Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 23 Gorffennaf

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Gorffennaf
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  | 01 | 02 | 03 | 04 | 05
 |
| 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**23 Gorffennaf** yw'r dau gant a phedwerydd (204ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (205ed mewn blynyddoedd naid). Erys 161 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 776 CC - Y gemau Olympaidd cyntaf yn cael ei gynnal yn Olympia, Groeg.
* 1745 - Charles Edward Stuart (*Bonnie Prince Charlie*) yn glanio ar ynys Eriskay yn yr Alban i geisio ennill yr orsedd i'w dad.
* 1952 - Diorseddu'r Brenin Farouk yn yr Aifft gan filwyr o dan arweiniad y Cadfridog Neguib.
* 1970 - Qaboos yn dod yn Swltan Oman.
* 1999 - Mohammed VI yn dod yn frenin Moroco.
* 2001 - Megawati Sukarnoputri yn dod yn Arlywydd Indonesia.
* 2019 - Boris Johnson yn dod yn Arweinydd Blaid Geidwadol yn y DU.
* 2021 - Gemau Olympaidd yr Haf 2020 yn Tokyo yn dechrau.

## Genedigaethau

Haile Selassie
Philip Seymour Hoffman
* 1649 - Pab Clement XI (m. 1721)
* 1888 - Raymond Chandler, awdur (m. 1959)
* 1892 - Haile Selassie, Ymerawdwr Ethiopia (m. 1975)
* 1899 - Gustav Heinemann, gwleidydd (m. 1976)
* 1913 - Michael Foot, gwleidydd (m. 2010)
* 1916 - Maral Rahmanzade, arlunydd (m. 2008)
* 1928 - Vera Rubin, seryddwraig (m. 2016)
* 1933 - Richard Rogers, pensaer (m. 2021)
* 1938 - Meic Stephens, bardd ac academydd (m. 2018)
* 1940 - Don Imus, digrifwr a chyflwynydd radio (m. 2019)
* 1941 - Sergio Mattarella, Arlywydd yr Eidal
* 1942 - Myra Hindley, llofuddwraig gyfresol (m. 2002)
* 1947 - David Essex, canwr
* 1948 - Michael Wood, hanesydd
* 1953 - Najib Razak, gwleidydd, Prif Weinidog Maleisia
* 1957
	+ Theo van Gogh, cyfarwyddwr ffilm, cynhyrchydd teledu (m. 2004)
	+ Jo Brand, digrifwraig
* 1960 - Mari Slaattelid, arlunydd
* 1961 - David Kaufman, actor
* 1963 - Phil Boswell, gwleidydd
* 1967 - Philip Seymour Hoffman, actor (m. 2014)
* 1972 - Masaki Tsuchihashi, pêl-droediwr
* 1976 - Judit Polgar, chwaraewraig gwyddbwyll
* 1987 - Kosuke Ota, pêl-droediwr
* 1989 - Daniel Radcliffe, actor

## Marwolaethau

Amy Winehouse
* 1757 - Domenico Scarlatti, cyfansoddwr, 72
* 1884 - Anna Mary Howitt, arlunydd, 60
* 1885 - Ulysses S. Grant, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 63
* 1941 - Anna Plate, arlunydd, 69
* 1951 - Philippe Pétain, milwr a gwleidydd, 95
* 1998 - R. Tudur Jones, cenedlaetholwr a diwinydd, 77
* 1999 - Hassan II, brenin Moroco, 70
* 2000
	+ Ogura Yuki, arlunydd, 105
	+ Carmen Santonja, arlunydd, 66
* 2011
	+ John Shalikashvili, cadfridog, 75
	+ Amy Winehouse, cantores, 27
* 2012 - Sally Ride, gofodwraig, 61
* 2014 - Dora Bryan, actores, 91
* 2018 - Haydn Morgan, chwaraewr rygbi'r undeb, 81

## Gwyliau a chadwraethau

* Penblwydd Haile Selassie (Rastaffariaeth)
* Diwrnod Chywldro (yr Aifft)
# Chris Gunter

