Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Baltwyr

Baltwyr| Map o'r llwythau Baltig, tua'r flwyddyn 1200. Dangosa'r Baltwyr Dwyreiniol mewn lliwiau brown a'r Baltwyr Gorllewinol mewn lliwiau gwyrdd. |
| Ardaloedd gyda niferoedd sylweddol |
| Latfia, Lithwania |
| Ieithoedd |
| Ieithoedd Baltig |

Grŵp ethno-ieithyddol Indo-Ewropeaidd yw'r **Baltwyr** sy'n siarad y ieithoedd Baltig ac sy'n byw yng ngogledd-ddwyrain Ewrop ger Môr y Baltig. Y Latfiaid a'r Lithwaniaid yw'r ddwy genedl Faltig sy'n goroesi.

Ymsefydlodd pobl yn gyntaf ar arfordiroedd de-ddwyrain y Baltig yn yr oes gynhanesyddol, a gellir olrhain y Baltwyr yn ôl i tua 1800 CC. Yn ystod yr Henfyd fe'u galwyd yn *Aesti*. Defnyddir yr enw "Baltwyr" arnynt ers y 19eg ganrif.

Yn hanesyddol roedd grwpiau eraill o Faltwyr, yn ogystal â'r Latfiaid a'r Lithwaniaid: y Jatfiaid, a gafodd eu cymhathu â'r Lithwaniaid a'r Slafiaid yn y 16g a'r 17g; y Prwsiaid, a gafodd eu cymhathu â'r Almaenwyr yn y 18g; y Cwriaid, a gafodd eu cymhathu â'r Latfiaid yn yr 16g; y Semigaliaid; a'r Seloniaid, a ddiflanodd yn y 14g. Roedd y Baltwyr yn baganiaid ac yn enwog am wrthod Cristnogaeth am amser hir, a ni throdd y Lithwaniaid yn Gristnogion tan 1386.

Er bod Estonia yn un o'r gwledydd Baltig (ynghyd â Latfia a Lithwania), nid yw'r Estoniaid yn Faltwyr. Yn hytrach, Balto-Ffiniaid ydynt.

## Cyfeiriadau
# Normandie (rhanbarth)

Normandie|  |
|  |
| Math | rhanbarthau Ffrainc  |
| LL-Q150 (fra)-X-Javier-Normandie.wav, LL-Q1860 (eng)-Adélaïde Calais WMFr-Normandy.wav  |
| Prifddinas | Rouen  |
| Poblogaeth | 3,345,842  |
| Sefydlwyd | * 1 Ionawr 2016
 |
| Pennaeth llywodraeth | Hervé Morin  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Normandi, Western defense and security zone  |
| Sir | Ffrainc Fetropolitaidd  |
| Gwlad |  Ffrainc |
| Arwynebedd | 29,906 km²  |
| Yn ffinio gyda | Pays de la Loire, Centre-Val de Loire, Île-de-France, Hauts-de-France, Bretagne  |
| Cyfesurynnau | 49.18°N 0.35°W  |
| FR-NOR  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Hervé Morin  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Rhanbarth gweinyddol (*région*) yng ngorllewin Ffrainc yw **Normandie**. Ei dinas fwyaf yw Rouen, sy'n bencadlys y *préfecture*. Mae'r cyngor rhanbarthol yn cyfarfod yn ninas Caen.

Lleoliad Normandie yn Ffrainc
## Départements

Mae Normandie yn cynnwys pum *département*:

* Calvados
* Eure
* Manche
* Orne
* Seine-Maritime

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Ffrainc**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Mynydd Olympos

Mynydd Olympos|  |
| Math | mynydd, parc cenedlaethol, gwarchodfa bïosffer, Natura 2000 site  |
| Enwyd ar ôl | ranelitto  |
|  |
| Sefydlwyd | * 1938 (parc cenedlaethol)
 |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Pieria Prefecture, Macedonia Canolog, Bwrdeistref Elassona  |
| Gwlad |  Gwlad Groeg |
| Arwynebedd | 19,139.59 ha  |
| Uwch y môr | 2,917.727 metr  |
| Cyfesurynnau | 40.08°N 22.35°E  |
| Amlygrwydd | 2,355 metr  |
|  |
| Statws treftadaeth | Ardal Gadwraeth Arbennig, Ardal Gwarchodaeth Arbennig  |
| Manylion |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Y mynydd uchaf yng Ngwlad Roeg yw **Mynydd Olympos** (Groeg: Όλυμπος; Ólympos) neu **Olympos**. Gan fod gwaelod y mynydd bron ar lefel y môr, mae mwy o ddringo i'w wneud i gyrraedd y copa nag ar bron unrhyw fynydd arall yn Ewrop. Saif tua 80 km o ddinas Thessaloniki, a gellir ei ddringo o dref Litochoro. Mitikas yw'r copa uchaf ar y mynydd. O ran amlygrwydd y mynydd, dyma un o gopaon uchaf Ewrop.

