Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Andalucía

Andalucía|  |
|  |
| Math | cymunedau ymreolaethol Sbaen  |
|  |
| Prifddinas | Sevilla  |
| Poblogaeth | 8,619,616  |
| Sefydlwyd | * 1835 (1833 territorial division of Spain)
 |
| Anthem | La bandera blanca y verde  |
| Pennaeth llywodraeth | Juan Manuel Moreno  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Gefeilldref/i | Buenos Aires  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Sbaeneg  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Sbaen |
| Arwynebedd | 87,268 km²  |
| Uwch y môr | 600 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd, Y Môr Canoldir  |
| Yn ffinio gyda | Extremadura, Castilla-La Mancha, Murcia, Gibraltar  |
| Cyfesurynnau | 37.405°N 5.9875°W  |
| Cod post | AN  |
| ES-AN  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Consejo de Gobierno de la Junta de Andalucía  |
| Corff deddfwriaethol | Senedd Andalucía  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Llywydd Cynulliad Andalucía  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Juan Manuel Moreno  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o gymunedau ymreolaethol Sbaen, a'r mwyaf ohonynt o ran poblogaeth, yw **Andalucía** (hefyd **Andalwsia**). Fe'i lleolir yn ne'r wlad, yn ffinio â Phortiwgal i'r gorllewin. Saif y cymunedau ymreolaethol Extremadura, Castilla-La Mancha a Murcia i'r gogledd, Môr y Canoldir i'r de-ddwyrain a Chefnfor yr Iwerydd i'r de-orllewin.

Andalucía yn Sbaen
Daw'r gair "Andalucía" o'r Arabeg *Al-Andalus*. Bu'r rhan yma o Sbaen dan reolaeth y Mwslemiaid am gyfnod hirach nag unrhyw ran arall, o 711 hyd 1492. Mae'n cynnwys mynyddoedd uchaf Sbaen yn y Sierra Nevada, yn enwedig Mulhacén (3478 m.) a Veleta (3392 m.). Yr afon bwysicaf yw'r Guadalquivir.

Prif ddinasoedd Andalucía yw Sevilla, Málaga, Cádiz, Almería, Córdoba, Jaén, Huelva a Granada. Mae'n enwog am ddawns y flamenco ac am bensaernïaeth wych o'r cyfnod Islamaidd, yn enwedig yr Alhambra byd-enwog yn Granada.

## Taleithiau

Mae gan Andalucía wyth talaith (*provincias*). Sefydlwyd y taleithiau gan Javier de Burgos yn 1833. Enwir pob un o’r taleithiau hyn ar ôl ei phrifddinas.

| Talaith | Prifddinas | Poblogaeth (2021) | Bwrdeistrefi
 |
| --- | --- | --- | --- |
| Almería
 | Almería
 | 730,430
 | 102
 |
| Cádiz
 | Cádiz
 | 1,249,873
 | 44
 |
| Córdoba
 | Córdoba
 | 777,622
 | 75
 |
| Granada
 | Granada
 | 925,046
 | 170
 |
| Huelva
 | Huelva
 | 527,254
 | 79
 |
| Jaén
 | Jaén
 | 627,568
 | 97
 |
| Málaga
 | Málaga
 | 1,696,955
 | 102
 |
| Sevilla
 | Sevilla
 | 1,950,056
 | 105
 |

## Gweler hefyd

* Morisgiaid

## Cyfeiriadau

 **Cymunedau ymreolaethol Sbaen**

Andalucía **·**
Aragón **·**
Asturias **·**
Cantabria **·**
Castilla-La Mancha **·**
Castilla y León **·**
Catalwnia **·**
Extremadura **·**
Galisia **·**
Gwlad y Basg **·**
Madrid **·**
Murcia **·**
Navarra **·**
La Rioja **·**
Valenciana **·**
Ynysoedd Balearig **·**
Yr Ynysoedd Dedwydd **·Dinasoedd ymreolaethol**