Chris Gunter|  Gunter yn cynrychioli Cymru yn 2016 |
| Gwybodaeth Bersonol |
| Enw llawn | Christopher Ross Gunter |
| Dyddiad geni |  (1989-07-21) 21 Gorffennaf 1989 |
| Man geni | Casnewydd, Cymru |
| Taldra | 1.80m |
| Safle | Amddiffynnwr |
| Y Clwb |
| Clwb presennol | Cymru dan 19 (Rheolwr) |
| Gyrfa Ieuenctid |
| 1997–2006 | Dinas Caerdydd |
| Gyrfa Lawn\* |
| Blwyddyn | **Tîm** | **Ymdd†** | **(Gôl)†** |
| 2006–2008 | Dinas Caerdydd | 28 | (0) |
| 2008–2009 | Tottenham Hotspur | 5 | (0) |
| 2009 | → Nottingham Forest (benthyg) | 8 | (0) |
| 2009–2012 | Nottingham Forest | 133 | (2) |
| 2012–2020 | Reading | 280 | (2) |
| 2020–2022 | Charlton Athletic | 54 | (1) |
| 2022–2023 | AFC Wimbledon | 31 | (0) |
| Cyfanswm |  | **539** | **(5)** |
| Tîm Cenedlaethol |
| 2005–2006 | Cymru dan 17 | 11 | (2) |
| 2006 | Cymru dan 19 | 3 | (0) |
| 2006– | Cymru dan 21 | 8 | (0) |
| 2007–2022 | Cymru | 109 | (0) |
| \* Cyfrifir yn unig: ymddangosiadau i Glybiau fel oedolyn a goliau domestg a sgoriwyd..
† Ymddangosiadau (Goliau).  |

Chwaraewr pêl-droed o Gymru yw **Chris Gunter** (ganwyd **Christopher Ross Gunter** 21 Gorffennaf 1989). Mae'n chwarae i Reading yn Adran y Bencampwriaeth o Gynghrair Lloegr a thîm cenedlaethol Cymru.

Dechreuodd ei yrfa gydag Academi Dinas Caerdydd ar ôl ymuno â'r clwb fel bachgen wyth mlwydd oed. Gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf dros Gaerdydd ar 22 Awst 2006 yn erbyn Barnet yng Nghwpan y Gynghrair cyn gwneud ei ymddangosiad cyntaf yn y Gynghrair yn erbyn QPR ar 17 Tachwedd 2006..

Ym mis Rhagfyr 2006 cytunodd Caerdydd i werthu Gunter i Tottenham Hotspur am ffi o £3miliwn gyda'r chwaraewr yn symud i Lundain ar 1 Ionawr 2008 pan agorwyd y ffenestr drosglwyddo yn swyddogol.

Ar 12 Mawrth 2009 wedi pum gêm yn unig i Spurs, cafodd ei fenthyg i Nottingham Forest am weddill tymor 2008/09 ac yn ystod haf 2009 symudodd yn barhaol i Forest am ffi o £1.75miliwn. Symudodd i Reading ar 17 Gorffennaf 2012 gan arwyddo cytundeb tair blynedd â'r clwb.

Cafodd ei gap cyntaf i dîm cenedlaethol Cymru mewn gêm gyfeillgar ar Y Cae Ras,Wrecsam yn erbyn Seland Newydd ym mis Mai 2007 a casglodd cap rhif 50 yn erbyn Gwlad Belg ar 15 Hydref 2014 gan ddod y chwaraewr ieuengaf erioed i gyrraedd y garreg filltir arbennig yma.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **bêl-droediwr**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Daniel Radcliffe

| Daniel Radcliffe |
| --- |
|  |
| Ffugenw | Jacob Gershon  |
| Ganwyd | Daniel Jacob Radcliffe  23 Gorffennaf 1989  Hammersmith  |
| Man preswyl | Fulham, West Village  |
| Dinasyddiaeth | y Deyrnas Unedig  |
| *Alma mater* | * Ysgol Dinas Llundain
* Sussex House School
 |
| Galwedigaeth | actor teledu, actor ffilm, actor plentyn, canwr, actor llwyfan, actor  |
| Adnabyddus am | Harry Potter, Miracle Workers, A Young Doctor's Notebook  |
| Taldra | 1.65 metr  |
| Tad | Alan Radcliffe  |
| Mam | Marcia Gresham  |
| Partner | Erin Darke  |
| Gwobr/au | Golden Apple Award, National Movie Awards, Gwobrau Teen Choice, Seren ar Rodfa Enwogion Hollywood, 2009 MTV Movie Awards, Gwobr yr Actor Gorau yng Ngŵyl Ffilm Sitges, Gwobr Tony am Actor Nodwedd Gorau mewn Sioe-Gerdd  |
| Gwefan |   |
| llofnod |
|  |

Actor o Loegr yw **Daniel Jacob Radcliffe** (ganwyd 23 Gorffennaf 1989). Adnabyddir ef orau am ei rôl fel Harri Potter ymhob un o'r pum ffilm yn seiliedig ar y llyfrau hynod boblogaidd Harry Potter. Fe fydd hefyd yn ymddangos yn y tri ffilm olaf yn y gyfres.

