Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gwefan

Gwefan|  |
| Math | digital media, cyhoeddiad ar-lein, lle rhithwir, integrating resource, cyhoeddiad digidol, gwreiddiol, meddalwedd, web resource, gwaith creadigol  |
| Crëwr | Tim Berners-Lee  |
| Rhan o | Y We Fyd-Eang  |
| Dechrau/Sefydlu | 1990  |
| Yn cynnwys | tudalen we  |
| Gweithredwr | gwefeistr  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/085n4  |
| Thesawrws y BNCF | 7512  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Casgliad o dudalennau we yw **gwefan**. Mae'n gallu cynnwys testun, delweddau, fideos, neu ddeunydd digidol arall. Fe'i lletyir gan wasanaethydd gwe ac mae'n cael ei gyrraedd drwy'r rhyngrwyd neu rhwydwaith ardal leol.

Mae pob tudalen ar wefan yn ddogfen, wedi'i hysgrifennu mewn HTML fel rheol, sydd ar gael ymhob achos bron trwy HTTP neu HTTPS, y protocoliau sy'n trosglwyddo gwybodaeth o'r gwasanaethydd gwe i gael ei harddangos ym mhorwr y defnyddiwr.

Gyda'i gilydd, ystyrir fod pob gwefan sydd ar gael i'r cyhoedd yn ffurfio'r We Fyd-Eang.

Gelwir person sy'n gyfrifol am wefan yn "wefeistr".

## Gweler hefyd

* Curiad: y wefan Gymraeg gyntaf

Wiciadur
Chwiliwch am gwefan
yn Wiciadur.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am y **rhyngrwyd** neu'r **We Fyd-Eang**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Peiriant chwilio

Canlyniad Chwiliad Google am y term "Cymru"
Mae **peiriant chwilio**, neu **chwilotwr**, yn system feddalwedd sy'n darparu hypergysylltiadau i dudalennau gwe a gwybodaeth berthnasol arall ar y y We mewn ymateb i ymholiad defnyddiwr. Mae'r defnyddiwr yn cyflwyno ymholiad mewn porwr gwe neu ap ffôn symudol, ac fel arfer cyflwynir y canlyniadau chwilio fel rhestr o hypergysylltiadau ynghyd â chrynodebau testunol a delweddau. Mae gan ddefnyddwyr hefyd yr opsiwn o gyfyngu chwiliad i fathau penodol o ganlyniadau, fel delweddau, fideos, neu newyddion.

## Cyfeiriadau
# Fictoria, brenhines y Deyrnas Unedig

| Fictoria, brenhines y Deyrnas Unedig |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 24 Mai 1819  Palas Kensington  |
| Bu farw | 22 Ionawr 1901  o gwaedlif ar yr ymennydd  Tŷ Osborne  |
| Swydd | teyrn Prydain Fawr ac Iwerddon, Ymerawdwr India, teyrn Canada  |
| Tad | Tywysog Edward Augustus, Dug Caint a Strathearn  |
| Mam | y Dywysoges Victoria o Saxe-Coburg-Saalfeld  |
| Priod | Albert o Sachsen-Coburg a Gotha  |
| Plant | Victoria, y Dywysoges Reiol, Edward VII, Tywysoges Alice o'r Deyrnas Unedig, Alfred I, Dug Sachsen-Coburg a Gotha, Y Dywysoges Helena o'r Deyrnas Unedig, y Dywysoges Louise, Duges Argyll, Tywysog Arthur, Dug Connaught a Strathearn, y Tywysog Leopold, Dug Albany, y Dywysoges Beatrice o'r Deyrnas Unedig  |
| Perthnasau | Sarah Forbes Bonetta, George III, George IV, William IV, brenin y Deyrnas Unedig, Victoria Eugenie o Battenberg, Wilhelm II, ymerawdwr yr Almaen, Niclas II, tsar Rwsia, George V, brenin y Deyrnas Unedig, y Dywysoges Victoria, Louise, y Dywysoges Reiol, Albert Victor, Maud, Alexander John, Alexander Mountbatten, Ardalydd 1af Carisbrooke, Lord Leopold Mountbatten, Prince Maurice of Battenberg  |
| Llinach | Tŷ Hannover  |
| llofnod |
|  |

**Fictoria** (Alexandrina Victoria, weithiau yn Gymraeg **Buddug**; 24 Mai 1819 – 22 Ionawr 1901) oedd Brenhines Teyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon ac ymerodres India o 20 Mehefin 1837 hyd ei marwolaeth.

