Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Norman Florence

| Norman Florence |
| --- |
| Ganwyd | 3 Ionawr 1933  |
| Bu farw | 17 Rhagfyr 1996  |
| Galwedigaeth | actor  |

Actor a rheolwr theatr o Dde Affrica oedd yn gweithio a byw ym Mhrydain oedd **Norman Samuel Fredericksen Florence** (3 Ionawr 1933 – 17 Rhagfyr 1996).

Ganwyd yn Nhref y Penrhyn, De Affrica. Mynychodd Prifysgol Tref y Penrhyn ac yno bu'n cwrdd ag Emlyn Williams. Symudodd Florence i Brydain ym 1954 a chafodd ei noddi gan Williams i fynychu'r Central School of Dramatic Art yn Llundain. Wedi iddo raddio, ymddangosodd mewn nifer o ffilmiau a dramâu teledu, ac yn aml chwaraeodd cymeriadau drwg mewn rhaglenni teledu gan gynnwys *The Saint*, *Z Cars*, *The Avengers*, a *The Man From UNCLE*. Cyfarwyddodd addasiad ffilm o'r ddrama *The Swamp Dwellers* gan Wole Soyinka a enillodd wobr yng Ngŵyl Ffilm Berlin ym 1966.

Priododd yr actores Rhoda Lewis ym 1960 a chafodd un mab, Peter Florence. Yn y 1970au, canolbwyntiodd Norman ar reoli theatr, gan weithio gyda Sam Wanamaker ar brosiect y Globe. Rheolodd theatrau yn Birmingham, Northampton, ac Ipswich cyn iddo ddod i Gymru i fod yn weinyddwr y cwmni theatr dwyieithog Theatr yr Ymylon. Sefydlodd Norman a Peter y Projects Company, a gomisiynodd a chynhyrchodd teithiau byd-eang o ddramâu a sioeau cerdd gan gynnwys *The Pity of War*, *Portrait of the Artist as a Young Dog* a chynhyrchiad cerddorol o ddrama Christopher Fry, *The Boy with a Cart*.

Ym 1988 sefydlodd Norman, Rhoda a Peter Gŵyl y Gelli, gŵyl lenyddol a gynhelir yn flynyddol hyd heddiw yn y Gelli Gandryll. Bu farw ym Mronllys, Powys.

## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* (Saesneg) Norman Florence ar wefan Internet Movie Database
# Ffilmiau Bryngwyn

Ffilmiau Bryngwyn|  |
| Enghraifft o: | cwmni cynhyrchu |
| Daeth i ben | 2010  |
| Dechrau/Sefydlu | 1983  |
| Perchennog | Siôn Humphreys  |
| Pencadlys | Llanrug  |
| Gwladwriaeth | Cymru  |
| Cynhyrchydd/wyr | Siôn Humphreys |
| Dynodwyr |

Cwmni cynhyrchu ffilmiau a rhaglenni teledu Cymraeg o Lanrug oedd **Ffilmiau Bryngwyn.** Sefydlwyd y cwmni gan Siôn Humphreys ac roedd llawer o addasiadau'r cwmni o waddol llenyddol ei dad, Emyr Humphreys. Roedd y cwmni yn weithredol rhwng 1983 a 2010. Cyfranodd y cwmni nifer fawr o ffilmiau a chyfresi drama ar gyfer S4C, ac roeddent i gyd yn nodweddiadol am eu harddull *Avant-garde* ac arbrofol.

Tueddiad y cwmni oedd ail-ddefnyddio yr un actorion o Gymru mewn amrywiaeth o'u gwaith fel Nia Williams, Elliw Haf, Iola Gregory, Llion Williams, Huw Garmon a John Ogwen.

## Cynyrchiadau

(detholiad)

* *Hualau* (1984)
* *Angel o'r Nef* (1985)
* *Teulu Helga* (1985)
* *Siwan* (1986)
* *Ac Eto Nid Myfi* (1987)
* *Byw yn Rhydd* (1987)
* *Yr Alwad* (1988)
* *Yr Alltud* (1989)
* *Blodeuwedd* (1990)
* *Dŵr a Thân* (1991)
* *A Barcud Yn Facud Byth* (1992)
* *Priodas Gwen* (1992)
* *Llwybr Defaid* (1993)
* *Brodyr a Chwiorydd* (1994)
* *Rhodd Mam* (1995)
* *Plentyn Cyntaf* (1998)

## Cyfeiriadau
# Siôn Humphreys

| Siôn Humphreys |
| --- |
| Ganwyd | 1951  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| Galwedigaeth | cyfarwyddwr ffilm  |
| Tad | Emyr Humphreys  |

Cyfarwyddwr a chynhyrchydd ffilm a theledu yw **Siôn Humphreys** (ganwyd Hydref 1951). Roedd yn cyfarwyddo ffilmiau yn yr 1980au gyda'i gwmni ei hun, Ffilmiau Bryngwyn. Yn fwy diweddar bu'n cyfarwyddo ar gyfer nifer o raglenni teledu S4C yn cynnwys *Pengelli*, *Porthpenwaig* a *Teulu*. Mae'n fab i'r llenor Emyr Humphreys ac Elinor Myfanwy (née Jones) ac yn frawd i'r cyfarwyddwr Dewi Humphreys.