Mae Radcliffe hefyd wedi actio mewn cynyrchiadau llwyfan a nifer o ffilmiau a rhaglenni teledu eraill, gan gynnwys y ffilm ITV My Boy Jack a'r drama lwyfan *Equus*, a gafodd feirniadaethau canmoladwy iawn. Credir fod ganddo ffortiwn bersonol o ychydig yn llai na £20 miliwn, a ddaeth yn bennaf o'i gytundeb gyda'r ffilmiau Harry Potter.

## Bywgraffiad

**Ei fywyd cynnar**

Ganwyd Radcliffe yn Ysbyty'r Frenhines Charlotte, Gorllewin Llundain, Lloegr. Ef oedd unig fab
Alan Radcliffe, asiant llenyddol, a Marcia Gresham (ganed Marcia Gresham Jacobson), asiant castio a oedd ynghlwm â nifer o ffilmiau ar gyfer y BBC gan gynnwys The Inspector Lynley Mysteries ac yn fwy diweddar Walk Away and I Stumble. Iddewes yw mam Radcliffe a gafodd ei magu yn Westcliff-on-Sea, Essex; magwyd ei dad yng Ngogledd Iwerddon. Dangosodd Radcliffe ddiddordeb mewn actio am y tro cyntaf pan oedd yn bum mlwydd oed. Ym mis Rhagfyr 1999, cafodd ei ran cyntaf yn addasiad dwy-ran y BBC o nofel Charles Dickens "David Copperfield". Chwaraeodd ran y prif gymeriad.

## Ffilmiau

* Harry Potter and the Philosopher's Stone (ffilm) (2001)
* Harry Potter and the Chamber of Secrets (ffilm) (2002)
* Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (ffilm) (2004)
* Harry Potter and the Goblet of Fire (ffilm) (2005)
* Harry Potter and the Order of the Phoenix (ffilm) (2007)

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Loegr**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# 31 Gorffennaf

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Gorffennaf
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  | 01 | 02 | 03 | 04 | 05
 |
| 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**31 Gorffennaf** yw'r dau gant a deuddegfed (212fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (213ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 153 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1423 - Brwydr Cravant rhwng Ffrainc a Lloegr.
* 1856 - Sefydlu Christchurch, Seland Newydd.
* 1893 - Sefydlu Conradh na Gaeilge yn Nulyn.

## Genedigaethau

Richard Griffiths
J. K. Rowling
* 1143 - Nijō, ymerawdwr Japan (m. 1165)
* 1704 - Gabriel Cramer, mathemategydd a ffisegydd (m. 1752)
* 1847 - Hulda Schenson, arlunydd (m. 1941)
* 1877 - Harriet Margaret Louisa Bolus, botanegydd (m. 1970)
* 1880 - Munshi Premchand, llenor (m. 1936)
* 1897 - Ili Kronstein, arlunydd (m. 1948)
* 1898 - Doris Zinkeisen, arlunydd (m. 1991)
* 1908 - Maria Fitzen-Wohnsiedler, arlunydd (m. 1989)
* 1912 - Milton Friedman, economegwr (m. 2006)
* 1919 - Primo Levi, awdur (m. 1987)
* 1921 - Peter Benenson, sefydlodd Amnesty International (m. 2005)
* 1947 - Richard Griffiths, actor (m. 2013)
* 1959 - Andrew Marr, newyddiadurwr a chyflwynydd teledu
* 1962 - Wesley Snipes, actor
* 1964 - Jean-Paul Vonderburg, pêl-droediwr
* 1965 - J. K. Rowling, nofelydd plant
* 1966 - Yoshiyuki Matsuyama, pêl-droediwr
* 1967 - Elizabeth Wurtzel, awdures (m. 2020)
* 1973 - Daniel Evans, actor
* 1976 - Paulo Wanchope, pêl-droediwr
* 1981 - Eric Lively, actor
* 1982 - Hayuma Tanaka, pêl-droediwr
* 1986 - Shinzo Koroki, pêl-droediwr
* 1989
	+ Victoria Azarenka, chwaraewraig tenis
	+ Zelda Williams, actores
* 1990 - Besart Abdurahimi, pêl-droediwr

