Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# William John Gruffydd (Elerydd)

| William John Gruffydd |
| --- |
| Elerydd yn ennill y Goron ym 1955 |
| Ganwyd | 24 Medi 1916  Sir Aberteifi  |
| Bu farw | 21 Ebrill 2011  Llanelli  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| Galwedigaeth | bardd  |

*Gweler hefyd William John Gruffydd.*
Llenor a aned yn Ffair-rhos, Ceredigion, oedd **William John Gruffydd** (24 Medi 1916 – 21 Ebrill 2011), a adnabyddir yn well fel **W. J. Gruffydd** neu **Elerydd**.

Cyfeiria ei enw barddol 'Elerydd' at afon Leri (neu Eleri) gerllaw ei gartref yn Nhal-y-bont lle'r oedd yn weinidog ar Eglwys Fedyddiedig y Tabernacl pan goronwyd ef am ei bryddest 'Ffenestri' yn Eisteddfod Pwllheli ym 1955. Aeth ymlaen i gipio'r goron eto yng Nghaerdydd ym 1960 am bryddest ar y testun 'Unigedd'. Mae'n adnabyddus am ei gerddi a'i gyfrolau o straeon am helyntion y cymeriadau annwyl *Tomos a Marged*.

Bu'n Archdderwydd o 1984 hyd 1987.

## Llyfryddiaeth

Cerddi:

* *Ffenestri* (1961)
* *Cerddi'r Llygad* (1973)

Nofelau:

* *Hers a cheffyl* (1967)
* *Cyffwrdd â'i Esgyrn* (1969)
* *Angel heb Adenydd* (1971)

Straeon:
Cyfres am helyntion 'Tomos a Marged'

Hunangofiant:

* *Meddylu* (1986)
* *O Ffair Rhos i'r Maen Llog* (2003)

Arall:

* *Folklore and myth* (1964)

## Cyfeiriadau
# Stevie Wonder

| Stevie Wonder |
| --- |
|  |
| Ffugenw | Stevie Wonder, Eivets Rednow, Little Stevie Wonder, El Toro Negro  |
| Ganwyd | Stevland Hardaway Judkins  13 Mai 1950  Saginaw  |
| Label recordio | Motown Records  |
| Dinasyddiaeth | Unol Daleithiau America, Ghana  |
| *Alma mater* | * Michigan School for the Blind
 |
| Galwedigaeth | canwr-gyfansoddwr, cynhyrchydd recordiau, canwr, pianydd, cyfansoddwr, artist recordio, bardd, canwr, trefnydd cerdd, drymiwr, actor, cerddor  |
| Arddull | rhythm a blŵs, cerddoriaeth yr enaid, ffwnc, jazz, y felan, cerddoriaeth boblogaidd  |
| Math o lais | tenor  |
| Prif ddylanwad | Ray Charles, Benny Benjamin, Jackie Wilson, Duke Ellington, Little Walter, Bob Dylan, Sam Cooke, Nicolás Sestito, James Brown, Johnny Ace, Toots Thielemans, King Curtis  |
| Mam | Lula Mae Hardaway  |
| Priod | Syreeta Wright  |
| Plant | A'isha Morris, Keita Morris  |
| Perthnasau | Michael Jackson  |
| Gwobr/au | Commandeur des Arts et des Lettres‎, Gwobr Grammy am Gyraeddiadau Gydol Oes, Person MusiCares y Flwyddyn, Rock and Roll Hall of Fame, Medal Rhyddid yr Arlywydd, Anrhydedd y Kennedy Center, Gwobr Gershwin, gwobr Johnny Mercer, Wolf Prize in Arts, Seren ar Rodfa Enwogion Hollywood, Victory of honor, Gwobr yr Academi am y Gân Wreiddiol Orau  |
| Gwefan |   |
| llofnod |
|  |

Cerddor o'r Unol Daleithiau yw **Stevie Wonder** (ganwyd **Steveland Hardaway Judkins** 13 Mai 1950).

