Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Cytundeb Versailles

Cytundeb Versailles|  |
| Enghraifft o: | cytundeb heddwch, cytundeb amlochrog  |
| Dyddiad | 28 Mehefin 1919  |
| Awdur | Unknown  |
| Rhan o | Cyfres Cytuniadau Cynghrair y Cenhedloedd, Cynhadledd Heddwch Paris 1919  |
| Iaith | Ffrangeg, Saesneg  |
| Rhagflaenwyd gan | Cadoediad 11 Tachwedd 1918  |
| Lleoliad | Galeri'r Drychau, Palas Versailles  |
| Yn cynnwys | Cytundeb Versailles/Rhan Vlll, Cytundeb Versailles/Rhan VII, Cytundeb Versailles/Rhan IX, Cytundeb Versailles/Rhan VI, Cytundeb Versailles/Rhan V, Cytundeb Versailles/Rhan IV, Cytundeb Versailles/Rhan III, Cytundeb Versailles/Rhan II, Cytundeb Versailles/Rhan X, Cytundeb Versailles/Rhan XI, Cytundeb Versailles/Rhan XII, Cytundeb Versailles/Rhan XIV, Cytundeb Versailles/Rhan XV, Covenant of the League of Nations, Preamble to the Treaty of Versailles  |
| Gwladwriaeth | Ffrainc  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/07d4d  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

*The Signing of the Peace Treaty of Versailles*
Cytundeb rhyngwladol rhwng y Cynghreiriad a'r Almaen orchyfygiedig ar ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf oedd **Cytundeb Versailles**. Cafodd ei arwyddo ym Mhalas Versailles, Ffrainc, ar ddiwedd Cynhadledd Heddwch Paris, ar 28 Mehefin yn y flwyddyn 1919.

Yn ôl termau'r cytundeb roedd yr Almaen yn euog o achosi'r rhyfel a gorchmynwyd iddi dalu iawndal a chyfyngu nerth ei lluoedd arfog. Yn ogystal bu rhaid iddi adfer tiriogaethau Alsace a Lorraine i Ffrainc, ildio rhannau o ddwyrain yr Almaen (Prwsia) i Wlad Pwyl a derbyn meddiant milwrol y Cynghreiriad ar y Rheinland. Ar ben hynny oll gwnaethpwyd y mwyafrif o drefedigaethau'r Almaen - yn Affrica yn bennaf - yn diriogaethau mandad yng ngofal Cynghrair y Cenhedloedd.

Georges Clemenceau, Woodrow Wilson a David Lloyd George yn Versaille
Gwrthododd yr Unol Daleithiau arwyddo'r cytundeb tan 1921.

Un o ganlyniadau termau Cytundeb Versailles oedd y dirwasgiad mawr yn yr Almaen yn y 1920au a dechrau'r 1930au. Yn ogystal porthai teimladau cenedlaetholgar ac imperialistaidd ymhlith yr Almaenwyr. Arweiniai hyn yn y pen draw at dwf Natsïaeth a llywodraeth ffasgaidd Adolf Hitler.

Llofnodwyd Cytundeb Trianon gyda Hwngari yn 1920.

## Dolenni allanol

*  Archifwyd 2019-07-09 yn y Peiriant Wayback
# Ffonem

Mewn iaith neu dafodiaith, **ffonem** ydy'r uned leiaf o sain a ddefnyddir i greu cyferbyniadau ystyrlon rhwng tafodleferydd.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ieithyddiaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Simple English

Simple English| Enghraifft o: | controlled language  |
| Math | Saesneg  |
| Rhan o | simplification of English  |
|  |
| Enw brodorol | Simple English  |
| Nifer y siaradwyr | - 0
 |
| System ysgrifennu | y sgript Ladin  |
| Dynodwyr |

Mae **Simple English** yn ffurf o'r iaith Saesneg sydd yn hollol gywir neu safonol, ond sydd yn symlach yn ei geirfa a'i chystrawenau. Fe'i defnyddir ar gyfer dysgwyr yr iaith a chyfathrebu rhyngwladol.

