Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Arizona

Arizona|  |
| Arwyddair | Ditat Deus  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| En-us-Arizona.ogg  |
| Prifddinas | Phoenix  |
| Poblogaeth | 7,151,502  |
| Sefydlwyd | * 14 Chwefror 1912 (Proclamation 1180)
 |
| Anthem | The Arizona March Song, Arizona  |
| Pennaeth llywodraeth | Katie Hobbs  |
| Cylchfa amser | UTC−07:00, Cylchfa Amser y Mynyddoedd  |
| Gefeilldref/i | 臺南市  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Southwestern United States, taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 295,234 km²  |
| Uwch y môr | 1,250 metr  |
| Gerllaw | Afon Colorado  |
| Yn ffinio gyda | Califfornia, Nevada, Utah, Mecsico Newydd, Baja California, Sonora, Colorado  |
| Cyfesurynnau | 34.2867°N 111.6569°W  |
| US-AZ  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Arizona  |
| Corff deddfwriaethol | Arizona State Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Arizona  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Katie Hobbs  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Arizona** yn dalaith yn ne-orllewin yr Unol Daleithiau, sy'n ymrannu'n naturiol yn ddwy ran; yn y gogledd-ddwyrain mae'n rhan o Lwyfandir Colorado ac yn y de a'r gorllewin mae'n ardal o ddyffrynoedd a thiroedd sych. Mae Afon Salt ac Afon Gila yn rhedeg trwy' de'r dalaith. Yn y gogledd-orllewin mae Afon Colorado yn llifo trwy'r Grand Canyon. Ei arwynebedd tir yw 295,023 km².

Lleoliad Arizona yn yr Unol Daleithiau
Yn ogystal â’r Grand Canyon, mae gan y dalaith atyniadau eraill i dwristiaid, megis yr Argae Hoover, yr Anialwch Peintiedig, Y Fforest Betraidd, Canyon de Chelly, Llyn Havasu, Llyn Mead a Monument Valley.

Mae gan y dalaith y boblogaeth frodorol uchaf yn UDA ac yn gartref i'r Navajo, yr Hopi a'r Apache. Roedd Arizona yn rhan o New Mexico tan iddi gael ei ildio i'r Unol Daleithiau yn 1848. Roedd yn lleoliad i nifer o ryfeloedd yn erbyn y pobloedd brodorol, yn arbennig yr Apache, o'r 1850au hyd 1877. Ni ddaeth yn dalaith tan mor ddiweddar â 1912. Phoenix yw'r brifddinas.

## Gweler hefyd

* Cynghrair Cymreig Arizona

## Dinasoedd Arizona

| 1 | **Phoenix** | 1,445,632
 |
| 2 | Tucson | 520,116
 |
| 3 | Mesa | 439,041
 |
| 4 | Chandler | 236,123
 |
| 5 | Glendale | 226,721
 |
| 6 | Scottsdale | 217,385
 |
| 7 | Tempe | 161,719
 |

## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* (Saesneg) az.gov

*
*
*
* Y Fforest Betraidd
* Yr Anialwch Peintiedig
* Grand Canyon

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Arizona**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Connecticut

Connecticut|  |
|  |
| Arwyddair | Qui transtulit sustinet  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Afon Connecticut  |
| En-us-Connecticut.ogg  |
| Prifddinas | Hartford  |
| Poblogaeth | 3,605,944  |
| Sefydlwyd | * 9 Ionawr 1788
 |
| Anthem | Yankee Doodle, The Nutmeg  |
| Pennaeth llywodraeth | Ned Lamont  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, Lloegr Newydd  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 14,357 km²  |
| Uwch y môr | 152 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd  |
| Yn ffinio gyda | Massachusetts, Rhode Island, Efrog Newydd, Long Island  |
| Cyfesurynnau | 41.6°N 72.7°W  |
| US-CT  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Connecticut  |
| Corff deddfwriaethol | Connecticut General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Connecticut  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Ned Lamont  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Connecticut** yn dalaith yn Lloegr Newydd yng ngogledd-orllewin yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd i'r gorllewin o Afon Mississippi. Mae Afon Connecticut yn llifo trwy iseldiroedd y dalaith gyda bryniau ac ucheldiroedd i'r gorllewin a'r dwyrain. Roedd Connecticut yn un o 13 talaith gwreiddiol yr Unol Daleithiau. Daeth yr Iseldirwyr yma yn yr 17g. Sefydlwyd y wladfa gyntaf yno gan ymsefydlwyr o Fae Massachusetts (1633-1635). Mae'n gartref i Brifysgol Iâl. Hartford yw'r brifddinas.