## Ffilmyddiaeth

### Ffilmiau

* *Un Frân Ddu* (?)
* *Ŵyn i'r Lladdfa* (1984)
* *Hualau* (1984)
* *Teulu Helga* (1985)
* *Angel O'r Nef* (1985)
* *Twll O Le* (1986)
* *Byw yn Rhydd* (1987)
* *Ac Eto Nid Myfi* (1987)
* *Yr Alwad* (1988)
* *Yr Alltud* (1989)
* *Blodeuwedd* (1990)
* *Dŵr a Thân* (1991)
* *Priodas Gwen* (1992)
* *Rhodd Mam* (1995)
* *Plentyn Cyntaf* (1998)

### Cyfresi teledu

* *Pengelli* (1994–2001)
* *Teulu* (2008–2010)
* *Porthpenwaig* (2011)

## Cyfeiriadau
# Bryn Fôn

| Bryn Fôn |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 27 Awst 1954  Llanllyfni  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| *Alma mater* | * Ysgol Dyffryn Nantlle
 |
| Galwedigaeth | canwr, actor, actor teledu  |

Canwr ac actor Cymraeg yw **Bryn Fôn** (ganed 27 Awst 1954, Llanllyfni, Gwynedd). Mynychodd Ysgol Gynradd Llanllyfni ac Ysgol Dyffryn Nantlle cyn mynd ymlaen i astudio ymarfer corff ac astudiaethau'r amgylchedd yn y coleg. Dechreuodd ei yrfa yn y byd adloniant gan gymryd rhan yn yr opera roc Dic Penderyn yn 1977. Ffurfiodd y grŵp Crysbas ar ôl gadael y Coleg, a ffurfiodd Sobin a'r Smaeliaid yn 1988.

Ef oedd yr artist cyntaf i chwarae'n fyw ar BBC Radio Cymru yn 1977. A bu'n rhannol gyfrifol am ehangu poblogrwydd pop Cymraeg ymysg ieuenctid Cymru.

Bu'n 'hync y mis' yng nghylchgrawn *She* yn yr 1980au.

Wedi i'r ymgyrch llosgi tai haf ddechrau yn Rhagfyr 1979, ysgrifennodd Fôn gân yn bychanu ymdrechion aflwyddiannus yr heddlu i ddal y rhai a oedd yn gyfrifol. Yn 1990 disgynnodd sawl ditectif ar ei dŷ ac arestiwyd ef ynghyd a'i bartner, Anna, wedi iddynt ganfod pecyn wedi'i guddio yn un o'r waliau ar dir ei dyddyn. Delwyd ef yn swyddfa heddlu Dolgellau am 48 awr cyn cael ei ryddhau heb gyhuddiad. Arestiwyd cyd-aelod cast *C'mon Midffild!*, Mei Jones ar yr un adeg.

Mae'n dal i fyw yn Nyffryn Nantlle. Mae bellach wedi priodi, ac yn dad i ddau o blant.

Ysgrifennwyd llyfr *Sobin a'r Smaeliaid* yn 1996 gan Marlyn Samuel, Cyhoeddiadau Mei, ISBN 9780852841167.

* 25 Medi 2010
* Taith Gerdded Cadwn Ein Hysgolion; 2011

Ym mis Ionawr 2011, cyhoeddwyd fod Bryn Fôn yn un o gant oedd wedi gwrthod talu eu trwydded teledu, fel rhan o brotest Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn erbyn y cynlluniau arfaethedig i dorri cyllideb y sianel deledu Gymraeg S4C, a'r bwriad i drosglwyddo cyfrifoldeb ariannu'r sianel i ddwylo'r BBC.

