Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Var

Var|  |
|  |
| Math | départements Ffrainc  |
| Enwyd ar ôl | Afon Var  |
|  |
| Prifddinas | Toulon  |
| Poblogaeth | 1,119,307  |
| Sefydlwyd | * 4 Mawrth 1790
 |
| Pennaeth llywodraeth | Marc Giraud  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Provence-Alpes-Côte d'Azur, Provence-Côte d'Azur-Corse  |
| Gwlad |  Ffrainc |
| Arwynebedd | 5,973 km²  |
| Yn ffinio gyda | Alpes-de-Haute-Provence, Alpes-Maritimes, Bouches-du-Rhône, Vaucluse  |
| Cyfesurynnau | 43.4008°N 6.21°E  |
| FR-83  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | president of departmental council  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Marc Giraud  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Erthygl am y département yw hon. Am yr afon o'r un enw gweler Afon Var.*
*Département* yn *région* Provence-Alpes-Côte d'Azur, Ffrainc, yw **Var**. Gorwedd ar lan y Môr Canoldir gan ffinio â *départements* Alpes-Maritimes i'r dwyrain, Alpes-de-Haute-Provence i'r gogledd, a Bouches-du-Rhône i'r gorllewin. Prifddinas y *département* yw dinas hanesyddol Toulon.

Lleoliad Var yn Ffrainc
Mae'r prif drefi yn cynnwys:

* Darguignan
* Toulon

## Gweler hefyd

* Cymunedau Var

## Cyfeiriadau

 **Départements Ffrainc**[cuddio]

Ain  **·**
Aisne  **·**
Allier  **·**
Alpes-de-Haute-Provence  **·**
Alpes-Maritimes  **·**
Ardèche  **·**
Ardennes  **·**
Ariège  **·**
Aube  **·**
Aude  **·**
Aveyron  **·**
Bas-Rhin  **·**
Bouches-du-Rhône  **·**
Calvados  **·**
Cantal  **·**
Charente  **·**
Charente-Maritime  **·**
Cher  **·**
Corrèze  **·**
Corse-du-Sud  **·**
Côte-d'Or  **·**
Côtes-d'Armor (Aodoù-an-Arvor)  **·**
Creuse  **·**
Deux-Sèvres  **·**
Dordogne  **·**
Doubs  **·**
Drôme  **·**
Essonne  **·**
Eure  **·**
Eure-et-Loir  **·**
Finistère (Penn-ar-Bed)  **·**
Gard  **·**
Gers  **·**
Gironde  **·**
Hautes-Alpes  **·**
Haute-Corse  **·**
Haute-Garonne  **·**
Haute-Loire  **·**
Haute-Marne  **·**
Hautes-Pyrénées  **·**
Haut-Rhin  **·**
Haute-Saône  **·**
Haute-Savoie  **·**
Haute-Vienne  **·**
Hauts-de-Seine  **·**
Hérault  **·**
Ille-et-Vilaine (Il-ha-Gwilen)  **·**
Indre  **·**
Indre-et-Loire  **·**
Isère  **·**
Jura  **·**
Landes  **·**
Loir-et-Cher  **·**
Loire  **·**
Loire-Atlantique (Liger-Atlantel)  **·**
Loiret  **·**
Lot  **·**
Lot-et-Garonne  **·**
Lozère  **·**
Maine-et-Loire  **·**
Manche  **·**
Marne  **·**
Mayenne  **·**
Meurthe-et-Moselle  **·**
Meuse  **·**
Morbihan (Mor-Bihan)  **·**
Moselle  **·**
Nièvre  **·**
Nord  **·**
Oise  **·**
Orne  **·**
Paris  **·**
Pas-de-Calais  **·**
Puy-de-Dôme  **·**
Pyrénées-Atlantiques  **·**
Pyrénées-Orientales  **·**
Rhône  **·**
Saône-et-Loire  **·**
Sarthe  **·**
Savoie  **·**
Seine-Maritime  **·**
Seine-et-Marne  **·**
Seine-Saint-Denis  **·**
Somme  **·**
Tarn  **·**
Tarn-et-Garonne  **·**
Territoire de Belfort  **·**
Val-de-Marne  **·**
Val-d'Oise  **·**
Var  **·**
Vaucluse  **·**
Vendée  **·**
Vienne  **·**
Vosges  **·**
Yonne  **·**
Yvelines  **·Départements tramor:**
Guadeloupe  **·**
Guyane  **·**
Martinique  **·**
Mayotte  **·**
Réunion  **·Metropoles:** Métropole de Lyon  **·Eginyn erthygl sydd uchod am **Ffrainc**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Vendée

