# Deddf Llywodraeth Cymru 2006

Deddf Llywodraeth Cymru 2006| Enghraifft o: | Deddf Gyhoeddus Gyffredinol Senedd y Deyrnas Unedig  |
| Iaith | Saesneg  |
| Dyddiad cyhoeddi | 2006  |
| Gwladwriaeth | y Deyrnas Unedig  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/09zll0  |

Mae **Deddf Llywodraeth Cymru 2006** yn Ddeddf Senedd y Deyrnas Unedig a ddiwygiodd Cynulliad Cenedlaethol Cymru gan alluogi rhoi mwy o bŵer i'r Cynulliad yn haws. Crea'r Ddeddf system lywodraethol sydd ar wahân ac yn atebol i'r ddeddfwriaeth.

Mae gan y Ddeddf y darpariaethau canlynol:

* creu corff gweithredol - Llywodraeth Cymru - sydd ar wahân i'r corff deddfwriaethol, sef Cynulliad Cenedlaethol Cymru. Felly, mae Llywodraeth Cynulliad Cymru wedi newid o fod yn weithgor y Cynulliad Cenedlaethol i fod yn gorff penodol.
* yn gwahardd ymgeiswyr rhag ceisio mewn etholaethau a bod ar restr rhanbarthol
* yn darparu modd i'r Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol i ddosrannu pŵer o'r Senedd i'r Cynulliad, a rydd pŵerau i'r Cynulliad i greu "Mesurau *(Cyfreithiau Cymreig). Disgrifia Atodlen 5 y meysydd lle mae gan y Cynulliad pŵer i greu mesurau*
* yn darparu refferendwm am fwy o bŵerau deddfwriaethol, a adwaenir fel "Deddfau'r Cynulliad"
* creu sêl Cymreig a Gwarchodwr y Sêl Cymreig (Prif Weinidog Cymru)
* creu Cronfa Gyfunol Cymru
* creu swyddi Cwnsler Cyffredinol fel aelod o Lywodraeth Cynulliad Cymru a'i prif gynghorydd cyfreithiol
* rhoi dyletswyddau newydd i'r Frenhines drwy apwyntio gweinidogion Cymreig a rhoi Cydsyniad Brenhinol i Ddeddfau'r Cynulliad.

Derbyniodd y mesur Gydsyniad Brenhinol ar 25 Gorffennaf 2006.

## Atodlen 5 y Ddeddf

Disgrifia Atodlen 5 y Ddeddf yr 20 "Maes" a "Mater" lle mae gan Cynulliad Cenedlaethol Cymru bŵerau deddfwriaethol e.e. y gallu i basio Mesurau'r Cynulliad. Mae "Maes" yn bwnc eang e.e. addysg ac hyfforddiant; yr amgylchedd; iechyd a gwasanaethau iechyd; priffyrdd a thrafnidiaeth; tai. Mae "Mater" yn ardal polisi mwy penodol o fewn Maes. Gall y cynulliad gael mwy o bŵerau deddfwriaethol drwy ddiwygio Atodlen 5.

Gellir gwneud hyn mewn dwy ffordd: naill ai o ganlyniad i gymalau a gynhwysir mewn deddfwriaethau a basiwyd gan Ddeddf Seneddol yn San Steffan, neu drwy Orchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol a roddir gan y Senedd mewn ymateb i gais wrth y Cynulliad Cenedlaethol ei hun. (Gall y Llwyodraeth Gymreig, aelodau unigol neu Bwyllgorau'r Cynulliad gynnog Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol; ond rhaid iddo gael ei gymeradwyo gan y Cynulliad Cenedlaethol cyn y caiff ei brosesu). Canlyniad y dday ddull yw diwygio'r 20 "Maes" drwy fewnosod "Materion" penodol i mewn i bob "Maes". Rhydd hyn bŵer i'r Cynulliad i basio deddfwriaeth ar y Materion hynny.

Diweddarir Atodlen 5 yn rheolaidd o ganlyniad i'r ddau broses hyn. Ceir copi wedi'i ddiweddaru ar wefan y Cynulliad Cenedlaethol.

## Meysydd Atodlen 5

* Maes 1: amaethyddiaeth, pysgota, fforestydd a datblygiad cefn gwlad
* Maes 2: cofebau hynafol ac adeiladau hanesyddol
* Maes 3: diwylliant
* Maes 4: datblygiad economaidd
* Maes 5: addysg ac hyfforddiant
* Maes 6: yr amgylchedd
* Maes 7: gwasanaethau tân ac achub a hyrwyddo diogelwch tân
* Maes 8: bwyd
* Maes 9: iechyd a gwasanaethau iechyd
* Maes 10: priffyrdd a thrafnidiaeth
* Maes 11: tai
* Maes 12: llywodraeth leol
* Maes 13: Cynulliad Cenedlaethol Cymru
* Maes 14: gweinyddiaeth gymdeithasol
* Maes 15: lle cymdeithasol
* Maes 16: chwaraeon ac hamdden
* Maes 17: twristiaeth
* Maes 18: cynllunio tref a gwlad
* Maes 19: amddiffynfeydd dŵr a llifogydd
* Maes 20: yr iaith Gymraeg

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Gwefan Deddf 2006 Llywodraeth Cymru
* (Saesneg) Deddf Llywodraeth Cymru 2006
* (Saesneg) Prawf llawn o Atodlen 5 fel y'i gweithredir
* Diwygiad o Atodlen 5 fel ag y mae ar hyn o bryd Archifwyd 2008-07-09 yn y Peiriant Wayback
* (Saesneg) Nodiadau Tracio Pŵerau'r Cynulliad Archifwyd 2008-11-23 yn y Peiriant Wayback
* Nodiadau Tracio Cynulliad Cenedlaethol Cymru Archifwyd 2009-02-11 yn y Peiriant Wayback