## Gwragedd

* Syreeta Wright (1970 - 1972)
* Kai Milla Morris

## Disgyddiaeth

* 1963: *Recorded Live: The 12 Year Old Genius* (UD #1)
* 1972: *Talking Book* (UD #3)
* 1973: *Innervisions* (UD #4, DU #8)
* 1974: *Fulfillingness' First Finale* (UD #1, DU #5)
* 1976: *Songs in the Key of Life* (UD #1, DU #2)
* 1979: *Journey through the Secret Life of Plants Soundtrack* (UD #4, DU #8)
* 1980: *Hotter than July* (UD #3, DU #2)
* 1982: *Stevie Wonder's Original Musiquarium* (UD #4, DU #8)
* 1984: *The Woman in Red Soundtrack* (UD #4, DU #2)
* 1985: *In Square Circle* (UD #5, DU #5)
* 1995: *Conversation Peace* (DU #8)
* 2005: *A Time to Love* (UD #5)

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
Stevie Wonder
# Max Boyce

| Max Boyce |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 27 Medi 1943  Glyn-nedd  |
| Label recordio | EMI  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| *Alma mater* | * Prifysgol Morgannwg
 |
| Galwedigaeth | digrifwr, canwr  |
| Arddull | cerddoriaeth boblogaidd  |
| Gwobr/au | MBE  |
| Gwefan |   |

Canwr a difyrrwr a chyn-lowr o Gymru yw **Maxwell "Max" Boyce** (ganwyd 27 Medi 1943; Nglyn-nedd). Daeth yn boblogaidd yng nghanol y 1970au fel comediwr-canwr yn y byd rygbi, ac yng nghadarnleoedd rygbi'r undeb yn y Cymoedd y daeth i boblograwydd yn gyntaf. Roedd hyn yn sgil-effaith llwyddiant llawer o Gymry mewn rygbi, gan gynnwys y Llewod.

Cafodd ei eni yng Nglyn-nedd, yn fab i rieni o Ynyshir ac mae'n gefnder cyntaf i'r canwr Cymraeg Delwyn Sion.

Gwerthodd dros dwy filiwn o albymau dros gyfnod o 40 mlynedd.

## Discograffi

* *Max Boyce in Session* (1971)
* *Caneuon Amrywiol* (1971)
* *Live at Treorchy* (1974)
* *We all Had Doctors' Papers* (1975)
* *The Incredible Plan* (1976)
* *The Road and Miles* (1977)
* *I Know 'cos I was There* (1978)
* *Not that I am Biased* (1979)
* *Me and Billy Williams* (1980)
* *Farewell to the North Enclosure* (1980)
* *It's Good to See You* (1981)
* *Troubadour* (1987)

## Dolenni allanol

* Gwefan swyddogol (Saesneg)

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Gymru**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dyffryn Clwyd 1973

Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dyffryn Clwyd 1973| Enghraifft o: | un o gyfres reolaidd o wyliau  |
| Dyddiad | 1973  |
| Cyfres | Eisteddfod Genedlaethol Cymru  |
| Lleoliad | Rhuthun  |
| Gwladwriaeth | y Deyrnas Unedig  |
| Dynodwyr |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Cynhaliwyd **Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dyffryn Clwyd 1973** ar y Maes yng Nghae Ddôl, Rhuthun, Sir Ddinbych.

Prif Gystadlaethau
| Cystadleuaeth | Teitl y Darn | Ffugenw | Enw
 |
| --- | --- | --- | --- |
| Y Gadair | *Llef Dros y Lleiafrifoedd* |  | Alan Llwyd
 |
| Y Goron | *Y Dref* |  | Alan Llwyd
 |
| Y Fedal Ryddiaeth | *Mae Heddiw Wedi Bod* |  | Emyr Roberts
 |
| Tlws y Ddrama
 | *Y Pypedau* |  | Urien William
 |

* Alan Llwyd
* Emyr Roberts
* Alan Llwyd
* Alan Llwyd
* Alan Llwyd
* Emyr Roberts
* Emyr Roberts
* Alan Llwyd
* Seremoni Y Fedal Ddrama
* Emyr Roberts
* Cwmni Theatr Cymru [Charles Williams ac Elen Roger Jones] yn cyfarch Urien Wiliam - enillydd Y Fedal Ddrama
* Alan Llwyd
* Y Maes
* Y Maes
* Y Maes
* Y Maes
* Alan Llwyd
* Urien Wiliam - ennillydd Y Fedal Ddrama
* Emyr Roberts
* Emyr Roberts
* Emyr Roberts