Vendée|  |
|  |
| Math | départements Ffrainc  |
| Enwyd ar ôl | Vendée  |
|  |
| Prifddinas | La Roche-sur-Yon  |
| Poblogaeth | 713,609  |
| Sefydlwyd | * 4 Mawrth 1790
 |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Pays de la Loire  |
| Gwlad |  Ffrainc |
| Arwynebedd | 6,720 km²  |
| Yn ffinio gyda | Charente-Maritime, Deux-Sèvres, Liger-Atlantel, Maine-et-Loire  |
| Cyfesurynnau | 46.6706°N 1.4267°W  |
| FR-85  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | president of departmental council  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Département* yn *région* Pays de la Loire, Ffrainc, yw **Vendée**. Mae'n ffinio â *départements* Loire-Atlantique, Maine-et-Loire, Deux-Sèvres, a Charente-Maritime. Llifa afon Vendée i ymuno ag Afon Sèvres Niortaise yn y de. Prifddinas y *département* yw dinas hanesyddol La-Roche-sur-Yon.

Yng nghyfnod y Chwyldro Ffrengig cafwyd rhyfel cartref a adwaenir fel Rhyfel Vendée, pan ymladdodd gwladwyr Vendée, Poitou ac Anjou yn erbyn yr awdurdodau ym Mharis.

Lleoliad Vendée yn Ffrainc
Mae'r prif drefi yn cynnwys:

* Fontenay-le-Comte
* La Roche-sur-Yon
* Les Sables-d'Olonne

## Gweler hefyd

* Cymunedau Vendée

## Cyfeiriadau

 **Départements Ffrainc**

Ain  **·**
Aisne  **·**
Allier  **·**
Alpes-de-Haute-Provence  **·**
Alpes-Maritimes  **·**
Ardèche  **·**
Ardennes  **·**
Ariège  **·**
Aube  **·**
Aude  **·**
Aveyron  **·**
Bas-Rhin  **·**
Bouches-du-Rhône  **·**
Calvados  **·**
Cantal  **·**
Charente  **·**
Charente-Maritime  **·**
Cher  **·**
Corrèze  **·**
Corse-du-Sud  **·**
Côte-d'Or  **·**
Côtes-d'Armor (Aodoù-an-Arvor)  **·**
Creuse  **·**
Deux-Sèvres  **·**
Dordogne  **·**
Doubs  **·**
Drôme  **·**
Essonne  **·**
Eure  **·**
Eure-et-Loir  **·**
Finistère (Penn-ar-Bed)  **·**
Gard  **·**
Gers  **·**
Gironde  **·**
Hautes-Alpes  **·**
Haute-Corse  **·**
Haute-Garonne  **·**
Haute-Loire  **·**
Haute-Marne  **·**
Hautes-Pyrénées  **·**
Haut-Rhin  **·**
Haute-Saône  **·**
Haute-Savoie  **·**
Haute-Vienne  **·**
Hauts-de-Seine  **·**
Hérault  **·**
Ille-et-Vilaine (Il-ha-Gwilen)  **·**
Indre  **·**
Indre-et-Loire  **·**
Isère  **·**
Jura  **·**
Landes  **·**
Loir-et-Cher  **·**
Loire  **·**
Loire-Atlantique (Liger-Atlantel)  **·**
Loiret  **·**
Lot  **·**
Lot-et-Garonne  **·**
Lozère  **·**
Maine-et-Loire  **·**
Manche  **·**
Marne  **·**
Mayenne  **·**
Meurthe-et-Moselle  **·**
Meuse  **·**
Morbihan (Mor-Bihan)  **·**
Moselle  **·**
Nièvre  **·**
Nord  **·**
Oise  **·**
Orne  **·**
Paris  **·**
Pas-de-Calais  **·**
Puy-de-Dôme  **·**
Pyrénées-Atlantiques  **·**
Pyrénées-Orientales  **·**
Rhône  **·**
Saône-et-Loire  **·**
Sarthe  **·**
Savoie  **·**
Seine-Maritime  **·**
Seine-et-Marne  **·**
Seine-Saint-Denis  **·**
Somme  **·**
Tarn  **·**
Tarn-et-Garonne  **·**
Territoire de Belfort  **·**
Val-de-Marne  **·**
Val-d'Oise  **·**
Var  **·**
Vaucluse  **·**
Vendée  **·**
Vienne  **·**
Vosges  **·**
Yonne  **·**
Yvelines  **·Départements tramor:**
Guadeloupe  **·**
Guyane  **·**
Martinique  **·**
Mayotte  **·**
Réunion  **·Metropoles:** Métropole de Lyon  **·Eginyn erthygl sydd uchod am **Ffrainc**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Vosges (département)