## Disgyddiaeth

*Prif: Rhestr o ganeuon Bryn Fôn*
Sobin a'r Smaeliaid
* *Ta-ta Botha*, 1989, (Sain)
* *Sobin a'r Smaeliaid - 1*, 1990, (Sain)
* *Caib*, 1991, (Sain)
* *A Rhaw*, 1992, (Sain)
* *Goreuon Sobin*, (Sain)

Bryn Fôn
* *Dyddiau Di-gymar*, 1994, (Crai)
* *Dawnsio ar y Dibyn*, 1998, (Crai)

Bryn Fôn a'r Band
* *Abacus, 2004*, (laBelaBel)
* *CAM, 2005*, (laBelaBel)
* *Toca, 2008*, (laBelaBel)

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Gymru**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Mari Rowland Hughes

| Mari Rowland Hughes |
| --- |
| Mari Rowland Hughes ym 1995 |
| Ganwyd | 1962 Llanrug |
| *Alma mater* | RADA |
| Galwedigaeth | actores |
| Cysylltir gyda | *O.M.* (ffilm) |

Actores Gymraeg sy'n enedigol o Lanrug, yw **Mari Rowland Hughes** (ganwyd 1962).Bu'n gweithio'n helaeth ar lwyfannau Cymru a thu hwnt, ac yn wyneb cyfarwydd ar y sgrin yng Nghymru. Mae ei gwaith mwyaf cofiadwy i'w weld yn y ffilm Gymraeg *O.M.* (1990) drwy bortreadu Elin, gwraig gwrthrych y ffilm, O.M. Edwards. Hi hefyd oedd prif gymeriad y gyfres ddrama feddygol *Dr Elen* (1991) a gynhyrchwyd gan HTV ar gyfer S4C. Bu hefyd yn rhan o'r cyfresi drama *Y Wisg Sidan, Lleifior, Tipyn o Stad* a *Dinas,* ymysg llawer eraill.

## Gyrfa

Yn enedigol o Lanrug, treuliodd dair blynedd yn RADA, Llundain, gan raddio ym 1983.

## Cynyrchiadau

(detholiad)

### Theatr

* *Hedda Gabler -* Theatr Hampstead, Llundain
* *Wuthering Heights* *-* Theatr Harrogate.
* *Rivals* (1994) - Theatr Clwyd
* *All's Well that Ends Well* (1994) - Theatr Clwyd
* *Y Wraig* (1995) - Theatr Bara Caws

### Ffilm a Theledu

* *Siwan* (1986) S4C
* *Ar Ddu a Gwyn* (1986) BBC
* *Teulu Helga* (1986) S4C
* *The District Nurse* (1987) BBC
* *Dinas*
* *Theatre Night - Strife* (1988) BBC
* *O.M.* (1990) S4C
* *Outside Time* (1991)
* *Dr Elen* (1991) HTV/S4C
* *Yr Ynys* (1992) S4C
* *Dŵr a Thân* (1992)
* *Brad* (1993) S4C
* *Lleifior* (1993 a 1995)
* *Rhag Pob Brad* (1994)
* *A55* (1994)
* *Casualty* (1995) BBC
* *Jackanory* (1995) BBC
* *Y Fargen* (1996)
* *The Proposition* (1996)
* *Gŵr y Gwyrthiau* (1999)
* *Y Stafell Ddirgel* (2001)
* *Tipyn o Stad* (2002) S4C
* *Xtra* (2005)
* *Amdani* (2005)
* *Cowbois ac Injans* (2007)
* *Pobol y Cwm* (2009) a (2018)
* *Dim Ond y Gwir* (2015)
* *Craith / Hidden* (2018)
* *Coronation Street* (2019) ITV
* *Snow*
* *Y Wisg Sidan* (1995) S4C
* *Perthyn* S4C

## Cyfeiriadau
# Morfudd Hughes

| Morfudd Hughes |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 28 Mai 1961  Caergybi  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| *Alma mater* | * Ysgol David Hughes
* Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru
 |
| Galwedigaeth | actor, actor ffilm, actor teledu  |

Actores a chyfarwyddydd theatr o Gymru yw **Morfudd Hughes** (ganwyd 28 Mai 1961). Mae'n wyneb a llais cyfarwydd ar lwyfannau a sgriniau Cymru ers y 1980au. Bu'n portreadu cymeriadau amlwg mewn cyfresi poblogaidd S4C fel *Pengelli* a *Rownd a Rownd*. Portreadodd y prif gymeriadau yn y ffilmiau *Fel Dail ar Bren* (1986), *Yma i Aros* (1989), *Sigaret?* (1991) a *Branwen* (1994)*.* Sefydlodd gwmni Theatr y Dyfodol gyda'r actor Wynford Ellis Owen yn dilyn astudio cwrs cyfarwyddo gyda Sam Kogan yn Llundain.