### Gweler hefyd

* Basic English

## Dolenni allanol

* (Saesneg) Simple English Wikipedia
# Paywall

Mae'r dudalen hon yn wag ar hyn o bryd.
Gallwch chwilio am y teitl hwn ar ddalennau eraill, chwilio drwy'r logiau perthnasol, neu fe allwch greu'r ddalen hon.
# Iaith swyddogol

**Iaith swyddogol** yw iaith sy'n cael ei defnyddio trwy ddeddf gwlad mewn dogfennau swyddogol.

Yng Nghymru, mae gan y Gymraeg statws swyddogol *de jure* ers Mesur y Gymraeg 2011. Does gan y Deyrnas Unedig ddim iaith swyddogol fel y cyfryw, ond gellir ystyried y Saesneg yn iaith swyddogol *de facto*.

Mae tair gwlad (yr Unol Daleithiau, Mecsico ac Awstralia) heb unrhyw iaith swyddogol *de jure*. Fodd bynnag, yn yr Unol Daleithiau ac Awstralia, Saesneg yw'r iaith swyddogol *de facto* ar lefel genedlaethol; ac ym Mecsico, Sbaeneg yw'r iaith swyddogol *de facto*.

## Gweler hefyd

* Rhestr o wledydd a thiriogaethau lle mae'r Saesneg yn iaith swyddogol

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ieithyddiaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# De facto

*Mae de jure yn ailgyfeirio yma. Gweler hefyd De Facto (band).*
Term Lladin sy'n golygu "mewn arfer" (yn llythrennol, "o'r ffaith") ond heb gael ei gydnabod felly yn ôl y gyfraith yw de facto. Mae'n ymadrodd a ddefnyddir yn aml mewn cyferbyniaeth â therm Ladin arall, de jure (sy'n golygu "yn ôl y gyfraith") wrth gyfeirio at faterion sy'n ymwneud â'r gyfraith, llywodraeth neu statws cyfreithiol, sy'n bod oherwydd eu bod wedi eu creu neu ddatblygu felly heb ddeddfwriaeth i'w cyfreithlonni neu hyd yn oed yn erbyn y gyfraith fel y cyfryw. Mewn cyd-destun cyfreithiol pur, mae *de jure* yn golygu yr hyn y mae'r gyfraith yn ei ddweud, tra bod *de facto* yn golygu'r hyn sy'n digwydd yn ymarferol.

Gellir egluro hyn gydag enghreifftiau. Mewn gwleidyddiaeth ryngwladol, er enghraifft, gelwir llywodraeth tiriogaeth annibynnol sydd wedi torri'n rhydd o wladwriaeth arall ond heb gael ei chydnabod fel llywodraeth yn "llywodraeth *de facto*" y diriogaeth honno, sydd dal yn perthyn, "*de jure*", i'r llywodraeth gydnabyddedig (mae sefyllfa Transnistria mewn perthynas â Moldofa yn enghraifft gyfoes o hyn). Enghraifft arall yw statws Saesneg yn yr Unol Daleithiau. Er nad yw'n iaith swyddogol *de jure* — h.y. does 'na ddim byd yn y cyfansoddiad sy'n dweud hynny — yn ymarferol mae hi'n brif iaith neu iaith gyffredin *de facto* y wlad honno.

## Cyfeiriadau
# Lao (iaith)

Lao|  |
| Enghraifft o: | iaith, iaith fyw  |
| Math | Southwestern Tai  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Enw brodorol | ພາສາລາວ  |
| Nifer y siaradwyr | - 5,225,552 (2006)
 |
| cod ISO 639-1 | lo  |
| cod ISO 639-2 | lao  |
| cod ISO 639-3 | lao  |
| Gwladwriaeth | Cambodia, Laos  |
| System ysgrifennu | Lao  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/011ln5  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Wikipedia
 Argraffiad Lao (iaith) Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd

**Lao** neu **Laoseg** (ພາສາລາວ phaasaa laao) yw iaith sywddogol gwlad Laos. Iaith donog ydyw sy'n perthyn i'r teulu Tai o ieithoedd. Mae'n perthyn mor agos i iaith Isaan gogledd Gwlad Tai fel bod y ddwy weithiau'n cael eu dosbarthu fel amrywiadau ar yr un iaith.