Ceuta **·**
Melilla
# Y Byd Mwslemaidd

Y Byd Mwslemaidd|  |
| Enghraifft o: | ardal ddiwylliannol  |
| Math | gwladwriaeth sofran  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/01b5kq  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

| Rhan o gyfres ar
**Islam**
 |
| --- |
| **Athrawiaeth** |
|
Allah · Undod Duw
Muhammad · Proffwydi Islam

 |
| **Arferion** |
|
Cyffes Ffydd · Gweddïo
Ymprydio · Elusen · Pererindod

 |
| **Hanes ac Arweinwyr** |
|
Ahl al-Bayt · Sahaba
Califfiaid Rashidun · Imamau Shi'a

 |
| **Testunau a Deddfau** |
|
Coran · Sŵra · Sunnah · Hadith
Fiqh · Sharia Kalam · Tasawwuf (Swffiaeth)

 |
| **Enwadau** |
| Sunni · Shi'a
 |
| **Diwylliant a Chymdeithas** |
|
Astudiaethau Islamig · Celf
Calendr · Demograffeg
Gwyliau · Mosgiau · Athroniaeth
Gwleidyddiaeth · Gwyddoniaeth · Merched

 |
| **Islam a chrefyddau eraill** |
| Cristnogaeth · Iddewiaeth
 |
| **Gweler hefyd** |
|
Islamoffobia · Termau Islamig
Islam yng Nghymru

 |
|  |

Mae'r termau **y Byd Mwslemaidd** a'r **Byd Islamaidd** yn cyfeirio at y gymuned fyd-eang o ddilynwyr y grefydd Islam. Mae tua 1.4—1.6 biliwn o Fwslemiaid (rhai sy'n credu yn Islam) yn y byd. Ehangodd y Byd Mwslemaidd dros y blynyddoedd wrth i Islam ledaenu o'r Dwyrain Canol a Gogledd Affrica i weddill yr Affrig, Canolbarth Asia, isgyfandir India ac ynysfor Indonesia. O ganlyniad i allfudo, ceir cymunedau sylweddol o Fwslemiaid yn ninasoedd y Byd Gorllewinol, ond ni ystyrir rhain yn rhan o Fyd Islam. Mae Mwslemiaid yn defnyddio'r enw **Dar al-Islam** (Arabeg : دار الإسلام ) - yn llythrennol "Tŷ Gostyngiad neu Heddwch" - i gyfeirio at y gwledydd sydd dan lywodraeth Islamaidd.

## Byd Islam yng ngwleidyddiaeth gyfoes

Yn ystod yr ugeinfed ganrif, cynyddodd presenoldeb a dylanwad y Byd Gorllewinol ar y Byd Mwslemaidd. Mae union effeithiau'r Gorllewin yn ddadleuol, ond dywedir bod globaleiddio, rhyfeloedd, y defnydd o olew, statws gwledydd Islamaidd fel gwledydd y Trydydd Byd, a ffurfiad Gwladwriaeth Israel i gyd wedi cael effeithiau negyddol ar y Byd Mwslemaidd. Mae'r digwyddiadau yma wedi cyfrannu'n sylweddol at derfysgaeth gan Fwslemiaid ar ddiwedd yr 20g a dechrau'r unfed ganrif ar hugain (er bod agweddau eraill: gweler ffwndamentaliaeth Islamaidd a terfysgaeth eithafol Islamaidd). Hefyd yn y ddwy ganrif hyn, bu allfudiad o Fwslemiaid i wledydd y Gorllewin, sydd wedi cael effeithiau amrywiol ar y berthynas rhyngddynt a Gorllewinwyr.