## Cefndir

Ganwyd yng Nghaergybi, Ynys Môn, yn ferch i John a Jean. Mae un brawd ganddi, John Arwel. Mynychodd yr ysgol Gynradd yn Llainfairpwll ac Ysgol David Hughes, Porthaethwy. Graddiodd o Goleg Brenhinol Cerdd a Drama Caerdydd a'r The School for the Science of Acting yn Llundain.

Bu'n actio mewn cyfresi drama a ffilmiau ar S4C ers 1983. Cafodd ei henwebu am wobr BAFTA Cymru yn 1996, am ei pherfformiad yn *Branwen*.

Mae ganddi un mab, Llion.

## Gyrfa

Morfudd Hughes yn *Branwen* 1995
Morfudd Hughes yn *Sigaret?* 1991
(detholiad)

### Theatr

* *Gymerwch chi Sigaret?* (1987) Cwmni Theatr Gwynedd
* *Jim Cro Crystyn* (1986) Hwyl a Fflag
* *Newid Aelwyd* (1987) Hwyl a Fflag
* *Codi Stêm* (1987) Hwyl a Fflag
* *Duges Amalffi* (1989) Hwyl a Fflag
* *Y Gelli Geirios* (1991) Cwmni Theatr Gwynedd
* *Siwan* (1997) Theatr y Dyfodol - cyfarwyddwr
* *Henwalia* (1996) Theatr Bara Caws
* Cyfaill ( ) Theatr Bara Caws

### Teledu a ffilm

* *Chwarae Plant* (1983)
* *Tra Bydd Rygarug yn Nythu* (1983)
* *Sêr* (1984)
* *Hywel Morgan* (1984)
* *Gwely a Brecwast* (1984)
* *5 Lôn Goch* (1984 - 1989)
* *Bowen a'i Bartner* (1985)
* *Stori Sbri* (1985)
* *Yr Hen Gnoi 'Ma* (1985)
* *Maria* (1985)
* *Blumenfeld* (1986)
* *Cysgodion Gdansk* (1986)
* *Fel Dail ar Bren* (1986)
* *Panto* (1987)
* *St Grwgnach* (1987)
* *Yma i Aros* (1989)
* *Ym Mhig y Lleifiad* (1989)
* *The Gift* (1989)
* *C'mon Midffîld!* (1990)
* *The Cauldron of Rebirth* (1990)
* *Y Dyn Peryg* (1990)
* *O.M* (1990)
* *Hapus Dyrfa* (1990)
* *Chwilio am y Nefoedd* (1991)
* *Sigaret?* (1991)
* *Llygad am Lygad* (1992)
* *Guto Goch a Malwen* (1993)
* *Tawel Fan* (1994)
* *Branwen* (1994) enwebiad BAFTA Cymru am yr actores orau.
* *Pengelli* (1994 - 2001) 8 cyfres
* *Deryn* (1997)
* *Y Glas* (1998)
* *Porc Pei* (1998)
* *B'echdan Ŵy* (1999)
* *Rownd a Rownd* (1999 - 2009)
* *Porc Peis Bach* (2000 - 2005)
* *Oed yr Addewid* (2000)
* *Tipyn o Stad* (2001 - 2004)
* *Rhyfel Cartref* (2002)
* *Y Lleill* (2005)
* *Pobol y Cwm* (2007 - 2021)
* *Y Fenai* (2011)
* *Porthpenwaig* (2011)
* *Mamwlad* (2011)
* *Gwaith/Cartref* (2014)
* *Lan a Lawr* (2015)
* *Y Gwyll* (2015)
* *Craith* (2017)
* *Y Parchedig Emyr Ddrwg* (2022)

## Cyfeiriadau
# Theatr Gwynedd

Theatr Gwynedd|  |
| Math | theatr, sinema  |
|  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Bangor  |
| Gwlad |  Cymru |
| Cyfesurynnau | 53.227644°N 4.128864°W  |
| Cod post | LL57 2TL  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Theatr yn ninas Bangor, Gwynedd, oedd **Theatr Gwynedd**. Cafodd ei sefydlu yn nyddiau'r hen Wynedd i wasanaethu gogledd y sir (yn cynnwys Ynys Môn). Bu'n weithredol rhwng 1975 a 2008, fe gafodd yr adeilad ei dymchwel er mwyn gwneud lle i ganolfan newydd Pontio. Arianwyd Theatr Gwynedd yn rhannol gan Prifysgol Bangor ond daeth ei dyfodol yn y fantol ar ddechrau'r 2000au am nad oedd y brifysgol yn barod i barhau â'r hen drefniant ariannu.