## Marwolaethau

Hedd Wyn
Gore Vidal
* 1099 - El Cid, milwr
* 1750 – João V, brenin Portiwgal, 60
* 1784 - Denis Diderot, awdur, 70
* 1843 - Maria del Rosario Weiss, arlunydd, 28
* 1875 - Andrew Johnson, 17fed Arlywydd Unol Daleithiau America, 66
* 1886 - Franz Liszt, cyfansoddwr, 74
* 1914 - Jean Jaurès, gwleidydd, 54
* 1917 - Hedd Wyn, bardd, 30, ym mrwydr Ypres
* 1921 - Alice Jacob, arlunydd, 59
* 1944 - Antoine de Saint-Exupéry, awdur, 44
* 1945 - Martel Schwichtenberg, arlunydd, 49
* 1957 - Helene Funke, arlunydd, 87
* 1993 - Baudouin I, brenin Gwlad Belg, 62
* 2005 - Jenny Cowern, arlunydd, 62
* 2009 - Syr Bobby Robson, pêl-droediwr, 76
* 2010 - Suso Cecchi d'Amico, awdures sgrin, 96
* 2012 - Gore Vidal, awdur, 86
* 2013 - Marie Noppen de Matteis, arlunydd, 82
* 2015 - Coralie de Burgh, arlunydd, 90
* 2017 - Jeanne Moreau, actores, 89
* 2018 - Syr Alex Fergusson, gwleidydd, 69
* 2020 - Syr Alan Parker, cyfarwyddwr ffilm, 76
* 2022
	+ Fidel V. Ramos, Arlywydd y Philipinau, 94
	+ Ayman al-Zawahiri, arweinydd Al-Qaeda, 71

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod Ka Hae Hawaii
* Diwrnod y Trysorlys (Gwlad Pwyl)
* Diwrnod y Rhyfelwyr (Maleisia)
# Victoria Azarenka

| Victoria Azarenka |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 31 Gorffennaf 1989  Minsk  |
| Man preswyl | Monte-Carlo  |
| Dinasyddiaeth | Belarws  |
| Galwedigaeth | chwaraewr tenis  |
| Taldra | 183 centimetr  |
| Pwysau | 70 cilogram  |
| Partner | Sergei Bubka  |
| Gwobr/au | Honored Master of Sports of the Republic of Belarus, Order of Honor  |
| Chwaraeon |
| Tîm/au | Belarus Billie Jean King Cup team  |
| Gwlad chwaraeon | Belarws  |

Chwaraewraig tenis o Felarws yw **Victória Fyódorovna Azárenka** (Belarwseg: Вікторыя Фёдараўна Азаранка; ganwyd 31 Gorffennaf 1989). Hi yw'r unig chwaraewr neu chwaraewraig tenis o Felarws i ennill un o gystadlaethau senglau'r Gamp Lawn, a hynny ym Mhencampwriaeth Agored Awstralia yn 2012 a 2013.

Ganwyd ym Minsk yn yr Undeb Sofietaidd. Dechreuodd chwarae tenis yn 7 oed. Dechreuodd chwarae'n broffesiynol ar Gylchdaith yr ITF yn 2003, a symudodd i Scottsdale, Arizona, i gael ei hyfforddi. Cafodd ei dewis i chwarae ar dîm Belarws yng Nghwpan y Ffed yn 2005 (ac eto yn 2007, 2009–11, a 2015). Cyrhaeddodd rhestr y 100 uchaf yn nhymor 2006, y 30 uchaf yn 2007, a'r 20 uchaf yn 2008. Enillodd y gystadleuaeth parau cymysg gyda Max Mirnyi ym Mhencampwriaeth Agored UDA yn 2007, a chyda Bob Bryan yn Roland Garros yn 2008. Enillodd gystadlaethau Brisbane, Memphis a Miami yn 2009, gan orffen y tymor ar safle 7 yn y byd. Enillodd yn Stanford a Moscfa yn 2010, a Miami, Marbella a Lwcsembwrg yn 2011 gan gyrraedd safle 3 ar ddiwedd y tymor hwnnw.

