# Fflorens

Fflorens|  |
|  |
| Math | cymuned, dinas fawr, dinas-wladwriaeth Eidalaidd  |
|  |
| Poblogaeth | 360,930  |
| Pennaeth llywodraeth | Sara Funaro  |
| Gefeilldref/i | Kassel, Caeredin, Kyiv, Dresden, Turku, Riga, Tirana, Valladolid, Kraków, Kyoto, Fès, Nanjing, Sydney, Bethlehem, Cannes  |
| Nawddsant | Ioan Fedyddiwr  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Eidaleg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Dinas Fetropolitan Fflorens  |
| Gwlad |  Yr Eidal |
| Arwynebedd | 102.32 km²  |
| Uwch y môr | 50 metr  |
| Gerllaw | Afon Arno  |
| Yn ffinio gyda | Bagno a Ripoli, Campi Bisenzio, Fiesole, Impruneta, Scandicci, Sesto Fiorentino  |
| Cyfesurynnau | 43.7714°N 11.2542°E  |
| Cod post | 50100, 50121–50145  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | municipal executive board of Florence  |
| Corff deddfwriaethol | Florence City Council  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer Fflorens  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Sara Funaro  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas a chymuned (*comune*) yng nghanolbarth yr Eidal, yw **Fflorens** (Eidaleg: *Firenze*), sy'n brifddinas rhanbarth Toscana. Saif ar lannau Afon Arno. Hi yw dinas fwyaf Toscana, gyda phoblogaeth o 358,079 (cyfrifiad 2011). Ers canrifoedd mae Fflorens yn enwog fel un o ganolfannau diwylliannol pwysicaf yr Eidal ac Ewrop. Mae ganddi nifer o adeiladau a henebion canoloesol ac o oes y Dadeni ac mae ei hamgueddfeydd yn cynnwys rhai o'r casgliadau celf gorau yn y byd. Ymhlith ei henwogion y mae Dante a Michelangelo.

## Hanes

Yr eglwys gadeiriol (*Duomo*) yn Fflorens
Dechreuodd hanes Fflorens yn 59 CC pan sefydlodd y Rhufeiniaid goloni ar gyfer cyn-filwyr o'r enw *Florentia*. Roedd Fflorens wedi tyfu'n ganolfan fasnach a diwydiant bwysig erbyn y 12g. Cawsai'r ddinas ei rhwygo'n aml yn yr ymgyrchoedd rhwng pleidiau'r *Guelfi* a'r *Ghibellini* yn ystod y ddwy ganrif nesaf, ond serch hynny flodeuodd celf a diwylliant. O'r 15fed i'r 18g bu dan reolaeth teulu'r Medici, a hybai gelf a phensaernïaeth yn y ddinas. O ganlyniad mae nifer yn ystyried mai Fflorens yw man geni y Dadeni Dysg. Yn dilyn cyfnod dan reolaeth Awstria daeth Fflorens yn rhan o deyrnas newydd yr Eidal yn 1861. Am gyfnod byr (rhwng 1865 a 1871) roedd yn brifddinas dros dro teyrnas yr Eidal. Bu i'r ddinas ddioddef cryn dipyn o ddifrod yn yr Ail Ryfel Byd. Erbyn heddiw mae hi'n ganolfan dwristiaeth bwysig ac yn dal i gyfrannu'n sylweddol i fywyd diwylliannol yr Eidal ac Ewrop.

## Treftadaeth

Afon Arno yn llifo trwy Fflorens
Mae tystiolaeth o oes y Dadeni i'w gweld ymhobman yn Fflorens. Er mai Gothig yw arddull y gadeirlan (y *Duomo*), cynlluniwyd y gromen enfawr gan y pensaer Filippo Brunelleschi, sydd hefyd yn gyfrifol am nifer o adeiladau clasurol y ddinas, gan gynnwys ysbyty Ospedale degli Innocenti, eglwysi San Lorenzo a Santo Spirito a'r Capella Pazzi.

Lleolir y Palazzo Vecchio, plas canoloesol a ddefnyddir fel neuadd y ddinas hyd heddiw, yn y Piazza della Signoria. Dyma yn wreiddiol oedd lleoliad cerflun enwog Michelangelo o Ddafydd. Mae'r cerflun bellach yn oriel yr Accademia ac mae copi wedi cymryd ei le yn y sgwâr. Gerllaw mae'r Uffizi, un o'r orielau celf cyhoeddus cyntaf erioed. Hefyd yn y ddinas mae'r *Biblioteca Nazionale*, Llyfrgell Genedlaethol yr Eidal a'r brifysgol, a sefydlwyd yn 1321.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Basilica San Lorenzo
* Basilica Santa Croce
* Capel Medici
* Capel Brancacci
* Eglwys Gadeiriol (Duomo)
* Palazzo dello Strozzino
* Palazzo Pitti
* Palazzo Vecchio
* Piazzale degli Uffizi
* Piazza Beccaria
* Piazza della Libertà
* Piazza della Repubblica
* Piazza della Signoria
* Ponte Santa Trinita
* Ponte Vecchio

## Enwogion y ddinas

* Dante Alighieri
* Luigi Cherubini
* Donatello
* Girolamo Savonarola
* Niccolò Machiavelli
* Fosco Maraini
* Michelangelo
* Florence Nightingale
* Matteo Renzi
* Franco Zeffirelli

## Pêl droed

Prif dîm pêl droed y ddinas yw ACF Fiorentina.

## Gefeilldrefi

Mae gan Fflorens gysylltiadau pwysig ym myd addysg, diwylliant a diwydiant a Chaeredin.

Mae ei gefeillddinasoedd yn cynnwys:

|  |  |
| --- | --- |
| * Yr Alban - Caeredin
* Albania - Tirana
* Yr Almaen - Dresden
* Yr Almaen - Kassel
* Awstralia - Sydney
* Brasil - Salvador (Bahia)
* Coweit - Dinas Coweit
* Gwlad Groeg - Athen
* Eritrea - Asmara
* Y Ffindir - Turku
* Ffrainc - Reims
 | * Iran - Isfahan
* Israel - Nasareth
* Japan - Kyoto
* Latfia - Riga
* Moroco - Aaiun, Moroco
* Moroco - Fes
* Sbaen - Granada
* Tsieina - Nanjing, Gweriniaeth Pobl Tsieina
* Twrci - Istanbwl
* UDA - Philadelphia
* Wcráin - Kiev
* Palesteina - Nablws
 |

## Cyfeiriadau