Theatr Gwynedd 1977
Yn ogystal â bod yn theatr lwyfan a chartref i Gwmni Theatr Cymru a Cwmni Theatr Gwynedd, roedd Theatr Gwynedd yn sinema a chanolfan arddangosfeydd.

## Lleoliad

Roedd safle'r theatr yn gorwedd ar Ffordd Deiniol, ger y brifysgol yng nghanol Bangor.

Yr adeilad o'r tu allan ar ôl i'r theatr gau.
## Cwmni Theatr Gwynedd

Bu cwmni theatr yn gysylltiedig â'r theatr rhwng 1986 a 2003.

## Cyfeiriadau

* Theatr Gwynedd yn 2003
* Dymchwel Theatr Gwynedd
* Theatr Gwynedd 1977
* Bar Theatr Gwynedd 1977
* Cyntedd Theatr Gwynedd 1977
* Cyntedd Theatr Gwynedd 1977
* Mynediad Theatr Gwynedd 1977
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Dolenni allanol

* Theatr Gwynedd

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Wynedd**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Theatr y Dyfodol

Theatr y Dyfodol| hysbyseb Theatr y Dyfodol |
| Enghraifft o: | cwmni theatr |
| Dyddiad cynharaf | 1998 |
| Cysylltir gyda | Morfudd Hughes ac Wynford Ellis Owen |
| Daeth i ben | 1999 |
| Dynodwyr |

Cwmni theatr a sefydlwyd ym 1998 gan yr actorion Morfudd Hughes ac Wynford Ellis Owen oedd **Theatr y Dyfodol**.

Polisi artistig y cwmni oedd "i gyflwyno cyfoeth dramâu Cymru i'r byd gan ddefnyddio is-deitlau byw a dulliau newydd y 'gwyddoniaeth o actio' o gyrraedd y gwirioneddau sy'n gudd yn y geiriau".

## Cefndir

Yn dilyn gweithdy yng Nghaerdydd gyda chwmni theatr Dalier Sylw [...] o dan gyfarwyddyd Bethan Jones, penderfynodd yr actores Morfudd Hughes a Wynford Ellis Owen i wneud cais i Gyngor Celfyddydau Cymru am nawdd i gael Ilwyfannu *Siwan* yn ei chyfanrwydd.

Bu Morfudd Hughes yn astudio cyfarwyddo gyda Sam Kogan yn 'The School of The Science of Acting' yn Llundain. Dychwelodd i Gymru a chyfarfod Wynford, oedd yn chwilio am ddulliau newydd ei hun o dreiddio dan groen cymeriadau. Roeddent yn bryderus, oherwydd prinder cyllid a'r pwysau cynyddol ar actorion i ymarfer mewn llai a llai o amser - a'u bod yn dueddol o bwyso fwy-fwy ar yr un hen gymeriadau stoc.

Roedd dullai newydd Morfudd yn golygu ail edrych ar y broses ymarfer, a chael yr actorion i edrych o'r newydd ar eu meddyliau cudd a'u prif bwrpasau o fewn y ddrama, ac o anghenion y cymeriadau yn sgil y wybodaeth hynny.

"Cynghorodd Wilbert Lloyd Roberts ni gyda'r cais," eglurodd Wynford, "...ac, with gwrs, buom yn Ilwyddiannus. Er hwylustod, trefnwyd mai cyd-gynhyrchiad fyddai'r cyflwyniad rhwng Theatr Gwynedd a Theatr y Dyfodol, sef yr enw roeson ni arnon ni'n hunain. Byddai Theatr Gwynedd yn gweinyddu'r cynhyrchiad ar ein rhan a threfnu'r daith. Er nad oedd gynnon ni lawer o gyllid, Ilwyddwyd i roi cynhyrchiad digon dethe at ei gilydd, a daeth cynulleidfaoedd sylweddol i'n gwylio ar daith fer o amgylch Cymru. Roedd y dull o weithredu'n newydd i ni, gyda Morfudd Hughes yn herio'r actorion, Rhian Morgan, Ryland Teifi, Sara Lloyd a minnau, i anghofio'n hen ddulliau, ac i ymddiried yn y gwahanol a'r newydd."

Cynhaliwyd gweithdai i ysgolion a cholegau yn ystod y daith, a bu cryn drafod ar y dulliau o ymarfer - a'r wedd newydd gyflwynai ar y ddrama enwog."

