# Alan Llwyd

| Alan Llwyd |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 1948  Dolgellau  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| *Alma mater* | * Prifysgol Bangor
 |
| Galwedigaeth | bardd, sgriptiwr, beirniad llenyddol, cyfieithydd  |
| Adnabyddus am | Y Flodeugerdd Englynion Newydd, Anghenion y gynghanedd  |

*Peidiwch â chymysgu'r llenor hwn â'r awdur Alun Llwyd.*
Bardd, awdur a sgriptiwr ffilmiau yw **Alan Llwyd** (ganwyd **Alan Lloyd Roberts**, 1948).

## Gyrfa

Fe'i ganwyd yn Nolgellau, Gwynedd lle bu'n byw nes oedd yn bump oed; symudodd i fferm yn Nghilan, Pen Llŷn. Astudiodd ym Mhrifysgol Cymru, Bangor, ac wedi graddio yno yn y Gymraeg, bu'n rheoli siop lyfrau yn y Bala cyn symud i ardal Abertawe er mwyn gweithio i gwmni cyhoeddi Christopher Davies. Ar ôl cyfnod yn gweithio i CBAC treuliodd weddill ei yrfa fel golygydd amser-llawn gyda Barddas, cylchgrawn y bu'n gyfrifol am ei sefydlu gyda Gerallt Lloyd Owen.

Enillodd y Gadair a'r Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Rhuthun 1973, ac eto yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberteifi 1976, dim ond yr ail fardd i wneud hynny yn hanes yr Eisteddfod.

Enillodd y Gadair am y trydydd tro yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llŷn ac Eifionydd 2023 ac ef oedd y bardd cyntaf i wneud hynny ers llacio'r rheol 'ennill dwywaith yn unig'.

Mae'n awdur toreithiog, gyda sawl cyfrol o farddoniaeth a beirniadaeth wedi eu cyhoeddi yn cynnwys cofiannau Hedd Wyn a Goronwy Owen. Ysgrifennodd sgript y ffilm *Hedd Wyn* (1992). Yn ddiweddar fe olygodd *Cymru Ddu*, hanes pobl ddu Cymru.

* Alan Llwyd 1968
* Bardd y Gadair Rhyng-golegol, Bangor 1968
* Bardd y Gadair genedlaethol 1973

