# Cronfa Strwythurol yr Undeb Ewropeaidd

Cronfa Strwythurol yr Undeb Ewropeaidd|  |
| Enghraifft o: | sefydliad, investment fund  |
| Math | incentive program of the European Union  |
| Rhan o | budget of the European Union  |
| Yn cynnwys | European Regional Development Fund, European Social Fund Plus, European Agricultural Fund for Rural Development, Cohesion Fund, European Maritime, Fisheries and Aquaculture Fund  |
|  |
| Rhiant sefydliad | Comisiwn Ewropeaidd  |
| Rhanbarth | Dinas Brwsel  |
| Gwefan |   |
| Dynodwyr |
| Thesawrws y BNCF | 59916  |

Mae **Cronfa Strwythurol yr Undeb Ewropeaidd** yn un o dair cronfa ariannol yr Undeb Ewropeaidd a fwriedir, ynghyd â'r Gronfa Cydlyniant, i gefnogi rhanbarthau llai datblygedig yr UE ac ar yr un pryd ar gyfer datblygu seilwaith traws-Ewropeaidd, yn enwedig ym maes trafnidiaeth.

## Penwadau'r polisi

Ceir sawl gwahanol benawd ac asiantaeth i wireddu'r polisïau hyn:

* O dan y **Polisi Cyflyniant** (Cohesion Policy) ceir:
	+ Mae **Cronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop** (European Regional Development Fund, ERDF) wedi’i bwriadu ar gyfer datblygiad economaidd a chymdeithasol rhanbarthau lleiaf datblygedig yr Undeb Ewropeaidd. Mae'n ariannu seilwaith, buddsoddiadau mewn creu swyddi, prosiectau datblygu lleol a chymorth i fusnesau bach.
	+ **Cronfa Cyflyniant** (Cohesion Fund, CF)
	+ **Cronfa Gymdeithasol Ewrop** (European Social Fund Plus, ESF) gyda'r nod o helpu'n bennaf ym maes polisi cyflogaeth weithredol a symudiad rhydd llafur. Mae'n cefnogi dychweliad grwpiau di-waith a difreintiedig i fywyd gwaith, yn bennaf trwy ariannu hyfforddiant galwedigaethol a'r system cymorth cyflogaeth ar gyfer y grwpiau hyn. Ceir bellach ESF+.

* O dan y **Polisi Amaeth Cyffredin** (Common Agricultural Policy, CAP) ceir:
	+ Cronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig (EAFRD)

* O dan y **Polisi Pysgodfeydd Cyffredin** (Common Fisheries Policy, CFP):
	+ **Cronfa’r Môr, Pysgodfeydd a Dyframaethu Ewropeaidd** (European Agricultural Fund for Rural Development, EMFAF)

## Amcan Cydgyfeirio (Amcan 1 yn flaenorol)

Map yr Undeb Ewropeaidd yn ôl polisi rhanbarthol yn 2014; Coch - rhanbarthau llai datblygiedig (gan gynnwys ardal Amcan 1 Cymru; Melyn - rhanbarthau pontio; Glas - rhanbarthau mwyaf datblygiedig
Mae’r amcan hwn yn cwmpasu rhanbarthau y mae eu CMC y pen yn is na 75% o gyfartaledd yr UE a’i nod yw cyflymu eu datblygiad economaidd. Fe'i hariennir gan yr ERDF, yr ESF a'r Gronfa Cydlyniant. Y blaenoriaethau o dan yr amcan hwn yw cyfalaf dynol a ffisegol, arloesi, cymdeithas wybodaeth, yr amgylchedd ac effeithlonrwydd gweinyddol. Y gyllideb a ddyrannwyd i'r amcan hwn yw €283.3bn mewn prisiau cyfredol.

### Cymru ac Amcan 1

Ar ddechrau'r 21g roedd y ffaith i Gymru fod yn ddigon tlawd i fod yn gymwys ar gyfer arian Amcan 1 yn destun gobaith y byddai modd codi cyflogaeth ac indwm yn rhanbarth eang o Gymru. Roedd y rhanbarth yn cynnwys y cyfan o hen gymoedd diwydiannol y De, a Gorllewin y wlad. Er y buddsoddiad, gwelwyd bod y rhanbarth hynny'n dlotach yn 2011 na chyn hynny.

### Arfor

Gellid gweld bod rhaglen Arfor a sefydlwyd yn 2017 ond a dderbyniodd gefnogaeth mwy strwythurol yn sgil Cytundeb Cydweithio Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru 2021 yn estyniad o nifer o dargedau Amcan 1 ond gyda pwyslais cryfach greiddiol ar y Gymraeg, a llai o arian. Mae Arfor yn gymwys ar gyfer siroedd Môn, Gwynedd, Ceredigion, a Sir Gearfyrddin, er bod peth dyheuad i ymestyn a i gynnwys siroedd cyfagos.

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Porth Data Agored ar gyfer Cronfeydd Buddsoddiad Strwythurol Ewrop
* Comisiwn Ewropeaidd