Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Crazy Heart

Crazy Heart| Enghraifft o: | ffilm  |
| Crëwr | Scott Cooper  |
| Lliw/iau | lliw  |
| Gwlad | Unol Daleithiau America  |
| Dyddiad cyhoeddi | 2009, 4 Mawrth 2010  |
| Genre | ffilm gerdd, ffilm ddrama  |
| Prif bwnc | Alcoholiaeth  |
| Lleoliad y gwaith | Texas, Arizona, Colorado, Mecsico Newydd  |
| Hyd | 112 munud  |
| Cyfarwyddwr/wyr | Scott Cooper  |
| Cynhyrchydd/wyr | T-Bone Burnett, Robert Duvall, Scott Cooper  |
| Cwmni cynhyrchu | CMT  |
| Cyfansoddwr | Stephen Bruton, T-Bone Burnett  |
| Dosbarthydd | Fox Searchlight Pictures, Netflix, Disney+  |
| Iaith wreiddiol | Saesneg  |
| Gwefan |   |
| Sgriptiwr | Scott Cooper, Thomas Cobb  |
| cost | 47,400,000 $ (UDA)  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/08nhfc1  |

Ffilm ddrama am gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Scott Cooper yw Crazy Heart a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd gan Robert Duvall, T-Bone Burnett a Scott Cooper yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd CMT. Lleolwyd y stori yn Arizona, Colorado, Texas a Mecsico Newydd a chafodd ei ffilmio ym Mecsico Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Scott Cooper a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan T-Bone Burnett a Stephen Bruton.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Duvall, Colin Farrell, Jeff Bridges, Maggie Gyllenhaal, Beth Grant, Tom Bower, Sarah Jane Morris, Annie Corley, Ryan Bingham, Paul Herman a Blake Williams. Mae'r ffilm yn 112 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Inglourious Basterds* sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

## Cyfarwyddwr

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Scott Cooper ar 1 Ionawr 1970 yn Abingdon, Virginia. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1998 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Uwchradd Abingdon.

Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

## Derbyniad

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 90%
* 7.4/10
* 83/100

Ymhlith y gwobrau a enillwyd y mae Gwobr yr Academi am Actor Gorau.
Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 47,400,000 $ (UDA).

## Gweler hefyd

Cyhoeddodd Scott Cooper nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Ffilm
 | Delwedd
 | Gwlad
 | Iaith wreiddiol
 | dyddiad
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Antlers
 |  | Unol Daleithiau America Mecsico Canada
 | Saesneg
 | 2021-10-28
 |
| Black Mass
 |  | Unol Daleithiau America y Deyrnas Unedig
 | Saesneg
 | 2015-09-18
 |
| Crazy Heart
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 2009-01-01
 |
| Hostiles
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg *Cheyenne* | 2017-09-02
 |
| Out of The Furnace
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 2013-01-01
 |
| *Springsteen: Deliver Me from Nowhere* |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 2025-10-23
 |
| *The Pale Blue Eye* |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 2022-12-22
 |
| *Time Out* |  |  |  |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Hostiles

Hostiles| Enghraifft o: | ffilm  |
| Gwlad | Unol Daleithiau America  |
| Dyddiad cyhoeddi | 2 Medi 2017, 11 Medi 2017, 22 Rhagfyr 2017, 22 Rhagfyr 2017, 31 Mai 2018  |
| Genre | ffilm antur, y Gorllewin gwyllt, ffilm ddrama  |
| Lleoliad y gwaith | Mecsico Newydd  |
| Hyd | 127 munud  |
| Cyfarwyddwr/wyr | Scott Cooper  |
| Cyfansoddwr | Max Richter  |
| Dosbarthydd | Allen Media Group  |
| Iaith wreiddiol | Saesneg, Cheyenne  |
| Sinematograffydd | Masanobu Takayanagi  |
| Sgriptiwr | Scott Cooper, Donald E. Stewart  |
| cost | 35,600,000 $ (UDA)  |
| Dynodwyr |

Ffilm ddrama am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Scott Cooper yw Hostiles a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Netflix, Entertainment Studios. Lleolwyd y stori yn Mecsico Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Donald E. Stewart a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Max Richter.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Christian Bale, Q'orianka Kilcher, Rosamund Pike, Ben Foster, Stephen Lang, Adam Beach, Wes Studi, Peter Mullan, Rory Cochrane, Michael Parks, Scott Wilson, Jesse Plemons, John Benjamin Hickey, Ryan Bingham, Paul Anderson, Bill Camp, Robyn Malcolm, Timothée Chalamet, Tanaya Beatty, Scott Shepherd a Jonathan Majors. Mae'r ffilm yn 127 munud o hyd.