## Cynyrchiadau

* *Siwan* (1998)

## Cyfeiriadau
# Cyngor Celfyddydau Cymru

Cyngor Celfyddydau Cymru|  |
| Enghraifft o: | asiantaeth lywodraethol, cyrff a Noddir gan Lywodraeth Cymru, sefydliad, sefydliad elusennol  |
| Dechrau/Sefydlu | 1946  |
| Lleoliad yr archif | Llyfrgell Genedlaethol Cymru  |
| Gweithwyr | 77, 81, 75, 84, 88  |
| Pencadlys | Canolfan Mileniwm Cymru  |
| Gwladwriaeth | y Deyrnas Unedig  |
| Rhanbarth | Caerdydd  |
| Gwefan |   |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/08nqws  |

Corff cyhoeddus sy'n cael ei noddi gan Lywodraeth Cymru gyda chyfrifoldeb dros ariannu a datblygu'r celfyddydau yng Nghymru yw **Cyngor Celfyddydau Cymru** (CCC) (Saesneg: *The Arts Council of Wales*).

## Hanes

Sefydlwyd **Cyngor Celfyddydau Cymru** (Saesneg: *Welsh Arts Council*) yn 1946 dan Siarter Frenhinol, Yn 1994 unwyd y Cyngor â thair Cymdeithas Celfyddydol Rhanbarthol yng Nghymru a newidiwyd fersiwn Saesneg yr enw i *Arts Council of Wales*.

Daeth yn atebol i'r Cynulliad Cenedlaethol ar 1 Gorffennaf 1999 pan drosglwyddwyd y cyfrifoldeb oddi ar Ysgrifennydd Gwladol Cymru. Mae Llywodraeth Cymru yn rhoi arian i CCC i hyrwyddo'r celfyddydau. Mae CCC hefyd yn dosbarthu arian y Loteri Genedlaethol, i hybu y celfyddydau yng Nghymru, a ddosrennir gan yr Adran Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon San Steffan.

Fel elusen gofrestredig mae gan y Cyngor fwrdd ymddiriedolwyr sy'n cyfarfod chwe gwaith y flwyddyn. Ar wahân i'r cadeirydd mae aelodau'r cyngor yn gwasanaethu yn ddi-dâl, ac fe'i penodir gan Lywodraeth y Cynulliad. Mae gan CCC swyddfeydd ym Mae Colwyn, Caerfyrddin a dinas Caerdydd.

### Prif Weithredwyr

* Peter Tyndall: 2003 - 2008
* Nick Capaldi: 2008 - Awst 2021
* Sian Tomos: Medi 2021 -

Mae'r Cyngor yn un o aelodau corfforaethol y Sefydliad Materion Cymreig.

## Beirniadaeth

Ar sawl achlysur mae rhai pobl wedi beirniadu CCC, sy'n un o'r "cwangos" gwreiddiol, am fod yn elitaidd - e.e. gwario miliwnau ar opera - ac am fod yn rhy ddosbarth canol, sefydliadol, a Seisnigaidd.

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Gwefan swyddogol Archifwyd 2019-03-06 yn y Peiriant Wayback
# Rhian Morgan

| Rhian Morgan |
| --- |
| Ganwyd | Cwm Tawe  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| *Alma mater* | * Prifysgol Aberystwyth
 |
| Galwedigaeth | actor  |

Actores a digrifwraig Gymraeg yw **Rhian Morgan**. Ganwyd hi yng Nghwm Tawe.

## Gyrfa

Astudiodd Rhian ddrama ym Mhrifysgol Aberystwyth lle daeth o dan ddylanwad y ddiweddar Emily Davies. Bu'n byw ac yn gweithio yng Nghaerdydd am gyfnod, ond mae bellach yn byw yn Llandeilo. Mae'n briod â'r cyflwynydd Aled Samuel ac mae ganddynt ddau fab, Ifan (g. 1995) a Mabon (g. 2002).

Daeth yn adnabyddus yn yr wythdegau am y cymeriad Carol Gwyther yn *Pobol y Cwm* gan adael y gyfres yn 1990. Ar ddechrau'r nawdegau roedd yn un o'r perfformwyr ar y gyfres deledu ddychanol Pelydr X ar S4C. Yn 2004 fe chwaraeodd ran Val Vivaldi yn y gyfres ddrama deledu fer *Mine all Mine*, a ysgrifennwyd gan Russell T. Davies, a'i darlledu ar ITV1.

Yn 2014, enillodd wobr yr Actores Orau yng Ngwobrau Beirniaid Theatr Cymru am ei rhan fel Eileen Beasley yng nghynhyrchiad Theatr Genedlaethol Cymru, *Dyled Eileen*.

Roedd yn chwarae Gwen Lloyd yng nghyfres ddrama *Gwaith/Cartref* ar S4C, ac yn 2015 enillodd wobr BAFTA Cymru am yr Actores Orau am ei rhan yn y gyfres.

