
* 1973 - Annibyniaeth Bahamas.
* 1985 - Y llong *Rainbow Warrior* o eiddo Greenpeace yn cael ei suddo yn harbwr Auckland, Seland Newydd gan aelodau o heddlu cudd Ffrainc, y DGSE.
* 1991 - Boris Yeltsin yn dod yn Arlywydd Ffederasiwn Rwsia.
* 2000 - Bashar al-Assad yn dod yn Arlywydd Syria.

## Genedigaethau

Nikola Tesla
Mahathir Mohamad
* 1452 - Iago III, brenin yr Alban (m. 1488)
* 1509 - Jean Calvin, arweinydd crefyddol Protestannaidd (m. 1564)
* 1802 - Robert Chambers, awdur, hanesydd, cofiannydd a chyhoeddwr (m, 1871)
* 1830 - Camille Pissarro, arlunydd (m. 1903)
* 1856 - Nikola Tesla, dyfeisiwr (m. 1943)
* 1862 - Fanny Edle von Geiger-Weishaupt, arlunydd (m. 1931)
* 1871 - Marcel Proust, awdur (m. 1922)
* 1895 - Carl Orff, cyfansoddwr (m. 1982)
* 1903 - John Wyndham, nofelydd (m. 1969)
* 1912 - Isabel Rawsthorne, arlunydd (m. 1992)
* 1920 - Ellaphie Ward-Hilhorst, arlunydd (m. 1994)
* 1922
	+ Nell Blaine, arlunydd (m. 1996)
	+ Jake LaMotta, paffiwr (m. 2017)
* 1925 - Mahathir Mohamad, Prif Weinidog Maleisia
* 1929 - Winnie Ewing, gwleidydd (m. 2023)
* 1930 - Wyn Roberts, gwleidydd (m. 2013)
* 1931 - Alice Munro, llenores
* 1934 - Jerry Nelson, actor (m. 2012)
* 1942 - Sixto Rodriguez, canwr gwerin
* 1943 - Arthur Ashe, chwaraewr tenis (m. 1993)
* 1945 - Virginia Wade, chwaraewraig tenis
* 1947 - Arlo Guthrie, cerddor
* 1960 - Jeff Bergman, actor a digrifwr
* 1970 - John Simm, actor
* 1975 - Stefán Karl Stefánsson, actor (m. 2018)
* 1977 - Chiwetel Ejiofor, actor
* 1995 - Ada Hegerberg, pel-droedwraig

## Marwolaethau

El Cid (cerflun)
* 138 - Hadrian, ymerawdwr Rhufain, 62
* 1099 - El Cid, marchog
* 1559 - Harri II, brenin Ffrainc, 40
* 1584 - Wiliam I, Tywysog Orange, 51
* 1806 - George Stubbs, arlunydd, 81
* 1933 - Leis Schjelderup, arlunydd, 77
* 1942 - Sydney Curnow Vosper, arlunydd, 75
* 1997 - Ivor Allchurch, pêl-droediwr, 67
* 2010 - Sibylle Neff, arlunydd, 81
* 2015
	+ Omar Sharif, actor, 83
	+ Roger Rees, actor, 71
* 2019 - Valentina Cortese, actores, 96
* 2020 - Jack Charlton, pel-droediwr, 85

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod Annibyniaeth (Bahamas)
* Diwrnod Distawrwydd
# 29 Gorffennaf

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Gorffennaf
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  | 01 | 02 | 03 | 04 | 05
 |
| 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**29 Gorffennaf** yw'r dau gant a degfed (210fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (211ed mewn blynyddoedd naid). Erys 155 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1588 - Brwydr Gravelines
* 1933 - Sefydlu'r Bwrdd Marchnata Llaeth yng ngwledydd Prydain
* 1981 - Priodas y Tywysog Siarl, Tywysog Cymru a Diana, Tywysoges Cymru.

## Genedigaethau

Dag Hammarskjold
Mikis Theodorakis
* 1805 - Alexis de Tocqueville, athronydd gwleidyddol (m. 1859)
* 1818 - Clara Wilhelmine Oenicke, arlunydd (m. 1899)
* 1865 - Alexander Glazunov, cyfansoddwr (m. 1936)
* 1874 - Sophie Wencke, arlunydd (m. 1963)
* 1883 - Benito Mussolini, gwleidydd (m. 1945)
* 1885 - Theda Bara, actores (m. 1955)
* 1892 - William Powell, actor (m. 1984)
* 1905
	+ Dag Hammarskjöld, diplomydd (m. 1961)
	+ Clara Bow, actores (m. 1965)
* 1913 - Charlotte Calmis, arlunydd (m. 1982)
* 1921 - Aled Eames, hanesydd (m. 1996)
* 1925 - Mikis Theodorakis, cyfansoddwr (m. 2021)
* 1941 - David Warner, actor (m. 2022)
* 1957 - Fumio Kishida, gwleidydd, Prif Weinidog Japan
* 1966
	+ Sally Gunnell, athletwraig
	+ Richard Steven Horvitz, actor
* 1981 - Fernando Alonso, gyrrwr Fformiwla Un

## Marwolaethau

Vincent van Gogh
Dorothy Hodgkin
* 238 - Pupienws a Balbinws, ymerawdwyr Rhufeinig
* 1030 - Sant Olaf, brenin Norwy
* 1099 - Pab Wrban II
* 1108 - Philippe I, brenin Ffrainc, 56
* 1644 - Pab Wrban VIII
* 1833 - William Wilberforce, seneddwr a dyngarwr, 73
* 1856 - Robert Schumann, cyfansoddwr, 46
* 1890 - Vincent van Gogh, arlunydd, 37
* 1900 - Umberto I, brenin yr Eidal, 56
* 1916 - Eleanor Vere Boyle, arlunydd, 91
* 1937 - Hermine Overbeck-Rohte, arlunydd, 68
* 1966 - Thea Proctor, arlunydd, 86
* 1970 - Syr John Barbirolli, cerddor, 70
* 1974 - Cass Elliot, cantores, 32
* 1983
	+ Raymond Massey, actor, 86
	+ David Niven, actor, 73
* 1994
	+ Dorothy Hodgkin, cemegydd, 84
	+ William Mathias, cyfansoddwr, 57
* 1999 - Gabrielle Bellocq, arlunydd, 79
* 2005 - Hermione Hammond, arlunydd, 86
* 2009 - Dina Babbitt, arlunydd, 86
* 2015 - Peter O'Sullevan, sylwebydd, 97
* 2023 - Clive Rowlands, chwaraewr rygbi'r undeb, 85

## Gwyliau a chadwraethau

* Dydd Gwyl Sant Olaf (Norwy, Ynysoedd Ffaro)
* Diwrnod Rhyngwladol y Teigr
* Diwrnod y iaith Thaieg

---

**Gwelwch hefyd:**

28 Gorffennaf - 30 Gorffennaf - 29 Mehefin - 29 Awst -- rhestr dyddiau'r flwyddyn
Ionawr, Chwefror, Mawrth, Ebrill, Mai, Mehefin,
Gorffennaf, Awst, Medi, Hydref, Tachwedd, Rhagfyr