Ym mytholeg Roeg, Mynydd Olympos oedd cartref y Deuddeg Olympiad, prif dduwiau'r pantheon Groegaidd, a chysylltir ef yn arbennig â'r duw Zews.

## Gweler hefyd

* Olympos Mons, mynydd ar y blaned Mawrth
* Olympia: rhanbarth yn Elis, Groeg yr Henfyd lle cynhaliwyd y Gemau Olympaidd.

## Cyfeiriadau
# Isafon

Afon Alun ger Llanferes. Mae Afon Alun yn isafon i Afon Dyfrdwy.
Afon neu nant sy'n llifo mewn i lyn neu afon arall yw **isafon** neu **llednant** (hefyd **rhagnant**). Nid yw'n llifo'n uniongyrchol i'r môr. Gelwir y man lle mae dwy afon yn ymuno yn gydlifiad neu gymer. Tra bod gan isafon ei ddalgylch afon ei hun, mae yntau'n rhan o ddalgylch y brif afon sy'n cario'r dŵr i'r môr.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ddaearyddiaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# De-orllewin Lloegr

De-orllewin Lloegr| Math | rhanbarthau Lloegr, ITL 1 statistical regions of England  |
|  |
| Prifddinas | Bryste  |
| Poblogaeth | 5,624,696, 5,599,735, 5,339,600, 5,764,881  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Lloegr  |
| Gwlad |  Lloegr |
| Arwynebedd | 23,829 km²  |
| Yn ffinio gyda | De-ddwyrain Lloegr, Gorllewin Canolbarth Lloegr  |
| Cyfesurynnau | 50.96°N 3.22°W  |
| Cod SYG | E12000009  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o naw rhanbarth swyddogol Lloegr yw **De-orllewin Lloegr** (Saesneg: *South West England*).

Rhanbarth De-orllewin Lloegr
Y rhanbarth mwyaf yw ef yn nhermau arwynebedd, ac mae'n ymestyn o:

* Swydd Gaerloyw
* Wiltshire
* Bryste
* Gwlad yr Haf
* Dorset
* Dyfnaint
* Cernyw
* Ynysoedd Syllan

Dangosir maint y rhanbarth gan y ffaith bod rhan ogleddol Swydd Gaerloyw, ger Chipping Campden, mor agos at ffin yr Alban ag y mae at flaen Cernyw.

Yn draddodiadol, mae De-orllewin Lloegr yn adnabyddus am gynhyrchu caws Cheddar, a darddodd ym mhentref Cheddar, am de hufen Dyfnaint ac am seidr Gwlad yr Haf. Bellach, mae'n debyg bod y rhanbarth yr un mor adnabyddus o achos Prosiect Eden, gŵyl Glastonbury, tai bwyta bwyd môr Cernyw, a thraethau syrffio. Lleolir dau barc cenedlaethol a phedwar Safle Treftadaeth y Byd y tu mewn i ffiniau'r rhanbarth.

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) Swyddfa'r Llywodraeth ar gyfer De-orllewin Lloegr Archifwyd 2004-06-04 yn y Peiriant Wayback
* (Saesneg) Cynulliad Rhanbarthol De-orllewin Lloegr Archifwyd 2005-06-04 yn y Peiriant Wayback