Lleoliad Connecticut yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Connecticut

| 1 | Bridgeport | 144,229
 |
| 2 | New Haven | 129,779
 |
| 3 | **Hartford** | 124,775
 |
| 4 | Stamford | 122,643
 |
| 5 | Llundain Newydd | 27,620
 |

## Dolen allanol

* (Saesneg) www.ct.gov

*
*
*

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Connecticut**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Delaware

Delaware|  |
| Arwyddair | Liberty and Independence  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Delaware Bay  |
| En-us-Delaware.ogg  |
| Prifddinas | Dover  |
| Poblogaeth | 989,948  |
| Sefydlwyd | * 7 Rhagfyr 1787
 |
| Anthem | Our Delaware  |
| Pennaeth llywodraeth | Matt Meyer  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, South Atlantic states  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 6,452 km²  |
| Uwch y môr | 18 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd, Delaware Bay, Afon Delaware  |
| Yn ffinio gyda | New Jersey, Pennsylvania, Maryland  |
| Cyfesurynnau | 39°N 75.5°W  |
| US-DE  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Delaware  |
| Corff deddfwriaethol | Delaware General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Delaware  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Matt Meyer  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Delaware** yn dalaith yng ngogledd-orllewin yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd ar arfordir Cefnfor Iwerydd. Delaware yw'r ail leiaf o'r taleithiau, gyda arwynebedd tir o ddim ond 5328 km², ac un o'r rhai mwyaf diwydiannol. Sefydlwyd gwladfa yno gan yr Iseldiroedd yn 1655 ac un arall gan y Saeson yn 1664. O 1682 hyd 1776 roedd yn rhan o Bennsylvania. Delaware oedd y gyntaf o 13 talaith gwreiddiol yr Unol Daleithiau. Dover yw'r brifddinas.

Lleoliad Delaware yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Delaware

| 1 | Wilmington | 70,851
 |
| 2 | **Dover** | 36,047
 |
| 3 | Newark | 31,454
 |
| 4 | Middletown | 18,871
 |

## Dolen allanol

* (Saesneg) delaware.gov

*
*
*

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Delaware**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Hawaii

Hawaii|  |
|  |
| Arwyddair | Ua Mau ke Ea o ka ʻĀina i ka Pono  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Hawaii  |
| En-us-Hawaii.ogg  |
| Prifddinas | Honolulu  |
| Poblogaeth | 1,455,271  |
| Sefydlwyd | * 21 Awst 1959 (Presidential Proclamation 3309 of August 25, 1959, by Dwight D. Eisenhower admitting the State of Hawaii into the Union. (NAID 299973))
 |
| Anthem | Hawaiʻi Ponoʻī  |
| Pennaeth llywodraeth | Josh Green  |
| Cylchfa amser | Hawaii–Aleutian Time Zone, Pacific/Honolulu  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Fukuoka, Ehime, Hiroshima, Okinawa  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg, hawaieg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 28,311 km²  |
| Uwch y môr | 925 metr  |
| Gerllaw | Y Cefnfor Tawel  |
| Cyfesurynnau | 21.5°N 158°W  |
| US-HI  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Hawaii  |
| Corff deddfwriaethol | Hawaii State Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Hawaii  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Josh Green  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yn Unol Daleithiau America yw **Hawaii** neu **Hawai‘i** neu yn Gymraeg **Hawäi**. Mae hi'n ynysfor folcanig yn y Cefnfor Tawel. Honolulu ar ynys Oahu yw prifddinas y dalaith. Arwynebedd yr ynys ydy 28,337 km²: mewn cymhariaeth mae arwynebedd Ynys Môn yn 714 km². Ceir baner Prydain ar ei baner hi am fod Capten Cook wedi hawlio'r ynysoedd i Brydain, a'u henwi nhw'n *Ynysoedd Sandwich*. Ddaeth yn rhan o Unol Daleithiau America yn y 1950au wedi canrif o goloneiddio graddol.