Masanobu Takayanagi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Tom Cross sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner 2049* sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

## Cyfarwyddwr

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Scott Cooper ar 1 Ionawr 1970 yn Abingdon, Virginia. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1998 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Uwchradd Abingdon.

Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

## Derbyniad

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 71%
* 6.8/10
* 65/100

Mae'r incwm a dderbyniwyd am y ffilm hon dros 35,600,000 $ (UDA).

## Gweler hefyd

Cyhoeddodd Scott Cooper nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Ffilm
 | Delwedd
 | Gwlad
 | Iaith wreiddiol
 | dyddiad
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Antlers
 |  | Unol Daleithiau America Mecsico Canada
 | Saesneg
 | 2021-10-28
 |
| Black Mass
 |  | Unol Daleithiau America y Deyrnas Unedig
 | Saesneg
 | 2015-09-18
 |
| Crazy Heart
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 2009-01-01
 |
| Hostiles
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg *Cheyenne* | 2017-09-02
 |
| Out of The Furnace
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 2013-01-01
 |
| *Springsteen: Deliver Me from Nowhere* |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 2025-10-23
 |
| *The Pale Blue Eye* |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 2022-12-22
 |
| *Time Out* |  |  |  |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Out of The Furnace

Out of The Furnace| Enghraifft o: | ffilm  |
| Lliw/iau | lliw  |
| Gwlad | Unol Daleithiau America  |
| Dyddiad cyhoeddi | 2013, 3 Ebrill 2014  |
| Genre | ffilm gyffro, ffilm ddrama, ffilm am garchar  |
| Prif bwnc | dial  |
| Lleoliad y gwaith | New Jersey, Pennsylvania  |
| Hyd | 116 munud  |
| Cyfarwyddwr/wyr | Scott Cooper  |
| Cynhyrchydd/wyr | Leonardo DiCaprio, Ryan Kavanaugh, Ridley Scott, Tony Scott, Michael Costigan  |
| Cwmni cynhyrchu | Appian Way Productions  |
| Cyfansoddwr | Tindersticks  |
| Dosbarthydd | Relativity Media, Netflix  |
| Iaith wreiddiol | Saesneg  |
| Sinematograffydd | Masanobu Takayanagi  |
| Sgriptiwr | Scott Cooper  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0j9pkrn  |

Ffilm ddrama sydd wedi'i leoli mewn carchar gan y cyfarwyddwr Scott Cooper yw Out of The Furnace a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd gan Leonardo DiCaprio, Ridley Scott, Tony Scott, Ryan Kavanaugh a Michael Costigan yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Pennsylvania a New Jersey. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Scott Cooper a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Tindersticks.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Christian Bale, Forest Whitaker, Willem Dafoe, Zoe Saldana, Woody Harrelson, Casey Affleck, Sam Shepard, Tom Bower, Boyd Holbrook a Tommy Lafitte. Mae'r ffilm yn 116 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o 2.35:1.

Masanobu Takayanagi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan David Rosenbloom sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Interstellar* sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

## Cyfarwyddwr

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Scott Cooper ar 1 Ionawr 1970 yn Abingdon, Virginia. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1998 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Uwchradd Abingdon.

Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

## Derbyniad

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 54%
* 5.9/10
* 63/100

## Gweler hefyd

Cyhoeddodd Scott Cooper nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Ffilm
 | Delwedd
 | Gwlad
 | Iaith wreiddiol
 | dyddiad
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Antlers
 |  | Unol Daleithiau America Mecsico Canada
 | Saesneg
 | 2021-10-28
 |
| Black Mass
 |  | Unol Daleithiau America y Deyrnas Unedig
 | Saesneg
 | 2015-09-18
 |
| Crazy Heart
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 2009-01-01
 |
| Hostiles
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg *Cheyenne* | 2017-09-02
 |
| Out of The Furnace
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 2013-01-01
 |
| *Springsteen: Deliver Me from Nowhere* |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 2025-10-23
 |
| *The Pale Blue Eye* |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 2022-12-22
 |
| *Time Out* |  |  |  |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# The King's Speech

The King's Speech
|  Poster y Ffilm |
| --- |
| Cyfarwyddwr | Tom Hooper |
| Cynhyrchydd | Iain Canning Emile Sherman Gareth Unwin Geoffrey Rush |
| Ysgrifennwr | David Seidler |
| Addaswr | Mark Heyman Andres Heinz John McLaughlin |
| Serennu | Colin Firth Geoffrey Rush Helena Bonham Carter Guy Pearce Timothy Spall Derek Jacobi Jennifer Ehle Michael Gambon |
| Cerddoriaeth | Alexandre Desplat |
| Sinematograffeg | Danny Cohen |
| Golygydd | Tariq Anwar |
| Dylunio |  |
| Dosbarthydd | Paramount Pictures (Awstralia) The Weinstein Company (UDA) Momentum Pictures (DU) |
| Dyddiad rhyddhau | 7 Rhagfyr 2010 |
| Amser rhedeg | 118 munud |
| Gwlad | Yr Unol Daleithiau |
| Iaith | Saesneg |
| Cyllideb | £8 million  |
| Refeniw gros | $235,468,702 |
|  |

Ffilm ddrama hanesyddol Brydeinig a gyfarwyddwyd gan Tom Hooper ac a ysgrifennwyd gan David Seidler yn 2010 ydy The King's Speech. Enillodd y ffilm Gwobr "People's Choice" yng Ngŵyl Ffilm Ryngwladol Toronto a chafodd ei enwebu am 14 BAFTA, gan ennill saith ohonynt. Cafodd ei enwebu hefyd am ddeuddeg Oscar a saith Golden Globes, gyda Colin Firth yn ennill Gwobr Golden Globe am yr Actor Gorau mewn Ffilm.
Mae'r ffilm yn serennu Firth fel Siôr VI, brenin y Deyrnas Unedig, ynghyd â Helena Bonham-Carter fel ei wraig a Geoffrey Rush fel Lionel Logue.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ffilm hanesyddol**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Teulu ieithyddol

Y prif deuluoedd ieithyddol. Gwyrdd:Indo-Ewropeaidd; Coch:Sino-Tibetaidd; Oren:Niger-Congo; Melyn:Afro-Asiatig.
Mae **teulu ieithyddol** yn grŵp o ieithoedd sy'n perthyn i'w gilydd, oherwydd eu bod wedi datblygu o un iaith gyntefig. Nid oes sicrwydd ynghylch perthynas rhai ieithoedd; yn enghraifft o hyn yw Basgeg.

## Rhai teuluoedd ieithyddol

* Affro-Asiaidd
* Altaidd (dadleuol)
* Awstro-Asiatig
* Awstronesaidd
* Drafidaidd
* Eskimo-Aleut
* Indo-Ewropeaidd
* Khoisan (dadleuol)
* Na-Dené
* Niger-Congo
* Nilo-Saharaidd
* Pama-Nyungan
* Sino-Tibetaidd
* Tai-Kadai
* Wto-Astecaidd
* Wralaidd

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **iaith**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Corff rheoli iaith

Corff sy'n ceisio rheoli neu hyrwyddo iaith yw **corff rheoli iaith**. Ceir sawl enw amgen ar gyrff sy'n rheoli iaith, megis **asiantaeth iaith** a **bwrdd iaith**. Mae eu cyfansoddiad, eu cyfrifoldebau a'u pwerau yn amrywio'n fawr o wlad i wlad. Mae rhai ohonynt, fel yr Académie française sy'n ceisio safoni'r defnydd o'r Ffrangeg yn Ffrainc, yn sefydliadau academaidd gyda hanes hir iddynt, tra bod eraill yn gyrff statudol neu lywodraethol dan adain y llywodraeth, tebyg i Fwrdd yr Iaith Gymraeg (Cymraeg) yng Nghymru neu'r Academi Bangla (Bengaleg) ym Mangladesh. Gan amlaf maent yn gyrff a sefydlwyd er mwyn hyrwyddo ac amddiffyn ieithoedd llai, ond dim ym mhob achos.

