# Canberra

Canberra|  |
|  |
| Math | dinas, dinas fawr, political city, planned national capital, prifddinas ffederal  |
|  |
| Poblogaeth | 381,488  |
| Sefydlwyd | * 12 Mawrth 1913
 |
| Cylchfa amser | UTC+10:00  |
| Gefeilldref/i | Nara, Beijing, Dili, Dinas Wellington, Brasília, Yangzhou, Monterrey, Hangzhou  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Canberra - Queanbeyan  |
| Sir | Tiriogaeth Prifddinas Awstralia  |
| Gwlad |  Awstralia |
| Arwynebedd | 471.78 km²  |
| Uwch y môr | 578 metr  |
| Gerllaw | Lake Burley Griffin  |
| Cyfesurynnau | 35.2931°S 149.1269°E  |
| Cod post | 2600–2617  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Canberra** (Ngunnawaleg: *Ngambri*) yn brifddinas Awstralia, gyda phoblogaeth o dros 340,000 o bobl. Dyma'r wythfed ddinas fwyaf yn Awstralia. Lleolir y ddinas ar ran ogleddol Tiriogaeth Awstralia, 280 km (170 milltir) i'r de-orllewin o Sydney a 600 km (410 milltir) i'r gogledd-ddwyrain o Melbourne. Dewiswyd lleoliad Canberra fel prifddinas y wlad fel cyfaddawd rhwng Sydney a Melbourne, dwy ddinas fwyaf Awstralia. Mae'r ddinas yn anghyffredin ymhlith dinasoedd Awstralia, am ei bod yn ddinas a gynlluniwyd ac a adeiladwyd am bwrpas. Yn sgîl cystadleuaeth rhyngwladol am gynllun y ddinas, dewiswyd cynllun gan benseiri o Chicago, Walter Burley Griffin a Marion Mahony Griffin, a dechreuwyd ar y broses adeiladu ym 1913. Dylanwadwyd cynllun y ddinas yn fawr gan y mudiad gerddi'r ddinas a oedd yn cynnwys ardaloedd helaeth o dyfiant naturiol ac felly mae gan Canberra y teitl fel "prifddinas y gwylltdiroedd". Er i'r Rhyfeloedd Byd a'r Dirwasgiad Mawr rwystro datblygiad Canberra, datblygodd yn ddinas ffynniannus ar ôl yr Ail Ryfel Byd.

Fel canolbwynt llywodraeth Awstralia, lleolir y Senedd-dy, Uchel Lys Awstralia a nifer o adrannau ac asiantaethau llywodraethol yno. Yno hefyd y lleolir nifer o sefydliadau cymdeithasol a diwylliannol o arwyddocad sylweddol, megis Cofeb Ryfel Awstralia, Oriel Genedlaethol Awstralia, Amgueddfa Genedlaethol Awstralia a Llyfrgell Genedlaethol Awstralia. Y llywodraeth ffederal sy'n cyfrannu'r canran fwyaf o Gynnyrch Cyfansymiol y Dalaith a nhw yw'r cyflogwyr unigol fwyaf yng Nghanberra.

## Diwylliant

### Y celfyddydau ac adloniant

Ceir nifer o gofebau a sefydliadau hanesyddol yng Nghanberra megis Cofeb Rhyfel Awstralia, Oriel Genedlaethol Awstralia, Oriel Darluniau Awstralia, Llyfrgell Genedlaethol Awstralia, Archifdy Cenedlaethol Awstralia, Academi Gwyddoniaeth Awstralia ac Amgueddfa Genedlaethol Awstralia. Mae nifer o adeiladau llywodraeth y Gymanwlad ar agor i'r cyhoedd, gan gynnwys y Senedd-dy, yr Uchel Lys a Mint Frenhinol Awstralia. Lleolir Cofen Captain Hook wrth Lyn Burley Griffin a'r Carillon Cenedlaethol. Ymysg y llefydd eraill o ddiddordeb mae Tŵr y Mynydd Du a Gerddi Botaneg Cenedlaethol Awstralia ar y Mynydd Du, y Sŵ a'r Acariwm Cenedlaethol ar Argae Scrivener, Amgueddfa Cenedlaethol y Deinasoriaid a Questacon - Canolfan Dechnoleg a Gwyddoniaeth Naturiol.

Mae Amgueddfa Genedlaethol Awstralia a sefydlwyd yn 2001 yn olrhain hanes cymdeithasol Awstralia ac mae'r adeilad yn un o adeilad mwyaf pensaernïol feiddgar yng Nghanberra
Y Shine Dome
 **Prifddinasoedd AwstraliaAdelaide** (De Awstralia) **·Brisbane** (Queensland) **·Canberra** (Cenedlaethol, a Tiriogaeth Prifddinas Awstralia) **·Darwin** (Tiriogaeth y Gogledd) **·Hobart** (Tasmania) **·Melbourne** (Victoria) **·Perth** (Gorllewin Awstralia) **·Sydney** (De Cymru Newydd)

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Awstralia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.