Yn sgil goresgyniad anghyfreithlon yr Unol Daleithiau yn ôl cyfraith ryngwladol ar ddiwedd 19g a dechrau'r 20g ceir mudiad annibyniaeth Hawai'i gyda rhai'n galw am annibyniaeth lwyr neu ail-ddatgan sofraniaeth y wlad ac eraill yn pwysleisio adfer yr iaith Hawaieg, neu'r ddau.

Hawaii yn yr Unol Daleithiau
Ynysoedd Hawaii
## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* 'Why Hawaii shouldn't be part of the United States

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Hawaii**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Iowa

Iowa|  |
| Arwyddair | Our liberties we prize and our rights we will maintain  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Iowa people  |
| En-us-Iowa.ogg  |
| Prifddinas | Des Moines  |
| Poblogaeth | 3,190,369  |
| Sefydlwyd | * 28 Rhagfyr 1846
 |
| Anthem | The Song of Iowa  |
| Pennaeth llywodraeth | Kim Reynolds  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago, UTC−06:00, UTC−05:00  |
| Gefeilldref/i | Yamanashi  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Midwestern United States, taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 145,746 km²  |
| Uwch y môr | 335 metr  |
| Gerllaw | Afon Missouri, Afon Mississippi, Saylorville Lake  |
| Yn ffinio gyda | Minnesota, Wisconsin, Illinois, Missouri, Nebraska, De Dakota  |
| Cyfesurynnau | 42°N 93°W  |
| US-IA  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Iowa General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | governor of Iowa  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Kim Reynolds  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yn Unol Daleithiau America yw **Iowa** (/ˈaɪəwə/). Enwyd ar ôl yr Iowa, llwyth Americanaidd Brodorol.

Iowa yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Iowa

| 1 | **Des Moines** | 203,433
 |
| 2 | Cedar Rapids | 126,326
 |
| 3 | Davenport | 99,685
 |
| 4 | Sioux City | 82,684
 |
| 5 | Waterloo | 68,406
 |

## Dolenni allanol

* (Saesneg) www.iowa.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Iowa**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Kansas

Kansas| Arwyddair | Ad astra per aspera  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Afon Kansas  |
| En-us-Kansas.ogg  |
| Prifddinas | Topeka  |
| Poblogaeth | 2,937,880  |
| Sefydlwyd | * 29 Ionawr 1861
 |
| Anthem | Home on the Range  |
| Pennaeth llywodraeth | Laura Kelly  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser Canolog, UTC−06:00, America/Chicago  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Midwestern United States, taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 213,100 km²  |
| Uwch y môr | 600 metr  |
| Gerllaw | Afon Arkansas, Afon Kansas  |
| Yn ffinio gyda | Oklahoma, Colorado, Nebraska, Missouri  |
| Cyfesurynnau | 38.5°N 98°W  |
| US-KS  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Kansas  |
| Corff deddfwriaethol | Kansas Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Kansas  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Laura Kelly  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yng nghanolbarth yr Unol Daleithiau, sy'n cynnwys gwastadiroedd anwastad yn bennaf, sy'n rhan o'r Gwastadiroedd Mawr, ac sy'n cael eu croesi gan Afon Kansas ac Afon Arkansas yw **Kansas**. Cafodd ei harchwilio gan Sbaenwyr yn yr 16g ac yna fe'i hawlwyd gan Ffrainc yn 1682. Roedd yn rhan o Bryniant Louisiana gan yr Unol Daleithiau yn 1803. Daeth yn dalaith yn 1861. Topeka yw'r brifddinas.