Mae gwyddor yr iaith Lao yn "abugida" (cyfundrefn ysgrifennu o arwyddion gwahanol sy'n dynodi cytseiniaid gyda llafariad dilynol cynhenid) ac mae'n perthyn i'r ffordd Thai o ysgrifennu er nad yw'r ddwy gyfundrefn yr un fath.

Gellir rhannu'r iaith Lao i bum tafodiaith wahanol:

Lao Vientiane (y brifddinas)
Lao y Gogledd (Luang Prabang)
Lao y Gogledd-ddwyrain (Xieng Khouang)
Lao y Canolbarth (Khammouan)
Lao y De (Champasak)
Y fersiwn a siaredir yn y brifddinas Vientiane yw'r dafodiaith uwch ei bri gan ei bod yn cael ei defnyddio yn y cyfryngau ac fe'i dëelir trwy Laos ac ar y cyfan mae'r tafodieithoedd, er gwaethaf y gwahaniaethau rhyngddynt yn weddol ddealladwy i bawb hefyd.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Laos**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
 *Eginyn erthygl sydd uchod am **iaith**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Geiriadur yr Academi

*Geiriadur yr Academi*
Geiriadur yr Academi (Saesneg: *The Welsh Academy English-Welsh Dictionary*) yw'r geiriadur Saesneg-Cymraeg mwyaf cynhwysfawr erioed. Ffrwyth blynyddoedd o waith gan y golygyddion Bruce Griffiths a Dafydd Glyn Jones ydyw. Fe'i cyhoeddwyd yn 1995 a chafodd ail gyhoeddi fel fersiwn diwygiedig ym Medi 2003.

Mae'n gyfrol swmpus o dros 1,700 tudalen (tt. lxxxi + 1716) a gyhoeddir gan Gwasg Prifysgol Cymru ar ran Yr Academi Gymreig. Cynhwysir llu o enwau Cymraeg am dermau newydd ym meysydd gwyddoniaeth, technoleg, cyfrifiadureg, masnach, cyfryngau torfol, addysg, a.y.b.

Yn ôl Bruce Griffiths, nid yw'n dechnegol bosibl ychwanegu at y geiriadur, ers tua 2008, gan nad yw'r wasg yn gallu newid y prif destun. Dywedodd yn *Golwg*, "Mi wnaethon nhw brintio cywiriadau fel atodiad i'r prif destun. Ond yn anffodus, mae'r fersiwn ar-lein wedi'i gynnwys heb yr atodiad. Er enghraifft, dydy'r gair *website* ddim yno (ar-lein) ond mae yn yr atodiad papur."

## Fersiwn ar-lein

Lansiwyd fersiwn ar-lein o'r geiriadur ym mis Chwefror 2012. Nid yw'n cynnwys y diweddariad a argraffwyd fel atodiad. Fe'i trosglwyddwyd cyfrifoldeb y fersiwn arlein i Fwrdd yr Iaith (a drodd yn Gomisiynydd y Gymraeg) a oedd a chyfrifoldeb i "addasu ac adnewyddu'r geiriadur". Datblygwyd y fersiwn arlein gan Uned Technolegau Iaith, Canolfan Bedwyr, Prifysgol Bangor ar ran Comisiynydd y Gymraeg. Mae'n bosib chwilio’r fersiwn ar-lein gyda rhyngwyneb Gymraeg neu Saesneg.

Yn 2018 roedd cyfartaledd o 9,735 o bobl yn ymweld â'r Geiriadur Arlein (geiriaduracademi.org) yn ôl Alexa Rank.

## Manylion cyhoeddi

*Geiriadur yr Academi* (Gwasg Prifysgol Cymru, 1995; argraffiad newydd Medi 2003). ISBN 978-0-7083-1186-8

Broliant - *Y geiriadur Saesneg-Cymraeg mwyaf cynhwysfawr erioed yn cynnwys cyfystyron, dyfyniadau eglurhaol, priod-ddulliau, termau arbenigol a thechnegol ac ati ynghyd â disgrifiad gramadegol cryno o'r iaith. Cyhoeddwyd gyntaf yn 1995. Argraffiad gyda diwygiadau ac ychwanegiadau.*
## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Fersiwn ar-lein