## Gweler hefyd

* Eisteddfod Genedlaethol Cymru – hanes yr Eisteddfod Genedlaethol

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Gymru**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Brian David Josephson

| Brian David Josephson |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 4 Ionawr 1940  Caerdydd  |
| Man preswyl | y Deyrnas Unedig  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| *Alma mater* | * Coleg y Drindod, Caergrawnt
* Prifysgol Caergrawnt
* Ysgol Uwchradd Caerdydd
 |
| Ymgynghorydd y doethor | * Brian Pippard
 |
| Galwedigaeth | ffisegydd, academydd  |
| Cyflogwr | * Prifysgol Gwyddoniaeth a Thechnoleg Missouri
* Prifysgol Illinois yn Urbana–Champaign
 |
| Adnabyddus am | Josephson effect  |
| Gwobr/au | Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol, Gwobr Ffiseg Nobel, Gwobr Elliott Cresson, Gwobr Holweck, Medal Hughes, Gwobr Faraday, Gwobr Goffa Fritz London, Cymrawd y Sefydliad Ffiseg, Medal a Gwobr Guthrie, Medal a Gwobr Faraday  |
| Gwefan |   |

Ffisegydd o Gymru yw'r **Athro Brian David Josephson** (ganwyd 4 Ionawr 1940), sydd yn arbenigo mewn tra-ddargludedd a hefyd yn ddadleuwr amlwg dros y posibilrwydd o fodolaeth ffenomena paranormal. Ganwyd ef yng Nghaerdydd lle y mynychodd Ysgol Uwchradd y Bechgyn Caerdydd cyn mynd i Goleg y Drindod, Caergrawnt.

Yng Nghaergrawnt, pan oedd yn 22 oed, darganfu Effaith Josephson, sef y ffenomenon o lif cerynt ar draws dau dra-ddargludwr a wahenir gan ynysydd tenau iawn. O ganlyniad i'r darganfyddiad, enillodd Wobr Ffiseg Nobel yn 1973 ar y cyd â Leo Esaki ac Ivar Giaever.

Ar hyn o bryd, mae'n athro ym Mhrifysgol Caergrawnt lle mae'n bennaeth ar y prosiect uniad meddwl a mater o fewn grŵp ymchwil Theori Mater Cyddwysedig.

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) Tudalen Gartref Brian Josephson ar wefan Prifysgol Caergrawnt
* (Saesneg) Gwobr Ffiseg Nobel 1973 Archifwyd 2006-04-20 yn y Peiriant Wayback

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Gymru**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Emyr Roberts

| Emyr Roberts |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 1958  |
| Man preswyl | Ynys Môn  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| *Alma mater* | * Prifysgol Aberystwyth
 |
| Galwedigaeth | gwas sifil  |

Gwas sifil o Gymru yw Dr **Emyr Roberts** (ganwyd Medi 1958). Mae'n hanu o Fenllech, Ynys Môn. Astudiodd Ddaearyddiaeth ac Economeg ym Mhrifysgol Reading a chyflawnodd ei Ddoethuriaeth yn Adran Daearyddiaeth, Coleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth.

## Gyrfa

Ar ôl gyrfa gydag Undeb Cenedlaethol Amaethwyr Cymru a Lloegr, ymunodd a'r Swyddfa Gymreig yn 1991 gan ymgymryd ag amrywiaeth o rolau gan gynnwys iechyd, cyllid, diwylliant a hamdden, a datblygu economaidd.

O fewn Llywodraeth Cymru roedd yn Brif Weithredwr Swyddfa Cyllid Ewropeaidd Cymru, yn Gyfarwyddwr Cyfiawnder Cymdeithasol ac Adfywio, yn Gyfarwyddwr Cyffredinol Gwasanaethau Cyhoeddus a Llywodraeth Leol, ac yn Gyfarwyddwr Cyffredinol Addysg a Sgiliau. Yn 2012 penodwyd yn Brif Weithredwr Cyfoeth Naturiol Cymru er mwyn uno tri corff amgylcheddol Cymru a'i lansio erbyn 1 Ebrill 2013.

