# Macau

Macau|  |
|  |
| Math | rhanbarth gweinyddol arbennig, dinas-wladwriaeth, dinas fawr, anheddiad dynol, cyrchfan i dwristiaid, rhestr o diriogaethau dibynnol, tiriogaeth tollau Tsieina  |
| Chinese(Cantonese)-Macau full name.ogg, Chinese-Macau full name.ogg, Portuguese-Macau full name.ogg  |
| Poblogaeth | 682,100  |
| Sefydlwyd | * 20 Rhagfyr 1999 (rhanbarth gweinyddol arbennig)
* 1557 (Portuguese Macau)
 |
| Anthem | Gorymdaith y Gwirfoddolwyr  |
| Pennaeth llywodraeth | Ho Iat Seng, Sam Hou Fai, Fernando Chui, Edmund Ho  |
| Cylchfa amser | Macau Standard Time  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Coimbra, Lisbon, Porto, São Paulo, Dinas Brwsel, Praia, Da Nang, Maputo, Luanda, Rio de Janeiro, Chieti, Recife, Faro, Linköping Municipality  |
| Nawddsant | Ioan Fedyddiwr  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Portiwgaleg, Mandarin safonol, Cantoneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Dwyrain Asia, ystyrir gan yr UE fel gwlad sy'n hafan i bobl sy'n osgoi trethi, Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Sir | Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Gwlad | Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Arwynebedd | 115.3 km²  |
| Uwch y môr | 22 metr  |
| Yn ffinio gyda | Guangdong  |
| Cyfesurynnau | 22.19°N 113.5381°E  |
| Cod post | 999078  |
| CN-MO  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Government of Macau  |
| Corff deddfwriaethol | Legislative Assembly of Macau  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Chief Executive of Macau  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Ho Iat Seng, Sam Hou Fai, Fernando Chui, Edmund Ho  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Statws treftadaeth | Heritage of Portuguese Influence  |
| Manylion |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $30,124 miliwn, $21,979 miliwn  |
| Arian | Macanese pataca, Doler Hong Cong  |
| Cyfartaledd plant | 1.243  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Rhanbarth Gweinyddol Arbennig sy'n perthyn i Weriniaeth Pobl Tsieina yw **Macau** (neu **Macao**). Mae'n cynnyws Gorynys Macau a dwy ynys (Taipa a Coloane) a leolir yn nelta Zhu Jiang (Afon Perl) yn ne-ddwyrain y wlad. Mae'n ffinio â thalaith Guangdong ac mae Hong Cong yn gorwedd 17 milltir i'r dwyrain.

Gweinyddwyd Macau gan Bortiwgal o 1557 hyd 1999, gan ei gwneud hi'r wladfa Ewropeaidd olaf yn Asia ar adeg ei throsgwlyddo yn ôl i Tsieina. Ymsefydlodd masnachwyr o Bortiwgal gyntaf ym Macau yn y 1550au. Ym 1557, cafodd Macau ei rhentu i Bortiwgal gan Ymerodraeth Tsieina fel porthladd masnach. Gweinyddodd Portiwgal y ddinas o dan awdurdod a sofraniaeth Tsieiniadd tan 1887, pan ddaeth Macau yn wladfa i'r ymerodraeth Borthiwgalaidd. Cafodd sofraniaeth ei throsglwyddo'n ôl i Tsieina ar Ragfyr 20fed 1999. Mae Cyd-Ddatganiad Tsieina-Portiwgal a Chyfraith Sylfaenol Macau'n mynnu bod Macau'n gweithredu gyda lefel uchel o annibyniaeth tan o leiaf 2049, hanner can mlynedd ar ôl y trosglwyddo.

O dan bolisi "un wlad, dau gyfundrefn", mae Llywodraeth Ganolog y Bobl Gweriniaeth Pobl Tsieina'n gyfrifol am amddiffyn y diriogaeth ac am faterion tramor tra bod Macau'n parhau i gynnal ei chyfundrefn gyfreithiol, heddlu, arian cyfredol, polisi tollau a pholisi mewnfudo. Mae Macau'n cyfrannu i sefydliadau rhyngwladol a digwyddiadau sydd ddim angen i'w haelodau feddiannu sofraniaeth genedlaethol.

Casino Lisboa, Macau.
## Adeiladau a chofadeiladau

* Camões Grotto
* Casino Lisboa
* Eglwys Gadeiriol Sant Pawl
* Fortaleza de Mong Há
* Fortaleza do Monte
* Pont Lotws
* Senedd
* Teml Na Tcha

## Enwogion

* Ho Iat Seng
* Fernando Chui
* Edmund Ho (g. 1955), gwleidydd
* Alex Fong Chung-Sun (g. 1963), actor

|  | Israniadau gweinyddol Gweriniaeth Pobl Tsieina |
| --- | --- |
| Taleithiau
 | Anhui • Fujian • Gansu • Guangdong • Guizhou • Hainan • Hebei • Heilongjiang • Henan • Hubei • Hunan • Jiangsu • Jiangxi • Jilin • Liaoning • Qinghai • Shaanxi • Shandong • Shanxi • Sichuan • Yunnan • Zhejiang
 |
| Taleithiau dinesig
 | Beijing • Chongqing • Shanghai • Tianjin
 |
| Rhanbarthau ymreolaethol
 | Guangxi • Mongolia Fewnol • Ningxia • Tibet • Xinjiang
 |
| Rhanbarthau Gweinyddol Arbennig
 | Hong Cong • Macau
 |

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Tsieina**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*