 **Etholaethau seneddol yn Ne-orllewin Lloegr (2024 ymlaen)**

Bridgwater **·**
Caerfaddon **·**
Caerloyw **·**
Caersallog **·**
Caerwysg **·**
Camborne a Redruth **·**
Canol Bryste **·**
Canol Dorset a Gogledd Poole **·**
Canol Dyfnaint **·**
Cheltenham **·**
Chippenham **·**
Christchurch **·**
De Bryste **·**
De Cotswolds **·**
De Dorset **·**
De Dyfnaint **·**
De Swindon **·**
De-ddwyrain Cernyw **·**
De-orllewin Dyfnaint **·**
De-orllewin Wiltshire **·**
Dwyrain Bournemouth **·**
Dwyrain Bryste **·**
Dwyrain Wiltshire **·**
Exmouth a Dwyrain Caerwysg **·**
Filton a Bradley Stoke **·**
Frome a Dwyrain Gwlad yr Haf **·**
Fforest y Ddena **·**
Glastonbury a Somerton **·**
Gogledd Cernyw **·**
Gogledd Cotswolds **·**
Gogledd Dorset **·**
Gogledd Dyfnaint **·**
Gogledd Gwlad yr Haf **·**
Gogledd Swindon **·**
Gogledd-ddwyrain Bryste **·**
Gogledd-ddwyrain Gwlad yr Haf a Hanham **·**
Gogledd-orllewin Bryste **·**
Gorllewin Bournemouth **·**
Gorllewin Dorset **·**
Honiton a Sidmouth **·**
Melksham a Devizes **·**
Newton Abbot **·**
Plymouth Moor View **·**
Plymouth Sutton a Devonport **·**
Poole **·**
St Austell a Newquay **·**
St Ives **·**
Stroud **·**
Taunton a Wellington **·**
Tewkesbury **·**
Tiverton a Minehead **·**
Torbay **·**
Torridge a Tavistock **·**
Truro ac Aberfal **·**
Thornbury a Yate **·**
Wells a Bryniau Mendip **·**
Weston-super-Mare **·**
Yeovil
# Swydd Gaerloyw

Swydd Gaerloyw|  |
|  |
| Math | siroedd seremonïol Lloegr  |
|  |
| Ardal weinyddol | De-orllewin Lloegr, Lloegr |
| Prifddinas | Caerloyw  |
| Poblogaeth | 928,466  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Lloegr |
| Arwynebedd | 3,149.9785 km²  |
| Yn ffinio gyda | Wiltshire, Dinas Bryste, Swydd Henffordd, Swydd Gaerwrangon, Gwlad yr Haf, Swydd Rydychen, Swydd Warwick, Gwent  |
| Cyfesurynnau | 51.8°N 2.2°W  |
| GB-GLS  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Sir seremonïol a sir hanesyddol yn Ne-orllewin Lloegr yw **Swydd Gaerloyw** neu **Sir Gaerloyw** (Saesneg: *Gloucestershire*). Ei chanolfan weinyddol yw Caerloyw.

Lleoliad Swydd Gaerloyw yn Lloegr

## Gwleidyddiaeth a gweinyddiaeth

### Ardaloedd awdurdod lleol

Rhennir y sir yn chwech ardal an-fetropolitan ac un awdurdod unedol:

1. Bwrdeistref Tewkesbury
2. Ardal Fforest y Ddena
3. Dinas Caerloyw
4. Bwrdeistref Cheltenham
5. Ardal Stroud
6. Ardal Cotswold
7. De Swydd Gaerloyw – awdurdol unedol

### Etholaethau seneddol

Rhennir y sir yn saith etholaeth seneddol yn San Steffan:

* Caerloyw
* Cotswolds
* Cheltenham
* Fforest y Ddena
* Stroud
* Tewkesbury
* Thornbury a Yate

## Cyfeiriadau

 **Dinasoedd a threfi Swydd Gaerloyw**[cuddio]

**Dinas**

Caerloyw

**Trefi**

Berkeley **·**
Bradley Stoke **·**
Cinderford **·**
Cirencester **·**
Coleford **·**
Cheltenham **·**
Chipping Campden **·**
Chipping Sodbury **·**
Dursley **·**
Fairford **·**
Filton **·**
Lechlade **·**
Lydney **·**
Minchinhampton **·**
Mitcheldean **·**
Moreton-in-Marsh **·**
Nailsworth **·**
Newent **·**
Northleach **·**
Painswick **·**
Patchway **·**
Quedgeley **·**
Stonehouse **·**
Stow-on-the-Wold **·**
Stroud **·**
Tetbury **·**
Tewkesbury **·**
Thornbury **·**
Winchcombe **·**
Wotton-under-Edge **·**
Yate

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Swydd Gaerloyw**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Great Witcombe

Great Witcombe|  |
| Math | pentref, plwyf sifil  |
|  |
| Ardal weinyddol | Bwrdeistref Tewkesbury |
| Poblogaeth | 83  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Swydd Gaerloyw (Sir seremonïol) |
| Gwlad |  Lloegr |
| Cyfesurynnau | 51.830556°N 2.131111°W  |
| Cod SYG | E04004403  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Great Witcombe**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Tewkesbury.

