# Départements Ffrainc

Départements Ffrainc|  |
| Enghraifft o: | math o adran weinyddol Ffrainc  |
| Math | awdurdod lleol yn Ffrainc, is-adran weinyddol gwlad ail lefel, is-adran weinyddol gwlad ail lefel, is raniad (lefel 3) o sir, o ran gweinyddiaeth, etholaeth, department, NUTS 3 statistical territorial entity  |
| Rhan o | rhanbarthau Ffrainc  |
| Dechrau/Sefydlu | 4 Mawrth 1790  |
| Yn cynnwys | canton of France  |
| Gwladwriaeth | Ffrainc  |
| Rhanbarth | Ffrainc  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/09lhr  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Mae départements* Ffrainc** (Ffrangeg: *Départements de France* Llydaweg: *Departamantoù gall*, Basgeg: *Frantziako departmenduak*) yn ardaloedd gweinyddol yn Ffrainc a grëwyd yn 1790 ar ôl y Chwyldro Ffrengig. Defnyddir y term i gyfeirio at israniadau nifer o gyn-wladfeydd Ffrainc yn ogystal. Mae'r ardaloedd yn wleidyddol yn cyfateb yn fras i'r siroedd ym Mhrydain. Mae 101 *département* Ffrainc wedi eu grwpio yn 13 *région* (rhanbarth) y Ffrainc Fetropolitan a 5 rhanbarth tramor. Mae gan bob *département* statws cyfreithiol fel rhannau annatod o Ffrainc. Is-rennir y rhanbarthau yn ogystal yn 342 *arrondissement* (bwrdeistref).