Enillodd Bencampwriaeth Agored Awstralia yn Ionawr 2012, gan neidio o safle 3 i 1. Yn ogystal â chipio'i thlws gyntaf o'r Gamp Lawn, enillodd yn Sydney, Doha, Indian Wells, Beijing a Linz y flwyddyn honno. Enillodd Bencapwriaeth Agored Awstralia eilwaith, a hefyd twrnameintiau Doha a Cincinnati, yn 2013. Cyrhaeddodd rownd derfynol Pencampwriaeth Agored UDA yn 2012 a 2013, a rowndiau cynderfynol Wimbledon yn 2011 a 2012 a Roland Garros yn 2013. Yng Ngemau Olympaidd yr Haf 2012 enillodd fedal efydd yng nghystadleuaeth senglau'r menywod a'r fedal aur, gyda Max Mirnyi, yng nghystadleuaeth y parau cymysg.

Cafodd ei tharo gan anafiadau yn ystod tymor 2014, a ni enillodd unrhyw gystadlaethau'r flwyddyn honno, nac ychwaith yn 2015. Syrthiodd i safle 32 ar ddiwedd 2014, ond dringodd yn ôl i 22 flwyddyn yn ddiweddarach. Dechreuodd wella'i chwarae tua diwedd y tymor wrth iddi gyrraedd y rownd gogynderfynol ym Mhencampwriaeth Agored UDA. Wedi iddi ennill yn Brisbane, Indian Wells a Miami ar ddechrau 2016, cyrhaeddodd safle 6 yn y byd. Cafodd ei tharo gan anafiadau i'w chefn a'i phen-glin yng nghanol y tymor, ac o ganlyniad gadawodd ei gornest gyntaf yn Roland Garros a ni chystadleuodd yn Wimbledon. Ym mis Gorffennaf 2016 cyhoeddodd ei bod yn feichiog ac felly am gymryd saib yn ei gyrfa nes ar ôl yr enedigaeth.

Mae Azarenka'n chwarae gyda'i llaw dde, ac yn hoff o ddefnyddio trawiad gwrthlaw deulaw. Mae'n tueddu i aros ar y llinell fas a chwarae rali gyflym. Chwaraeir orau ar gyrtiau caled a chlai.

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) Gwefan swyddogol
* (Saesneg) Proffil Victoria Azarenka ar wefan y WTA
* (Saesneg) Proffil Victoria Azarenka ar wefan Eurosport
# Zelda Williams

| Zelda Williams |
| --- |
|  |
| Ganwyd | Zelda Rae Williams  31 Gorffennaf 1989  Dinas Efrog Newydd  |
| Man preswyl | Los Angeles  |
| Dinasyddiaeth | Unol Daleithiau America  |
| *Alma mater* | * The Urban School of San Francisco
 |
| Galwedigaeth | actor, actor llais, actor ffilm, actor teledu, cyfarwyddwr ffilm  |
| Adnabyddus am | Dead of Summer, The Legend of Korra, Shrimp  |
| Tad | Robin Williams  |
| Mam | Marsha Garces  |

Actor o'r Unol Daleithiau yw **Zelda Rae Williams** (ganwyd 31 Gorffennaf 1989), sy'n ferch i Marsha Garces Williams a'r actor a digrifwr Robin Williams.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **actor o Unol Daleithiau America**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Thomas Müller

Thomas Müller|  Müller yn chwarae i'r Almaen yn 2012 |
| Gwybodaeth Bersonol |
| Dyddiad geni |  (1989-09-13) 13 Medi 1989 |
| Man geni | Weilheim, Gorllewin Yr Almaen |
| Taldra | 1.85 m |
| Safle | Ymosodwr |
| Y Clwb |
| Clwb presennol | Bayern München |
| Rhif | 25 |
| Gyrfa Ieuenctid |
| 1993–2000 | TSV Pähl |
| 2000–2007 | Bayern München |
| Gyrfa Lawn\* |
| Blwyddyn | **Tîm** | **Ymdd†** | **(Gôl)†** |
| 2007–2009 | Bayern München II | 35 | (16) |
| 2008– | Bayern München | 503 | (150) |
| Tîm Cenedlaethol |
| 2004–2005 | Yr Almaen dan 16 | 6 | (0) |
| 2007 | Yr Almaen dan 19 | 3 | (0) |
| 2008 | Yr Almaen dan 20 | 1 | (1) |
| 2009 | Yr Almaen dan 21 | 6 | (1) |
| 2010–2024 | Yr Almaen | 131 | (45) |
| \* Cyfrifir yn unig: ymddangosiadau i Glybiau fel oedolyn a goliau domestg a sgoriwyd. sy'n gywir ar 18 Mehefin 2025 (UTC).
† Ymddangosiadau (Goliau).  |

Pêl-droediwr o'r Almaen yw **Thomas Müller** (ganwyd 13 Medi 1989) sy'n chwarae dros glwb Bayern Munich yn y Bundesliga yn Yr Almaen ac i dîm pêl-droed cenedlaethol Yr Almaen.