## Rhai cyrff iaith

* Academi Bangla: Bengaleg: Bangladesh
* Académie française: Ffrangeg: Ffrainc
* Bòrd na Gàidhlig: Gaeleg yr Alban: Yr Alban
* Bwrdd yr Iaith Gymraeg: Cymraeg: Cymru
* Coonseil ny Gaelgey: Manaweg: Ynys Manaw
* Cyngor Iaith Norwy: Norwyeg: Norwy
* Dansk Sprognævn: Daneg: Denmarc
* Foras na Gaeilge: Gwyddeleg: Gweriniaeth Iwerddon
* Keskowethyans an Taves Kernewek: Cernyweg: Cernyw (*answyddogol*)
* Ofis ar Brezhoneg: Llydaweg: Llydaw

## Gweler hefyd

* Mudiad iaith

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ieithyddiaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# ISO 639

Set o safonau rhyngwladol sy'n rhestru codau ar gyfer enwau ieithoedd yw **ISO 639**.

## C

| ISO 639-3 | ISO 639-2 | ISO 639-1 | Enw'r iaith
 |
| --- | --- | --- | --- |
| cym | wel/cym | cy | Cymraeg
 |

## E

| ISO 639-3 | ISO 639-2 | ISO 639-1 | Enw'r iaith
 |
| --- | --- | --- | --- |
| ita | ita | it | Eidaleg
 |

## F

| ISO 639-3 | ISO 639-2 | ISO 639-1 | Enw'r iaith
 |
| --- | --- | --- | --- |
| fra | fra/fre | fr | Ffrangeg
 |

## M

| ISO 639-3 | ISO 639-2 | ISO 639-1 | Enw'r iaith
 |
| --- | --- | --- | --- |
| glv | glv | gv | Manaweg
 |

## S

| ISO 639-3 | ISO 639-2 | ISO 639-1 | Enw'r iaith
 |
| --- | --- | --- | --- |
| eng | eng | en | Saesneg
 |

## Gweler hefyd

* Rhestr ieithoedd
* ISO 639-6
# ISO 639-3

| Dewch o hyd i iaith
 |
| --- |
| Rhowch god ISO 639-3 i ddod o hyd i'r erthygl iaith gyfatebol.
 |
|    |

**ISO 639-3:2007**, *Codau am y gynrychiolaeth o'r enwau o ieithoedd — Rhan 3: Côd Alffa-3 ar gyfer sylw cyflawn o'r ieithoedd*, yw safon ryngwladol am god ieithoedd yng nghyfres ISO 639. Mae'r safon yn disgrifio codau tair‐lythyren ar gyfer adnabod ieithoedd.
Mae'n ehangu codau ISO 639-2 alffa-3 gyda'r amcan o roi sylw i bob iaith naturiol wybyddus. Cyhoeddwyd y safon gan ISO ar 2007-02-05.

Bwriedir defnyddio'r system mewn ystod eang o sefyllfaoedd, ond yn benodol mewn systemau cyfrifiaduron ble mae angen cefnogi nifer fawr o ieithoedd. Mae'n ceisio cynnwys cymaint o ieithoedd a phosib, gan gynnwys byw a darfodedig, hynafol ac adeiladu, mawr a bach, ysgrifenedig ac anysgrifenedig. Nid yw'n cynnwys ieithoedd ailadeiladwyd fel Proto-Indo-Ewropeg.