## Gweler hefyd

* Y Byd Arabaidd
* Y Byd Gorllewinol

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Islam**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ddaearyddiaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Cig moch

Cig moch| Stribedi o facwn o fol y mochyn, heb eu coginio |
| Math | toriad cyhyr cyfan amrwd, cig, cig moch  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0h0xm  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Cig wedi'i halltu a ddaw o fochyn yw **bacwn** neu **gig moch**. Fe'i halltir gan ddefnyddio halen, naill ai mewn heli neu fel arall, gan wneud bacwn ffres. Wedi hynny gellir sychu'r bacwn ffres, ei ferwi, neu ei fygu, ac yna'i goginio cyn ei fwyta os nad yw wedi'i ferwi.

Daw bacwn o nifer o wahanol ddarnau o gig. Gelwir bacwn a ddaw o ystlys y mochyn yn gig moch cefn. Gelwir bacwn a ddaw o fol y mochyn yn gig moch brith neu'n gig moch rhesog, sef y cig sy'n cael ei ddefnyddio i wneud moch bach clyd fel arfer. Gelwir bacwn o ystlys mochyn yn hanerob.

Yn draddodiadol gadewir y croen ar y bacwn a elwir yn grawen neu'n donnen, ond gellir hefyd cael bacwn digrawen.

## Gweler hefyd

* Ham
* Porc
# Galaeth droellog

Galaeth droellog|  |
| Enghraifft o: | math o wrthrych seryddol  |
| Math | disc galaxy  |
| Olynwyd gan | Galaeth lensaidd  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/01dgzv  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

 Enghraifft o alaeth droellog, Messier 101 neu NGC 5457)
Mae **galaethau troellog** yn rhan o ddosbarth o alaeth a ddisgrifiwyd yn wreiddiol gan Edwin Hubble yn ei waith ym 1936, *The Realm of the Nebulae* ac, fel y cyfryw, maent yn rhan o ddilyniant Hubble. Mae'r mwyafrif o alaethau troellog yn cynnwys disg fflat sy'n cylchdroi ac yn cynnwys sêr, nwy a llwch, a chrynhoad canolog o sêr a elwir y chwydd. Mae'r rhain yn aml wedi'u hamgylchynu gan leugylch o sêr llawer llai disglair, llawer ohonynt yn bodoli mewn clystyrau amgrwn.

Mae galaethau troellog yn cael eu henwi felly oherwydd eu strwythurau troellog, sy'n ymestyn o'u canol ac alln i'r ddisg galactig. Mae sêr yn parhau i ffurfio yn y breichiau troellog, gan olygu eu bod yn fwy disglair na'r ddisg o'u cwmpas oherwydd y sêr OB ifanc a phoeth o fewn iddynt.

## Cyfeiriadau
# Ymgarthion

Ymgarthion eliffant yn y gwyllt
Y gwastraff corfforol o system dreulio anifail yw **ymgarthion** neu **ysgarthion** (Saesneg: *faeces*). Defnyddir y geiriau *carthion* a *baw tail* ar lafar gwlad gan amaethwyr wrth sôn am lanhau'r beudy. Defnyddir y gair *dom* yn y Beibl yn ei le. Gelwir y weithred o gael gwared â'r gwastraff hwn o'r corff yn ysgarthu.

Wedi i anifail fwyta a thrulio bwyd, mae'r hyn sydd'n weddill ohono'n cael ei yrru allan o'r corff drwy'r anws. Mae'r ymgarthion yma'n cynnwys hyd at 50% o'r maeth oedd ynddo cyn ei dreulio. Mae llawer o organebau fel bacteria, ffyngau neu chwilen y dom, felly'n bwyta'r ymgarthion hyn a gallent ganfod y bwyd drwy ei ogla o hirbell. Mae rhai'n arbenigo ar ei fwyta tra bod eraill hefyd yn bwyta bwydydd eraill. Mae rhai rhywogaethau'n ei fwyta fel atodiad i'w prif ddeiet ee llo eliffant yn bwyta ymgarthion ei fam a gelwir hyn yn *garthysydd* neu yn *domysydd*. Drwy hyn, mae'r llo'n derbyn bacteria da sydd yn eu tro'n helpu i dreulio bwyd. Anifeiliaid eraill sy'n gwneud hyn yw cŵn, cwningod a mwnciod.