Ymunodd â Bayern yn 10 mlwydd oed ac ymddangosodd yn gyntaf i'r tîm cyntaf ar 15 Awst 2008 yn 18 mlwydd oed fel eilydd yn erbyn Hamburger SV. Sefydlodd ei hun yn rhan allweddol o'r garfan yn ystod tymor 2009/10 gan ymddangos 52 gwaith a sgorio 19 gôl ym mhob cystadleuaeth..

Chwaraeodd yn gyntaf dros Almaen yn erbyn Yr Ariannin ym mis Mawrth 2008 cyn cael ei ddewis yn aelod o garfan Yr Almaen ar gyfer Cwpan y Byd 2010 yn Ne Affrica.

Llwyddodd i ennill yr Esgid Aur fel prif sgoriwr Cwpan y Byd 2010 ar ôl sgorio pum gôl a chreu tair a chafodd ei ddewis fel Chwaraewr Ifanc y Twrnament.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **bêl-droediwr**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Dan Biggar

Dan Biggar
|  |
| Enw llawn | Daniel Rhys Biggar
 |
| Dyddiad geni |  (1989-10-16) 16 Hydref 1989
 |
| Man geni | Treforys, Abertawe, Cymru
 |
| Taldra
 | 188 cm
 |
| Pwysau
 | 89 kg
 |
| Gyrfa rygbi'r undeb
 |
| Gyrfa'n chwarae
 |
| Safle
 | Maswr
 |
| Clybiau proffesiynol
 |
| Blynydd.
 | Clybiau
 | Capiau
 | (pwyntiau)
 |
| 2007–2008
 | Abertawe
 | 13
 | (129)
 |
| Taleithiau
 |
| Blynyddoedd
 | Clwb / tîm
 | Capiau
 | (pwyntiau)
 |
| 2007–
 | Gweilch
 | 169
 | (1765)
 |
| cywir ar 23 Mai 2015.
 |
| Timau cenedlaethol
 |
| Blynydd.
 | Clybiau
 | Capiau
 |  |
|  2008 2008–
 | Cymru dan 16 Cymru dan 20 Cymru
 |  9 33
 |  (37) (148)
 |
| yn gywir ar 21 Mawrth 2015.
 |

Chwaraewr rygbi Cymreig yw **Daniel "Dan" Biggar** (ganwyd 16 Hydref 1989, yn Nhreforys, Abertawe). Mae'n chwarae fel maswr i'r Gweilch ac i Cymru. Ef yw'r chwaraewr ieuengaf erioed i gyrraedd 100 o gapiau i'r Gweilch.

Enillodd Biggar Wobr Personoliaeth Chwaraeon Cymru 2015.

Ar 7 Ebrill 2025 cyhoeddodd y byddai'n ymddeol o o rygbi ar ddiwedd tymor 2025.

## Cyfeiriadau
# Jess Glynne

| Jess Glynne |
| --- |
|  |
| Ganwyd | Jessica Hannah Glynne  20 Hydref 1989  Llundain  |
| Label recordio | Atlantic Records, Black Butter Records  |
| Dinasyddiaeth | y Deyrnas Unedig  |
| *Alma mater* | * Fortismere School
 |
| Galwedigaeth | canwr, cyfansoddwr caneuon  |
| Arddull | cerddoriaeth boblogaidd, cerddoriaeth yr enaid, cyfoes R&B, House, pop dawns, rhythm a blŵs  |
| Math o lais | contralto  |
| Prif ddylanwad | Amy Winehouse  |
| Partner | Alex Scott  |
| Gwobr/au | Grammy Award for Best Dance/Electronic Recording  |
| Gwefan |    |

Mae **Jessica Hannah Glynne** (ganwyd 20 Hydref 1989) yn ganwr a chyfansoddwr caneuon Saesneg. Ar ôl arwyddo gyda Atlantic Records cododd i amlygrwydd yn 2014 fel artist dan sylw ar y senglau "Rather Be" gan Clean Bandit ac "My Love" gan Route 94, aeth y ddau i rif un yn siartiau y DU. Cafodd ei hystyried fel un o'r "Pobl Fwyaf Dylanwadol Dan 30" gan gylchgrawn *Forbes* yn 2019.