Kansas yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Kansas

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Wichita | 382,368
 |
| 2 | Overland Park | 173,372
 |
| 3 | Dinas Kansas | 145,786
 |
| 4 | **Topeka** | 127,473
 |

## Dolenni allanol

* (Saesneg) www.kansas.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Kansas**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Kentucky

Kentucky| Arwyddair | United we stand, divided we fall  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Afon Kentucky, commonwealth  |
| En-us-Kentucky.ogg  |
| Prifddinas | Frankfort  |
| Poblogaeth | 4,505,836  |
| Sefydlwyd | * 1 Mehefin 1792
 |
| Anthem | My Old Kentucky Home, Blue Moon of Kentucky  |
| Pennaeth llywodraeth | Andy Beshear  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 104,659 km²  |
| Uwch y môr | 230 metr  |
| Gerllaw | Afon Mississippi, Afon Ohio, Afon Big Sandy  |
| Yn ffinio gyda | Gorllewin Virginia, Ohio, Indiana, Virginia, Tennessee, Missouri, Illinois  |
| Cyfesurynnau | 38°N 85°W  |
| US-KY  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Kentucky General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Kentucky  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Andy Beshear  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Lleolir talaith **Kentucky** yn nwyrain canolbarth yr Unol Daleithiau; mae'n gorwedd i'r dwyrain o Afon Mississippi. Mae'n cynnwys Mynyddoedd Appalachia yn y dwyrain, ardal y Bluegrass yn y canol, a gwastadedd yn y gorllewin. Mae afonydd Afon Tennessee ac Ohio yn llifo trwy'r de-orllewin. Mae'n dalaith wledig iawn gyda thradodiadau gwerin unigryw. Archwiliodd Daniel Boone yr ardal yn 1769 a daeth nifer o ymsefydlwyr ar ôl hynny. Daeth yn dalaith yn 1792. Frankfort yw'r brifddinas.

Llysenw Kentucky yw "Talaith y Glaswellt Glas" (Saesneg: *the Bluegrass State*) sydd yn cyfeirio at y gweunwellt (*bluegrass*) sydd yn enwog am fagu ceffylau.

Kentucky yn yr Unol Daleithiau

## Siroedd

Ceir 120 o siroedd yn Indiana ac yn eu plith mae Swydd Owen (*County Owen*), a alwyd ar ôl Abraham Owen (1769-1811), milwr. Hanodd ei hen, hen, hen daid a nain Humphrey a Catherine Owen o Nannau ger Dolgellau.

## Dinasoedd Kentucky

| 1 | Louisville | 597,337
 |
| 2 | Lexington | 295,803
 |
| 3 | Bowling Green | 58,067
 |
| 4 | Owensboro | 57,265
 |
| 5 | Covington | 40,640
 |
| 6 | Hopkinsville | 31,577
 |
| 7 | Richmond | 31,364
 |
| 8 | Florence | 29,951
 |
| 9 | Georgetown | 29,098
 |
| 10 | Henderson | 28,757
 |
| 14 | **Frankfort** | 25,527
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) kentucky.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Kentucky**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Minnesota

Minnesota|  |
| Arwyddair | L’Étoile du Nord  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Afon Minnesota  |
| En-us-Minnesota.ogg  |
| Prifddinas | Saint Paul  |
| Poblogaeth | 5,706,494  |
| Sefydlwyd | * 11 Mai 1858
 |
| Anthem | Hail! Minnesota  |
| Pennaeth llywodraeth | Tim Walz  |
| Cylchfa amser | UTC−06:00, Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Midwestern United States, taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 225,163 km²  |
| Uwch y môr | 365 metr  |
| Gerllaw | Llyn Superior, Afon Mississippi, Afon St. Croix, Afon Red of the North, Afon Minnesota, Lake of the Woods, Afon Rainy  |
| Yn ffinio gyda | Manitoba, Ontario, Wisconsin, De Dakota, Iowa, Gogledd Dakota, Michigan  |
| Cyfesurynnau | 46°N 94°W  |
| US-MN  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Minnesota  |
| Corff deddfwriaethol | Minnesota Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Minnesota  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Tim Walz  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Minnesota** yn dalaith yn Unol Daleithiau America. Ei llysenw yw Talaith Seren y Gogledd. Y ddwy ddinas fwyaf yw Minneapolis a Saint Paul, y Gefellddinasoedd.

