# Llywodraeth Cymru

Llywodraeth Cymru| Bathodyn Brenhinol Cymru |
|  |
| Enghraifft o: | llywodraeth, gweithrediaeth  |
| Cyllideb | £26bn |
| Rhan o | system ystadegol y DU  |
| Dechrau/Sefydlu | 12 Mai 1999  |
| Pennaeth y sefydliad | Prif Weinidog Cymru  |
| Rhagflaenydd | Y Swyddfa Gymreig  |
| Gweithwyr | 5,100  |
| Isgwmni/au | Wales Institute of Cognitive Neuroscience, Croeso Cymru, North and Mid Wales Trunk Road Agent, South Wales Trunk Road Agent, Trafnidiaeth Cymru  |
| Pencadlys | Adeilad y Goron, Parc Cathays |
| Enw brodorol | Llywodraeth Cymru  |
| Gwladwriaeth | Cymru |
| Rhanbarth | Dinas a Sir Caerdydd  |
| Gwefan |    |
| Dynodwyr |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

**Llywodraeth Cymru** (Saesneg: *Welsh Government*) yw'r llywodraeth sydd yn gyfrifol am lywodraethu Cymru yn y materion sydd wedi'u Datganoli oddi wrth Lywodraeth y Deyrnas Unedig. Mae Llywodraeth Cymru yn cynnwys Prif Weinidog Cymru a gweinidogion cabinet y llywodraeth.

## Hanes

Fe'i cyfansoddwyd dan Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006; mae Senedd Cymru a Llywodraeth Cymru yn ddau gorff ar wahân - yr un fath â Senedd y Deyrnas Unedig a Llywodraeth y Deyrnas Unedig neu unrhyw lywodraeth a senedd arall. Y corff democrataidd, etholedig, sy'n cynrychioli buddiannau Cymru a'i phobl, sy'n llunio cyfreithiau Cymru ac sy'n gwneud Llywodraeth Cymru'n atebol yw Senedd Cymru.

Hyd mis Mai 2011, yr enw oedd *Llywodraeth Cynulliad Cymru* (Saesneg: *Welsh Assembly Government*). Newidiwyd yr enw er mwyn osgoi dryswch rhwng y llywodraeth ei hun sydd, fel pob llywodraeth, yn gorff gweithredol, a Senedd Cymru, sy'n gorff deddfwriaethol. Hyd at Mai 2020 yr enw ar Senedd Cymru oedd 'Cynulliad Cenedlaethol Cymru'.

Llywodraeth presennol Cymru yn cynnwys gweinidogion cabinet a dirprwy weinidogion.

## Aelodau'r llywodraeth bresennol

### Gweinidogion Cabinet

| Cyfrifoldeb
 | Enw
 | Etholaeth
 | Plaid
 | Tymor
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Prif Weinidog Cymru
 |  |  | Rhun ap Iorwerth
MS

 | Bangor Conwy Môn
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |
| Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog y Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb
 |  |  | Sioned Williams
MS

 | Brycheiniog Tawe Nedd
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |
| Gweinidog Cabinet dros Gyllid
 |  |  | Elin Jones
MS

 | Ceredigion Penfro
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |
| Gweinidog Cabinet dros Effeithiolrwydd Llywodraeth a'r Cyfansoddiad
 |  |  | Dafydd Trystan
MS

 | Caerdydd Ffynnon Taf
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |
| Gweinidog Cabinet dros Lywodraeth Leol, Tai a Chynllunio
 |  |  | Siân Gwenllian
MS

 | Gwynedd Maldwyn
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |
| Gweinidog Cabinet dros Iechyd a Gofal
 |  |  | Mabon ap Gwynfor
MS

 | Gwynedd Maldwyn
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |
| Gweinidog Cabinet dros Fenter, Cysylltedd ac Ynni
 |  |  | Adam Price
MS

 | Sir Gaerfyrddin
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |
| Gweinidog Cabinet dros Wydnwch Gwledig a Chynaliadwyedd
 |  |  | Llyr Gruffydd
MS

 | Clwyd
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |
| Trefnydd, Prif Chwip a Gweinidog Cabinet dros Ddiwylliant a Chwaraeon
 |  |  | Heledd Fychan
MS

 | Pontypridd Cynon Merthyr
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |
| Gweinidog Cabinet dros Addysg a'r Gymraeg
 |  |  | Anna Brychan
MS

 | Caerdydd Penarth
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |

### Dirprwy Weinidogion

| Cyfrifoldeb
 | Enw
 | Etholaeth
 | Plaid
 | Tymor
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dirprwy Weinidog dros Drafnidiaeth
 |  |  | Mark Hooper
MS

 | Pen-y-bont Bro Morgannwg
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |
| Dirprwy Weinidog dros Ofal Cymdeithasol, Iechyd Meddwl ac Iechyd Menywod
 |  |  | Delyth Jewell
MS

 | Blaenau Gwent Caerffili Rhymni
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |
| Dirprwy Weinidog dros Iechyd Cyhoeddus ac Ataliol
 |  |  | Nerys Evans
MS

 | Sir Gaerfyrddin
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |
| Dirprwy Weinidog dros Sgiliau ac Addysg Drydyddol
 |  |  | Cefin Campbell
MS

 | Sir Gaerfyrddin
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |

### Darpar Gwnsler Cyffredinol

| Enw
 | Plaid
 | Tymor
 |
| --- | --- | --- |
|  |  | Elfyn Llwyd
 | Plaid Cymru
 | Mai 2026
 |

|  |
| --- |
| Mae'r erthygl hon yn rhan o'r gyfres:
**Gwleidyddiaeth Cymru** |
|

---

 |
| **Llywodraeth Cymru Prif Weinidog: Rhun ap Iorwerth
* Dirprwy Brif Weinidog: Sioned Williams
* Cabinet
* Cwnsler Cyffredinol:

**Senedd Cymru Llywydd: Huw Irranca-Davies
* Prif Weithredwr a Chlerc:
* Aelodau (ASau): 2026
* Comisiwn y Senedd
* Etholaethau
* Etholiadau: 1999, 2003, 2007, 2011, 2016, 2021, 2026
* Cyfraith Gyfoes Cymru
* Mesurau rhestr
* Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol
* Offerynnau Statudol

**Cymru o fewn y Deyrnas UnedigLlywodraeth ei Fawrhydi Ysgrifennydd Gwladol: Jo Stevens
* Swyddfa Cymru
* Prif Bwyllgor
* Pwyllgor Dethol
* Deddf Llywodraeth Cymru 2006
* Etholaethau'r DU
* Etholaethau Cymru
* Etholiadau: 1979, 1983, 1987, 1992, 1997, 2001, 2005, 2010, 2015, 2024

**Llywodraeth leol Prif ardaloedd
* Siroedd cadwedig
* Siroedd hynafol
* Cymunedau

**Gweithgarwch gwleidyddol Cenedlaetholdeb
* Datganoli Cymru
* Annibyniaeth Cymru
* Heddychiaeth
* Pleidiau gwleidyddol
* Polisïau unigryw Cymru
 |
|

---

gweld • sgwrs • golygu |

## Gweler hefyd

* Senedd Cymru
* Datganoli
* Llywodraeth
* Refferendwm ar bwerau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2011

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Gwefan swyddogol Llywodraeth Cymru