# Richard Burton

| Richard Burton |
| --- |
|  |
| Ganwyd | Richard Walter Jenkins  10 Tachwedd 1925  Pontrhydyfen  |
| Bu farw | 5 Awst 1984  o gwaedlif ar yr ymennydd  Céligny  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| *Alma mater* | * Coleg Exeter
 |
| Galwedigaeth | actor ffilm, dyddiadurwr, actor llwyfan, actor, cyfarwyddwr ffilm, cynhyrchydd ffilm, cynhyrchydd, cyfarwyddwr, speaker, cerddor  |
| Taldra | 177 centimetr  |
| Tad | Richard Walter Jenkins  |
| Mam | Edith Mawd Thomas  |
| Priod | Elizabeth Taylor, Sybil Williams, Suzy Miller, Elizabeth Taylor, Sally Burton  |
| Plant | Jessica Burton, Kate Burton, Liza Todd, Maria Burton  |
| Perthnasau | Siân Owen  |
| Gwobr/au | CBE, Gwobr y 'Theatre World', Gwobr Tony am Actor Gorau mewn Sioe Gerdd, Golden Globes, Gwobr Grammy, Gwobr Tony Arbennig, Seren ar Rodfa Enwogion Hollywood  |
| Gwefan |   |
| llofnod |
|  |

*Am y fforiwr a'r llenor, gweler Richard Francis Burton.*
Roedd **Richard Burton** (10 Tachwedd 1925 – 5 Awst 1984) yn actor o Bontrhydyfen ger Port Talbot. Ei enw bedydd oedd **Richard Walter Jenkins**; cymerodd yr enw "Burton" ar ôl ei athro Saesneg Philip H. Burton yn Ysgol Ramadeg Aberafan. Fe'i ganwyd ym Mhontrhydyfen. Roedd yn Gymro Cymraeg ac yn falch o'r iaith.

Actiodd ar y radio yn nrama *Brad* Saunders Lewis yn y ddwy iaith. Y cast oedd Emlyn Williams, Sian Phillips a Clifford Evans a'r cynhyrchydd oedd Emyr Humphreys.

Cyhoeddwyd bywgraffiad Cymraeg *Richard Burton Seren Cymru* gan Gethin Mathews yn 2002 gan Wasg Gomer.

Bu farw Burton yn Celigny, Genefa, y Swistir ar 5 Awst 1984.

## Gwragedd

* Sybil Williams (1949–1963) (2 ferch)
* Elizabeth Taylor (1964–1974, 1975–1976)
* Suzy Hunt (1976–1982)
* Sally Hay (ers 1983)

## Plant

* Kate Burton
* Jessica Burton
* Maria Burton

## Ffilmiau

* *Now Barabbas* (1949)
* *The Last Days of Dolwyn* (1949)
* *The Woman with No Name* (1949)
* *Waterfront* (1950)
* *Green Grow the Rushes* (1951)
* *My Cousin Rachel* (1952)
* *The Desert Rats* (1953)
* *The Robe* (1953)
* *Thursday's Children* (1954) (adroddwr)
* *Prince of Players* (1955)
* *The Rains of Ranchipur* (1955)
* *Alexander the Great* (1956)
* *Bitter Victory* (1957)
* *Sea Wife* (1957)
* *Look Back in Anger* (1958)
* *A Midsummer Night's Dream* (1959) (adroddwr)
* *Ice Palace* (1960)
* *The Bramble Bush* (1960)
* *Dylan Thomas* (1962)
* *The Longest Day* (1962)
* *Cleopatra* (1963)
* *The V.I.P.s* (1963)
* *Zulu* (1964) (adroddwr)
* *Becket* (1964)
* *The Night of the Iguana* (1964)
* *Hamlet* (1964)
* *What's New, Pussycat?* (1965) (Cameo)
* *The Sandpiper* (1965)
* *The Spy Who Came In from the Cold* (1965)
* *Who's Afraid of Virginia Woolf?* (1966)
* *The Taming of the Shrew* (1967) (Cynhyrchydd hefyd)
* *Doctor Faustus* (1967) (Cyfarwyddwr a chynhyrchydd hefyd)
* *The Comedians* (1967)
* *Boom* (1968)
* *Where Eagles Dare* (1968)
* *Candy* (1968)
* *Staircase* (1969)
* *Anne of the Thousand Days* (1969)
* *Under Milk Wood* (1971)
* *Bluebeard* (1972)
* *The Battle of Sutjeska* (1973)
* *The Klansman* (1974)
* *Equus* (1977)
* *The Wild Geese* (1978)
* *1984* (1984)

Adrodd hefyd *Jeff Wayne's Musical Version of The War of the Worlds* (1978).

## Gyrfa lwyfan

* *Private Lives* (1983)
* *Camelot* (1980)
* *Equus* (1970)
* *Doctor Faustus* (1966)
* *A Poetry Reading* (1964)
* *Hamlet* (1964)
* *Camelot* (1960)
* *Time Remembered* (1957)
* *Othello* (1956)
* *Henry V* (1955)
* *Twelfth Night* (1953)
* *The Tempest* (1953)
* *King John* (1953)
* *Hamlet* (1953)
* *Coriolanus* (1953)
* *Hamlet* (1953)
* *Montserrat* (1952)
* *Legend of Lovers* (1951)
* *The Tempest* (1951)
* *Henry V* (1951)
* *Henry IV* (1951)
* *The Lady's Not For Burning* (1950)
* *A Phoenix Too Frequent* (1950)
* *The Boy With A Cart* (1950)
* *The Lady's Not For Burning* (1949)
* *Castle Anna* (1948)
* *Measure for Measure* (1944)
* *Druid's Rest* (1944)

## Cyfeiriadau