Mae hi'n oer iawn yn ystod y gaeaf ac yn boeth iawn yn yr haf. Gall amrediad tymheredd fod cymaint â 96.6 °C.

Lleoliad Minnesota yn yr Unol Daleithiau

## Dinasoedd Minnesota

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Minneapolis | 382,578
 |
| 2 | **Saint Paul** | 285,068
 |
| 3 | Rochester | 106,769
 |
| 4 | Duluth | 86,265
 |
| 5 | Bloomington | 82,893
 |

## Gwybodaeth Amrywiol

### Symbolau

* Pysgodyn - Walleye
* Diod - Llaeth
* Aderyn - Loon
* Anthem - "Hail! Minnesota"
* Llysenwau - Talaith Seren Y Gogledd, Talaith y 10,000 o lynnoedd

### Enwogion

* Bob Dylan
* Al Franken
* F. Scott Fitzgerald
* Garrison Keillor
* Hubert Humphrey
* Peter Krause
* Terry Gilliam
* Y Cawr Gwyrdd Llawen

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) mn.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Minnesota**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Missouri

Missouri|  |
| Arwyddair | Salus populi suprema lex esto  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Afon Missouri  |
| En-us-Missouri.ogg  |
| Prifddinas | Jefferson City  |
| Poblogaeth | 6,154,913  |
| Sefydlwyd | * 10 Awst 1821
 |
| Anthem | Missouri Waltz  |
| Pennaeth llywodraeth | Mike Kehoe  |
| Cylchfa amser | UTC−06:00, Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago  |
| Gefeilldref/i | Nagano  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 180,533 km²  |
| Uwch y môr | 240 metr  |
| Gerllaw | Afon Missouri, Afon Mississippi  |
| Yn ffinio gyda | Illinois, Arkansas, Tennessee, Kentucky, Oklahoma, Kansas, Nebraska, Iowa  |
| Cyfesurynnau | 38.5°N 92.5°W  |
| US-MO  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Missouri  |
| Corff deddfwriaethol | Missouri General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Missouri  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Mike Kehoe  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Gweler hefyd Missouri (gwahaniaethu).*
**Missouri**, yw pedwaredd dalaith ar ugain Unol Daleithiau America. Daw'r enw o'r enw iaith Illinois ar lwyth brodorol y Siouan Missouri (*ouemessourita* neu *wimihsoorita*, "pobl y canŵs"). Mae'r dalaith yn gorwedd rhwng Canolbarth Gorllewinol yr Unol Daleithiau a'r De ac yn rhannu nodweddion diwylliannol y ddau ranbarth hynny. Ei llys enw yw *"The Show-Me State"*. Ei phrif afonydd yw Afon Mississippi ac Afon Missouri. Dinas Jefferson yw prifddinas y dalaith.

Lleoliad Missouri yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Missouri

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Dinas Kansas | 510,245
 |
| 2 | St. Louis | 319,294
 |
| 3 | Springfield | 159,498
 |
| 4 | Independence | 116,830
 |
| 5 | **Dinas Jefferson** | 43,079
 |

## Dolenni allanol

* (Saesneg)  www.mo.gov]

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Missouri**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Mississippi (talaith)