Gall adar ysglyfaethus weld rhai ymgarthion neu biso anifail o bell, yn enwedig y rheiny sy'n adlewyrchu golau uwchfioled, ac mae hyn yn eu harwain at eu hysglyfaeth.

## Cyfeiriadau

Wiciadur
Chwiliwch am ymgarthion
yn Wiciadur.
# Corhwyaden asgell-las

| Corhwyaden asgell-las *Anas discors*
,  |
| --- |
| Delwedd:Anas discors - Blue-winged Teal XC179673.mp3, Anas discors - Blue-winged Teal XC101288.mp3 |
| Statws cadwraeth
 |
|  Pryder lleiaf  (IUCN 3.1) |
| Dosbarthiad gwyddonol
 |
| Teyrnas:
 | Animalia |
| Ffylwm:
 | Chordata |
| Dosbarth:
 | Aves |
| Urdd:
 | Anseriformes |
| Teulu:
 | Anatidae |
| Genws:
 | Spatula[\*] |
| Rhywogaeth:
 | Spatula discors |
| Enw deuenwol
 |
| Spatula discors  |
|  |
| Dosbarthiad y rhywogaeth
 |

Aderyn a rhywogaeth o adar yw **Corhwyaden asgell-las** (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: corhwyaid asgell-las) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Anas discors; yr enw Saesneg arno yw *Blue-winged teal*. Mae'n perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: *Anatidae*) sydd yn urdd y *Anseriformes*. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn *A. discors*, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.

Caiff ei fagu er mwyn ei hela.

Mae ar adegau i'w ganfod ar draethau arfordir Cymru. Ar restr yr Undeb Rhyngwladol dros Gadwraeth Natur (UICN), caiff y rhywogaeth hon ei rhoi yn y dosbarth 'Lleiaf o Bryder' o ran niferoedd, bygythiad a chadwraeth. Caiff yr aderyn hwn ei adnabod fel Aderyn mudol.

Corhwyaden asgell-Las ar ei adain
## Teulu

Mae'r corhwyaden asgell-las yn perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: *Anatidae*). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| rhywogaeth
 | enw tacson
 | delwedd
 |
| --- | --- | --- |
| Hwyaden Ddanheddog
 | Mergus merganser
 |  |
| Hwyaden Frongoch
 | Mergus serrator
 |  |
| Hwyaden gribog Brasil
 | Mergus octosetaceus
 |  |
| Hwyaden gribog Tsieina
 | Mergus squamatus
 |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
*Anas discors*
## Gweler hefyd

* Rhestr o greaduriaid morol gwledydd Prydain
* Rhestr Goch yr IUCN, rhestr o greaduriaid wedi'u dosbarthu i 9 categori yn ôl niferoedd, prinder, cadwraeth ayb.
* Llwybr yr Arfordir
* Cadwraeth

## Cyfeiriadau

 *Safonwyd yr enw* **Corhwyaden asgell-lasgan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran* Bywiadur*, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.*
# Piemonteg

| Piemonteg (Piemontèis)
 |
| --- |
| Siaredir yn:
 | Yr Eidal
 |
| Parth:
 | Piemonte a gogledd-orllewin yr Eidal
 |
| Cyfanswm o siaradwyr:
 | 2 miliwn
 |
| Safle yn ôl nifer siaradwyr:
 | Dim yn y 100 uchaf
 |
| Achrestr ieithyddol:
 | Indo-Ewropeaidd
 Italaidd
  Romáwns
   Italo-Western
    Western
     Gallo-Romance
      Gallo-Italic
       **Piemonteg** |
| Statws swyddogol
 |
| Iaith swyddogol yn:
 |  |
| Rheolir gan:
 |  |
| Codau iaith
 |
| ISO 639-1 | *dim* |
| ISO 639-2 | roa
 |
| ISO 639-3 | pms
 |
| Gweler hefyd: Iaith – Rhestr ieithoedd
 |

Iaith Romáwns a siaredir yn ardal Piemonte yn yr Eidal ydy **Piemonteg** (Piemonteg: *Piemontèis*).

