# Académie française

Académie française|  |
| Enghraifft o: | cymdeithas ddysgedig, academi cenedlaethol, rheoleiddiwr iaith  |
| Rhan o | Institut de France  |
| Dechrau/Sefydlu | 29 Ionawr 1635  |
| Sylfaenydd | Armand-Jean du Plessis, duc de Richelieu  |
| Ffurf gyfreithiol | national public establishment of an administrative nature  |
| Pencadlys | Paris  |
| Gwladwriaeth | Ffrainc  |
| Rhanbarth | 6th arrondissement of Paris  |
| Gwefan |   |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0qcsq  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Adeilad *L'Institut de France*
Sefydliad dysgedig digymar yw'r **Académie française** ("Academi Ffrengig"), sy'n ymwneud ag unrhyw beth i'w wneud â'r iaith Ffrangeg. Sefyldwyd yr *Académie* yn swyddogol ym 1635 gan Cardinal Richelieu, prif weinidog i'r Brenin Louis XIII. Atalwyd ef ym 1793 yn ystod y Chwyldro Ffrengig, ac ail-sefydlwyd ym 1803 gan Napoleon Bonaparte (mae'r *Académie* yn cysidro y cawsont eu gohurio, nid eu hatal, yn ystod y chwyldro. Hon yw'r hynaf o bum *académie* yr Institut de France.

Mae'r *Académie* yn cynnwys pedwar deg aelod, a adnabyddir fel *immortels* (anfarwolion). Etholir aelodau newydd gan aelodau'r *Académie* ei hun. Mae'r *Académiciens* yn dal eu swydda am gydol eu hoes, ond gallent gael eu diddymu am gamymddwyn. Mae'r corff yn gyfrifol am weithredu fel y prif awdurdod ar gyfer yr iaith; a chyhoeddi geiriadur swyddogol ohoni. Ond, mae eu rheolau'n anghymellion yn unig ac nid ydynt yn cael eu gorfodi ar y cyhoedd na'r llywodraeth.

Un o brif gyfrifoldebau'r Academi yw cyhoeddi'r geiriadur mawr safonol y *Dictionnaire de l'Académie française*.

## Aelodau

Aelodau presennol yr Académie française
| Sedd
 | Enw
 | Etholwyd
 | Dyddiad geni (oedran)
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1
 | Claude Dagens
 | 2008
 |  (1940-05-20) 20 Mai 1940
 |
| 2
 | Dany Laferrière
 | 2013
 |  (1953-04-13) 13 Ebrill 1953
 |
| 3
 | *Sedd wag ers marwolaeth Jean-Denis Bredin (2021)* |
| 4
 | Jean-Luc Marion
 | 2008
 |  (1946-07-03) 3 Gorffennaf 1946
 |
| 5
 | Andreï Makine
 | 2016
 |  (1957-09-10) 10 Medi 1957
 |
| 6
 | Christian Jambet
 | 2024
 |  (1949-04-23) 23 Ebrill 1949
 |
| 7
 | Jules A. Hoffmann
 | 2012
 |  (1941-08-02) 2 Awst 1941
 |
| 8
 | Daniel Rondeau
 | 2019
 |  (1948-05-07) 7 Mai 1948
 |
| 9
 | Patrick Grainville
 | 2018
 |  (1947-06-01) 1 Mehefin 1947
 |
| 10
 | Florence Delay
 | 2000
 |  (1941-05-19) 19 Mai 1941
 |
| 11
 | Gabriel de Broglie
 | 2001
 |  (1931-04-21) 21 Ebrill 1931
 |
| 12
 | Chantal Thomas
 | 2021
 |  (1945-01-20) 20 Ionawr 1945
 |
| 13
 | Maurizio Serra
 | 2020
 |  (1955-06-03) 3 Mehefin 1955
 |
| 14
 | *Sedd wag ers marwolaeth Hélène Carrère d'Encausse (2023)* |
| 15
 | Frédéric Vitoux
 | 2001
 |  (1944-08-19) 19 Awst 1944
 |
| 16
 | Raphaël Gaillard
 | 2024
 |  (1976-06-01) 1 Mehefin 1976
 |
| 17
 | Érik Orsenna
 | 1998
 |  (1947-03-22) 22 Mawrth 1947
 |
| 18
 | Mario Vargas Llosa
 | 2021
 |  (1936-03-28) 28 Mawrth 1936
 |
| 19
 | Sylviane Agacinski
 | 2023
 |  (1945-05-04) 4 Mai 1945
 |
| 20
 | Angelo Rinaldi
 | 2001
 |  (1940-06-17) 17 Mehefin 1940
 |
| 21
 | Alain Finkielkraut
 | 2014
 |  (1949-06-30) 30 Mehefin 1949
 |
| 22
 | *Sedd wag ers marwolaeth René de Obaldia (2022)* |
| 23
 | Pierre Rosenberg
 | 1995
 |  (1936-04-13) 13 Ebrill 1936
 |
| 24
 | François Sureau
 | 2020
 |  (1957-09-19) 19 Medi 1957
 |
| 25
 | Dominique Fernandez
 | 2007
 |  (1929-08-25) 25 Awst 1929
 |
| 26
 | Jean-Marie Rouart
 | 1997
 |  (1943-04-08) 8 Ebrill 1943
 |
| 27
 | Pierre Nora
 | 2001
 |  (1931-11-17) 17 Tachwedd 1931
 |
| 28
 | Jean-Christophe Rufin
 | 2008
 |  (1952-06-28) 28 Mehefin 1952
 |
| 29
 | Amin Maalouf
 | 2011
 |  (1949-02-25) 25 Chwefror 1949
 |
| 30
 | Danièle Sallenave
 | 2011
 |  (1940-10-28) 28 Hydref 1940
 |
| 31
 | Michael Edwards
 | 2013
 |  (1938-04-29) 29 Ebrill 1938
 |
| 32
 | Pascal Ory
 | 2021
 |  (1948-07-31) 31 Gorffennaf 1948
 |
| 33
 | Dominique Bona
 | 2013
 |  (1953-07-29) 29 Gorffennaf 1953
 |
| 34
 | François Cheng
 | 2002
 |  (1929-08-30) 30 Awst 1929
 |
| 35
 | Antoine Compagnon
 | 2022
 |  (1950-07-20) 20 Gorffennaf 1950
 |
| 36
 | Barbara Cassin
 | 2018
 |  (1947-10-24) 24 Hydref 1947
 |
| 37
 | Michel Zink
 | 2017
 |  (1945-05-05) 5 Mai 1945
 |
| 38
 | Marc Lambron
 | 2014
 |  (1957-02-04) 4 Chwefror 1957
 |
| 39
 | Jean Clair
 | 2008
 |  (1940-10-20) 20 Hydref 1940
 |
| 40
 | Xavier Darcos
 | 2013
 |  (1947-07-14) 14 Gorffennaf 1947
 |

## Dolenni allanol

* (Ffrangeg) Gwefan swyddogol
* (Saesneg) L'Académie française Archifwyd 2001-04-19 yn y Peiriant Wayback, Scholarly Societies.
* (Saesneg) *The French Academy*, Jean le Bars, *The Catholic Encyclopedia* Cyfrol I, Efrog Newydd: Robert Appleton Company, 1907.