Mississippi|  |
| Arwyddair | Virtute et armis  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Afon Mississippi  |
| En-us-Mississippi.ogg  |
| Prifddinas | Jackson  |
| Poblogaeth | 2,961,279  |
| Sefydlwyd | * 10 Rhagfyr 1817
 |
| Anthem | Go, Mississippi  |
| Pennaeth llywodraeth | Tate Reeves  |
| Cylchfa amser | UTC−06:00, Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 125,443 km²  |
| Uwch y môr | 91 metr  |
| Gerllaw | Gwlff Mecsico, Afon Mississippi, Afon Pearl, Pickwick Lake  |
| Yn ffinio gyda | Louisiana, Arkansas, Tennessee, Alabama  |
| Cyfesurynnau | 33°N 90°W  |
| US-MS  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Mississippi  |
| Corff deddfwriaethol | Mississippi Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Mississippi  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Tate Reeves  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o daleithiau deheuol Unol Daleithiau America yw **Mississippi**. Enw dinas weinyddol Mississippi ydy Jackson; hi hefyd yw'r ddinas fwyaf yn y dalaith. Tardd yr enw o enw'r afon, sy'n llifo ar hyd ffin orllewinol y dalaith. Daw'r enw ei hun o'r iaith Ojibwe ( *misi-ziibi* ) sy'n golygu "Afon Anferthol". Y dalaith hon ydy'r 32ain mwyaf o ran arwynebedd a'r 31fed mwyaf poblog yn yr Unol Daleithiau.

Cliriwyd y fforestydd o fewn delta'r afon yn y 19g, ond ceir llawer o goedwigoedd coed caled, naturiol ar ei hymylon hyd heddiw.

Lleoliad Mississippi yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Mississippi

| 1 | **Jackson** | 173,514
 |
| 2 | Gulfport | 67,793
 |
| 3 | Hattiesburg | 51,993
 |
| 4 | Southaven | 48,982
 |
| 5 | Biloxi | 45,670
 |
| 6 | Clarksdale | 20,645
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni Allanol

* (Saesneg) www.mississippi.gov Archifwyd 2013-05-07 yn y Peiriant Wayback

Gwlyptir coed caled ger Ashland, Mississippi.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Mississippi**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Efrog Newydd (talaith)

Efrog Newydd|  |
|  |
| Arwyddair | I Love New York  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Dug Iorc  |
| En-us-New York.ogg  |
| Prifddinas | Albany  |
| Poblogaeth | 20,201,249  |
| Sefydlwyd | * 26 Gorffennaf 1788
 |
| Pennaeth llywodraeth | Kathy Hochul  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, UTC−05:00, America/Efrog Newydd, UTC−04:00  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 141,300 km²  |
| Uwch y môr | 305 metr  |
| Gerllaw | Llyn Erie, Afon St Lawrence, Swnt Long Island, Bae Efrog Newydd Isaf, Llyn Ontario, Afon Niagara, Llyn Champlain, Cefnfor yr Iwerydd  |
| Yn ffinio gyda | New Jersey, Vermont, Pennsylvania, Connecticut, Massachusetts, Ontario, Québec  |
| Cyfesurynnau | 43°N 75°W  |
| US-NY  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of New York  |
| Corff deddfwriaethol | New York State Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Llywodraethwr Efrog newydd  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Kathy Hochul  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yng ngogledd-ddwyrain yr Unol Daleithiau yw **Efrog Newydd** (Saesneg: *New York*; Sbaeneg: *Nueva York*). Ei lysenw yw "y Dalaith Ymerodrol" (Saesneg: *the Empire State*), am ei fod yn un o daleithiau cyfoethocaf a mwyaf dylanwadol yr undeb. Mae ganddi boblogaeth o tua 19,500,000.

Lleoliad Efrog Newydd yn yr Unol Daleithiau

## Dinasoedd Efrog Newydd

| 1 | Dinas Efrog Newydd | 8,175,133
 |
| 2 | Buffalo | 261,310
 |
| 3 | Rochester | 210,565
 |
| 4 | Yonkers | 201,588
 |
| 5 | Syracuse | 138,560
 |
| 6 | **Albany** | 97,856
 |
| 7 | New Rochelle | 77,062
 |
| 8 | Mount Vernon | 68,321
 |
| 9 | Schenectady | 66,135
 |
| 10 | Utica | 62.235
 |

## Siroedd Efrog Newydd

* Gweler Rhestr o Siroedd Efrog Newydd

## Gweler hefyd

* Dinas Efrog Newydd
* Efrog

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) Llywodraeth talaith

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Efrog Newydd**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*