## Rhestr *départements* Ffrainc

| Cod INSEE
 | Arfbais
 | Département
 | Préfecture
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 01
 |  | Ain
 | Bourg-en-Bresse
 |
| 02
 |  | Aisne
 | Laon
 |
| 03
 |  | Allier
 | Moulins
 |
| 04
 |  | Alpes-de-Haute-Provence
 | Digne-les-Bains
 |
| 05
 |  | Hautes-Alpes
 | Gap
 |
| 06
 |  | Alpes-Maritimes
 | Nice
 |
| 07
 |  | Ardèche
 | Privas
 |
| 08
 |  | Ardennes
 | Charleville-Mézières
 |
| 09
 |  | Ariège
 | Foix
 |
| 10
 |  | Aube
 | Troyes
 |
| 11
 |  | Aude
 | Carcassonne
 |
| 12
 |  | Aveyron
 | Rodez
 |
| 13
 |  | Bouches-du-Rhône
 | Marseille
 |
| 14
 |  | Calvados
 | Caen
 |
| 15
 |  | Cantal
 | Aurillac
 |
| 16
 |  | Charente
 | Angoulême
 |
| 17
 |  | Charente-Maritime
 | La Rochelle
 |
| 18
 |  | Cher
 | Bourges
 |
| 19
 |  | Corrèze
 | Tulle
 |
| 2A
 |  | Corse-du-Sud (Corseg: Corsica suttana)8 | Ajaccio
 |
| 2B
 |  | Haute-Corse (Corseg: Cismonte)8 | Bastia
 |
| 21
 |  | Côte-d'Or
 | Dijon
 |
| 22
 |  | Côtes-d'Armor (Llydaweg: Aodoù-an-Arvor)
 | Sant-Brieg
 |
| 23
 |  | Creuse
 | Guéret
 |
| 24
 |  | Dordogne
 | Périgueux
 |
| 25
 |  | Doubs
 | Besançon
 |
| 26
 |  | Drôme
 | Valence
 |
| 27
 |  | Eure
 | Évreux
 |
| 28
 |  | Eure-et-Loir
 | Chartres
 |
| 29
 |  | Finistère (Llydaweg: Penn-ar-Bed)
 | Quimper
 |
| 30
 |  | Gard
 | Nîmes
 |
| 31
 |  | Haute-Garonne
 | Toulouse
 |
| 32
 |  | Gers
 | Auch
 |
| 33
 |  | Gironde
 | Bordeaux
 |
| 34
 |  | Hérault
 | Montpellier
 |
| 35
 |  | Ille-et-Vilaine (Llydaweg: Il-ha-Gwilen)
 | Rennes
 |
| 36
 |  | Indre
 | Châteauroux
 |
| 37
 |  | Indre-et-Loire
 | Tours
 |
| 38
 |  | Isère
 | Grenoble
 |
| 39
 |  | Jura
 | Lons-le-Saunier
 |
| 40
 |  | Landes
 | Mont-de-Marsan
 |
| 41
 |  | Loir-et-Cher
 | Blois
 |
| 42
 |  | Loire
 | Saint-Étienne
 |
| 43
 |  | Haute-Loire
 | Le Puy-en-Velay
 |
| 44
 |  | Loire-Atlantique (Llydaweg: Liger-Atlantel)
 | Nantes
 |
| 45
 |  | Loiret
 | Orléans
 |
| 46
 |  | Lot
 | Cahors
 |
| 47
 |  | Lot-et-Garonne
 | Agen
 |
| 48
 |  | Lozère
 | Mende
 |
| 49
 |  | Maine-et-Loire
 | Angers
 |
| 50
 |  | Manche
 | Saint-Lô
 |
| 51
 |  | Marne
 | Châlons-en-Champagne
 |
| 52
 |  | Haute-Marne
 | Chaumont
 |
| 53
 |  | Mayenne
 | Laval
 |
| 54
 |  | Meurthe-et-Moselle
 | Nancy
 |
| 55
 |  | Meuse
 | Bar-le-Duc
 |
| 56
 |  | Morbihan (Llydaweg: Mor-Bihan)
 | Vannes
 |
| 57
 |  | Moselle
 | Metz
 |
| 58
 |  | Nièvre
 | Nevers
 |
| 59
 |  | Nord
 | Lille
 |
| 60
 |  | Oise
 | Beauvais
 |
| 61
 |  | Orne
 | Alençon
 |
| 62
 |  | Pas-de-Calais
 | Arras
 |
| 63
 |  | Puy-de-Dôme
 | Clermont-Ferrand
 |
| 64
 |  | Pyrénées-Atlantiques (Basgeg: Pirinio Atlantikoak; Gwasgwyneg: *Pirenèus Atlantics*)
 | Pau
 |
| 65
 |  | Hautes-Pyrénées
 | Tarbes
 |
| 66
 |  | Pyrénées-Orientales
 | Perpignan
 |
| 67
 |  | Bas-Rhin (Alsaseg: *Unterelsàss*, *‘s Unterlànd* neu *‘s Ingerlànd*)10 | Strasbourg
 |
| 68
 |  | Haut-Rhin (Alsaseg: *‘s Owerelsàss* neu *‘s Iwerlànd*)10 | Colmar
 |
| 69
 |  | Rhône9 | Lyon
 |
| 70
 |  | Haute-Saône
 | Vesoul
 |
| 71
 |  | Saône-et-Loire
 | Mâcon
 |
| 72
 |  | Sarthe
 | Le Mans
 |
| 73
 |  | Savoie
 | Chambéry
 |
| 74
 |  | Haute-Savoie
 | Annecy
 |
| 75
 |  | Paris1 | Paris
 |
| 76
 |  | Seine-Maritime
 | Rouen
 |
| 77
 |  | Seine-et-Marne
 | Melun
 |
| 78
 |  | Yvelines2 | Versailles
 |
| 79
 |  | Deux-Sèvres
 | Niort
 |
| 80
 |  | Somme
 | Amiens
 |
| 81
 |  | Tarn
 | Albi
 |
| 82
 |  | Tarn-et-Garonne
 | Montauban
 |
| 83
 |  | Var
 | Toulon
 |
| 84
 |  | Vaucluse
 | Avignon
 |
| 85
 |  | Vendée
 | La Roche-sur-Yon
 |
| 86
 |  | Vienne
 | Poitiers
 |
| 87
 |  | Haute-Vienne
 | Limoges
 |
| 88
 |  | Vosges
 | Épinal
 |
| 89
 |  | Yonne
 | Auxerre
 |
| 90
 |  | Territoire de Belfort
 | Belfort
 |
| 91
 |  | Essonne3 | Évry
 |
| 92
 |  | Hauts-de-Seine4 | Nanterre
 |
| 93
 |  | Seine-Saint-Denis5 | Bobigny
 |
| 94
 |  | Val-de-Marne
 | Créteil
 |
| 95
 |  | Val-d'Oise
 | Cergy / Pontoise6 |
| 971
 |  | Gwadelwp7 | Basse-Terre
 |
| 972
 |  | Martinique7 | Fort-de-France
 |
| 973
 |  | Guyane7 | Cayenne
 |
| 974
 |  | La Réunion7 | Saint-Denis
 |
| 976
 |  | Mayotte7 | Mamoudzou
 |