## Geiriau

* ciàu!: *shwmâi! / hwyl!*
* piemontèis : *Piemonteg*
* galèisa : *Cymraeg*

Map ieithyddol Piemonteg

Wikipedia
 Argraffiad Piemonteg Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **iaith**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Abraham

| Abraham |
| --- |
|  |
| Ganwyd | אַבְרָם  Unknown  |
| Bu farw | Unknown  Hebron  |
| Man preswyl | Canaan, Mesopotamia  |
| Galwedigaeth | heusor, sylfaenydd crefydd, proffwyd  |
| Swydd | proffwyd, patriarch  |
| Dydd gŵyl | 9 Hydref  |
| Tad | Terah  |
| Mam | Amasla  |
| Priod | Sarah, Hagar, Cetura  |
| Plant | Ishmael, Isaac, Simran, Jocsan, Medan, Midian, Isbac, Sua, Bakol  |

Ystyrir **Abraham**, Hebraeg: **אַבְרָהָם**, "Avraham", Arabeg: **ابراهيم** "Ibrahim", fel ffigwr allweddol gan dair crefydd, Iddewiaeth, Cristnogaeth ac Islam, a elwir am hynny yn grefyddau Abrahamig.

Ei enw yn wreiddiol oedd **Abram** (Hebraeg: **אַבְרָם**, ond newidiodd ei enw i Abraham yn ddiweddarach yn ei fywyd. Roedd yn fab i Terah, ac roedd ganddo frodyr o'r enw Nahor a Haran. Yn ôl Llyfr Genesis, Ganed ef yn Ur y Chaldeaid ym Mesopotamia, ond galwyd ef gan Dduw i wlad Canaan. Symudodd i Haran, yna gyda'i wraig Sarah a'i nai Lot i Ganaan gyda'i dilynwyr. Yn ddiweddarach ymwahanodd Abraham a Lot, gyda Abraham yn symud i Mamre yn Hebron.

Roedd Sarah yn dal yn ddi-blant, felly rhoddodd ei morwyn Hagar yn wraig arall iddo. Ganwyd mab i Hagar ac Abraham, Ishmael, ond yn ddiweddarach gyrrwyd Sarah ac Ishmael i ffwrdd gan Sarah. Yn draddodiadol, Ishmael yw cyndad yr Arabiaid. Yn ei henaint, cafodd Sarah hefyd fab, Isaac, cyndad yr Iddewon yn ôl traddodiad.

Rai blynyddoedd wedyn, cafodd Abraham orchymyn gan Dduw i aberthi Isaac iddo. Paratôdd Abraham i wneud hynny, ond pan oedd ar fin aberthu ei fab, ymddangosodd angel i'w atal a rhoi dafad iddo i'w aberthu yn lle Isaac. Mae gŵyl Islamig Eid ul-Adha yn dathlu'r digwyddiad yma.

Dywedir i Sarah farw pan oedd tua 127 mlwydd oed, a chael ei chladdu yn Ogof y Patriarchiaid gar Hebron. Gyrrodd Abraham ei was Eliezer i Fesopotamia, i chwilio am wraig i Isaac, a dychwelodd gyda Rebecca. Cymerodd Abraham wraig arall, gordderch o'r enw Keturah, a chafodd chwe mab arall, Zimran, Jokshan, Medan, Midian, Ishbak, a Shuah. Bu farw yn 175 oed, a chladdwyd ef gyda Sarah yn Hebron.

