# Perth, Gorllewin Awstralia

Perth, Gorllewin Awstralia|  |
| Math | dinas, dinas fawr  |
| Enwyd ar ôl | Perth  |
|  |
| Poblogaeth | 2,141,834  |
| Sefydlwyd | * 1829
 |
| Cylchfa amser | UTC+08:00  |
| Gefeilldref/i | Chengdu  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Gorllewin Awstralia  |
| Gwlad |  Awstralia |
| Arwynebedd | 6,417 km²  |
| Uwch y môr | 2 metr  |
| Gerllaw | Afon Swan, Cefnfor India, Afon Canning, Afon Southern, Claise Brook, Wungong Creek  |
| Cyfesurynnau | 32°S 115.9°E  |
| Cod post | 6000, 6001  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Erthygl am y ddinas yn Awstralia yw hon. Gweler hefyd Perth (gwahaniaethu).*
Prifddinas talaith Gorllewin Awstralia yw **Perth** (Noongareg: *Boorloo*). Hi yw'r ddinas fwyaf yn y dalaith, gyda phoblogaeth o tua 1.5 miliwn.
Cafodd Perth ei sefydlu ym 1829.

## Daearyddiaeth

Perth yw un o'r dinasoedd mwyaf arwahanedig ac arunig yn y byd - y ddinas agosaf yw Adelaide sydd yn Ne Awstralia ac sydd 2,104 kilomedr (1,307 mill) i ffwrdd. Mae'r ddinas yn agosach i Ddwyrain Timor, Singapôr a Jakarta sydd yn Indonesia nag i Sydney, Melbourne a Brisbane sydd yn yr un wlad.

## Cyfathrebau

Mae Awstralia yn wlad eang iawn ac felly dim ond yn y dinasoedd y gwelir priffyrdd. Mae'r ffordd Kwinana Freeway yn ymestyn o Rockingham yn ne'r ddinas i'r CBD (*canol busnes dref*) a Kings Park. Mae'r Mitchell Freeway yn parhau o’r ardal yma i faestrefi gogleddol y ddinas lle mae'n dod i ben yn Joondalup. Lleolir Maes Awyr Perth yn agos i faestref o’r enw Welshpool a leolir yn ne ddwyrain y ddinas. Mae yna drenau trydanol modern yn y ddinas sy'n cwrdd mewn gorsaf trenau modern tanddaearol yng nghanol y ddinas. Mae cychod yn mewnforio i'r porthladd enfawr yn Fremantle, sy'n 10 milltir o'r ddinas.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Castell Albany Bell
* Cofadail y Fforwyr
* Eglwys Wesley
* Llyfrgell J S Battye
* Stadiwm Perth
* Tŷ Le Fanu

Mae gan Perth nifer o adeiladau uchel

| Enw
 | Uchder
 | Lloriau
 | Adeiladu
 | Pwrpas
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1
 | Central Park
 | 249 m (817 tr)
 | 51
 | 1992
 | Swyddfeydd
 |
| 2
 | BankWest Tower
 | 214 m (702 tr)
 | 50
 | 1988
 | Swyddfeydd
 |
| 3
 | QV.1
 | 163 m (535 tr)
 | 38
 | 1991
 | Swyddfeydd
 |
| 4
 | Exchange Plaza
 | 146 m (479 tr)
 | 40
 | 1992
 | Swyddfeydd
 |
| 5
 | St Martins Tower
 | 140 m (459 tr)
 | 33
 | 1977
 | Swyddfeydd
 |
| 6
 | Woodside Plaza
 | 137 m (449 tr)
 | 28
 | 2003
 | Swyddfeydd
 |
| 7
 | Allendale Square
 | 132 m (433 tr)
 | 31
 | 1976
 | Swyddfeydd
 |
| 8
 | 140 St Georges Terrace ("AMP Building" gynt)
 | 131 m (430 tr)
 | 30
 | 1975
 | Swyddfeydd
 |
| 9
 | Forrest Centre
 | 110 m (361 tr)
 | 30
 | 1990
 | Swyddfeydd
 |
| 9
 | Governor Stirling Tower
 | 110 m (361 tr)
 | 28
 | 1978
 | Swyddfeydd
 |

## Enwogion

* Herb Elliott (g. 1938), athletwr
* Dennis Lillee (g. 1949), chwaraewr criced
* Alexandra Hasluck, awdures

## Demograffeg

Perth yw'r 4ydd dinas yn ôl maint yn y wlad. Poblogaeth y ddinas oedd 1,445,079 yn ôl cyfrifiad 2006.
Mae cyfran uchel o'r boblogaeth yn dod o dramor. Dengys hyn yn y tabl isod.

|  |
| --- |
| **Poblogaeth genidigaethau tramor arwyddocaol** |
| Gwlad Genedigaeth | Poblogaeth (2006)
 |
| Deyrnas Unedig | 171,024
 |
| Seland Newydd | 34,661
 |
| Maleisia | 18,993
 |
| De Affrica | 18,828
 |
| Yr Eidal | 18,814
 |
| India | 14,094
 |
| Singapôr | 11,237
 |
| Fietnam | 10,078
 |
| Iwerddon | 7,813
 |
| Yr Iseldiroedd | 7,715
 |
| Gweriniaeth Pobl Tsieina | 7,684
 |
| Yr Almaen | 7,684
 |
| Indonesia | 7,404
 |
| Unol Daleithiau America | 5,558
 |
| Philippines | 5,222
 |

## Dinaswedd

Canol Busnes Dref Perth o ardal Kings Park.

 **Prifddinasoedd Awstralia**[cuddio]

**Adelaide** (De Awstralia) **·Brisbane** (Queensland) **·Canberra** (Cenedlaethol, a Tiriogaeth Prifddinas Awstralia) **·Darwin** (Tiriogaeth y Gogledd) **·Hobart** (Tasmania) **·Melbourne** (Victoria) **·Perth** (Gorllewin Awstralia) **·Sydney** (De Cymru Newydd)

 **Dinasoedd Gorllewin Awstralia**[cuddio]

**Prifddinas**

Perth

**Dinasoedd eraill**

Broome **·**
Bunbury **·**
Fremantle **·**
Kalgoorlie **·**
Mandurah