Mae 17 o adeiladau rhestredig yn Great Witcombe. Mae'r plwyf sifil yn cynnwys gweddillion fila Rufeinig.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Beach Hall (Ty Haf)
* Eglwys Llanfair
* Parc Witcombe

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Swydd Gaerloyw**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Longford, Swydd Gaerloyw

Longford|  |
| Math | plwyf sifil, pentref  |
|  |
| Ardal weinyddol | Bwrdeistref Tewkesbury |
| Poblogaeth | 1,962, 1,280, 1,218  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Swydd Gaerloyw (Sir seremonïol) |
| Gwlad |  Lloegr |
| Cyfesurynnau | 51.885222°N 2.236015°W  |
| Cod SYG | E04013267  |
| Cod OS | SO839205  |
| Cod post | GL2  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Longford**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Tewkesbury. Saif tua 2 filltir i'r gogledd o ddinas Caerloyw.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,218.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Neuadd y pentref
* Parc Longford
* Tafarn y Queen's Head

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Swydd Gaerloyw**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Ffordd yr A40

Ffordd yr A40|  |
| Math | ffordd dosbarth A  |
|  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Llundain Fwyaf, Swydd Buckingham, Swydd Henffordd, Sir Gaerfyrddin, Swydd Gaerloyw, Sir Fynwy, Swydd Rydychen, Sir Benfro, Powys  |
| Gwlad |  Cymru  Lloegr |
| Cyfesurynnau | 51.8782°N 2.0308°W  |
| Hyd | 262 milltir  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Priffordd sy'n mynd o ganol Llundain yn Lloegr i Harbwr Wdig yn Sir Benfro yw'r **A40**.

Mae hi'n dechrau gerllaw Eglwys Gadeiriol Sant Pawl, ac yn mynd ger (neu drwy): Rhydychen, Cheltenham, Caerloyw, Rhosan ar Wy, Weston under Penyard, Trefynwy, y Fenni, Aberhonddu, Caerfyrddin, Hwlffordd, Abergwaun yn ogystal â nifer o lefydd llai nodadwy.
# Brockworth, Swydd Gaerloyw

Brockworth|  |
| Math | pentref, plwyf sifil  |
|  |
| Ardal weinyddol | Bwrdeistref Tewkesbury |
| Poblogaeth | 9,205, 6,404, 7,387  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Swydd Gaerloyw (Sir seremonïol) |
| Gwlad |  Lloegr |
| Cyfesurynnau | 51.85°N 2.15°W  |
| Cod SYG | E04004393  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr ydy **Brockworth**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Tewkesbury.

Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 9,422.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Swydd Gaerloyw**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Hucclecote

Hucclecote|  |
| Math | pentref, ward etholiadol  |
|  |
| Ardal weinyddol | Dinas Caerloyw |
| Poblogaeth | 8,826  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Swydd Gaerloyw (Sir seremonïol) |
| Gwlad |  Lloegr |
| Cyfesurynnau | 51.85°N 2.18°W  |
| Cod SYG | E05010957  |
| Cod OS | SO873168  |
| Cod post | GL3  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Ardal faestrefol yng Nghaerloyw, Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy **Hucclecote**. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerloyw.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Swydd Gaerloyw**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Llifogydd Canolbarth Lloegr 2007

Llifogydd Canolbarth Lloegr 2007| Enghraifft o: | llifogydd  |
| Dyddiad | 14 Mehefin 2007  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/02rzqk2  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Bwyty Pizza Hut dan dŵr yn Chesterfield
Tanc Dŵr yn Cheltenham
Yn dilyn glaw eithriadol o drwm yng Ngorffennaf 2007, fe gafwyd **llifogydd Canolbarth Lloegr 2007**. Llifogwyd ardal helaeth o Ganolbarth Lloegr, ardal yn ymestyn o Hull i fasn Afon Hafren yn y de. Yn achos Afon Hafren roedd yna nifer o resymau dros y llifogydd yn cynnwys ffactorau ffisegol a ffactorau dynol. Roedd y tir yn ddirlawn trwy fasn yr afon, ar ôl cyfnod hir o law trwm dros nifer o wythnosau, ac o ganlyniad i hyn roedd llai o ddŵr yn ymdreiddio i’r pridd a chynyddwyd y llif trostir (dŵr ffo). Lleolir tarddbwynt Afon Hafren yng nghanolbarth Cymru lle mae'r tir yn uchel ac yn syrth ac felly cynyddir y llif trosdir unwaith eto. Nid yn unig y mae'r tir yn ddirlawn ond mae’r graig galchfaen yn yr ardal yn anathraidd iawn ac felly yn lleihau ymdreiddiad dŵr i’r pridd.