Soniodd ar raglen Beti a'i Phobol ym mis Ionawr 2023 ei bod wedi cael tröedigaeth ryw bum mlynedd ynghynt a'i bod bellach yn hyfforddi i fod yn offeiriad yn yr Eglwys yng Nghymru.

Bu hefyd yn y cyfresi canlynol ar gyfer S4C: *Heliwr* (1996);

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Rhian Morgan ar wefan Internet Movie Database
# Barn

Barn| Enghraifft o: | Rheswm dros ddirymu (Wikidata)  |
| Math | safbwynt, digwyddiad  |
| Y gwrthwyneb | ffaith  |
| Rhan o | brawddeg ddatganiadol  |
| Dynodwyr |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Cred oddrychol yw **barn** sy'n ganlyniad i emosiwn neu ddehongliad o ffeithiau.

## Gweler hefyd

* Ail farn
* Dadl
* Epistemoleg
* Meddwl beirniadol
* Newyddiaduraeth farn
* Rhesymeg

Wiciadur
Chwiliwch am barn
yn Wiciadur.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **athroniaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Ryland Teifi

| Ryland Teifi |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 12 Rhagfyr 1972  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| *Alma mater* | * Ysgol Dyffryn Teifi
 |
| Galwedigaeth | actor, actor ffilm, canwr, cyfansoddwr caneuon  |
| Priod | Roisin Clancy Davies  |

Actor, canwr a chyfansoddwr o Gymru yw **Ryland Teifi** (ganwyd 12 Rhagfyr 1972). Mae'n adnabyddus am chwarae rôl *Peter Marshall* yn y gyfres deledu Caerdydd ac fel Douglas Green yn y gyfres deledu *Pen Talar*. Yn 2009 a 2010 cafodd ei enwebu gan BAFTA Cymru yn y categori Actor Gorau. Symudodd i Iwerddon yn 2011 a chanolbwynto ar ei yrfa gerddorol gyda ei fand Mendocino.

## Bywyd cynnar ac addysg

Ganwyd Ryland Teifi Davies yn fab i Linda a Garnon Davies. Bu farw ei dad o'r Coronafeirws yn Rhagfyr 2020.

Daw o bentref Ffostrasol yn wreiddiol, lle arferai ei rieni redeg siop y pentref. Mae'n gyn-ddisgybl o Ysgol Gyfun Dyffryn Teifi yn Llandysul.

## Bywyd personol

Cyfarfu ei wraig Roisin Clancy tra oedd yn gweithio gyda cwmni theatr Arad Goch yng Nghaerdydd ac mae ganddynt tair o ferched. Bu'r teulu yn byw yng Y Barri am 12 mlynedd cyn symud, yn 2011, i
An Rinn, Swydd Waterford, Iwerddon.

## Ffilmyddiaeth

(detholiad)

* *I Fro Breuddwydion* - ffilm deledu 1987)
* *Y Stafell Ddirgel* (2001)
* *The Measure of My Days* - ffilm fer (2003)
* *Fondue, Rhyw a Deinasors* (2004)
* *Caerdydd* (2006)
* *Pen Talar* (2010)
* *Pobol y Cwm* (2011)
* *35 Diwrnod* (2014)

## Disgyddiaeth

* *Heno* (2005)
* *Lili'r nos*
* *Under the Blue*

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Gwefan Swyddogol
* Ryland Teifi ar X

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Gymru**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Judith Roberts

| Judith Roberts |
| --- |
| Ganwyd | Judith Anne Roberts Hydref 1963 Caerdydd |
| Galwedigaeth | Cyfarwyddydd theatr, awdur a chynhyrchydd |
| Cysylltir gyda | Theatr Genedlaethol Cymru |

Cyfarwyddydd theatr, awdur a chynhyrchydd o Gaerdydd yw **Judith Roberts** (ganed Hydref 1963) neu **Judith Anne Roberts**. Gweithiodd i Theatr Soho, Theatr Sherman, Theatr Clwyd a Theatr Gate yn Nulyn. Bu Judith hefyd yn cyd-weithio gyda Cefin Roberts yn ystod ei gyfnod gyda Theatr Genedlethol Cymru rhwng 2003 a 2010. Yn 2012, cyd-sefydlodd y cwmni theatr DeOscuro. Mae hi hefyd yn gyn-bennaeth Datblygiad Creadigol yn Theatr y Gate, Dulyn.