Nodiadau:

1. Neilltuwyd rhif 75 ar gyfer Seine gynt.
2. Neilltuwyd rhif 78 ar gyfer Seine-et-Oise gynt.
3. Neilltuwyd rhif 91 ar gyfer Alger, yn yr Algeria Ffrengig gynt.
4. Neilltuwyd rhif 92 ar gyfer Oran, yn yr Algeria Ffrengig gynt.
5. Neilltuwyd rhif 93 ar gyfer Constantine, yn yr Algeria Ffrengig gynt
6. Sefydlwyd prefecture Val-d'Oise yn Pontoise pan grëwyd y *département*, ond fe'i symudwyd *de facto* i gomiwn cyfagos Cergy; gyda'i gilydd maent yn creu *ville nouvelle* Cergy-Pontoise.
7. Mae'r *départements* tramor yn gyn-wladfeydd tu allan i Ffrainc, sydd erbyn hyn yn mwynhau statws yn un fath a Ffrainc *fetropolitan*. Maent yn rhan o Ffrainc a'r Undeb Ewropeaidd, er bod rheolau arbennig yr UE yn gymwys. Mae pob un ohonynt yn ardal o Ffrainc ar yr un pryd.
8. Ers 2018, mae dau *département* Corsica wedi uno bellach at ddibenion gwleidyddol, ond yn dal i fodoli yn rhestr y *circonscriptions*
9. Ers 2015, mae *Métropole* Lyon wedi ei gwahanu o *département* y Rhône gyda statws arbennig.
10. Ers 2021, mae dau *département* Alsas wedi uno at ddibenion gwleidyddol.

## Hen Départements

### Yn nhiriogaeth bresennol Ffrainc

| Département
 | Préfecture
 | Dyddiad creu
 | Nodiadau
 |
| --- | --- | --- | --- |
| Rhône-et-Loire
 | Lyon
 | 1790–1793
 | Rhannwyd yn  Rhône a  Loire ar 12 Awst 1793.
 |
| Corse
 | Bastia
 | 1790–1793
 | Rhannwyd yn Golo a Liamone.
 |
| Golo
 | Bastia
 | 1793–1811
 | Ail-gyfunwyd gyda Liamone i greu  Corse.
 |
| Liamone
 | Ajaccio
 | 1793–1811
 | Ail-gyfunwyd gyda Golo i greu  Corse.
 |
| Mont-Blanc
 | Chambéry
 | 1792–1815
 | Crëwyd o ran o  Ddugiaeth Savoy, tiriogaeth o  Deyrnas Piedmont-Sardinia a ddychwelwyd i Piedmont-Sardinia ar ôl goresgyniad Napoleon. Mae'r département yn cyfateb yn fras i'r départements Ffrengig  Savoie a  Haute-Savoie.
 |
| Léman
 | Geneva
 | 1798–1814
 | Crëwyd pan ychwanegwyd  Gweriniaeth Geneva at Ymerodraeth Gyntaf Ffrainc. Daeth Léman yn rhan o ganton  Gweriniaeth a Chanton Geneva yn y Swistir. Mae'r département yn cyfateb i'r canton presennol yn y Swistir a rhannau o départements presennol Ffrainc  Ain a  Haute-Savoie.
 |
| Meurthe
 | Nancy
 | 1790–1871
 | Daeth Meurthe i ben yn dilyn ychwanegiad Alsace-Lorraine i  Ymerodraeth yr Almaen yn 1871; ni ail-grewyd pan ddychwelodd y département at Ffrainc gan Gytundeb Versailles.
 |
| Seine
 | Paris
 | 1790–1967
 | Ar 1 Ionawr 1968, rhanwyd Seine yn bedwar départment newydd:  Paris,  Hauts-de-Seine,  Seine-Saint-Denis a  Val-de-Marne, gan ennill dir o Seine-et-Oise yn y broses.
 |
| Seine-et-Oise
 | Versailles
 | 1790–1967
 | Ar 1 Ionawr 1968, rhanwyd Seine-et-Oise yn dri département newydd:  Yvelines,  Val-d'Oise ac  Essonne, a chollwyd rhan i Seine yn y broses.
 |
| Corse
 | Ajaccio
 | 1811–1975
 | Ar 15 Medi 1975, ail-ranwyd Corse yn ddau i ffurfio  Corse-du-Sud a  Haute-Corse.
 |
| Saint-Pierre-et-Miquelon
 | Saint-Pierre
 | 1976–1985
 | Roedd  Saint-Pierre-et-Miquelon yn *département* tramor o 1976 hyd iddi gael ei throi'n gyfuniad tramor ar 11 Mehefin 1985.
 |

