# Tyddewi

Tyddewi|  |
| Math | dinas  |
| Enwyd ar ôl | Dewi Sant  |
|  |
| Poblogaeth | 1,751  |
| Daearyddiaeth |
| Ardal warchodol | Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro  |
| Sir | Sir Benfro |
| Gwlad |  Cymru |
| Arwynebedd | 17.93 mi²  |
| Gerllaw | Afon Alun  |
| Yn ffinio gyda | Rhosson  |
| Cyfesurynnau | 51.8822°N 5.2686°W  |
| Cod OS | SM755255  |
| Cod post | SA62  |
| Gwleidyddiaeth |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas fach yn Sir Benfro, Cymru, yw **Tyddewi** (Saesneg: *St Davids*). Hi yw dinas leiaf Cymru a sedd esgobaeth Tyddewi. O ran llywodraeth leol fe'i lleolir yng nghymuned Tyddewi a Chlos y Gadeirlan. *Mynyw* oedd ei henw mewn Cymraeg Canol, o'r enw lle Lladin, *Menevia*. Yn ôl traddodiad fe'i sefydlwyd gan Dewi Sant yn y 6g. Mae Eglwys Gadeiriol Tyddewi yn dominyddu'r dref.

## Hanes

*Mynyw* (Lladin: *Menevia*) yw'r hen enw am y fan lle y sefydlodd Dewi Sant ei abaty. Enw arall ar y lle yw Glyn Rhosyn. Mae cyfeiriad at y fynachlog mewn llawysgrif Wyddelig a ysgrifennwyd tua 800, sef merthyradur Oengus. Roedd yn safle brysur yn y cyfnod hwn gan fod y rhan fwyaf o'r teithio yn y cyfnod hwn yn cael ei wneud ar y môr, o'r cyfandir, o Lydaw a Chernyw i Iwerddon ac i'r gogledd.

Ymwelodd Gerallt Gymro â Thyddewi yn ystod ei daith trwy Gymru yn 1188.

## Eisteddfod

Cynhaliwyd yr Eisteddfod Genedlaethol yma yn 2002.

## Oriel

* Canol y ddinas
* Oriel y Parc

* Palas yr Esgob
* Sgwar Tyddewi, c.1885

## Gweler hefyd

* Arfordir Tyddewi (SoDdGA)
* *Annales Cambriae*
* Esgob Tyddewi
* Esgobaeth Tyddewi

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Tyddewi
* (Saesneg) Yr eglwys gadeirol

 **Trefi a phentrefi Sir Benfro**[cuddio]

**Dinas**

Tyddewi

**Trefi**

Aberdaugleddau  **·** Arberth  **·** Abergwaun  **·** Cilgerran  **·** Dinbych-y-pysgod  **·** Doc Penfro  **·** Hwlffordd  **·** Neyland  **·** Penfro **·** Wdig

**Pentrefi**

Aber-bach  **·** Abercastell  **·** Abercuch  **·** Abereiddi  **·** Aberllydan  **·** Amroth  **·** Angle  **·** Begeli  **·** Y Beifil  **·** Blaen-y-ffos  **·** Boncath  **·** Bosherston  **·** Breudeth  **·** Bridell  **·** Brynberian  **·** Burton  **·** Caeriw  **·** Camros  **·** Cas-blaidd  **·** Cas-fuwch  **·** Cas-lai  **·** Cas-mael  **·** Cas-wis  **·** Casmorys  **·** Casnewydd-bach  **·** Castell Gwalchmai  **·** Castell-llan  **·** Castellmartin  **·** Cilgeti  **·** Cil-maen  **·** Clunderwen  **·** Clydau  **·** Cold Inn  **·** Cosheston  **·** Creseli  **·** Croes-goch  **·** Cronwern  **·** Crymych  **·** Crynwedd  **·** Cwm-yr-Eglwys  **·** Dale  **·** Dinas  **·** East Williamston  **·** Eglwyswen  **·** Eglwyswrw  **·** Felindre Farchog  **·** Felinganol  **·** Freshwater East  **·** Freystrop  **·** Y Garn  **·** Gumfreston  **·** Hasguard  **·** Herbrandston  **·** Hermon  **·** Hook  **·** Hundleton  **·** Jeffreyston  **·** Johnston  **·** Llanbedr Felffre  **·** Llandudoch  **·** Llandyfái  **·** Llandysilio  **·** Llanddewi Efelffre  **·** Llanfyrnach  **·** Llangolman  **·** Llangwm  **·** Llanhuadain  **·** Llanisan-yn-Rhos  **·** Llanrhian  **·** Llanstadwel  **·** Llan-teg  **·** Llanwnda  **·** Llanychaer  **·** Maenclochog  **·** Maenorbŷr  **·** Maenordeifi  **·** Maiden Wells  **·** Manorowen  **·** Marloes  **·** Martletwy  **·** Mathri  **·** Y Mot  **·** Mynachlog-ddu  **·** Nanhyfer  **·** Niwgwl  **·** Nolton  **·** Parrog  **·** Penalun  **·** Pentre Galar  **·** Pontfadlen  **·** Pontfaen  **·** Porth-gain  **·** Redberth  **·** Reynalton  **·** Rhos-y-bwlch  **·** Rudbaxton  **·** Rhoscrowdder  **·** Rhosfarced  **·** Sain Fflwrens  **·** Sain Ffrêd  **·** Saundersfoot  **·** Scleddau  **·** Slebets  **·** Solfach  **·** Spittal  **·** Y Stagbwll  **·** Star  **·** Stepaside  **·** Tafarn-sbeit  **·** Tegryn  **·** Thornton  **·** Tiers Cross  **·** Treamlod  **·** Trecŵn  **·** Tredeml  **·** Trefaser  **·** Trefdraeth  **·** Trefelen  **·** Trefgarn  **·** Trefin  **·** Trefwrdan  **·** Treglarbes  **·** Tre-groes  **·** Treletert  **·** Tremarchog  **·** Uzmaston  **·** Waterston  **·** Yerbeston

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Sir Benfro**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*