# 29 Mawrth

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mawrth
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  |  |  |  |  | 01
 |
| 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08
 |
| 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 | 31
 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**29 Mawrth** yw'r wyth deg wythfed (88fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (8fed mewn blynyddoedd naid). Erys 277 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

Mercher
* 1549 - Sefydlu Salvador, Brasil.
* 1848 - Peidiodd yr afon â llifo dros raeadr Niagara oherwydd iâ.
* 1849 - Y Deyrnas Unedig yn cyfeddiannu’r Punjab.
* 1974 - Y chwiliedydd gofod Mariner 10 yn pasio'r blaned Mercher.
* 2004
	+ Saith gwlad yn ymuno â NATO - Bwlgaria, Estonia, Latfia, Lithwania, Rwmania, Slofacia a Slofenia.
	+ Gweriniaeth Iwerddon yn gwahardd ysmygu mewn mannau cyhoeddus.
* 2010 - Ffrwydradau Metro Moscfa, 2010.
* 2014 - Priodas gyfunryw yn cael ei gyfreithloni yng Nghymru a Lloegr.
* 2017 - Brexit: Theresa May yn sbarduno Erthygl 50.
* 2023 - Humza Yousaf yn dod yn Brif Weinidog yr Alban.

## Genedigaethau

* 1790 - John Tyler, Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1862)
* 1799 - Edward Smith-Stanley, 14eg Iarll Derby, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1869)
* 1815 - Henry Bartle Frere, gwleidydd (m. 1894)
* 1869 - Syr Edwin Lutyens, pensaer (m. 1944)
* 1874
	+ Lou Henry Hoover, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau (m. 1944)
	+ Tyra Kleen, arlunydd (m. 1951)
* 1891 - Syr David Emrys Evans, ysgolhaig clasurol a chyfieithydd (m. 1966)
* 1893 - Dora Carrington, arlunydd (m. 1932)
* 1902 - Syr William Walton, cyfansoddwr (m. 1983)
* 1913 - R. S. Thomas, bardd (m. 2000)
* 1923 - Geoffrey Ashe, hanesydd (m. 2022)
* 1927 - Zlata Bizova, arlunydd (m. 2013)
* 1936 - Syr Richard Rodney Bennett, cyfansoddwr (m. 2012)
* 1937 - Gordon Milne, pêl-droediwr
* 1940 - Astrud Gilberto, cantores a chyfansoddwraig caneuon samba a bossa nova (m. 2023)
* 1943
	+ Eric Idle, actor, awdur, cyfansoddwr
	+ Syr John Major, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig
	+ Vangelis, cyfansoddwr, cerddor (m. 2022)
* 1952
	+ Cen Llwyd, gweinidog, bardd ac ymgyrchydd iaith (m. 2022)
	+ Bola Tinubu, gwleidydd, Arlywydd Nigeria
* 1955 - Marina Sirtis, actores
* 1958 - Tsutomu Sonobe, pêl-droediwr
* 1960 - Jo Nesbo, awdur a cherddor
* 1964 - Elle Macpherson, model
* 1968 - Lucy Lawless, actores
* 1972 - Fonesig Priti Patel, gwleidydd
* 1976 - Jennifer Capriati, chwaraewraig tenis
* 2006 - Haven Coleman, ymgyrchydd newid hinsawdd

## Marwolaethau

* 1058 - Pab Steffan X
* 1772 - Emanuel Swedenborg, athronydd, 84
* 1944 - Anna Wijthoff, arlunydd, 70
* 1954 - Lilian Davidson, arlunydd, 75
* 1965 - Ottilie Reylaender, arlunydd, 82
* 1976 - Margaret Leiteritz, arlunydd, 68
* 1982 - Carl Orff, cyfansoddwr, 86
* 2003 - Tadao Horie, pêl-droediwr, 89
* 2008 - Mary Newcomb, arlunydd, 86
* 2009 - Maurice Jarre, cyfansoddwr, 84
* 2011 - Robert Tear, canwr, 72
* 2016 - Jean Lapierre, gwleidydd, 59
* 2018
	+ Helen Griffin, actores, dramodydd a sgriptiwraig, 59
	+ Anita Shreve, nofelydd, 71
* 2020 - Krzysztof Penderecki, cyfansoddwr, 86
* 2025 - Richard Chamberlain, actor, 90

## Gwyliau a chadwraethau

* Dydd Gŵyl Santes Gwladys
* Diwrnod Boganda (Gweriniaeth Canol Affrica)
* Diwrnod Ieuenctid (Gweriniaeth Tsieina)
* Dechrau Amser Haf Prydain, pan fydd ar ddydd Sul
* Pasg (1959, 1964, 1970, 2043, 2054, 2065)