### Ail-enwi

Ail-enwyd rhai o *départements* Ffrainc, y rhan fwyaf er mwyn cael gwared a'r termau *Inférieure* ('is') a *Basses* ('isel'):

| Hen Enw
 | Enw Cyfoes
 | Dyddiad Newid
 |
| --- | --- | --- |
| Mayenne-et-Loire
 | Maine-et-Loire
 | 1791
 |
| Bec-d'Ambès
 | Gironde
 | 1795
 |
| Charente-Inférieure
 | Charente-Maritime
 | 1941
 |
| Seine-Inférieure
 | Seine-Maritime
 | 1955
 |
| Loire-Inférieure
 | Loire-Atlantique (Llydaweg: Liger-Atlantel)
 | 1957
 |
| Basses-Pyrénées
 | Pyrénées-Atlantiques
 | 1969
 |
| Basses-Alpes
 | Alpes-de-Haute-Provence
 | 1970
 |
| Côtes-du-Nord
 | Côtes-d'Armor (Llydaweg: Aodoù-an-Arvor)
 | 1990
 |

### Algeria Ffrengig

Arfbais Algeria Ffrengig
#### Cyn 1957

| №
 | Département
 | Prefecture
 | Dyddiad creu
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 91
 | Alger
 | Algiers
 | (1848–1957)
 |
| 92
 | Oran
 | Oran
 | (1848–1957)
 |
| 93
 | Constantine
 | Constantine
 | (1848–1957)
 |
| –
 | Bône
 | Annaba
 | (1955–1957)
 |

#### 1957–1962

| №
 | Département
 | Prefecture
 | Dyddiad Bodolaeth
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 8A
 | Oasis
 | Ouargla
 | (1957–1962)
 |
| 8B
 | Saoura
 | Bechar
 | (1957–1962)
 |
| 9A
 | Alger
 | Algiers
 | (1957–1962)
 |
| 9B
 | Batna
 | Batna
 | (1957–1962)
 |
| 9C
 | Bône
 | Annaba
 | (1955–1962)
 |
| 9D
 | Constantine
 | Constantine
 | (1957–1962)
 |
| 9E
 | Médéa
 | Medea
 | (1957–1962)
 |
| 9F
 | Mostaganem
 | Mostaganem
 | (1957–1962)
 |
| 9G
 | Oran
 | Oran
 | (1957–1962)
 |
| 9H
 | Orléansville
 | Chlef
 | (1957–1962)
 |
| 9J
 | Sétif
 | Setif
 | (1957–1962)
 |
| 9K
 | Tiaret
 | Tiaret
 | (1957–1962)
 |
| 9L
 | Tizi-Ouzou
 | Tizi Ouzou
 | (1957–1962)
 |
| 9M
 | Tlemcen
 | Tlemcen
 | (1957–1962)
 |
| 9N
 | Aumale
 | Sour el Ghozlane
 | (1958–1959)
 |
| 9P
 | Bougie
 | Bejaia
 | (1958–1962)
 |
| 9R
 | Saïda
 | Saida
 | (1958–1962)
 |

### Départements yng nghyn-wladfeydd Ffrainc

| Département
 | Lleoliad yng ngwledydd cyfoes
 | Dyddiad creu
 |
| --- | --- | --- |
| Département du Sud
 | Hispaniola ( Gweriniaeth Dominica ,  Haiti )
 | 1795–1800
 |
| Département de l'Inganne
 | 1795–1800
 |
| Département du Nord
 | 1795–1800
 |
| Département de l'Ouest
 | 1795–1800
 |
| Département de Samana
 | 1795–1800
 |
| Isle de France
 |  Mawrisiws , Seychelles,  Ynys Rodrigues
 | 1795–1800
 |
| Indes-Orientales
 | Chandernagore, Karikal, Mahe, Pondichery, Yanaon
 | 1795–1800
 |
| Sainte-Lucie
 |  Sant Lwsia , Tobago
 | 1795–1800
 |

## Gweler hefyd

* *Régions* Ffrainc
* *Arrondissements* Ffrainc
* *Cantons* Ffrainc
* *Communes* Ffrainc

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Ffrainc**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*