# Marged Esli

| Marged Esli |
| --- |
|  |
| Ganwyd | Margaret Lesley Charles-Williams  30 Mawrth 1949  Ynys Môn  |
| Bu farw | 1 Mawrth 2025  Bangor  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| *Alma mater* | * Coleg Normal, Bangor
* Ysgol Gyfun Llangefni
 |
| Galwedigaeth | actor, athro  |

Actores, awdures ac athrawes oedd **Margaret Lesley Charles-Williams** a adnabyddir fel **Marged Esli** (30 Mawrth 1949 – 1 Mawrth 2025). Roedd hi’n adnabyddus am chwarae'r cymeriad Nansi Furlong yn yr opera sebon *Pobol y Cwm*.

## Bywyd cynnar ac addysg

Magwyd Marged yng Nghwalchmai, Sir Fôn ac aeth i Ysgol Llandrygarn ac Ysgol Gyfun Llangefni. Roedd ei thad, Huw Charles-Williams yn swyddog yn y fyddin a roedd ei mam, Elizabeth Jane (Betty), yn gweithio ar fferm y teulu. Roedd ganddi frawd, Thomas Ei thaid (ochr ei mam) oedd Esli Hughes, a'i thaid (ochr ei thad) oedd y pregethwr Thomas Charles Williams.

Yn blentyn bu'n adrodd mewn eisteddfodau lleol a dysgodd chwarae'r piano i radd 8. Aeth i wneud cwrs actio yng Ngholeg y Normal, Bangor. Cafodd gyfle i ymuno gyda Cwmni Theatr Cymru ar gynllun hyfforddi.

## Gyrfa

Pan ymunodd ag Equity nid oedd yn bosib iddi ddefnyddio ei henw llawn, felly defnyddiodd yr enw Marged Esli.

Yn yr 1970au cychwynnodd weithio ar nifer o raglenni plant BBC Cymru. Cyfansoddodd dros 200 o ganeuon ar gyfer y rhaglen *Bys a Bawd*. Yn 1975 hi a Hywel Gwynfryn oedd cyflwynwyr cyntaf y rhaglen gylchgrawn *Bilidowcar.*

Hi chwaraeodd y brif ran yn y ffilm *Madam Wen* a gynhyrchwyd ar gyfer S4C yn 1982. Ymunodd â *Phobol y Cwm* fel y cymeriad Nansi Furlong gan adael y gyfres ar ddiwedd y 1980au. Dychwelodd ei chymeriad yn 2010. Chwaraeodd y cymeriad adnabyddus Dwmplen Malwoden yn y gyfres deledu poblogaidd i blant *Caffi Sali Mali*.

Roedd hefyd yn awdures a gweithiodd ar y gyfres *Pengelli*. Bu'n gweithio fel athrawes lanw dros y blynyddoedd.

Yn 2023, ysgrifennodd ei hunangofiant, gyda'r teitl "Ro'n i'n arfer bod yn rhywun", cyhoeddwyd gan Gwasg y Bwthyn.

Bu'n gwirfoddoli gyda Theatr Fach Llangefni, yn actio ac yn rhan o bwyllgor y theatr ym Môn dros y blynyddoedd, ac roedd hi hefyd yn aelod o Orsedd Beirdd Môn.

## Bywyd personol

Wedi byw yn Llundain a Chaerdydd yn ystod ei gyrfa, dychwelodd i fyw llawn amser yng Nghwalchmai, Ynys Môn.

Bu farw yn 75 mlwydd oed, yn Ysbyty Gwynedd yn dilyn cyfnod o salwch byr, gyda'i theulu o'i chwmpas. Cynhaliwyd gwasanaeth i ddathlu ei bywyd yn Amlosgfa Bangor ddydd Sadwrn 29 Mawrth 2025 am 11.00 y bore.

## Cynyrchiadau

(detholiad)

**Fel actores**

### Theatr

* *Rhyfedd y'n Gwnaed*
* *Y Claf Diglefyd*
* *Roedd Catarina o Gwmpas Ddoe*
* *Mawredd Mawr*
* *Tri Chryfion Byd*

### Teledu a Ffilm

* *Madam Wen*
* *Teisennau Mair*
* *Siwan*
* *Cysgodion Gdansk* (1987)
* *Sgwâr y Sgorpion* (1994)
* *Sigaret?*
* *Paradwys Ffwl*
* *Bys a Bawd*
* *Bilidowcar*
* *Pobol y Cwm*
* *Pengelli*
* *Porc Peis Bach*
* *Y Wisg Sidan*
* *Y Graith*
* *Licyris Olsorts*
* *Tipyn o Stad*
* *Very Annie Mary*
* *Treflan*
* *Talcen Caled*
* *Caffi Sali Mali*
* *Shakespeare: Y Dramâu wedi'u Hanimeiddio*
* *B'echdan?*

## Oriel

*
*
*
*
*
*
* Chwith i'r dde - Dian Llwyd, (ardal y Bala), Marged Esli, Mair Ellis (Dyserth), Geunor (Roberts Llanymawddwy rwan - a llywydd Merched y Wawr, gynt i'r Bala,) Annwen Jones, Jini Owen (Llanbedrog), Carys Vaughan Evans (o'r Bala - Penygroes).
*

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Marged Esli ar wefan Internet Movie Database