# Bag te

Bag te|  |
| Math | pecynnu  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/01fgyj  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Sach te yn cael ei dynnu o fwg o de poeth i atal y broses fwydo
Paced neu gwdyn bach, mandyllog wedi'i selio ac yn cynnwys deunydd planhigion sych, sy'n cael ei drochi mewn dŵr i wneud de neu trwyth, yw **bag te** (hefyd **sach te** neu **cwdyn te**). Dail te ( *Camellia sinensis*) a fyddai ynddo fel arfer, ond mae'r term yn cael ei ddefnyddio hefyd ar gyfer te llysieuol (tisanes) a wnaed o berlysiau neu sbeisys. Mae bagiau te gan amlaf yn cael eu gwneud o bapur hidlo neu blastig gradd-bwyd, neu weithiau sidan. Mae'r bag yn cynnwys y dail te tra bod y te yn cael ei drochi, gan ei gwneud yn haws gwaredu'r dail. Mae'n cyflawni'r un swyddogaeth â thrwythwr te. Mae gan rai bagiau te ddarn o linyn ynghlwm â label papur ar y brig sy'n helpu i gael gwared ar y bag tra hefyd yn arddangos y brand neu fath o de.

Mewn gwledydd lle mae'r defnydd o ddail rhydd yn fwy cyffredin, defnyddir y term "bag te" i ddisgrifio pecynnau papur neu ffoil ar gyfer dail rhydd. Maent fel arfer yn amlenni sgwâr neu betryal gydag enw'r brand, y blas a'r patrymau addurnol wedi'u hargraffu arnynt.

Mae'r arfer o bacio te mewn papur yn gallu cael ei olrhain yn ôl yn Tsieina i'r 8g, yn ystod brenhinllin Tang, pan gafodd papur ei blygu a'i wnïo i fagiau sgwâr i gadw blas ac arogl te. Yna byddai'r bagiau te papur yn cael eu pwytho o bob ochr i greu casys i gadw'r dail te.

Cafodd y bagiau te modern cyntaf yn y Byd Gorllewinol eu gwneud o ddeunydd wedi'i wnïo â llaw; mae patent bagiau te yn dyddio o 1903: cyhoeddwyd patent yr Unol Daleithiau 723287 ar 24 Mawrth 1903 i R. G. Lawson ac M. McLaren am "boced newydd i ddal te wedi'i hadeiladu o ffabrig gwehyddu rhwyll agored, wedi'i wneud yn rhad o edau cotwm". Gan ymddangos yn fasnachol am y tro cyntaf o gwmpas 1904, cafodd bagiau te eu marchnata'n llwyddiannus tua'r flwyddyn 1908 gan y mewnforiwr te a choffi Thomas Sullivan o Efrog Newydd, a gludodd ei fagiau te sidan o amgylch y byd. Roedd cwsmeriaid yn bwriadu tynnu'r te rhydd o'r bagiau, ond roedd yn haws iddynt fragu'r te gyda'r te a oedd yn dal wedi'i amgáu yn y bagiau mandyllog. Dyfeisiwyd y peiriant pacio bagiau te cyntaf ym 1929 gan Adolf Rambold ar gyfer y cwmni Almaenaidd Teekanne.

Rhoddwyd patent ar y bag te ffibr papur wedi'i selio â gwres ym 1930 gan William Hermanson, un o sefydlwyr Papurau Technegol Corporation Boston,  a werthodd ei batent i Gwmni Te Salada.

Ni ddyfeisiwyd y bag te hirsgwar hyd 1944. Cyn hynny, roedd bagiau te yn debyg i sachau bach.

Yn draddodiadol, mae bagiau te wedi bod yn sgwâr neu'n hirsgwar. Yn fwy diweddar mae bagiau crwn a bagiau tetrahedrol wedi dod ar y farchnad ac yn aml mae eu gwneuthurwyr yn honni eu bod yn gwella ansawdd y baned. Mae'n well gan amgylcheddwyr sidan i neilon am resymau iechyd a bioddiraddadwyedd. Deunydd arall sy'n cael ei ddefnyddio ar gyfer bagiau te yw Soilon (rhwyll PLA), wedi'i wneud o startsh corn. Mae bagiau te gwag hefyd ar gael i ddefnyddwyr eu llenwi gyda'u dail te eu hunain. Mae'r rhain fel arfer yn fagiau penagored gyda fflapiau hir. Mae'r bagiau yn cael ei lenwi â'r maint priodol o de dail ac mae'r fflap yn cael ei gau i gadw'r te ynddo. Mae bagiau te o'r fath yn cyfuno rhwyddineb defnyddio bag te a gynhyrchir yn fasnachol gyda'r dewis ehangach o de, a rheolaeth well o ddail te rhydd.

## Cyfeiriadau