Vosges|  |
|  |
| Math | départements Ffrainc, French legislative constituency  |
| Enwyd ar ôl | Vosges  |
|  |
| Prifddinas | Épinal  |
| Poblogaeth | 357,248  |
| Sefydlwyd | * 4 Mawrth 1790
 |
| Pennaeth llywodraeth | Christian Poncelet  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Grand Est  |
| Gwlad |  Ffrainc |
| Arwynebedd | 5,874 km²  |
| Yn ffinio gyda | Haute-Saône, Haute-Marne, Meuse, Meurthe-et-Moselle, Bas-Rhin, Haut-Rhin, Territoire de Belfort  |
| Cyfesurynnau | 48.17°N 6.42°E  |
| FR-88  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | president of departmental council  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Christian Poncelet  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Département* yn *région* Grand Est, Ffrainc, yw **Vosges**. Mae'n ffinio â *départements* Haute-Saône, Haute-Marne, Meuse, Meurthe-et-Moselle, a Bas-Rhin a Haut-Rhin yn rhanbarth Alsace. Mae afonydd Meuse a Moselle yn llifo trwy'r ardal. Prifddinas y *département* yw Épinal.

Lleoliad Vosges yn Ffrainc
Mae'r prif drefi yn cynnwys:

* Épinal
* Neufchâteau
* Saint-Dié-des-Vosges

## Gweler hefyd

* Cymunedau Vosges

## Cyfeiriadau

 **Départements Ffrainc**

Ain  **·**
Aisne  **·**
Allier  **·**
Alpes-de-Haute-Provence  **·**
Alpes-Maritimes  **·**
Ardèche  **·**
Ardennes  **·**
Ariège  **·**
Aube  **·**
Aude  **·**
Aveyron  **·**
Bas-Rhin  **·**
Bouches-du-Rhône  **·**
Calvados  **·**
Cantal  **·**
Charente  **·**
Charente-Maritime  **·**
Cher  **·**
Corrèze  **·**
Corse-du-Sud  **·**
Côte-d'Or  **·**
Côtes-d'Armor (Aodoù-an-Arvor)  **·**
Creuse  **·**
Deux-Sèvres  **·**
Dordogne  **·**
Doubs  **·**
Drôme  **·**
Essonne  **·**
Eure  **·**
Eure-et-Loir  **·**
Finistère (Penn-ar-Bed)  **·**
Gard  **·**
Gers  **·**
Gironde  **·**
Hautes-Alpes  **·**
Haute-Corse  **·**
Haute-Garonne  **·**
Haute-Loire  **·**
Haute-Marne  **·**
Hautes-Pyrénées  **·**
Haut-Rhin  **·**
Haute-Saône  **·**
Haute-Savoie  **·**
Haute-Vienne  **·**
Hauts-de-Seine  **·**
Hérault  **·**
Ille-et-Vilaine (Il-ha-Gwilen)  **·**
Indre  **·**
Indre-et-Loire  **·**