Mae'n uwchset o ISO 639-1 ac o'r ieithoedd unigol yn ISO 639-2. Roedd ISO 639-1 ac ISO 639-2 wedi canolbwyntio ar y prif ieithoedd, a oedd yn cynrychioli cyfran helaeth o holl lenyddiaeth y byd. Gan bod ISO 639-2 hefyd yn cynnwys casgliadau iaith a dydy Rhan 3 ddim, nid yw ISO 639-3 yn uwchset o ISO 639-2. Ble mae codau B a T bododi yn ISO 639-2, mae ISO 639-3 yn defnyddio'r codau T.

Esiampl:

| Iaith | 639-1 | 639-2 (B/T) | math 639-3 | côd 639-3
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Saesneg | en | eng | unigol | eng
 |
| Almaeneg | de | ger/deu | unigol | deu
 |
| Arabeg | ar | ara | macro | ara
 |
| unigol | arb + eraill
 |
| Minnan | — | — | unigol | nan
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* **ISO 639-3 Awdurdod Cofrestru FAQ at yr Unol Daleithiau Llyfrgell y Gyngres gwefan
* Tra'n aros ISO 639-3 ceisiadau
* Linguist List - Rhestr o Ieithoedd Hynafol a Darfodedig Archifwyd 2005-04-05 yn y Peiriant Wayback
* esboniad gan Håvard Hjulstad Archifwyd 2012-10-18 yn y Peiriant Wayback
# Ieithoedd Slafonaidd

Gwledydd lle mae iaith Slafonaidd Orllewinol yn iaith genedlaethol      Gwledydd lle mae iaith Slafonaidd Ddwyreiniol yn iaith genedlaethol      Gwledydd lle mae iaith Slafonaidd Ddeheuol yn iaith genedlaethol
Ieithoedd Slafonaidd
Grŵp o ieithoedd a siaredir yn nwyrain Ewrop a gogledd Asia yw'r **ieithoedd Slafonaidd**, hefyd **ieithoedd Slafonig**. Maen nhw'n perthyn i deulu'r ieithoedd Indo-Ewropeaidd sy'n gorestyn o arfordir yr Iwerydd hyd at India yn y dwyrain. Fe'u dosbarthir yn dri is-grŵp: yr ieithoedd Slafonaidd Gorllewinol (Casiwbeg, Pwyleg, Slofaceg, Sorbeg a Tsieceg), yr ieithoedd Slafonaidd Dwyreiniol (Belarwsieg, Rwsieg ac Wcreineg, a'r ieithoedd Slafonaidd Deheuol (Bosneg, Bwlgareg, Croateg, Macedoneg, Serbeg a Slofeneg). Weithiau cyfeirir at y grwpiau gorllewinol a dwyreiniol fel ieithoedd Slafonaidd gogleddol ar sail nodweddion cyffredin. Mae ychydig o ieithoedd Slafonaidd eraill wedi marw: Hen Slafoneg Eglwysig (Slafeg deheuol) a Polabeg (iaith Slafig gogledd-orllewin yr Almaen).

Heddiw mae'r ieithoedd Slafonaidd yn defnyddio naill ai'r wyddor Gyrilig neu'r wyddor Ladin ar gyfer eu ffurf ysgrifenedig. Mae'r ieithoedd Slafonaidd Gorllewinol a Deheuol i gyd yn defnyddio'r wyddor Ladin, ac eithrio Bwlgareg, Macedoneg, ac, i radd helaeth, Serbeg, sy'n defnyddio'r wyddor Gyrilig. Mae'r ieithoedd Slafonaidd Dwyreiniol yn defnyddio'r wyddor Gyrilig. Fel rheol fras, mae'r gwledydd Slafaidd Catholig yn defnyddio'r wyddor Ladin, a'r rhai uniongred yn defnyddio'r wyddor Gyrilig. Defnyddiwyd gwyddor arall, y wyddor Glagolitig, a ddyfeisiwyd yn wreiddiol ar gyfer Hen Slafoneg Eglwysig gan SS. Cyril a Methodiws, o'r 9g ymlaen yn y gwledydd Slafig deheuol. Fe'i disodlwyd ym Mwlgaria a Macedonia gan y wyddor Gyrilig erbyn y 12g, ond cafodd ei defnyddio mewn rhai ardaloedd, Croatia yn arbennig, ar gyfer testunau eglwysig hyd at y 19g.

