# 5 Tachwedd

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Tachwedd
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  |  |  |  |  | 01
 |
| 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08
 |
| 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15
 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22
 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29
 |
| 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**5 Tachwedd** yw'r tri-chant a nawfed (309fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (310fed mewn blynyddoedd naid). Erys 56 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1605 - Guto Ffowc yn ceisio lladd brenin Lloegr a ffrwydro Palas San Steffan.
* 1839 - (a'r 4ydd) milwyr yn saethu at Siartwyr mewn ysgarmes yng Nghasnewydd, gan ladd o leiaf ugain ohonynt.
* 1844 - James K. Polk yn cael ei eithol Arlywydd yr Unol Daleithiau.
* 1872 - Ulysses S. Grant yn cael ei ail-ethol Arlywydd yr Unol Daleithiau.
* 1912 - Woodrow Wilson yn cael ei eithol Arlywydd yr Unol Daleithiau.
* 1940 - Franklin D. Roosevelt yn cael ei ail-ethol Arlywydd yr Unol Daleithiau.
* 1956 - Tanciau'r Undeb Sofietaidd yn ymsodo ar Hwngari, gan ddod ag ymgais pobl Hwngari i adfer democratiaeth i ben. Amcangyfrifir bod rhyw 20,000 o bobl Hwngari wedi eu lladd.
* 1968 - Richard Nixon wedi ei eithol yn Arlywydd yr Unol Daleithiau.
* 1996 - Bill Clinton yn cael ei ail-ethol yn Arlywydd yr Unol Daleithiau.
* 2017 - Cyflafan Sutherland Springs yn Texas, UDA.

## Genedigaethau

Vivien Leigh
Tilda Swinton
* 1865 - Margaret MacDonald, arlunydd (m. 1933)
* 1913
	+ Gisela Andersch, arlunydd (m. 1987)
	+ Vivien Leigh, actores (m. 1967)
* 1924 - Alice Colonieu, arlunydd (m. 2010)
* 1926 - John Berger, beirniad celf, llenor ac arlunydd (m. 2017)
* 1928
	+ Vilma G. Holland, arlunydd (m. 2005)
	+ Manaba Omarovna Magomedova, arlunydd (m. 2013)
* 1930 - Lee Lozano, arlunydd (m. 1999)
* 1931
	+ John Morris, Arglwydd Morris o Aberafan, gwleidydd (m. 2023)
	+ Ike Turner, cerddor (m. 2007)
* 1936 - Uwe Seeler, pêl-droed (m. 2022)
* 1941 - Art Garfunkel, canwr
* 1943 - Sam Shepard, cyfarwyddwr ffilm (m. 2017)
* 1953 - Tricia Marwick, gwleidydd
* 1959 - Bryan Adams, canwr
* 1960 - Tilda Swinton, actores
* 1963
	+ Hans Gillhaus, pêl-droed
	+ Yair Lapid, gwleidydd, Prif Weinidog Israel
* 1964 - Famke Janssen, actores
* 1970 - Tamzin Outhwaite, actores
* 1975 - Lisa Scott-Lee, cantores
* 1981 - Kseniya Sobchak, cyflwynydd teledu, model a gwleidydd
* 1986 - Kasper Schmeichel, pêl-droed
* 1992 - Odell Beckham, pêl-droed Americanaidd
* 1997 - Chris Mepham, pêl-droed

## Marwolaethau

James Clerk Maxwell
* 1772 - Dorothea Storm-Kreps, 38, arlunydd
* 1807 - Angelica Kauffman, 56, arlunydd
* 1872 - Margaretha Cornelia Boellaard, 67, arlunydd
* 1879 - James Clerk Maxwell, 48, gwyddonydd
* 1913 - Bramine Hubrecht, 68, arlunydd
* 1914 - John John Roberts (Iolo Caernarfon), 74, bardd
* 1955 - Maurice Utrillo, 71, arlunydd
* 1956 - Art Tatum, pianydd jazz, 47
* 1960 - Mack Sennett, 80, cyfarwyddwr a chynhyrchydd ffilm
* 1962 - Percy Cudlipp, 56, newyddiadurwr
* 1991 - Gwenlyn Parry, 59, dramodydd
* 1997 - Syr Isaiah Berlin, 88, athronydd
* 2010 - Jill Clayburgh, 66, actores
* 2013 - Stuart Williams, 83, pêl-droed
* 2021 - Mei Jones, 68, actor a scriptwr
* 2023 - Ryland Davies, 80, tenor
* 2025 - Gwilym Roberts (Caerdydd), athro Cymraeg ail-iaith ac ymgyrchydd iaith

## Gwyliau a chadwraethau

* Noson Guto Ffowc
* Dydd Gŵyl Sant Cybi