# Llanddewi Brefi

Llanddewi Brefi|  |
| Math | cymuned, pentref  |
| Enwyd ar ôl | Dewi Sant  |
|  |
| Poblogaeth | 640, 624, 723  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Ceredigion  |
| Gwlad |  Cymru |
| Arwynebedd | 11,266 ha  |
| Gerllaw | Afon Brefi  |
| Cyfesurynnau | 52.1796°N 3.9568°W  |
| Cod SYG | W04000373  |
| Cod OS | SN662553  |
| Gwleidyddiaeth |
| Etholaeth y Senedd | Ceredigion Penfro |
| Etholaeth y DU | Ben Lake (Plaid Cymru) |
|  |
| Statws treftadaeth | Henebion Cenedlaethol Cymru  |
| Manylion |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Gweler hefyd Llanddewi*.
Pentref a chymuned yng Ngheredigion, Cymru, yw **Llanddewi Brefi** neu **Llanddewibrefi**. Saif yng nghanol cefn gwlad yn ne-ddwyrain y sir ar ffordd y B4343, tua 4 milltir i'r de o Dregaron. Fe'i sefydlwyd tua'r 6g. Mae tua 500 o bobl yn byw yno.

Gelwir y pentref yn Llanddewi *Brefi* am ei fod yn sefyll ar lan Afon Brefi, un o ledneintiau Afon Teifi.

Eglwys Dewi Sant, Llanddewi Brefi
Er nad yw'n lle mawr, mae gan Llanddewi Brefi ran bwysig yn hanes Cristnogaeth yng Nghymru. Yn ôl traddodiad, cynhaliodd Dewi Sant, nawddsant Cymru, Synod Brefi yno. Rhoddodd hynny enw'r pentref ac mae eglwys y plwyf, sy'n dyddio o'r 12g, yn arddangos cerflun ohono. Fe adeiladwyd yr eglwys ar dwyn, lle dwedir y cafodd y ddaear ei chodi'n wyrthiol dan draed Dewi Sant, er mwyn caniatáu iddo gael ei glywed yn glirach gan y bobl ymgynnulledig.

Hawliodd Llanddewi Brefi sylw'r cyfryngau ar ddechrau'r 2000au yn sgil y rhaglen gomedi *Little Britain* ar y BBC a'r cymeriad Daffyd (*sic*), yr unig ddyn hoyw yn y pentref. Am gyfnod, bu nifer o wylwyr y rhaglen yn mynd i'r pentref i gael tynnu llun ger yr arwydd i mewn a chafodd hwnnw ei ddwyn sawl gwaith gan ffans o'r gyfres.

## Cyfrifiad 2011

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:

| Cyfrifiad 2011 |
| --- |
|  |  |  |
| **Poblogaeth cymuned Llanddewibrefi (pob oed) (640)** |  | 100% |
| **Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Llanddewibrefi) (347)** |  | 56% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |  | 19% |
| **Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Llanddewibrefi) (334)** |  | 52.2% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |  | 73% |
| **Y nifer mewn gwaith rhwng 16 a 74 oed (Llanddewibrefi) (104)** |  | 35% |
| :*Y ganran drwy Gymru* |  | 67.1% |

## Cyfeiriadau

 **Trefi a phentrefi CeredigionTrefi**

Aberaeron  **·** Aberteifi  **·** Aberystwyth  **·** Ceinewydd  **·** Llanbedr Pont Steffan  **·** Llandysul  **·** Tregaron

**Pentrefi**

Aberarth  **·** Aber-banc  **·** Aber-ffrwd  **·** Abermagwr  **·** Abermeurig  **·** Aber-porth  **·** Adpar **·** Alltyblaca  **·** Betws Bledrws  **·** Betws Ifan  **·** Betws Leucu  **·** Bethania  **·** Beulah  **·** Blaenannerch  **·** Blaenpennal  **·** Blaenplwyf  **·** Blaen-porth  **·** Y Borth **·** Bow Street  **·** Bronant  **·** Bwlch-llan  **·** Capel Bangor  **·** Capel Cynon  **·** Capel Dewi  **·** Capel Seion  **·** Caerwedros  **·** Castellhywel  **·** Cellan  **·** Cilcennin  **·** Ciliau Aeron  **·** Clarach  **·** Cnwch Coch  **·** Comins Coch  **·** Cribyn  **·** Cross Inn (1)  **·** Cross Inn (2)  **·** Cwm-cou  **·** Cwmystwyth  **·** Cwrtnewydd  **·** Dihewyd  **·** Dôl-y-bont  **·** Eglwys Fach  **·** Felinfach  **·** Y Ferwig  **·** Ffair-rhos  **·** Ffostrasol  **·** Ffos-y-ffin  **·** Ffwrnais  **·** Gartheli  **·** Goginan  **·** Y Gors  **·** Gwbert  **·** Henfynyw  **·** Henllan  **·** Horeb  **·** Llanafan  **·** Llanbadarn Fawr  **·** Llandre  **·** Llandyfrïog  **·** Llanddeiniol  **·** Llanddewi Brefi  **·** Llanfair Clydogau  **·** Llanfarian  **·** Llanfihangel y Creuddyn  **·** Llangeitho  **·** Llangoedmor  **·** Llangrannog  **·** Llangwyryfon  **·** Llangybi  **·** Llangynfelyn  **·** Llangynllo  **·** Llanilar  **·** Llanio  **·** Llannarth  **·** Llan-non  **·** Llanrhystud  **·** Llansantffraid  **·** Llanwenog  **·** Llanwnnen  **·** Llechryd  **·** Lledrod  **·** Llundain-fach  **·** Llwyncelyn  **·** Llwyndafydd  **·** Llwyn-y-groes  **·** Morfa  **·** Mwnt  **·** Nanternis  **·** Penbryn  **·** Penparc  **·** Penrhiw-llan  **·** Penrhyn-coch  **·** Penuwch  **·** Pen-y-garn  **·** Plwmp  **·** Pontarfynach  **·** Ponterwyd  **·** Pontgarreg  **·** Pontrhydfendigaid  **·** Pont-rhyd-y-groes  **·** Pontsiân  **·** Post-mawr  **·** Rhydlewis  **·** Rhydowen  **·** Rhydyfelin  **·** Rhydypennau  **·** Salem  **·** Sarnau  **·** Southgate  **·** Swyddffynnon  **·** Talgarreg  **·** Tal-y-bont **·** Temple Bar **·** Trefenter  **·** Trefilan  **·** Tremain  **·** Tre-saith  **·** Tre Taliesin  **·** Troed-yr-aur  **·** Ysbyty Ystwyth  **·** Ystradaeron  **·** Ystrad Meurig  **·** Ystumtuen