Isère  **·**
Jura  **·**
Landes  **·**
Loir-et-Cher  **·**
Loire  **·**
Loire-Atlantique (Liger-Atlantel)  **·**
Loiret  **·**
Lot  **·**
Lot-et-Garonne  **·**
Lozère  **·**
Maine-et-Loire  **·**
Manche  **·**
Marne  **·**
Mayenne  **·**
Meurthe-et-Moselle  **·**
Meuse  **·**
Morbihan (Mor-Bihan)  **·**
Moselle  **·**
Nièvre  **·**
Nord  **·**
Oise  **·**
Orne  **·**
Paris  **·**
Pas-de-Calais  **·**
Puy-de-Dôme  **·**
Pyrénées-Atlantiques  **·**
Pyrénées-Orientales  **·**
Rhône  **·**
Saône-et-Loire  **·**
Sarthe  **·**
Savoie  **·**
Seine-Maritime  **·**
Seine-et-Marne  **·**
Seine-Saint-Denis  **·**
Somme  **·**
Tarn  **·**
Tarn-et-Garonne  **·**
Territoire de Belfort  **·**
Val-de-Marne  **·**
Val-d'Oise  **·**
Var  **·**
Vaucluse  **·**
Vendée  **·**
Vienne  **·**
Vosges  **·**
Yonne  **·**
Yvelines  **·Départements tramor:**
Guadeloupe  **·**
Guyane  **·**
Martinique  **·**
Mayotte  **·**
Réunion  **·Metropoles:** Métropole de Lyon  **·Eginyn erthygl sydd uchod am **Ffrainc**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Yonne

Yonne|  |
|  |
| Math | départements Ffrainc  |
| Enwyd ar ôl | Afon Yonne  |
|  |
| Prifddinas | Auxerre  |
| Poblogaeth | 332,267  |
| Sefydlwyd | * 4 Mawrth 1790
 |
| Pennaeth llywodraeth | Jean-Marie Rolland  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Bourgogne-Franche-Comté  |
| Gwlad |  Ffrainc |
| Arwynebedd | 7,427 ±1 km²  |
| Yn ffinio gyda | Loiret, Seine-et-Marne, Aube, Côte-d'Or, Nièvre, Cher  |
| Cyfesurynnau | 47.8°N 3.57°E  |
| FR-89  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | president of departmental council  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Jean-Marie Rolland  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Département* yn *région* Bourgogne-Franche-Comté, Ffrainc, yw **Yonne**. Mae'n ffinio â *départements* Nièvre, Loiret, Seine-et-Marne, Aube a Côte-d'Or. Llifa Afon Seine trwy'r *département*. Prifddinas y *département* yw dinas hanesyddol Auxerre.

Gelwir trigolion Yonne yn *Yonnais*.

Lleoliad Yonne yn Ffrainc
Mae'r prif drefi yn cynnwys:

* Auxerre
* Avallon
* Sens

## Gweler hefyd

* Cymunedau Yonne

## Cyfeiriadau

 **Départements Ffrainc**

Ain  **·**
Aisne  **·**
Allier  **·**
Alpes-de-Haute-Provence  **·**
Alpes-Maritimes  **·**
Ardèche  **·**
Ardennes  **·**
Ariège  **·**
Aube  **·**
Aude  **·**
Aveyron  **·**
Bas-Rhin  **·**
Bouches-du-Rhône  **·**
Calvados  **·**
Cantal  **·**
Charente  **·**
Charente-Maritime  **·**
Cher  **·**
Corrèze  **·**
Corse-du-Sud  **·**
Côte-d'Or  **·**
Côtes-d'Armor (Aodoù-an-Arvor)  **·**
Creuse  **·**
Deux-Sèvres  **·**
Dordogne  **·**
Doubs  **·**
Drôme  **·**
Essonne  **·**
Eure  **·**
Eure-et-Loir  **·**
Finistère (Penn-ar-Bed)  **·**
Gard  **·**
Gers  **·**
Gironde  **·**
Hautes-Alpes  **·**
Haute-Corse  **·**
Haute-Garonne  **·**
Haute-Loire  **·**
Haute-Marne  **·**
Hautes-Pyrénées  **·**
Haut-Rhin  **·**
Haute-Saône  **·**
Haute-Savoie  **·**
Haute-Vienne  **·**
Hauts-de-Seine  **·**
Hérault  **·**
Ille-et-Vilaine (Il-ha-Gwilen)  **·**
Indre  **·**
Indre-et-Loire  **·**
Isère  **·**
Jura  **·**
Landes  **·**
Loir-et-Cher  **·**
Loire  **·**
Loire-Atlantique (Liger-Atlantel)  **·**
Loiret  **·**
Lot  **·**
Lot-et-Garonne  **·**
Lozère  **·**
Maine-et-Loire  **·**
Manche  **·**
Marne  **·**
Mayenne  **·**
Meurthe-et-Moselle  **·**
Meuse  **·**
Morbihan (Mor-Bihan)  **·**
Moselle  **·**
Nièvre  **·**
Nord  **·**
Oise  **·**
Orne  **·**
Paris  **·**
Pas-de-Calais  **·**
Puy-de-Dôme  **·**
Pyrénées-Atlantiques  **·**
Pyrénées-Orientales  **·**
Rhône  **·**
Saône-et-Loire  **·**
Sarthe  **·**
Savoie  **·**
Seine-Maritime  **·**
Seine-et-Marne  **·**
Seine-Saint-Denis  **·**
Somme  **·**
Tarn  **·**
Tarn-et-Garonne  **·**
Territoire de Belfort  **·**
Val-de-Marne  **·**
Val-d'Oise  **·**
Var  **·**
Vaucluse  **·**
Vendée  **·**
Vienne  **·**
Vosges  **·**
Yonne  **·**
Yvelines  **·Départements tramor:**
Guadeloupe  **·**
Guyane  **·**
Martinique  **·**
Mayotte  **·**
Réunion  **·Metropoles:** Métropole de Lyon  **·Eginyn erthygl sydd uchod am **Ffrainc**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Yvelines

Yvelines|  |
|  |
| Math | départements Ffrainc  |
| Enwyd ar ôl | Pays d'Yveline  |
|  |
| Prifddinas | Versailles  |
| Poblogaeth | 1,485,086  |
| Sefydlwyd | * 1 Ionawr 1968
 |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Île-de-France  |
| Gwlad |  Ffrainc |
| Arwynebedd | 2,284 km²  |
| Yn ffinio gyda | Val-d'Oise, Hauts-de-Seine, Essonne, Eure-et-Loir, Eure  |
| Cyfesurynnau | 48.83°N 1.92°E  |
| FR-78  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | president of departmental council  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Département* yn *région* Île-de-France, Ffrainc, yw **Yvelines**. Mae'n gorwedd i'r de-orllewin o ganol dinas Paris gan ffinio â *départements* Essone, Eure-et-Loir, Eure, Val-d'Oise, a Hauts-de-Seine. Llifa afon Seine trwy'r *département*. Prifddinas y *département* yw Versailles.

Lleoliad Yvelines yn Ffrainc
Mae'r prif drefi yn cynnwys:

* Mantes-la-Jolie
* Rambouillet
* Saint-Germain-en-Laye
* Versailles

## Gweler hefyd

* Cantons Yvelines
* Cymunedau Yvelines

## Cyfeiriadau

 **Départements Ffrainc**[cuddio]

Ain  **·**
Aisne  **·**
Allier  **·**
Alpes-de-Haute-Provence  **·**
Alpes-Maritimes  **·**
Ardèche  **·**
Ardennes  **·**
Ariège  **·**
Aube  **·**
Aude  **·**
Aveyron  **·**
Bas-Rhin  **·**
Bouches-du-Rhône  **·**
Calvados  **·**
Cantal  **·**
Charente  **·**
Charente-Maritime  **·**
Cher  **·**
Corrèze  **·**
Corse-du-Sud  **·**
Côte-d'Or  **·**
Côtes-d'Armor (Aodoù-an-Arvor)  **·**
Creuse  **·**
Deux-Sèvres  **·**
Dordogne  **·**
Doubs  **·**
Drôme  **·**
Essonne  **·**
Eure  **·**
Eure-et-Loir  **·**
Finistère (Penn-ar-Bed)  **·**
Gard  **·**
Gers  **·**
Gironde  **·**
Hautes-Alpes  **·**
Haute-Corse  **·**
Haute-Garonne  **·**
Haute-Loire  **·**
Haute-Marne  **·**
Hautes-Pyrénées  **·**
Haut-Rhin  **·**
Haute-Saône  **·**
Haute-Savoie  **·**
Haute-Vienne  **·**
Hauts-de-Seine  **·**
Hérault  **·**
Ille-et-Vilaine (Il-ha-Gwilen)  **·**
Indre  **·**
Indre-et-Loire  **·**
Isère  **·**
Jura  **·**
Landes  **·**
Loir-et-Cher  **·**
Loire  **·**
Loire-Atlantique (Liger-Atlantel)  **·**
Loiret  **·**
Lot  **·**
Lot-et-Garonne  **·**
Lozère  **·**
Maine-et-Loire  **·**
Manche  **·**
Marne  **·**
Mayenne  **·**
Meurthe-et-Moselle  **·**
Meuse  **·**
Morbihan (Mor-Bihan)  **·**
Moselle  **·**
Nièvre  **·**
Nord  **·**
Oise  **·**
Orne  **·**
Paris  **·**
Pas-de-Calais  **·**
Puy-de-Dôme  **·**
Pyrénées-Atlantiques  **·**
Pyrénées-Orientales  **·**
Rhône  **·**
Saône-et-Loire  **·**
Sarthe  **·**
Savoie  **·**
Seine-Maritime  **·**
Seine-et-Marne  **·**
Seine-Saint-Denis  **·**
Somme  **·**
Tarn  **·**
Tarn-et-Garonne  **·**
Territoire de Belfort  **·**
Val-de-Marne  **·**
Val-d'Oise  **·**
Var  **·**
Vaucluse  **·**
Vendée  **·**
Vienne  **·**
Vosges  **·**
Yonne  **·**
Yvelines  **·Départements tramor:**
Guadeloupe  **·**
Guyane  **·**
Martinique  **·**
Mayotte  **·**
Réunion  **·Metropoles:** Métropole de Lyon  **·Eginyn erthygl sydd uchod am **Ffrainc**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Tsieineeg

Tsieineeg|  |
| Enghraifft o: | macroiaith, iaith fyw, grŵp o ieithoedd  |
| Math | Ieithoedd Sino-Tibetaidd  |
| Yn cynnwys | Min Chinese, Tsieineeg Yue, Tsieineeg Haca, Tsieineeg Wu, Tsieineeg Mandarin, Tsieineeg Xiang, Tsieineeg Jin, Tsieineeg Hui, Pinghua, Tsieineeg Ba-Shu, Shaozhou Tuhua  |
|  |
| Enw brodorol | 汉语  |
| Nifer y siaradwyr | - 1,299,877,520
 |
| cod ISO 639-1 | zh  |
| cod ISO 639-2 | zho, chi  |
| cod ISO 639-3 | zho  |
| Gwladwriaeth | Gweriniaeth Pobl Tsieina, Taiwan, Singapôr  |
| System ysgrifennu | arwyddlun Tsieineaidd, arwyddlun Tsieinëaidd traddodiadol, arwyddlun Tsieinëaidd syml  |
| Dynodwyr |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Wikipedia
 Argraffiad Tsieineeg Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd

Iaith neu grŵp o ieithoedd sy'n perthyn i'r teulu ieithyddol Tsieino-Tibeteg yw'r **Tsieineeg** (Tsieinëeg syml: 汉语; Tsieinëeg draddodiadol: 漢語; pinyin: *Hànyǔ*; yn llythrennol "Haneg" neu 中文; *Zhōngwén*; 'Chinese writing', hefyd yn achlysurol: **Tsieinieg**, **Tsieineg**, **Tsieinëeg**).