## Ffynonellau

* Comrie, Bernard, a Corbett, Greville G. gol. 1993. *The Slavonic languages*. Llundain: Routledge.
* De Bray, Reginald G. A. 1970. *Guide to the Slavonic languages*. Llundain.
* Horálek, K. 1992. *Introduction to the study of the Slavonic languages*. Nottingham: Astra Press.
# Rwsiaid

Rwsiaid|  |
| Enghraifft o: | grŵp ethnig, pobl  |
| Math | Eastern Europeans  |
| Mamiaith | Rwseg  |
| Poblogaeth | 133,000,000  |
| Crefydd | Eglwysi uniongred  |
| Rhan o | Slafiaid y Dwyrain  |
| Yn cynnwys | Russian sub-ethnic and ethnographic groups, Semeiskie  |
| Gwladwriaeth | Rwsia, Wcráin, Casachstan, Unol Daleithiau America, Belarws, Wsbecistan, Latfia, Canada  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0g6ff  |
| Thesawrws y BNCF | 36357  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Grŵp ethnig Slafaidd yw'r **Rwsiaid** (Rwseg: русские - russkie); defnyddir y term hefyd am ddinasyddion Rwsia, er nad yw'r cyfan o'r rhain yn Rwsiaid ethnig.

Credir bod tua 145 miliwn o Rwsiaid trwy'r byd, gyda tua 116 miliwn yn Rwsia a thua 25 miliwn yn y gwledydd cyfagos. Ceir tua 2 filiwn mewn rhannau eraill o'r byd, gan gynnwys Ewrop, America, Tsieina a Gogledd Corea.

O ran crefydd mae'r mwyafrif yn perthyn i'r Eglwys Uniongred Rwsiaidd, ond cyfran cymharol fychan o'r boblogaeth sy'n mynd i wasanaethau crefyddol heddiw.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Rwsia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Cawcasws

Gallai **Cawcasws** gyfeirio at:

* Mynyddoedd y Cawcasws, cadwyn o fynyddoedd yn Ewrasia, rhwng y Môr Du a Môr Caspia
* Y Cawcasws, ardal yn Ewrasia, a rennir ymhellach yn ddwy ran, Gogledd y Cawcasws a De y Cawcasws
# Belarwseg

Belarwseg|  |
| Enghraifft o: | iaith, iaith fyw  |
| Math | Slafeg dwyreiniol  |
| Dechreuwyd | 1517  |
| Rhagflaenwyd gan | Rwtheneg  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Rhagflaenydd | Rwtheneg  |
| Enw brodorol | беларуская мова  |
| Nifer y siaradwyr | - 7,600,000 (2007),
- 5,058,400 (2009),
- 7,900,000 (2009),
- 5,094,928 (2019)
 |
| cod ISO 639-1 | be  |
| cod ISO 639-2 | bel  |
| cod ISO 639-3 | bel  |
| Gwladwriaeth | Belarws, Gwlad Pwyl, Lithwania, Wcráin, Canada, Unol Daleithiau America, Rwsia, Latfia  |
| System ysgrifennu | Belarusian Cyrillic alphabet  |
| Corff rheoleiddio | Yakub Kolas and Yanka Kupala Institute of Language and Literature, National Academy of Sciences of Belarus  |
| Dynodwyr |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Allwedd:
Glas tywyll – tiriogaeth lle mae Belarwseg yn brif iaith
Glas golau – tiriogaeth lle mae Belarwseg yn iaith leiafrifol
Belarwseg
Iaith swyddogol Belarws yw **Belarwseg** (беларуская мова *biełaruskaja mova*), yn ogystal â Rwseg. Y tu allan i Felarws, fe'i siaredir yn bennaf yn Rwsia, yr Wcráin a Gwlad Pwyl a hefyd yn Aserbaijan, Canada, Casachstan, Cirgistan, Estonia, Latfia, Lithwania, Moldofa, Tajicistan, Tyrcmenistan, Unol Daleithiau America ac Wsbecistan. Ffurf Rwsaidd yw'r gair *Belorwseg* a geir yng Ngeiriadur yr Academi, ond gwell gan Felarws y ffurf *Belarwseg* ers iddi gael ei hannibyniaeth o'r Undeb Sofietaidd ym 1991.