Ei halbwm stiwdio gyntaf oedd*I Cry When I Laugh* (2015), a aeth i rif un ar Siart Albymau’r DU a cafodd lwyddiant rhyngwladol gyda'r senglau "Hold My Hand" ac "Don't Be So Hard On Yourself". Gwnaeth ail albwm stiwdio Glynne, *Always In Between* (2018) gyrraedd top siartiau'r DU a parhaodd ei llwyddiant gyda'r senglau "I'll Be There", "These Days", "All I Am", "Thursday" a "No One"; gwnaeth y cyntaf wneud Glynne yr artist unigol benywaidd cyntaf ym Mhrydain i gael saith sengl rhif un ar Siart Senglau'r DU.

## Caneuon

* Ain't Got Far to Go (2015)
* All I Am (2018)
* Don't Be So Hard On Yourself (2015)
* Hold My Hand (2015)
* Home (2014)
* I'll Be There (2018)
* One Touch (2019)
* Right Here (2014)
* Take Me Home (2015)
* Thursday (2018)
* Why Me (2015)

## Cyfeiriadau
# Hirohito

| Hirohito |
| --- |
|  |
| Llais | 玉音放送ノイズ除去版.ogg  |
| Ganwyd | 29 Ebrill 1901  Akasaka Estate  |
| Bu farw | 7 Ionawr 1989  o duodenum adenocarcinoma  Tokyo Imperial Palace  |
| Dinasyddiaeth | Japan, Ymerodraeth Japan  |
| *Alma mater* | * Gakushūin
 |
| Galwedigaeth | person milwrol, diplomydd, botanegydd morol, swolegydd, teyrn, pendefig, casglwr gwyddonol  |
| Swydd | Ymerawdwr Japan, Governor-General of the Philippines  |
| Adnabyddus am | Hirohito surrender broadcast  |
| Taldra | 1.65 metr  |
| Tad | Ymerawdwr Taishō  |
| Mam | Yr Ymerodres Teimei  |
| Priod | Kōjun  |
| Plant | Shigeko Higashikuni, Sachiko, Princess Hisa, Kazuko Takatsukasa, Atsuko Ikeda, Akihito, Ymerawdwr Japan, Masahito, Prince Hitachi, Takako Shimazu  |
| Llinach | Llys Ymerodrol Japan  |
| Gwobr/au | Marchog Urdd y Cnu Aur, Uwch Groes y Marchog gyda Choler Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal, Urdd yr Eryr Gwyn, Prif Ruban Urdd y Blodau Paulownia, Uwch Cordon Prif Urdd yr Eurflodyn, Urdd Sant Andreas, Uwch Groes Dosbarth Arbennig Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Ffederal yr Almaen, Order of the Golden Kite, Urdd y Cyfarchiad Sanctaidd, Urdd Rajamitrabhorn, Urdd y Gardas, Urdd Coron Brwnei, Urdd Brenhinol y Seraffim, Urdd yr Eliffant, Urdd Ojaswi Rajanya, Order of the Orchid Blossom, Collar of the Supreme Order of the Chrysanthemum, Urdd Sikatuna, Order of the Sacred Treasure, 1st Class, Urdd y Baddon, Urdd Frenhinol Fictoraidd, Urdd Croes y De, Uwch Groes Rhosyn Gwyn y Ffindir gyda Choler, Coler Urdd Siarl III, Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol  |
| llofnod |
|  |

Delwedd Hirohito o'r Ail Ryfel Byd
Yr **Ymerawdwr Shōwa** (昭和天皇 *Shōwa Tennō*) (29 Ebrill 1901 – 7 Ionawr 1989) oedd 124fed ymerawdwr Japan. Fe deyrnasodd rhwng 25 Rhagfyr 1926, hyd ei farwolaeth yn 1989. Adnabyddir ef oddi allan i Japan gan yr enw **Hirohito** (裕仁), sef "benthyciadau gorfodol, niferus". Rhoddwyd yr enw *Ymerawdwr Shōwa* iddo ar ôl iddo farw a gelwir yr amser pan deyrnasodd y Cyfnod Shôwa (昭和時代 *Cyfnod Hedd Goleuedig*) yn Siapan. Fe oedd yn rheoli Siapan drwy gydol yr Ail Ryfel Byd. Ei deyrnasiad oedd yr un mwyaf hir o bob ymerawdwr. Ei fab hynaf, a'r ymerawdwr heddiw, yw Akihito.