## Gweithgareddau dynol a gyfranodd at effeithiau'r llifogydd

Mae nifer o’r aneddiadau mawr a gafodd eu lifogu, yn cynnwys Caerloyw, Tewkesbury, Cinderford a Stroud, yn gorwedd ar orlifdir Afon Hafren. Adeiladwyd nifer o drefi ar orlifdir oherwydd mae’r tir yn wastad, ac roedd afonydd yn rhwydwaith pwysig yn yr hen ddyddiau ar gyfer cludiant. Mae hyn yn gwneud yr ardaloedd hynny yn agored i niwed wrth i lefelau dŵr godi. Mae canran uchel o aneddiadau wedi eu hamgylchynu a choncrît a tharmac sy'n atal dŵr rhag ymdreiddio. Yn ogystal, mae dŵr yn llifo i’r system draenio ac yn gweithredu fel llif trosdir sy’n llifo i’r afon yn llawer cyflymach ar yr un pryd. Mae ffermwyr yn draenio eu tir ar gyfer tyfu cnydau ac mae yna lai o goedwigoedd i rhyngipio a thransbiradu unrhyw ddŵr, felly mae’r dŵr yn gorfod mynd i’r afon.

## Effeithiau'r llifogydd

Cafwyd nifer o bobl eu heffeithio; lladdwyd 13 ac roedd rhaid i'r RAF achub dros 120 o bobl. Roedd Asiantaeth yr Amgylchedd yn pryderu fod yna risg i iechyd wrth i bobl ddod i gyswllt â dŵr ffo, ond ni wireddwyd eu hofnau. Cafodd yr economi ei effeithio'n ddifrifol. Bu bron i is-orsaf bŵer yng Nghaerloyw fynd dan y llifogydd; buasai hynny wedi gadael miloedd o bobl heb bŵer. Collodd nifer o bobl gyflenwad dŵr glân ac felly roedd rhaid i bobl aros adre o'r gwaith a pheidio mynd i’r ysgol. Collodd busnesau symiau mawr o arian trwy fod ar gau heb sôn am y difrod a achoswyd gan y dŵr. Dinistriwyd nifer o dai, busnesau ac ysgolion efo chost o £2 biliwn. Roedd rhaid i nifer fawr o bobl symud allan o'u tai am gyfnod hir a symud i lefydd eraill dros dro. Roedd rhai pobl allan o'u cartrefu am hyd at flwyddyn ar ôl y digwyddiad. Roedd yna straen fawr ar gwmnïau yswiriant i dalu symiau mawr o arian; roedd yna hefyd rhai pobl a oedd heb yswirio eu tai.

## Gweler hefyd

* Llifogydd
* Hydroleg
* Diwasgedd
# Plwyf sifil

Plwyf sifil| Math | administrative territorial entity of England, plwyf sifil  |
| Y gwrthwyneb | ardal ddi-blwyf  |
| Gwladwriaeth | y Deyrnas Unedig  |
| Rhanbarth | Lloegr  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/02z\_mx  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Uned weinyddol yn yr haen isaf o lywodraeth leol yn Lloegr yw **plwyf sifil** (Saesneg: *civil parish*). Mae'n cyfateb i'r gymuned yng Nghymru. Mae'r plwyf sifil yn dod islaw'r sir (neu "swydd") a'r ardal awdurdod lleol, neu eu ffurf gyfun, yr awdurdod unedol. Yn wahanol i blwyf eglwysig, sydd dan reolaeth yr eglwys, mae plwyf sifil yn cael ei lywodraethu gan gyfrifiad plwyf etholedig, sydd â'r pŵer i godi trethi er mwyn cynnal prosiectau lleol.