## Llyfryddiaeth

* *Ffarwelio â Chanrif*
* *Y Grefft o Greu*
* *Blynyddoedd y Locustiaid*

* *Y March Hud* (Abersoch: Gwast Tŷ ar y Graig, 1971) – dan yr enw Alan Lloyd Roberts
* *Anghenion y Gynghanedd* (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 1973; argraffiad newydd 2007)
* *Gwyfyn y Gaeaf* (Abertawe: C. Davies, 1975)
* *Edrych trwy Wydrau Lledrith* (Abertawe: C. Davies, 1975)
* *Rhwng Pen Llŷn a Phenllyn* (Abertawe: C. Davies, 1976)
* (gol.) *Y Flodeugerdd Englynion* (Abertawe: C. Davies, 1978)
* (gol.) *Y Flodeugerdd Sonedau* (Abertawe: C. Davies, 1978)
* *Cerddi'r Cyfannu a Cherddi Eraill* (Abertawe: Gwasg Christopher Davies, 1980)
* *Yn Nydd yr Anghenfil* (Cyhoeddiadau Barddas, 1982)
* *Marwnad o Dirdeunaw* (Cyhoeddiadau Barddas, 1982)
* *Einioes ar ei Hanner* (Cyhoeddiadau Barddas, 1984)
* *Llên y Llenor: R. Williams Parry* (Caernarfon: Gwasg Pantycelyn, 1984)
* *Llên y Llenor: Gwyn Thomas* (Caernarfon: Gwasg Pantycelyn, 1984)
* (gol.) *Y Flodeugerdd o Epigramau Cynghanedd* (Cyhoeddiadau Barddas, 1985)
* *Oblegid fy Mhlant* (Cyhoeddiadau Barddas, 1986)
* *Barddoniaeth y Chwedegau: Astudiaeth Lenyddol-Hanesyddol* (Cyhoeddiadau Barddas, 1986)
* (gol., gyda Gwynn ap Gwilym) *Blodeugerdd o Farddoniaeth Gymraeg yr Ugeinfed Ganrif* (Gwasg Gomer, 1987)
* *Yn y Dirfawr Wag* (Cyhoeddiadau Barddas, 1988)
* (gol.) *Y Flodeugerdd o Ddyfyniadau Cymraeg* (Gwasg Gomer, 1988)
* (gol., gydag Elwyn Edwards) *Gwaedd y Bechgyn: Blodeugerdd Barddas o Gerddi'r Rhyfel Mawr 1914-1918* (Cyhoeddiadau Barddas, 1989)
* *Cerddi Alan Llwyd, 1968–1990: Y Casgliad Cyflawn Cyntaf* (Cyhoeddiadau Barddas, 1990)
* *Gwae fi fy myw: Cofiant Hedd Wyn* (Cyhoeddiadau Barddas, 1991)
* *Yn Nheyrnas Diniweidrwydd: Blodeugerdd Barddas o Gerddi am Blant a Phlentyndod* (Gwasg Gomer, 1992)
* (gol., gydag Elwyn Edwards) *Y Bardd a Gollwyd: Cofiant David Ellis* (Cyhoeddiadau Barddas, 1992)
* *Glaw ar Rosyn Awst* (Gwasg Gwynedd, 1994)
* (gol., gyda Elwyn Edwards) *Gwaedd y Lleiddiad: Blodeugerdd Barddas o Gerddi'r Ail Ryfel Byd, 1939-1945* (Cyhoeddiadau Barddas, 1995)
* *Sonedau i Janice a Cherddi Eraill* (Cyhoeddiadau Barddas, 1996)
* *Canrif o Brifwyl: Y Ddarlith Lenyddol Flynyddol, Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Bro Dinefwr 1996* (Llys yr Eisteddfod Genedlaethol, 1996)
* *Y Grefft o Greu: Ysgrifau ar Feirdd a Barddoniaeth* (Cyhoeddiadau Barddas, 1997)
* *Gronwy Ddiafael, Gronwy Ddu: Cofiant Goronwy Owen 1723-1769* (Cyhoeddiadau Barddas, 1997)
* *Ffarwelio â Chanrif* (Cyhoeddiadau Barddas, 2000)
* *Rhyfel a Gwrthryfel: Brwydr Moderniaeth a Beirdd Modern* (Cyhoeddiadau Barddas, 2003)
* *Clirio'r Atig a Cherddi Eraill* (Cyhoeddiadau Barddas, 2005)
* *Cymru Ddu: Hanes Pobl Dduon Cymru* (Caerdydd: Hughes a'i Fab, 2005)
* *Y Gaer Fechan Olaf: Hanes Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1937-1950* (Cyhoeddiadau Barddas, 2006)
* *Blynyddoedd y Locustiaid: Hanes Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1919-1936* (Cyhoeddiadau Barddas, 2007)
* *Prifysgol y Werin: Hanes Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1900-1918* (Cyhoeddiadau Barddas, 2008)
* (gol.) *Out of the Fire of Hell: Welsh Experience of the Great War 1914-18 in Poetry and Prose* (Gwasg Gomer, 2008)
* (gol.) *Y Flodeugerdd Englynion Newydd* (Cyhoeddiadau Barddas, 2009)
* *Darnau o Fywydau* (Cyhoeddiadau Barddas, 2009)
* *Stori Hedd Wyn: Bardd y Gadair Ddu* (Cyhoeddiadau Barddas, 2009), dwyieithog
* *Crefft y Gynghanedd* (Cyhoeddiadau Barddas, 2010)
* *Stori Waldo Williams: Bardd Heddwch* (Cyhoeddiadau Barddas, 2010), dwyieithog
* *Sut i Greu Englyn* (Cyhoeddiadau Barddas, 2010)
* *Kate: Cofiant Kate Roberts, 1891-1985* (Y Lolfa, 2011)
* *Bob: Cofiant R. Williams Parry 1884-1956* (Gwasg Gomer, 2013)
* *Waldo: Cofiant Waldo Williams 1904-1971* (Y Lolfa, 2014)
* *Cofiant Hedd Wyn, 1887-1917* (Y Lolfa, 2014)
* *Cerddi Alan Llwyd: Yr Ail Gasgliad Cyflawn 1990-2015* (Cyhoeddiadau Barddas, 2015)
* *Gwenallt: Cofiant D. Gwenallt Jones, 1899-1968* (Y Lolfa, 2016)
* *Dim ond Llais* (Cyhoeddiadau Barddas, 2018)
* *Cyrraedd: a Cerddi Eraill* (Cyhoeddiadau Barddas, 2018)
* *Colli'r Hogiau: Cymru a'r Rhyfel Mawr* (Gwasg Gomer, 2018)
* *Byd Gwynn: Cofiant T. Gwynn Jones, 1871-1949* (Cyhoeddiadau Barddas, 2019)

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **lenor** neu **awdur** o **Gymru**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.