Ar ddechrau ei deyrnasiad, roedd Japan yn un o bwerau mawr y byd: y 9fed ar ôl yr Eidal o ran economi a'r trydydd o ran llynges arfog.
Roedd hefyd yn aelod o Gynghrair y Cenhedloedd. Ar ddiwedd yr Ail Ryfel Byd, ni chafodd mo'i erlyn am droseddau rhyfel. Ceir llawer o ddadlau am ei ran ym mhenderfyniadau milwrol ei wlad, ac osgodd farwolaeth ar ddiwedd y rhyfel. Wedi'r rhyfel daeth yn symbol o'r wlad newydd ac erbyn diwedd ei deyrnasiad, roedd Japan yn ail economi mwyaf y byd.

## Cyfeiriadau
# Sam Vokes

Sam Vokes|  |
| Gwybodaeth Bersonol |
| Enw llawn | Samuel Michael Vokes |
| Dyddiad geni |  (1989-10-21) 21 Hydref 1989 |
| Man geni | Southampton, Lloegr |
| Taldra | 1.88m |
| Safle | Ymosodwr |
| Y Clwb |
| Clwb presennol | Gillingham |
| Gyrfa Ieuenctid |
| 2005–2006 | Bournemouth |
| Gyrfa Lawn\* |
| Blwyddyn | **Tîm** | **Ymdd†** | **(Gôl)†** |
| 2006–2008 | Bournemouth | 54 | (16) |
| 2008–2012 | Wolverhampton Wanderers | 47 | (6) |
| 2009 | → Leeds United (benthyg) | 8 | (1) |
| 2010–2011 | → Bristol City (benthyg) | 1 | (0) |
| 2011 | → Sheffield United (benthyg) | 6 | (1) |
| 2011 | → Norwich City (benthyg) | 4 | (1) |
| 2011–2012 | → Burnley (benthyg) | 9 | (2) |
| 2012 | → Brighton & Hove Albion (benthyg) | 14 | (3) |
| 2012– | Burnley | 146 | (40) |
| 2019–2021 | Stoke City | 78 | (8) |
| 2021–2025 | Wycombe Wanderers | 125 | (28) |
| 2025– | Gillingham | 0 | (0) |
| Tîm Cenedlaethol |
| 2007–2010 | Cymru dan 21 | 14 | (4) |
| 2008–2019 | Cymru | 64 | (11) |
| \* Cyfrifir yn unig: ymddangosiadau i Glybiau fel oedolyn a goliau domestg a sgoriwyd. sy'n gywir ar 5 Mai 2025.
† Ymddangosiadau (Goliau).  |

Pêl-droediwr o Gymru ydy **Sam Vokes** (ganwyd **Samuel Michael Vokes** 21 Hydref, 1989), sy'n chwarae i Burnley yn Adran y Bencampwriaeth o Gynghrair Lloegr a thîm Cenedlaethol Cymru.

Dechreuodd Vokes ei yrfa broffesiynol gyda Bournemouth yn Adran Un Cynghrair Lloegr gan wneud ei ymddangosiad cyntaf ym mis Rhagfyr 2006, ac ar ôl cael ei gysylltu gyda Newcastle United, Aston Villa a Celtic ymunodd â Wolverhampton Wanderers ym mis Mai 2008.

Ar ôl treulio cyfnodau hir ar fenthyg â sawl clwb, ymunodd Vokes â Burnley ym mis Gorffennaf 2012 am ffi oddeutu £500,000.

Mae Vokes yn gymwys i chwarae dros Gymru oherwydd fod ei daid yn Gymro a gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf i dîm dan 21 Cymru yn erbyn Gogledd iwerddon yn 2007 gan sgorio ei gôl gyntaf wedi dim ond 36 eiliad..

Casglodd ei gap llawn cyntaf mewn gêm gyfeillgar erbyn Gwlad yr Iâ ym mis Mai 2008

## Cyfeiriadau