# Rhestr o etholaethau seneddol y DU yng Nghymru

|  |
| --- |
| Mae'r erthygl hon yn rhan o'r gyfres:
**Gwleidyddiaeth Cymru** |
|

---

 |
| **Llywodraeth Cymru Prif Weinidog: Rhun ap Iorwerth
* Dirprwy Brif Weinidog: Sioned Williams
* Cabinet
* Cwnsler Cyffredinol:

**Senedd Cymru Llywydd: Huw Irranca-Davies
* Prif Weithredwr a Chlerc:
* Aelodau (ASau): 2026
* Comisiwn y Senedd
* Etholaethau
* Etholiadau: 1999, 2003, 2007, 2011, 2016, 2021, 2026
* Cyfraith Gyfoes Cymru
* Mesurau rhestr
* Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol
* Offerynnau Statudol

**Cymru o fewn y Deyrnas UnedigLlywodraeth ei Fawrhydi Ysgrifennydd Gwladol: Jo Stevens
* Swyddfa Cymru
* Prif Bwyllgor
* Pwyllgor Dethol
* Deddf Llywodraeth Cymru 2006
* Etholaethau'r DU
* Etholaethau Cymru
* Etholiadau: 1979, 1983, 1987, 1992, 1997, 2001, 2005, 2010, 2015, 2024

**Llywodraeth leol Prif ardaloedd
* Siroedd cadwedig
* Siroedd hynafol
* Cymunedau

**Gweithgarwch gwleidyddol Cenedlaetholdeb
* Datganoli Cymru
* Annibyniaeth Cymru
* Heddychiaeth
* Pleidiau gwleidyddol
* Polisïau unigryw Cymru
 |
|

---

gweld • sgwrs • golygu |

Mae Cymru wedi'i rhannu'n dri deg dau etholaeth Senedd y Deyrnas Unedig (y DU), sy'n ethol Aelodau Seneddol i Dŷ'r Cyffredin.

Yn etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig yng Nghymru yn 2024, etholwyd 27 o ASau Llafur, 4 AS Plaid Cymru ac 1 AS Democratiaid Rhyddfrydol. Collodd y Blaid Geidwadol bob un o'u 13 AS yng Nghymru.

Mae hyn yn ostyngiad o bedwar-deg etholaeth yn etholiad cyffredinol y DU yn Rhagfyr 2019 a oedd wedi arwain at 22 cynrychiolydd o etholaethau Cymru gan ASau Llafur, 14 gan ASau Ceidwadol, a 4 gan ASau Plaid Cymru. Gostyngwyd nifer yr etholaethau o 40 i 32, gan Gomisiwn Ffiniau Cymru ffiniau'r etholaethau newydd, yn dilyn proses a ddechreuodd yn 2021 ac a ddaeth i ben ar 28 Mehefin 2023 pan gyhoeddodd Adolygiad Cyfnodol 2023 o etholaethau San Steffan eu hargymhellion terfynol.

Yn 2026, bydd gan Senedd Cymru 16 etholaeth Senedd yn hytrach na'r 32 presennol, gyda pharu ffiniau etholaeth Senedd y DU i greu'r etholaethau newydd.

## Etholaethau ers 2024

Map wedi'i labelu o'r 32 etholaeth yng Nghymru a ffurfiwyd ar gyfer etholiad cyffredinol y DU 2024.
### Mapiau

* **2010 **2015 **2017 **2024**

Dyma fapiau o ganlyniadau'r pedwar etholiad cyffredinol diwethaf yng Nghymru.

* Mae Coch yn cynrychioli ASau'r Blaid Lafur.
* Mae Glas yn cynrychioli ASau'r Blaid Geidwadol.
* Mae Oren yn cynrychioli ASau'r Democratiaid Rhyddfrydol.
* Mae Gwyrdd yn cynrychioli ASau Plaid Cymru.
* Mae Llwyd yn cynrychioli ASau Annibynnol.

## Map o'r etholaethau cyn Mehefin 2024 ac wedi Mehefin 2024

* Etholaethau seneddol y DU
* y 40 etholaethau seneddol cyn 2024
* y 32 etholaethau seneddol o 2024 ymlaen

## Etholaethau o 2024 ymlaen

O Fehefin 2024 roedd 32 etholaeth:

* Aberafan Maesteg
* Aberhonddu, Maesyfed a Chwm Tawe
* Alun a Glannau Dyfrdwy
* Bangor Aberconwy
* Blaenau Gwent a Rhymni
* Bro Morgannwg
* Caerfyrddin
* Caerffili
* Canol a De Sir Benfro
* Castell-nedd a Dwyrain Abertawe
* Ceredigion Preseli
* De Caerdydd a Phenarth
* Dwyfor Meirionnydd
* Dwyrain Caerdydd
* Dwyrain Casnewydd
* Dwyrain Clwyd
* Gogledd Caerdydd
* Gogledd Clwyd
* Gorllewin Abertawe
* Gorllewin Caerdydd
* Gorllewin Casnewydd ac Islwyn
* Gŵyr
* Llanelli
* Maldwyn a Glyndŵr
* Merthyr Tudful ac Aberdâr
* Pen-y-bont ar Ogwr
* Pontypridd
* Rhondda ac Ogwr
* Sir Fynwy
* Torfaen
* Wrecsam
* Ynys Môn