Gall plwyf sifil fod mor fach â phentref sengl gyda llai na chant o drigolion neu mor fawr â thref gyda phoblogaeth o dros 70,000. Mae oddeutu 35% o boblogaeth Lloegr yn byw mewn plwyf sifil. Ar ddiwedd 2015 roedd 10,449 o blwyfi yn Lloegr.

## Gweler hefyd

* Plwyf

## Cyfeiriadau
# Tref

tref|  |
| Math | classification of human settlements  |
| Duration: 2 seconds.0:02 |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | gwlad  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Canol tref Aberhonddu
Casgliad o aneddau sy'n fwy na phentref ond, fel rheol, yn llai na dinas, yw **tref**.

Caiff pennaeth, neu'n amlach bellach yng Nghymru, gadeirydd, y dref ei chynrychioli gan swydd y *maer*.

## Gweler hefyd

* Cymuned (llywodraeth leol)
* Dinas
* Maestref
* Pentref
* Pentrefan
* Rhestr trefi Cymru

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ddaearyddiaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.

Wiciadur
Chwiliwch am tref
yn Wiciadur.
# Swydd Gaerwrangon

Swydd Gaerwrangon|  |
|  |
| Math | sir an-fetropolitan, siroedd seremonïol Lloegr  |
| Duration: 2 seconds.0:02 |
| Ardal weinyddol | Gorllewin Canolbarth Lloegr, Lloegr |
| Prifddinas | Caerwrangon  |
| Poblogaeth | 609,216  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Lloegr |
| Arwynebedd | 1,740.5141 km²  |
| Yn ffinio gyda | Swydd Warwick, Swydd Gaerloyw, Swydd Stafford, Swydd Amwythig, Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr  |
| Cyfesurynnau | 52.2°N 2.1667°W  |
| Cod SYG | E10000034  |
| GB-WOR  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | council of Worcestershire County Council  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Sir seremonïol a sir hanesyddol yn ne Gorllewin Canolbarth Lloegr yw **Swydd Gaerwrangon** (Saesneg: *Worcestershire*). Ei chanolfan weinyddol yw Caerwrangon.

Lleoliad Swydd Gaerwrangon yn Lloegr
## Gwleidyddiaeth a gweinyddiaeth

Yn 1974 cafodd Swydd Gaerwrangon ei huno gyda Swydd Henffordd i ffurfio sir Henffordd a Chaerwrangon. Daeth y sir honno i ben yn 1998.

### Ardaloedd awdurdod lleol

Rhennir y sir yn chwe ardal an-fetropolitan:

1. Dinas Caerwrangon
2. Ardal Malvern Hills
3. Ardal Wyre Forest
4. Ardal Bromsgrove
5. Bwrdeistref Redditch
6. Ardal Wychavon

### Etholaethau seneddol

Rhennir y sir yn chwe etholaeth seneddol yn San Steffan:

* Bromsgrove
* Caerwrangon
* Canol Swydd Gaerwrangon
* Gorllewin Swydd Gaerwrangon
* Redditch
* Wyre Forest

 **Dinasoedd a threfi Swydd Gaerwrangon**[cuddio]

**Dinas**

Caerwrangon

**Trefi**

Bewdley **·** Bromsgrove **·** Droitwich Spa **·** Evesham **·** Kidderminster **·** Malvern **·** Pershore **·** Redditch **·** Stourport-on-Severn **·** Tenbury Wells **·** Upton-upon-Severn

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Swydd Gaerwrangon**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Bewdley

Bewdley|  |
| Math | tref, plwyf sifil, tref farchnad  |
|  |
| Ardal weinyddol | Ardal Wyre Forest |
| Poblogaeth | 9,262, 9,178, 9,240  |
| Gefeilldref/i | Vellmar, Fort-Mahon-Plage, Clarksville  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Swydd Gaerwrangon (Sir seremonïol) |
| Gwlad |  Lloegr |
| Gerllaw | Afon Hafren  |
| Cyfesurynnau | 52.3752°N 2.3162°W  |
| Cod SYG | E04010446  |
| Cod OS | SO785752  |
| Cod post | DY12  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerwrangon, Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw **Bewdley**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wyre Forest. Saif ar lannau Afon Hafren tua 3 milltir (5 km) i'r gorllewin o dref Kidderminster.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 9,240.

## Adeiladau a chofadeiladau

* Eglwys Santes Anne
* Parc Saffari Gorllewin Canolbarth Lloegr
* Pont Bewdley

## Enwogion

* Stanley Baldwin (1867-1947), Prif Weinidog y Deyrnas Unedig Roedd Baldwin yn AS San Steffan dros Bewdley rhwng 1908 a 1937.

