# Gorsaf reilffordd Caerdydd Canolog

Gorsaf reilffordd Caerdydd Canolog|  |
| Math | gorsaf reilffordd  |
| Enwyd ar ôl | Caerdydd  |
|  |
| Agoriad swyddogol | 1850  |
| Daearyddiaeth |
| Lleoliad | canol dinas Caerdydd, Tre-Biwt  |
| Sir | Tre-Biwt  |
| Gwlad |  Cymru |
| Uwch y môr | 9 metr  |
| Cyfesurynnau | 51.475665°N 3.179192°W  |
| Cod OS | ST181758  |
| Rheilffordd |
| Nifer y platfformau | 8  |
| Côd yr orsaf | CDF  |
| Rheolir gan | Trafnidiaeth Cymru  |
|  |
| Arddull pensaernïol | Art Deco  |
| Perchnogaeth | Network Rail  |
| Statws treftadaeth | adeilad rhestredig Gradd II  |
| Manylion |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

|  |
| --- |
|  |

Gorsaf reilffordd fwyaf Caerdydd a Chymru ydy **Caerdydd Canolog**. Mae'n un o brif orsafoedd y rhwydwaith reilffordd yng ngwledydd Prydain, a'r degfed gorsaf prysuraf y tu allan i Lundain. Dyma prif gyrchfan rhwydwaith trenau lein y Cymoedd a'r Fro. Mae trenau'n dod tuag ati o'r gogledd (Merthyr Tudful), o'r de (Y Barri), ac o'r dwyrain (Casnewydd, Bryste, Birmingham, Llundain a Newcastle upon Tyne), ac o'r gorllewin (Pen-y-bont ar Ogwr, Abergwaun), a hyd yn oed o gyfeiriadau rhyngddynt hwy. Ceir trenau hefyd i Faes Awyr Caerdydd.

Gweithredir yr orsaf gan gwmni Trafnidiaeth Cymru. Adnabyddwyd yr orsaf fel *Cardiff General* hyd at 7 Mai 1973. Fe'i lleolir ger Stadiwm y Mileniwm yn Sgwâr Canolog yng nghanol y ddinas, ac mae'n un o ddwy brif orsaf y ddinas honno; y llall yw gorsaf Heol y Frenhines) sy'n gwasanaethu trenau lleol yn unig. Ceir hefyd 20 gorsaf maestrefol o fewn ardal y ddinas.

Mae'r holl orsaf, gan gynnwys y Tŵr Dŵr ger platfform 0, wedi ei restru fel adeilad Gradd II.

Y cyntedd
## Hanes

Agorwyd yr orsaf gan South Wales Railway yn 1850. Ail-adeiladwyd hi gan y cwmni a'i olynodd, y Great Western Railway, yn 1932 ac mae hyn wedi'i gerfio ar flaen yr adeilad. Cyfunwyd yr orsaf faestrefol 1893 *Cardiff Riverside* gyda'r brif orsaf yn 1940, ond ni ddefnyddwyd y platfform hwnnw ar gyfer teithwyr ers yr 1960au.

## Lleoliad yr orsaf

Mae dwy fynedfa i'r orsaf, un ar Sgwâr Canolog, o Wood Street, gyferbyn a Gorsaf Bysiau Caerdydd Canolog lle ceir dwy reng o dacsis. Hon yw'r fynedfa i brif ran yr orsaf lle mae'r cyfleusterau'n cynnwys:

* Peiriannau a desgiau tocynnau
* Peiriannau arian
* Desg gwybodaeth
* Teleffonau
* Toiledau
* W. H. Smith
* Siopau brechdanau a choffi
* Siop Marks and Spencer Simply Food

Mae'r fynedfa arall yng nghefn yr adeilad, yn Heol Eglwys Fair (*Tresillian Way*), ble mae maes parcio'r orsaf hefyd i'w gael. Mae cledrau'r rheilfford uwchben y tanlwybr, sy'n rhedeg o un fynedfa i'r llall. Ceir grisiau a lifftiau ar y platfform. Mae angen tocyn dilys o bob pen y tanlwybr er mwyn cael mynd at y platfform.

Mae saith platfform ar dair ynys, 1/2, 3/4 a 6/7 (nid oes Platfform 5, roedd bae gynt yn y pen gorllewin rhwng platfform 3 a 4), gyda phlatfform ochr, mae grisiau ar wahân yn arwain at Blatfform 0, o ben gorllewinol neuadd y brif fynedfa.

Rhennir platforms 3 a 4 yn 'a' a 'b' er mwyn dal dau trenau lleol neu un tren pellter-hir. Yn wahanol i Birmingham, nid oes gan y rhain signalau ar wahân, ac nid yw'n anarferol i'r platfform eraill gael eu defnyddio ar gyfer mwy na un tren lleol ar yr un amser.

## Cyhoeddiadau

Mae mwyafrif y cyhoeddiadau llafar yn yr orsaf yn cael eu gwneud yn Gymraeg ac yn Saesneg:

## Cyfeiriadau

## Oriel

* Y fynedfa newydd
*
*