# 5 Awst

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Awst
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  |  |  |  | 01 | 02
 |
| 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09
 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16
 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23
 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30
 |
| 31
 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**5 Awst** yw'r dau gant ac un-deg seithfed (217fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (218fed mewn blynyddoedd naid). Erys 148 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 641 neu 642 - Brwydr Maes Cogwy
* 1100 - Harri I, brenin Lloegr yn cael ei goroni
* 1862 - Brwydr Baton Rouge
* 1914 - Y goleuadau traffig trydan cyntaf ar waith yn Cleveland, Ohio.
* 1925 - Sefydlu Plaid Genedlaethol Cymru
* 1960 - Annibyniaeth Bwrcina Ffaso.

## Genedigaethau

Neil Armstrong
Gay Byrne
Colin McRae
* 1681 - Vitus Bering, fforiwr (m. 1741)
* 1694 - Leonardo Leo, cyfansoddwr (m. 1744)
* 1813 - Ivar Aasen, ieithegwr, geiriadurwr a llenor (m. 1896)
* 1827 - Deodoro da Fonseca, Arlywydd Brasil (m. 1892)
* 1848 - Clelia Bompiani, arlunydd (m. 1927)
* 1850 - Guy de Maupassant, awdur (m. 1893)
* 1866 - Syr Edward Anwyl, ysgolhaig Celteg (m. 1914)
* 1883 - Julia Codesido, arlunydd (m. 1979)
* 1893 - Elisabeth Voigt, arlunydd (m. 1977)
* 1908 - Fonesig Miriam Rothschild, gwyddonydd (m. 2005)
* 1928
	+ Pat Passlof, arlunydd (m. 2011)
	+ Carla Lane, awdures (m. 2016)
* 1929
	+ Al Alvarez, bardd a nofelydd (m. 2019)
	+ Nathalia Timberg, actores
* 1930 - Neil Armstrong, gofodwr (m. 2012)
* 1934 - Gay Byrne, cyflwynydd radio a theledu (m. 2019)
* 1952 - Louis Walsh, rheolwr cerddorol
* 1959 - Pete Burns, canwr (m. 2016)
* 1966 - James Gunn, wneuthurwr ffilmiau, actor, nofelydd a cherddor
* 1968
	+ Marine Le Pen, gwleidydd
	+ Colin McRae, gyrrwr (m. 2007)
* 1974 - Alvin Ceccoli, pel-droediwr
* 1976 - Maria Hjelmeland, arlunydd
* 1979 - David Healy, pêl-droediwr
* 1985 - Salomon Kalou, pêl-droediwr

## Marwolaethau

Millicent Fawcett
Richard Burton
Toni Morrison
* 882 - Louis III, brenin Ffrainc, 19
* 1063 - Gruffudd ap Llywelyn, Tywysog Gwynedd, 62/63
* 1877 - Robert Williams, bardd, tua 47
* 1888 - Charles Octavius Swinnerton Morgan, hanesydd a gwleidydd, 84
* 1895 - Friedrich Engels, athronydd, 75
* 1901 - Victoria, Princess Royal, 60
* 1909 - Miguel Antonio Caro, llenor a gwleidydd, 65
* 1916 - George Butterworth, cyfansoddwr, 31
* 1919 - Cornelia Gurlitt, arlunydd, 39
* 1925 - Emily Cumming Harris, arlunydd, 93
* 1929 - Millicent Fawcett, swffraget, 82
* 1936 - Jennie Augusta Brownscombe, arlunydd, 85
* 1943 - Cecilie Dahl, arlunydd, 85
* 1944 - Maurice Turnbull, cricedwr, 38
* 1960 - Arthur Meighen, Prif Weinidog Canada, 86
* 1962 - Marilyn Monroe, actores, 36
* 1964 - Marie von Alemann, arlunydd, 83
* 1965 - Nans Amesz, arlunydd, 67
* 1984 - Richard Burton, actor, 58
* 1989 - Helen Thomas, ymgyrchydd heddwch, 22
* 2000 - Syr Alec Guinness, actor, 86
* 2015 - Ana Hatherly, arlunydd, 86
* 2018
	+ Barry Chuckle, actor a comediwr, 73
	+ Matthew Sweeney, bardd, 65
* 2019 - Toni Morrison, nofelydd, 88
* 2021 - Terry Davies, chwaraewr rygbi'r undeb, 87
* 2022
	+ Judith Durham, cantores, 79
	+ Issey Miyake, dylunydd ffasiwn, 84
	+ Aled Owen, pel-droediwr, 88

## Gwyliau a chadwraethau

* Dydd Gŵyl Sant Ceitho
* Dydd Annibyniaeth (Bwrcina Ffaso)