Mae'n Gymrawd Prifysgol Aberystwyth a bu'n Gadeirydd y Cyngor ers 2018. Mae’n aelod o Fwrdd Estyn, ac mae hefyd yn aelod o Glas Cymru. Mae ei swyddi cyfarwyddwr anweithredol blaenorol yn cynnwys Ymddiriedolwr Alzheimer's Society Cymru.

Ers iddo ymddeol ar ddiwedd 2017, mae wedi ymddiddori mewn treftadaeth a hanes lleol, yn enwedig ym Môn, ei sir enedigol, ac mae’n awdur ar nifer o lyfrau ac erthyglau. Mae’n aelod o Bwyllgor Cymdeithas Enwau Lleoedd Cymru ac yn aelod gydol oes o Cadw.

## Bywyd personol

Mae'n siarad Cymraeg yn rhugl, yn byw yng Nghaerdydd, ac yn briod gyda dau o blant.

## Cyfeiriadau
# Patrick White

| Patrick White |
| --- |
|  |
| Ganwyd | Patrick Victor Martindale White  28 Mai 1912  Llundain  |
| Bu farw | 30 Medi 1990, 29 Medi 1990  Sydney  |
| Dinasyddiaeth | Awstralia  |
| *Alma mater* | * Coleg Cheltenham
* Coleg y Brenin
* The King's School, Tudor House
 |
| Galwedigaeth | ysgrifennwr, nofelydd, dramodydd, bardd, sgriptiwr, hunangofiannydd  |
| Adnabyddus am | Voss  |
| Arddull | rhyddiaith  |
| Partner | Manoly Lascaris  |
| Perthnasau | James Cobb White, Henry Luke White  |
| Gwobr/au | Gwobr Lenyddol Nobel, Gwobr Lenyddiaeth Miles Franklin, Awstraliwr y Flwyddyn, Gwobr Lenyddiaeth Miles Franklin, Cydymaith Urdd Awstralia  |

Nofelydd a dramodydd o Awstralia oedd **Patrick Victor Martindale White** (28 Mai 1912 – 30 Medi 1990). Enillodd Wobr Lenyddol Nobel ym 1973.

## Llyfryddiaeth

### Nofelau

* *Happy Valley* (1939)
* *The Living and the Dead* (1941)
* *The Aunt's Story* (1948)
* *The Tree of Man* (1955)
* *Voss* (1957)
* *Riders in the Chariot* (1961)
* *The Solid Mandala* (1966)
* *The Vivisector* (1970)
* *The Eye of the Storm* (1973)
* *A Fringe of Leaves* (1976)
* *The Twyborn Affair* (1979)
* *Memoirs of Many in One* (1986)

### Storiau

* *The Burnt Ones* (1964)
* *The Cockatoos* (1974)

### Drama

* *Bread and Butter Women* (1935)
* *The School for Friends* (1935)
* *Return to Abyssinia* (1947)
* *The Ham Funeral* (1947)
* *The Season at Sarsaparilla* (1962)
* *Night on Bald Mountain* (1964)
* *A Cheery Soul* (1963)
* *Big Toys* (1977)
* *Signal Driver: A Morality Play for the Times* (1982)
* *Netherwood* (1983)
* *Shepherd on the Rocks* (1987)

### Arall

* *Flaws in the Glass* (1981)

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Awstralia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
 *Eginyn erthygl sydd uchod am **lenor** neu **awdur**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Lê Đức Thọ

| Lê Đức Thọ |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 14 Hydref 1911  Hà Nam  |
| Bu farw | 13 Hydref 1990  o canser  Hanoi  |
| Man preswyl | Dinas Ho Chi Minh  |
| Dinasyddiaeth | Fietnam  |
| Galwedigaeth | gwleidydd, diplomydd, person milwrol, chwyldroadwr  |
| Plaid Wleidyddol | Plaid Gomiwnyddol Fietnam  |
| Perthnasau | Ding Deshan  |
| Gwobr/au | Gwobr Heddwch Nobel, Gold Star Order, Urdd y Chwyldro Hydref  |

Chwyldroadwr, cadfridog, diplomydd, a gwleidydd o Fietnam oedd **Lê Đức Thọ** (ganwyd **Phan Đình Khải**, 14 Hydref 1911 – 13 Hydref 1990).

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Fietnam**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*