Yn y *Coran*, dywedir mai Ibrahim ac Ishmael a ailsefydlodd ddinas Mecca ar ôl y Dilyw a chodi'r Kaaba yno.
# Pren y ddannoedd

| *Sedum rosea* |
| --- |
|  |
| Dosbarthiad gwyddonol
 |
| Teyrnas:
 | Plantae |
| Ddim wedi'i restru:
 | Angiosbermau |
| Ddim wedi'i restru:
 | Ewdicotau |
| Ddim wedi'i restru:
 | Ewdicotau craidd |
| Urdd:
 | Saxifragales |
| Teulu:
 | Crassulaceae |
| Genws:
 | Rhodiola |
| Rhywogaeth:
 | R. rosea |
| Enw deuenwol
 |
| **Sedum rosea** Carl Linnaeus |
| Cyfystyron
 |
|
'Sedum rosea *(L.) Giovanni Antonio Scopoli*

 |

Planhigyn blodeuol lluosflwydd sy'n tyfu mewn ardaloedd oer gan gynnwys yr Artig yw **Pren y ddannoedd** sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu *Crassulaceae*. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw *Sedum rosea* a'r enw Saesneg yw *Roseroot*. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Pren y Ddannoedd, Pren y Ddanodd Rhoslys.

Fe'i ceir hefyd yng ngogledd America, Ewrop a'r Alpau - yn enwedig ar greigiau arfordirol a myunyddoedd.

## Gweler hefyd

* Y Bywiadur Gwefan Llên Natur

## Cyfeiriadau

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
Pren y ddannoedd
# Dwyrain Swydd Dunbarton

Dwyrain Swydd Dunbarton|  |
|  |
| Math | un o gynghorau'r Alban  |
|  |
| Prifddinas | Kirkintilloch  |
| Poblogaeth | 108,640  |
| Gefeilldref/i | Corbeil-Essonnes, Yoichi  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Glasgow and Clyde Valley City Region  |
| Gwlad |  Yr Alban |
| Arwynebedd | 174.4888 km²  |
| Cyfesurynnau | 55.9333°N 4.2167°W  |
| Cod SYG | S12000045  |
| GB-EDU  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | East Dunbartonshire Council  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o awdurdodau unedol yr Alban yw **Dwyrain Swydd Dunbarton** (Gaeleg yr Alban: *Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Ear*; Saesneg: *East Dunbartonshire*). Mae'n cynnwys rhannau o'r hen Swydd Stirling, Swydd Lanark a swydd Dunbarton.

Mae'n ffinio ar ogledd-orllewin Glasgow, ac mae rhai o faesdrefi Glasgow yn Nwyrain Swydd Dunbarton. Mae hefyd yn ffinio ar Stirling, Gogledd Swydd Lanark a Gorllewin Swydd Dunbarton. Y ganolfan weinyddol yw Kirkintilloch.

Lleoliad Dwyrain Swydd Dunbarton yn yr Alban
## Trefi a phentrefi

* Auchenhowie
* Auchinairn
* Auchinreoch
* Baldernock
* Baljaffray
* Balmore
* Bardowie
* Bearsden
* Birdston
* Bishopbriggs
* Cadder
* Clachan of Campsie
* Kirkintilloch
* Lennoxtown
* Lenzie
* Milngavie
* Milton of Campsie
* Torrance, Yr Alban
* Twechar
* Waterside

## Gweler hefyd

* Coatbridge, Chryston a Bellshill (etholaeth seneddol y DU)
* Cumbernauld, Kilsyth a Dwyrain Kirkintilloch (etholaeth seneddol y DU)
* Dwyrain Swydd Dunbarton (etholaeth seneddol y DU)
* Motherwell a Wishaw (etholaeth seneddol y DU)

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Yr Alban**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# 1128

11g - **12g** - 13g

1070au 1080au 1090au 1100au 1110au - **1120au** - 1130au 1140au 1150au 1160au 1170au

1123 1124 1125 1126 1127 - **1128** - 1129 1130 1131 1132 1133

---

## Digwyddiadau

* Sefydlu Abaty Holyrood yng Nghaeredin

## Genedigaethau

## Marwolaethau