## Gyrfa

(detholiad)

**I Theatr Genedlaethol Cymru *Tŷ Bernarda Alba* (2009)
* *Siwan* (2008)
* *Y Pair* (2008)
* *Cariad Mr Bustl* (2007)
* *Diwéddgan* (2006)
* *Wrth aros Beckett : Sŵn Traed* a *Dod a Mynd* (2006)
* *Dominos* (2006)
* *Tŷ ar y Tywod* (2005)
* *Ac Eto Nid John Gwil... : Un Briodas* a *Dwy Ystafell* o *Rhyfedd y'n Gwnaed* (2004)

**Cwmnïau eraill *Drws arall i'r Coed* (Sgript Cymru)
* *Sheep's Milk on the Boil* (Irish Rep Theatre, Efrog Newydd)
* *Catastrophe* (Irish Rep Theatre, Efrog Newydd)
* *Ohio Impromptu* (Irish Rep Theatre, Efrog Newydd)
* *Ines de Castro* (The Project, Dulyn)
* *Judith* (The Project, Dulyn)
* *Not I, What Where* (Barbican, Llundain)
* *Act Without Words 1* (Barbican, Llundain)
* *The Surgeon of Honour* (Southwark Playhouse)
* *It Takes Two* (Theatr Jermyn Street)
* *The Yellow Wallpaper* (New End Theatre, Llundain)
* *Just Brecht* (New End Theatre, Llundain)

## Cyfeiriadau
# Ffion Dafis

| Ffion Dafis |
| --- |
| Ganwyd | 1 Chwefror 1971  Bangor  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| *Alma mater* | * Ysgol Tryfan
* Prifysgol Bangor
 |
| Galwedigaeth | actor, cyfarwyddwr ffilm, ysgrifennwr  |

Cymeriad Ffion Dafis yng nghyfres *Amdani!* ar S4C
Actores, cyfarwyddwr, awdur a chyflwynydd teledu a radio o Gymru yw **Ffion Dafis** (ganwyd 1 Chwefror 1971). Mae'n adnabyddus am ei gwallt cyrliog, ac fe'i gelwir yn aml yn **Ffion Gwallt**.

## Bywyd cynnar ac addysg

Mae Ffion Dafis yn hanu'n wreiddiol o bentref Dolwyddelan ond pan yn 8 oed symudodd y teulu i Fangor pan gafodd ei thad swydd fel prifathro Ysgol y Garnedd. Mae'n gyn-ddisgybl o Ysgol Tryfan. Aeth ymlaen i astudio Cymraeg ym Mhrifysgol Bangor.

## Gyrfa

Bu'n cyflwyno y rhaglen gylchgawn i bobl ifanc *i-dot* ar S4C yn ystod y nawdegau. Yn ddiweddarach, bu'n chwarae rhan Llinos yn y gyfres deledu *Amdani!* sef drama am dîm rygbi merched, cyfres yn seiliedig ar nofel o'r un enw gan Bethan Gwanas.

Bu'n cyflwyno rhaglenni radio C2 gyda'r nos rhwng 2008 a 2009, ac roedd i'w gweld yn aml yn cyflwyno rhaglenni teledu S4C o Eisteddfod yr Urdd a'r Eisteddfod Genedlaethol. Bu'n rhan o gynhyrchiad cyntaf Theatr Genedlaethol Cymru, *Deffro'r Gwanwyn* yn 2011.

Mae ei gyrfa fel actores ar y teledu ac ar lwyfan wedi bod yn llawn ac amrywiol, rhwnwg monologau, rôl fel Siwan yn nrama Saunders Lewis a'r Fonesig Macbeth yn nrama William Shakespeare, heb sôn am rannau mewn rhaglenni megis *Rownd a Rownd* a *Byw Celwydd.*

Yn 2018 cyhoeddodd y llyfr *Syllu ar Walia',* cyfrol o ysgrifau hunangofiannol ffraeth, er fod y cyflwyniad yn egluro "Nid hunangofiant ydy hwn". Cyhoeddodd Ffion ei nofel gyntaf, *Mori*, yn Nhachwedd 2021 (gwasg Y Lolfa, ISBN 9781800991897).

Ers 2022, mae'n Gadeirydd cwmni Pyst, cwmni sy'n hybu'r celfyddydau. Yn Ebrill 2023, cafodd swydd fel cyflwynydd rhaglen am y celfyddydau ar Radio Cymru bob pnawn Sul, ac mae hi wedi troi hefyd at gyfarwyddo.

Ym mis Medi 2025 cyhoeddwyd y bod wedi ei phenodi yn Gyfarwyddwr Artistig Theatr Bara Caws, ac yn cychwyn y swydd yn Ionawr 2026.

## Cyfeiriadau