Beibl o'r 16g ym Melarwseg
## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **iaith**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Felarws**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Ewrasia

Map o'r byd yn dangos Ewrasia
Delwedd loeren gyfansawdd o Ewrasia
Cyfandir mawr sy'n cynnwys Ewrop ac Asia yw **Ewrasia**. Sut bynnag, mae llawer o bobl yn meddwl bod Ewrop ac Asia yn gyfandiroedd gwahanol oherwydd bod gwahaniaeth mawr yn eu diwylliant. Ar y llaw arall, mae llawer o haneswyr yn dweud bod De Ewrop, De Asia a Gorllewin Asia yn debyg iawn i'w gilydd, yn fwy felly nag y mae De Ewrop i weddill Ewrop, neu Dde a Gorllewin Asia i weddill Asia. Felly maen' nhw'n rhannu Ewrasia yn Dde Ewrasia a Gogledd Ewrasia.

Yng ngoleuni gwyddorau daear mae'n amlwg bod Ewrasia yn gyfandir ynddo'i hun.

Fel rheol, derbynir Mynyddoedd yr Wral fel y ffin rhwng Ewrop ac Asia.

## Gweler hefyd

* Affrica-Ewrasia
* Asia
* Ewrop
# Iaith gyntaf

Cofadail i'r famiaith (*ana dili*) yn Nakhchivan, Azerbaijan
**Iaith gyntaf** (**L1**), **iaith frodorol** neu **famiaith** yw'r iaith gyntaf y mae person wedi dod i gysylltiad â hi ers eu geni neu o fewn y cyfnod critigol. Mewn rhai gwledydd, mae'r term *iaith frodorol* neu *famiaith* yn cyfeirio at iaith grŵp ethnig rhywun yn hytrach nag iaith gyntaf wirioneddol yr unigolyn. Yn gyffredinol, er mwyn dweud bod iaith rhywun yn famiaith, rhaid iddynt fod yn rhugl iawn yn yr iaith honno.

Mae iaith gyntaf plentyn yn rhan o hunaniaeth bersonol, gymdeithasol, a diwylliannol y plentyn hwnnw. Effaith arall sydd gan yr iaith gyntaf yw ei bod yn arwain at fyfyrio a dysgu patrymau cymdeithasol llwyddiannus o ymddwyn ac o siarad. Er y gall siaradwr nad yw'n frodorol ddatblygu rhuglder mewn iaith darged ar ôl tua dwy flynedd o drochi, mae ymchwil yn awgrymu y gall gymryd rhwng pump a saith mlynedd i'r plentyn hwnnw fod ar yr un lefel â'i gymheiriaid sy'n siarad yr iaith fel iaith frodorol.

Ar 17 Tachwedd 1999, dynododd UNESCO 21 Chwefror yn Ddiwrnod Rhyngwladol y Famiaith.

## Cyfeiriadau
# Ieithoedd Germanaidd

Ieithoedd Germanaidd yn y byd
Mae canghennau'r **ieithoedd Germanaidd** (Germaneg), yn cael eu dosbarthu yn dri grŵp ieithyddol neu is-ganghennau:

## Germaneg Orllewinol

* *ieithoedd Eingl-Ffrisiaidd*
	+ Hen Saesneg†
		- Saesneg
		- Sgoteg
	+ Hen Ffriseg†
		- Ffriseg y Gorllewin
		- Saterffriseg
		- Ffriseg y Gogledd
* *ieithoedd cyfandirol*
	+ Hen Sacsoneg†
		- Isel Almaeneg
	+ Isel Ffranconeg†
		- Iseldireg
			* Affricaneg
		- Limbwrgeg
	+ Hen Almaeneg Uchel†
		- Almaeneg

## Germaneg Ogleddol

* Hen Norseg†
	+ Ffaröeg
	+ Islandeg
	+ Norwyeg
	+ Swedeg
	+ Daneg

## Germaneg Ddwyreiniol

* Gotheg†
	+ Gotheg y Crimea†