# Marseille

Marseille|  |
|  |
| Math | dinas fawr, dinas â phorthladd, cymuned, tref goleg  |
|  |
| Poblogaeth | 886,040  |
| Sefydlwyd | * 600 CC
 |
| Pennaeth llywodraeth | Benoît Payan  |
| Gefeilldref/i | Abidjan, Antwerp, Copenhagen, Dakar, Genova, Glasgow, Haifa, Hamburg, Kobe, Marrakech, Odesa, Piraeus, Shanghai, Yerevan, Napoli, Gdańsk, Khemisset, Tirana, Tiwnis, Beirut, Surabaya, Thessaloníci, Ramat Gan, Dinas Fetropolitan Genova, Bwrdeistref Limassol, Kyiv  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Bouches-du-Rhône |
| Gwlad | Ffrainc  |
| Arwynebedd | 240.62 km²  |
| Uwch y môr | 6 metr, 0 metr, 648 metr  |
| Gerllaw | Bay of Marseille, Gulf of Lion  |
| Yn ffinio gyda | Allauch, Aubagne, Cassis, La Penne-sur-Huveaune, Les Pennes-Mirabeau, Plan-de-Cuques, Le Rove, Septèmes-les-Vallons, Simiane-Collongue  |
| Cyfesurynnau | 43.2967°N 5.3764°E  |
| Cod post | 13000, 13001, 13002, 13004, 13003, 13005, 13006, 13007, 13008, 13009, 13010, 13011, 13012, 13013, 13014, 13015, 13016  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer Marseille  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Benoît Payan  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas ail fwyaf Ffrainc yw **Marseille** (Ocsitaneg *Marselha*) gyda phoblogaeth o 1,349,772. Mae yng nghyn-dalaith Provence ger Môr y Canoldir. Marseille yw porthladd mwyaf Ffrainc a phrifddinas *région* Provence-Alpes-Côte d'Azur a *département* Bouches-du-Rhône.

Sefydlwyd Marseille tua 600 CC gan Roegiaid gynt o Phocaea dan yr enw *Massalia* (Μασσαλία). Roedd yn ganolfan fasnachu bwysig a thyfodd yn gyflym. Daeth dan fygythiad gan gynghrair yr Etrwsgiaid, Carthago a'r Celtiaid, a throdd at y Rhufeiniaid am gymorth. Daeth yn ddinas bwysig iawn yn y cyfnod Rhufeinig, ac wedi cyfnod o ddirywiad yn dilyn cwymp yr ymerodraeth roedd wedi ad-ennill ei phwysigrwydd erbyn y 10fed ganrif.

Rhoddodd y ddinas ei henw i anthem genedlaethol Ffrainc, "La Marseillaise", a gafodd ei chanu am y tro cyntaf gan filwyr Marseille oedd wedi dod i Baris i gefnogi'r Chwyldro Ffrengig.

Yn y 1970au effeithiwyd ar Marseille gan broblemau economaidd, ac arweiniodd diweithdra uchel, lefel uchel o droseddu a chanran uchel o fewnfudwyr, yn enwedig o Ogledd Affrica, at gynnydd mewn cefnogaeth i bleidiau'r dde eithafol. Mae'r sefyllfa economaidd wedi gwella yn y blynyddoedd diwethaf.

## Adeiladau

* Cathédrale de la Major
* Eglwys Notre Dame de la Garde
* Eglwys St Laurent
* Gare Saint-Charles (gorsaf)
* Hôtel de Ville
* Musée des Beaux-Arts (amgueddfa)
* Palais Longchamp
* Théâtre du Gymnase

## Diwylliant

Bydd Marseille yn Brifddinas Diwylliant Ewrop yn 2013.

## Enwogion

Ymhlith yr enwogion a aned yn Marseille mae:

* Antonin Artaud (1897–1948), awdur
* Adolphe Thiers (1797–1877), arlywydd cyntaf Trydedd Weriniaeth Ffrainc
* Éric Cantona (ganed 1966), pêl-droediwr
* Zinedine Zidane (ganed 1972), pêl-droediwr

## Dolenni allanol

* (Ffrangeg) Office du Tourisme Archifwyd 2011-01-02 yn y Peiriant Wayback
* (Ffrangeg) Capitale culturelle européenne 2013
* (Saesneg) Marseille City of Culture Archifwyd 2015-07-23 yn y Peiriant Wayback

 **Dinasoedd Ffrainc**

|  |  |
| --- | --- |
|
Aix-en-Provence ·
Amiens ·
Angers ·
Argenteuil ·
Besançon ·
Bordeaux ·
Boulogne-Billancourt ·
Brest ·
Caen ·
Clermont-Ferrand ·
Dijon ·
Dunkerque ·
Grenoble ·
Le Havre ·
Le Mans ·
Lille ·
Limoges ·
Lyon ·
Marseille ·
Metz ·
Montpellier ·
Montreuil ·
Montsoreau ·
Mulhouse ·
Nancy ·
Naoned ·
Nice ·
Nîmes ·
Orléans ·
Paris ·
Perpignan ·
Reims ·
Roazhon ·
Roubaix ·
Rouen ·
Sant-Denis ·
Saint-Étienne ·
Saint-Paul ·
Strasbwrg ·
Toulon ·
Toulouse ·
Tourcoing ·
Tours ·
Villeurbanne · |  |