# Laos

Laos|  |
| Gweriniaeth Ddemocrataidd Pobl LaoSathalanalat Paxathipatai Paxaxon* (Lao) |
|  |
| Arwyddair | Mor Brydferth!  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwlad dirgaeedig, gwladwriaeth comiwnyddol, gweriniaeth y bobl, gwlad  |
|  |
| Prifddinas | Vientiane  |
| Dinas fwyaf | Vientiane  |
| Poblogaeth | 6,858,160  |
| Sefydlwyd | 11 Mai 1947 (Annibyniaeth oddi wrth Lloegr (y DU)) 22 Hydref 1953 (Annibyniaeth oddi wrth Ffrainc) 2 Rhagfyr 1975 (Diddymu'r Frenhiniaeth) |
| Anthem | Pheng Xat Lao  |
| Pennaeth llywodraeth | Sonexay Siphandone  |
| Cylchfa amser | UTC+07:00, Asia/Vientiane  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Lao  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad | Laos  |
| Arwynebedd | 236,800 km²  |
| Yn ffinio gyda | Myanmar, Cambodia, Gweriniaeth Pobl Tsieina, Gwlad Tai, Fietnam  |
| Cyfesurynnau | 18.2°N 104.1°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Y Cynulliad Cenedlaethol  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Arlywydd Laos  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Thongloun Sisoulith  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Laos  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Sonexay Siphandone  |
|  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $18,827 miliwn, $15,724 miliwn  |
| Arian | Kip  |
| Cyfartaledd plant | 2.57  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.607  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gwladwriaeth gomiwnyddol weriniaethol sosialaidd yw **Laos**, neu **Weriniaeth Ddemocrataidd Pobl Lao**. Y brifddinas yw Vientiane.

Gwlad nad yw'n ffinio â'r un môr ydyw er ei bod yn ffinio â Myanmar (Byrma) a Gweriniaeth Pobl Tsieina i'r gogledd-orllewin, Fietnam i'r dwyrain, Cambodia i'r de a Gwlad Tai i'r gorllewin.

## Hanes

*Prif: Hanes Laos*
Tardda hanes y wlad yn ôl i Deyrnas Lang Xang neu Dir y Miliwn o Eliffantod, a fodolodd o'r 14g i'r 18g. Wedi cyfnod yn perthyn i Wlad Tai ac wedyn i Ffrainc, enillodd ei annibyniaeth ym 1954. Daethpwyd â rhyfel cartref hir i ben pan ddaeth yr arweinwyr comiwnyddol, y Pathet Lao, i rym ym 1975 a chyhoeddi Gweriniaeth y Bobl.

## Economi

Mae masnach a menter breifat wedi cynnydu ers canol y 1980au, ond mae datblygu'n cael ei gwneud yn anodd gan y dirwedd fynyddig a choedwigol. Mae hyd at 80% o'r sawl sy'n gweithio yn y wlad yn gweithio yn y sector amaethyddiaeth gynhaliol sy'n cyfrif am 57% o'r GDP; ceir newyn ar raddfa eang oherwydd methiannau niferus comiwnyddiaeth a'r economi yno. Y kip yw'r arian cyfredol.

## Iaith a diwylliant

Mae nifer o grwpiau ethnig gwahanol yn y wlad a dim ond 60% sy'n perthyn i'r grŵp ethnig mwyaf sef y Lao. Lao yw'r iaith swyddogol ond ceir nifer o ieithoedd llai yn ogystal. Mae rhan fwyaf y boblogaeth yn Fwdhiaid.

## Rhanbarthau gweinyddol

Rhennir Laos yn 16 talaith (*Kang*), 1 ardal ddinesig (*Kumpang nakon*), ac un Ardal Arbennig (*ketpisade*):

1. Attapu
2. Bokeo
3. Bolikhamxai
4. Champasak
5. Houaphan
6. Khammouan
7. Loung Namtha
8. Louangphabang
9. Oudomxai
10. Phongsali
11. Salavan
12. Savannakhet
13. Vientiane, Ardal Ddinesig
14. Vientiane
15. Xaignabouli
16. Xaisomboun, Ardal Arbennig
17. Xekong
18. Xiangkhoang

Is-rennir Laos yn bellach yn *muang* yn ogystal.

## Dolenni allanol

* Laoconnection.com - gwybodaeth ddiwyllianol o bob math ar Lao
* Gweithgareddau'r Cenhedloedd Unedig yn Lao Archifwyd 2020-08-03 yn y Peiriant Wayback
* UNDP - gwefan swyddogol Lao
* Cynulliad Cenedlaethol Lao Archifwyd 2011-03-04 yn y Peiriant Wayback
* Gweinyddiaeth Masnach Lao
* Canolfan Ystadegau Cenedlaethol Lao Archifwyd 2010-12-10 yn y Peiriant Wayback
* CIA - The World Factbook: Laos Archifwyd 2018-12-25 yn y Peiriant Wayback
* Vientiane Times: swyddogol
* KPL Daily News - Asiantaeth Newyddion Lao Archifwyd 2007-01-11 yn y Peiriant Wayback
* Cymuned Ffrangeg Laos