Mae tua 1.35 biliwn o bobl, neu 17% o boblogaeth y byd, yn siarad y Tsieineeg yn iaith gyntaf, yn bennaf yn Tsieina (gan gynnwys Hong Cong a Macao), Taiwan, a Singapôr. Mae cymunedau Tsieineaidd mewn llawer o wledydd eraill e.e. Maleisia, Awstralia ac Indonesia.

## Rhaniadau Tsieinëeg

Cantoneg (*Yue*)

* Pinghua

Gan

Haca

Mandarin

* Jinyu

Min

* Min Nan
* Min Bei
* Min Dong
* Min Zhong
* Pu-Xian

Xiang

Wu

* Hui

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **iaith**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Tsieina**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Dwyrain Anglia

Dwyrain Anglia| Eglwys Cadeiriol Norwich |
| Math | rhanbarth  |
|  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Lloegr |
| Cyfesurynnau | 52.5°N 1°E  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Rhanbarth yn nwyrain Lloegr yw **Dwyrain Anglia** (Saesneg: *East Anglia*). Fe'i enwir ar ôl un o hen deyrnasoedd yr Eingl-Sacsoniaid, sef Teyrnas Dwyrain Anglia, a elwir yn ei thro ar ôl cartref yr Eingl ("Angliaid"), sef Angeln, yng ngogledd yr Almaen. Roedd y deyrnas honno yn cynnwys yr ardaloedd a elwid yn Norfolk a Suffolk, a elwir felly am fod y Daniaid wedi ymgartrefu yno gan ymrannu'n ddwy gangen, y *Northfolk* a'r *Southfolk*. Gyda phriodas y dywysoges Etheldreda, daeth Ynys Ely yn rhan o'r deyrnas hefyd. Sefydlwyd y deyrnas yn gynnar yn y 6g ar diriogaeth yr Iceni, un o bobloedd Celtaidd Prydain.

Dwyrain Anglia yn Lloegr
Ni ellir diffinio ffiniau'r rhanbarth yn fanwl yn y cyfnod cynnar. Heddiw, cytunir yn gyffrediniol ei fod yn cynnwys siroedd Norfolk a Suffolk gyda Swydd Gaergrawnt. Ystyrir Essex yn rhan o'r rhanbarth modern gan rai. Nodweddir llawer o'r tirwedd gan ei wastadedd, sy'n cynnwys gwlybdiroedd (*fenland* yw'r term Saesneg lleol) a chorsydd wedi'u draenio, ond ceir bryniau isel yn Suffolk a Norfolk hefyd. Mae'r prif ddinasoedd yn Nwyrain Anglia yn cynnwys Norwich (y "brifddinas" draddodiadol), Peterborough a Chaergrawnt, ynghyd â dinas esgobol fechan Ely. Mae'r trefi yn cynnwys Ipswich, Colchester a Huntingdon. Lleolir Prifysgol Dwyrain Anglia ar gampws yn Norwich.

Mae Dwyrain Anglia yn rhan o ranbarth ehangach Dwyrain Lloegr. Ffermio a garddwriaeth yw'r prif ddiwydiannau traddodiadol.

## Gweler hefyd

* Prifysgol Dwyrain Anglia
* Teyrnas Dwyrain Anglia
# Arwrgerdd

Arwrgerdd|  |
| Enghraifft o: | genre llenyddol, symudiad celf  |
| Math | llenyddiaeth epig, verse poetry, barddoniaeth naratif  |
| Dynodwyr |
| Thesawrws y BNCF | 11172  |
| Quora | Epic-poetry  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Barddoniaeth naratif ar ffurf cerdd hir neu gylch o gerddi yw **arwrgerdd** neu **epig** sy'n adrodd hanes mawr am ryw gorchwyl caled neu gampau beiddgar, gan canolbwyntio ar arwr neu griw o gymeriadau dewr, fel arfer gyda themâu cenedlaetholgar, mytholegol, neu grefyddol. Rhennir y genre hon yn arwrgerddi cynradd, sy'n tarddu o'r traddodiad llafar, ac arwrgerddi eilaidd, a gyfansoddir yn ysgrifenedig gan awduron unigol.