Roedd yn ferch i Edward, Dug Caint a'i wraig, y Dywysoges Viktoria o Saxe-Coburg-Saalfield. Gŵr Fictoria oedd y tywysog Albert o Saxe-Coburg-Gotha (m. 1861).

Yn ystod ei theyrnasiad hir, dywedir iddi dreulio chwech diwrnod yn unig yng Nghymru.

Portread o Victoria gan Edwin Landseer
### Plant

* Victoria (21 Tachwedd, 1840 - 5 Awst, 1901), priod Friedrich III, brenin Prwsia
* Edward, Tywysog Cymru (9 Tachwedd, 1841 - 6 Mai, 1910)
* Alice (25 Ebrill, 1843 - 14 Rhagfyr, 1878),
* Alfred, Dug Caeredin (6 Awst, 1844 - 31 Gorffennaf, 1900)
* Elen (25 Mai, 1846 - 9 Mehefin, 1923)
* Louise (18 Mawrth, 1848 - 3 Rhagfyr, 1939)
* Arthur, Dug Connaught a Stathearn (1 Mai, 1850- 16 Ionawr, 1942)
* Leopold, Dug Albany (7 Ebrill, 1853- 28 Mawrth, 1884)
* Beatrice (14 Ebrill, 1857- 26 Hydref, 1944)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Rhagflaenydd: **William IV** | **Brenhines y Deyrnas Unedig** 20 Mehefin 1837 – 22 Ionawr 1901
 | Olynydd: **Edward VII** |

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **frenhiniaeth** neu aelod o **deulu brenhinol**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Loegr**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Alger

Alger| Delwedd:Argel 3.jpg, Alger monochrome.jpg, Algiers Montage.png |
|  |
| Math | anheddiad dynol, dinas  |
| LL-Q13955 (ara)-Zinou2go-الجزائر.wav, LL-Q7913 (ron)-KlaudiuMihaila-Alger.wav  |
| Poblogaeth | 2,364,230  |
| Sefydlwyd | * 944
 |
| Pennaeth llywodraeth | Maahdia Benghalia  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Gefeilldref/i | Caracas, Montréal, Tiwnis, Tyrus, Amsterdam, Tripoli, Surakarta, Beijing, Berlin, Cairo, Casablanca, Llundain, Moscfa, Dinas Efrog Newydd, Barcelona, Dakar, Asunción, Bosaso, Sofia, Amman, El Aaiún, P'yŏngyang, City of Tshwane Metropolitan Municipality, Rhanbarth Brwsel-Prifddinas, Abu Dhabi, Colombes, Daejeon  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Arabeg, Berber Algeriaidd Safonol  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Central Algeria  |
| Sir | Talaith Algiers  |
| Gwlad |  Algeria |
| Arwynebedd | 363 km²  |
| Uwch y môr | 0 metr  |
| Gerllaw | Y Môr Canoldir  |
| Cyfesurynnau | 36.7764°N 3.0586°E  |
| Cod post | 16000–16132  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer Alger  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Maahdia Benghalia  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

**Alger** neu **Algiers** (Arabeg **al-Jazā'ir**) yw prifddinas Algeria. Wedi'i lleoli yng nghanol arfordir Algeria ar y Môr Canoldir, Alger yw un o'r prif borthladdoedd ar y môr hwnnw a dinas fwyaf y wlad. Mae'r casbah (yr hen ddinas) ar restr UNESCO o Safleoedd Treftadaeth y Byd yn Affrica.