## Cyn-Etholaethau

| Enw
 | Creu
 | Diddymwyd
 | Nodiadau
 |
| --- | --- | --- | --- |
| Aberdâr | 1918 | 1983 |  |
| Aberhonddu | 1542 | 1885 |  |
| Abertawe | 1885 | 1918 |  |
| Aberteifi | 1542 | 1885 |  |
| Abertyleri | 1918 | 1983 |  |
| Arfon | 1885 | 19181 |  |
| Bedwellte | 1918 | 1983 |  |
| Y Barri | 1950 | 1983 |  |
| Biwmares | 1542 | 1885 |  |
| Bwrdeistrefi Fflint | 1542 | 1918 |  |
| Bwrdeistrefi Sir Gaernarfon | 1536 | 1950 |  |
| Bwrdeistref Caerfyrddin | 1542 | 1918 |  |
| Bwrdeistrefi Sir Fynwy | 1542 | 1918 |  |
| Bwrdeistref Maesyfed | 1542 | 1885 |  |
| Bwrdeistref Merthyr Tudful | 1832 | 1918 |  |
| Bwrdeistrefi Dinbych | 1542 | 1918 |  |
| Bwrdeistref Trefaldwyn | 1542 | 1918 |  |
| Caerdydd Canolog | 1918 | 1950 |  |
| Caerfyrddin | 1918 | 1997 |  |
| Canol Morgannwg | 1885 | 1918 |  |
| Caerdydd | 1542 | 1918 |  |
| De Caerdydd | 1918 | 1950 |  |
| De-ddwyrain Caerdydd | 1950 | 1983 |  |
| Casnewydd | 1918 | 1983 |  |
| Caernarfon | 1536 | 2010 |  |
| Conwy | 1950 | 2010 |  |
| De-Orlewin Clwyd | 1983 | 1997 |  |
| Dinbych | 1918 | 1983 |  |
| Dwyrain Caerdydd | 1918 | 1950 |  |
| Gorllewin Caerfyrddin | 1918 | 1950 |  |
| Dwyrain Caerfyrddin | 1885 | 1918 |  |
| Dwyrain Sir Ddinbych | 1885 | 1918 |  |
| Dwyrain y Fflint | 1950 | 1983 |  |
| Dwyrain Rhondda | 1918 | 1974 |  |
| Dwyrain Morgannwg | 1885 | 1918 |  |
| De Morgannwg | 1895 | 1918 |  |
| Dosbarth Abertawe | 1832 | 1918 |  |
| Eifion | 1885 | 1918 |  |
| Gogledd Orllewin Clwyd | 1983 | 1997 |  |
| Gogledd Orllewin Caerdydd | Chwef 1974 | 1983 |  |
| Gorllewin Rhondda | 1918 | 1974 |  |
| Glyn Ebwy | 1918 | 1983 |  |
| Gorllewin Sir Ddinbych | 1885 | 1918 |  |
| Gorllewin y Fflint | 1950 | 1983 |  |
| Hwlffordd | 1545 | 1885 |  |
| Llandaf a'r Barri | 1918 | 1950 |  |
| Meirionnydd | 1542 | 1983 |  |
| Meirionnydd Nant Conwy | 1983 | 2010 |  |
| Merthyr | 1918 | 1950 |  |
| Merthyr Tudful | 1950 | 1983 |  |
| Penfro | 1542 | 1885 |  |
| Penfro a Hwlffordd | 1885 | 1918 |  |
| Pont-y-pŵl | 1918 | 1983 |  |
| Prifysgol Cymru | 1918 | 1950 |  |
| Rhondda | 1885 | 19181 |  |
| Sir Benfro | 1536 | 1997 |  |
| Sir Ddinbych | 1542 | 1885 |  |
| Sir Faesyfed | 1542 | 1918 |  |
| Sir y Fflint | 1542 | 1950 |  |
| Sir Frycheiniog | 1542 | 1918 |  |
| Sir Gaerfyrddin | 1542 | 1885 |  |
| Sir Gaernarfon | 1542 1918 | 1885 1950 |  |
| Sir Forgannwg | 1536 | 1885 |  |
| Sir Fynwy | 1536 | 1885 |  |
| Gogledd Sir Fynwy | 1885 | 1918 |  |
| De Sir Fynwy | 1885 | 1918 |  |
| Gorllewin Sir Fynwy | 1885 | 1918 |  |

## Gweler hefyd

* Etholaethau a Rhanbarthau etholiadol Senedd Cymru

## Cyfeiriadau