Cyfansoddir yr arwrgerdd fel rheol mewn iaith dra ffurfiol ac arddull mawreddog. Dull o drosglwyddo hanes a mytholeg o oes i oes oedd arwrgerddi cynradd yr Henfyd, a gwnaethpwyd hynny ar lafar. Byddai'r genhedlaeth iau yn addasu ac ychwanegu at hanes traddodiadol a chwedloniaeth eu cyndeidiau, gan ddatblygu llên llafar oedd yn ganolog i ddiwylliant eu cymdeithas am ganrifoedd. Mae'r fath farddoniaeth yn darlunio rhyw oes arwrol neu euraid, neu'n adrodd straeon tarddiad am ddechreuad y byd neu wawr y genedl. Yr arwrgerdd hynaf yr ydym yn gwybod amdani yw *Epig Gilgamesh*, cerdd Swmereg o Fesopotamia sy'n dyddio ar ei ffurf ysgrifenedig o 2100 CC. Ymhlith arwrgerddi traddodiadol eraill mae *Ramayana* a *Mahabharata* yr Indiaid, *Beowulf* yr Eingl-Sacsoniaid, *Manas* y Cirgisiaid, a *Kalevala* y Ffiniaid.

Golygyfa o'r Iliad ar amffora Roegaidd o'r 6g CC.
Yr arwrgerddi hynaf a phwysicaf yn llên Ewrop a chanon y Gorllewin yw'r *Iliad* a'r *Odyseia*, a briodolir i Homeros. Cyn iddynt gael eu cofnodi, roeddynt yn rhan o draddodiad llafar beirdd yr Hen Roeg a chawsant eu canu o'r cof mewn gwleddoedd neu ymgynulliadau tebyg. Cynhyrchwyd corff o arwrgerddi eilaidd gan lenorion Ewrop, ar sail yr arwrgerdd Homeraidd, gan gynnwys *Yr Aenid* gan Fyrsil, *La Gerusalemme liberata* gan Torquato Tasso, a *Coll Gwynfa* gan John Milton. Datblygodd hefyd sawl corff neilltuol o farddoniaeth epig ar draws Ewrop, megis Cylch Arthur ym Mhrydain a *chansons de geste* yn Ffrainc.

Cyflwynwyd elfen o hiwmor i'r arwrgerdd Ewropeaidd gan *Batrachomyomachia* ("Brwydr y Brogaid a'r Llygod"), parodi o'r Iliad sy'n dyddio o oes Alecsander Fawr. Ymhlith y ffurfiau eraill ar yr epig mae'r anifeilgerddi Lladin o'r Oesoedd Canol a'r arwrgerddi ddifrif-ddigrif o'r Dadeni, yr enghraifft wychaf ohonynt *Morgante* gan Luigi Pulci. Ffurf ddychanol sy'n efelychu arferion yr arwrgerdd ydy'r ffug arwrgerdd, sy'n adrodd helyntion cymeriad dinod a rhigolau ei fywyd. Enghraifft amlwg o'r genre honno yw *The Rape of the Lock* gan Alexander Pope.

Defnyddir y gair epig i gyfeirio at weithiau mawr eraill sy'n ymdrin â themâu tebyg, er enghraifft nofelau epig megis *Vojna i mir* ("Rhyfel a Heddwch") gan Lev Tolstoy neu ffilmiau epig megis *Lawrence of Arabia*.

## Darllen pellach

* Charles R. Beye, *Ancient Epic Poetry* (Ithaca, Efrog Newydd: Cornell University Press, 1993).
# Canolbarth Lloegr

Canolbarth Lloegr| Enghraifft o: | rhanbarth  |
|  |
| Rhanbarth | Lloegr  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/04lcp3p  |

Rhanbarth daearyddol sy'n gorwedd yng nghanol Lloegr yw **Canolbarth Lloegr**.

At bwrpasau gweinyddol fe'i rhennir yn ddau ranbarth swyddogol, sef:

* Dwyrain Canolbarth Lloegr
* Gorllewin Canolbarth Lloegr

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Loegr**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*