## Cyfeiriadau

 **Dinasoedd a threfi Swydd Gaerwrangon**[cuddio]

**Dinas**

Caerwrangon

**Trefi**

Bewdley **·** Bromsgrove **·** Droitwich Spa **·** Evesham **·** Kidderminster **·** Malvern **·** Pershore **·** Redditch **·** Stourport-on-Severn **·** Tenbury Wells **·** Upton-upon-Severn

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Swydd Gaerwrangon**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Ardal Wyre Forest

Ardal Wyre Forest|  |
| Math | ardal an-fetropolitan  |
|  |
| Ardal weinyddol | Swydd Gaerwrangon |
| Prifddinas | Kidderminster  |
| Poblogaeth | 101,062  |
| Sefydlwyd | * 1 Ebrill 1974
 |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Swydd Gaerwrangon (Sir seremonïol) |
| Gwlad |  Lloegr |
| Arwynebedd | 195.4038 km²  |
| Cyfesurynnau | 52.389°N 2.255°W  |
| Cod SYG | E07000239  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | council of Wyre Forest District Council  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Erthygl am yr ardal llywodraeth leol yn Swydd Gaerwrangon yw hon. Am yr ardal yn Swydd Gaerhirfryn gweler Bwrdeistref Wyre.*
Ardal an-fetropolitan yn Swydd Gaerwrangon, Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw **Ardal Wyre Forest**.

Mae gan yr ardal arwynebedd o 195.4 km², gyda 101,062 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'r ardal yn cynnwys rhan ogleddol ganolog Swydd Gaerwrangon. Mae'n ffinio â thair ardal arall Swydd Gaerwrangon, sef Ardal Malvern Hills, Ardal Wychavon ac Ardal Bromsgrove, yn ogystal â siroedd Swydd Amwythig a Swydd Stafford.

Ardal Wyre Forest yn Swydd Gaerwrangon
Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974. Cyfunodd nifer o hen awdurdodau lleol, sef bwrdeistrefi Bewdley a Kidderminster ynghyd ag Ardal Wledig Stourport-on-Severn ac Ardal Wledig Kidderminster.

Ers 2011 mae pencadlys yr awdurdod yn nhref Kidderminster. Cyn hynny fe'i lleolwyd yn nhref Stourport-on-Severn. Bewdley yw'r drydedd dref bwysig yr ardal.

## Cyfeiriadau

## Gweler hefyd

* Wyre Forest (etholaeth seneddol)
# Kidderminster

Kidderminster|  |
| Math | tref, plwyf sifil, ardal ddi-blwyf  |
|  |
| Ardal weinyddol | Ardal Wyre Forest |
| Poblogaeth | 55,530, 57,409  |
| Gefeilldref/i | Husum  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Swydd Gaerwrangon (Sir seremonïol) |
| Gwlad |  Lloegr |
| Yn ffinio gyda | Wolverley, Droitwich Spa  |
| Cyfesurynnau | 52.3885°N 2.249°W  |
| Cod SYG | E04012638  |
| Cod OS | SO831767  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Tref a phlwyf sifil yng ngogledd Swydd Gaerwrangon, Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw **Kidderminster**. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wyre Forest. Saif tua 13 milltir (21 km) i'r gogledd o ddinas Caerwrangon a tua 17 milltir (27 km) i'r de-orllewin o ganol Birmingham.

Saif y dref ar Afon Stour ac mae Camlas Swydd Stafford a Swydd Gaerwrangon yn mynd trwyddi hefyd. Ar un adeg roedd yn enwog am ei diwydiant cynhyrchu carpedi, ac mae rhywfaint o hyn yn parhau.

Mae ffyrdd yr A442, yr A449, yr A451, yr A4535 a'r A456 yn pasio drwy'r dref.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 55,098.

## Cyfeiriadau

 **Dinasoedd a threfi Swydd GaerwrangonDinas**

Caerwrangon

**Trefi**

Bewdley **·** Bromsgrove **·** Droitwich Spa **·** Evesham **·** Kidderminster **·** Malvern **·** Pershore **·** Redditch **·** Stourport-on-Severn **·** Tenbury Wells **·** Upton-upon-Severn

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Swydd Gaerwrangon**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*