## Hanes

Cafodd Alger ei sefydlu gan y Ffeniciaid dros 2600 mlynedd yn ôl ond erbyn i'r Arabiaid gyrraedd yn y 7g roedd yn bentref bach dibwys. Cafodd ei datblygu gan yr Arabiaid o'r 10g ymlaen a thyfodd yn gyflym i fod yn ddinas fawr a llewyrchus. Yn y 16g fe'i meddianwyd gan y Tyrciaid Otomanaidd ac fe'i defnyddid fel gwersyll ar gyfer Môr-ladron Barbari, e.e. Khair-ed-din Barbarossa, a gipiodd y ddinas yn 1539.

Cipiodd Ffrainc y ddinas oddi ar Dwrci yn 1830 a'i gwneud yn brifddinas ei thalaith newydd, Algeria. Sefydlwyd Prifysgol Alger yn 1879. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd Alger oedd pencadlys lluoedd y Cynghreiriaid yng Ngogledd Affrica ac, am gyfnod, yn bencadlys llywodraeth alltud Ffrainc. Bu'r ddinas yn dyst i ymladd ar sawl achlysur yn ystod y frwydr dros annibyniaeth i'r wlad ar Ffrainc (1954-1962).

## Economi

Mae ei hallforion yn cynnwys gwin, ffrwythau sitrus a haearn.

Harbwr Alger
# Socrates

| Socrates |
| --- |
|  |
| Ganwyd | c. 470 CC  Alopeke, Athen  |
| Bu farw | 15 Chwefror 399 CC  o yfed o'r cegid  Athen  |
| Man preswyl | Athen yr henfyd  |
| Dinasyddiaeth | Athen yr henfyd  |
| Galwedigaeth | athronydd, athro, ysgrifennwr, moesegydd  |
| Prif ddylanwad | Anacsagoras, athroniaeth cyn-Socratig, sophist  |
| Tad | Sophroniscus  |
| Mam | Phaenarete  |
| Priod | Xanthippe, Myrto  |
| Plant | yogui, Menexenus  |

Athronydd cynnar a hynod ddylanwadol o Athen, gwlad Groeg, oedd **Socrates** (Groeg: Σωκράτης): ef yn ôl llawer a osododd sylfeini athroniaeth Orllewinol. Fe'i ganwyd oddeutu 470 CC, ac fe fu farw yn 399 CC yn Athen.

Treuliodd y rhan fwyaf o'i fywyd yn ymchwilio'n frwd i'r syniad o ddoethineb, trwy ddadlau a rhesymu gyda chyfeillion, disgyblion ac athronyddwyr yr oes. Ym mhen amser, daethpwyd i'w adnabod fel y dyn mwyaf doeth yng Ngroeg.

Roedd gan bobl farnau tra-gwahanol am Socrates: rhai yn uchel eu parch ohono, eraill yn ei gollfarnu. Roedd ganddo ddilynwyr brwd (megis Platon), a gelynion ffyrnig yn ogystal.

Yn hen ddyn, fe syrthiodd i warth awdurdodau gwladwriaeth Athen. Fe'i gorchmynwyd i ymatal rhag ymddiddan cyhoeddus, ac i beidio ymwneud â phendefigion ifanc; ond fe barhaodd i wneud hynny yn ôl ei arfer.

Yn ôl yr hanesion traddodiadol, pan yn 70 oed, fe'i arestiwyd gan yr awdurdodau. Fe'i cyhuddwyd o lygru moes pobl ifanc, dyfeisio duwiau newydd, ac anffyddiaeth, ac fe'i dedfrydwyd i farwolaeth. Er iddo gael cyfle i ffoi o Athen penderfynodd aros yn ei ddinas, a bu farw trwy yfed diod wenwynig o gegid.

## Ffynonellau

* D. James Jones, *Hanes Athroniaeth: Y Cyfnod Groegaidd* (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 1939), pennod "Socrates", tt.54–77

## Darllen pellach

* Bettany Hughes. *The Hemlock Cup: Socrates, Athens and the Search for the Good Life* (Jonathan Cape, 2010).
* Plato. *Amddiffyniad Socrates*, cyfieithwyd o'r Roeg gan D. Emrys Evans. (Gwasg Prifysgol Cymru, 1936)