# Osaka

Osaka|  |
|  |
| Math | dinasoedd dynodedig Japan, prefectural capital of Japan, dinas â phorthladd, dinas Japan, metropolis, cyn-brifddinas, mega-ddinas, city for international conferences and tourism, Enumeration of 24  |
|  |
| Prifddinas | Kita-ku  |
| Poblogaeth | 2,751,862  |
| Sefydlwyd | * 1 Ebrill 1889 (yn ôl yr hawl)
 |
| Anthem | Osaka City Anthem, Ōsaka shi no Uta  |
| Pennaeth llywodraeth | Hideyuki Yokoyama  |
| Cylchfa amser | UTC+09:00  |
| Gefeilldref/i | São Paulo, City of Melbourne, St Petersburg, Milan, Chicago, Hamburg, Shanghai, Budapest, Buenos Aires, Manila, Aksaray, Dubai, Guadalajara  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Santo, six greatest cities in Japan (1922), three major cities in Japan, Keihanshin, Osaka metropolitan area  |
| Sir | Osaka  |
| Gwlad | Japan  |
| Arwynebedd | 223 km²  |
| Uwch y môr | 20 metr  |
| Gerllaw | Afon Higashi-Yokobori, Aji River, Osaka Bay  |
| Yn ffinio gyda | Sakai, Higashiōsaka, Matsubara, Yao, 大東市, Kadoma, Moriguchi, Settsu, Suita, Toyonaka, Amagasaki  |
| Cyfesurynnau | 34.69375°N 135.50211°E  |
| Cod post | 530-0001  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Government of Osaka  |
| Corff deddfwriaethol | Cyngor Dinas Osaka  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | maer Osaka  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Hideyuki Yokoyama  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Osaka** yn ddinas fawr yng Ngorllewin Japan (poblogaeth tua 2.6 miliwn), prifddinas talaith Osaka. Mae Osaka'n ail i Tokyo yn unig o ran ei phwysigrwydd economaidd ac yn drydedd yn y wlad ar ôl y brifddinas a Yokohama yn nhermau ei phoblogaeth. Mae'n ddinas fodern iawn, brysur a gweithgar, heb atyniadau hanesyddol arbennig.

## Hanes

Adeilad Umeda Sky, Osaka
Roedd Osaka yn borthladd fasnachol bwysig mor belled yn ôl â'r 7g, ond ni ddatblygodd lawer tan y 16g. Dyna bryd dewisodd Toyotomi Hideyoshi, oedd newydd uno'r wlad, Osaka fel safle i gastell strategaidd. Ymsefydlodd marsiandïwyr o gwmpas y castell newydd a thyfodd y ddinas yn gyflym i ddod yn ganolfan fasnach bwysig.

Er i glan y Toyotomi gael eu gorchfygu gan glan y Tokugawa yn gynnar yn y 17g, mewn ymryson a welodd gastell Osaka yn cael eu llosgi'n ulw, ailadeiladwyd y castell gan y Tokugawa a pharhaodd y ddinas i ffynnu.

Ar 1 Medi 1956 daeth Osaka yn ddinas dynodedig.

Erbyn heddiw mae economi Osaka a'i rhanbarth yn fwy nag economi Awstralia ac mae rhai economegwyr wedi darogan y bydd Osaka ryw ddydd yn goddiweddu Tokyo fel deinamo economaidd y genedl.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Amgueddfa Genedlaethol Celf
* Castell Osaka
* Expoland
* Neuadd Osaka-jō
* Osaka Aquarium Kaiyukan
* Shitennō-ji
* Sumiyoshi Taisha

## Enwogion

* Gomi Kosuke (1921-1980), nofelydd
* Lee Myung-bak (g. 1941), Arlywydd De Corea
* Ai Otsuka (g. 1982), cantores
* Kōki Kameda (g. 1986), paffiwr

## Gefeillddinasoedd a gefeillborthfeydd

|  |  |
| --- | --- |
|
Gefeillddinasoedd:

* UDA - Chicago
* Yr Almaen - Hamburg
* UDA - San Francisco
* Brasil - São Paulo
* Tsieina - Shanghai, Gweriniaeth Pobl Tsieina
* Awstralia - Melbourne
* Yr Eidal - Milan
* Rwsia - St Petersburg
* Emiradau Arabaidd Unedig - Dubai, United Arab Emirates
 |
Dinasoedd cyfeillgarwch a chydweithredu:

* Hwngari - Budapest
* Yr Ariannin - Buenos Aires
 |

## Dolenni allanol

* Rhagor o wybodaeth am gefeillddinasoedd Osaka Archifwyd 2008-12-22 yn y Peiriant Wayback
* Llun Wikiloeren o Osaka; WikiMapia
* Gwefan swyddogol Dinas Osaka Archifwyd 2008-10-09 yn y Peiriant Wayback
* gwybodaeth dwristaidd Archifwyd 2006-02-03 yn y Peiriant Wayback
* Erthyglau am ardal Kamagasaki, Osaka

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Japan**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*