Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Anne Frank

| Anne Frank |
| --- |
|  |
| Ganwyd | Annelies Marie Frank  12 Mehefin 1929  Maingau Clinic of the Red Cross, Frankfurt am Main  |
| Bu farw | Chwefror 1945  o teiffws  Bergen-Belsen concentration camp  |
| Man preswyl | Frankfurt am Main, Merwedeplein 37-II, annex Prinsengracht 263, Frankfurt am Main, Bergen-Belsen concentration camp, Aachen-Mitte, Pastorplatz  |
| Dinasyddiaeth | yr Almaen Natsïaidd, di-wlad, Gweriniaeth Weimar  |
| *Alma mater* | * 6th Montessori School Anne Frank
* Amsterdam Jewish Lyceum
* Preparatory school No. 51
 |
| Galwedigaeth | dyddiadurwr  |
| Adnabyddus am | Het Achterhuis, Tales from the Secret Annex  |
| Tad | Otto Frank  |
| Mam | Edith Frank-Holländer  |
| Perthnasau | Eva Schloss  |
| Gwobr/au | Bancarella Selection Prize  |
| Gwefan |   |
| llofnod |
|  |

Roedd **Annelies Marie "Anne" Frank** (12 Mehefin 1929 yn Frankfurt am Main – dechrau mis Mawrth 1945 yn Bergen Belsen) yn ferch Iddewig a anwyd ger dinas Frankfurt am Main yn yr Almaen yn ystod Gweriniaeth Weimar, ond a dreuliodd ei bywyd yn neu ger Amsterdam yn yr Iseldiroedd. Daeth yn enwog ar ôl ei marwolaeth pan gyhoeddwyd ei dyddiadur a gofnodai ei phrofiadau o guddio tra'r oedd yr Almaen wedi meddiannu'r Iseldiroedd yn ystod yr Ail Ryfel Byd.

* Anne Frank ym mis Mai 1942
* Addasiad Gymraeg o dyddiadur Anne Frank

## Gweler hefyd

* *Het Achterhuis* - dyddiadur Anne Frank
* 5535 Annefrank - asteroid a enwir ar ôl Anne Frank

## Llyfryddiaeth

* *Dyddiadur Anne Frank*, cyfieithwyd gan Eigra Lewis Roberts (Gwasg Addysgol Cymru, 1996)

## Dolenni allanol

* (Saesneg) Tŷ Anne Frank
* (Saesneg) Anne Frank-Fonds (Sefydliad)
* (Saesneg) Canolfan Anne Frank, USA
* (Saesneg) United States Holocaust Memorial Museum - Arddangosfa "Anne Frank: An Unfinished Story" Archifwyd 2008-01-24 yn y Peiriant Wayback a'r Gwyddoniadur Anne Frank
* (Saesneg) BBC: *The Diary of Anne Frank*
# Cors Llanllugan

Cors Llanllugan| Math | Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig  |
|  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Cymru |
| Arwynebedd | 8.63 ha  |
| Cyfesurynnau | 52.617101°N 3.384389°W  |
|  |
| Statws treftadaeth | Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig  |
| Manylion |
|  |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Cors Llanllugan**, a leolir ger pentref Llanllugan yng ngogledd Powys, wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu *SSSI*) ers 12 Mehefin 1984 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 8.63 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.

## Math o safle

Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.

## Cyffredinol

Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.

## Cyfeiriadau

## Gweler hefyd

* Gwarchodfa Natur Genedlaethol
* Cymdeithas Edward Llwyd
* Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol
# Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig

Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig|  |
| SDdGA Coedydd ac Ogofâu Elwy a Meirchion, ger Llanelwy |
| Enghraifft o: | dynodiad o ran cadwraeth, math o ddynodiad, catalog  |
| Math | ardal gadwriaethol, treftadaeth naturiol  |
| Gwlad | gwlad |
| Gweithredwr | Cyfoeth Naturiol Cymru, NatureScot, Natural England  |
| Gwladwriaeth | y Deyrnas Unedig  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0pczh  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Safle natur sy'n dod dan lefel isaf cadwraeth yng ngwledydd Prydain yw **Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig** (SDGA neu SoDdGA). Mae'n dynodi safle sydd â bywyd gwyllt, planhigion, daeareg neu forffoleg arbennig. Yn 2006 roedd 1,019 SoDdGA yng Nghymru: cyfanswm o 257,251 hectar (12.1% o holl arwynebedd Cymru).

## Cymru

Yng Nghymru Cyfoeth Naturiol Cymru sy'n gyfrifol am sefydlu a chadw Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig. Y corff cyfatebol yn Lloegr yw Natural England, yn yr Alban: NatureScot (*Scottish Natural Heritage* gynt), ac yng Ngogledd Iwerddon: yr Environment and Heritage Service. Mae'r safle lleiaf (0.004 ha) ym Mhenfro mewn hen fwthyn 150 mlwydd oed a ddynodwyd er mwyn gwarchod yr ystlum pedol lleiaf *Rhinolophus hipposideros.* Mae'r safle mwyaf (24,321 ha) ar Fynydd y Berwyn: rhostir enfawr lle ceir adar ucheldir prin.

Sylfaen cyfreithiol penodi'r safleoedd hyn yw Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 a 1985 yn ogystal â Deddf Cefn Gwlad a Hawliau Tramwy 2000.

## Rhestr o safleoedd

* Gweler Ardal ymchwil

## Dolenni allanol

* Tudalen SDGA 'Cefn Gwlad' Cymru Archifwyd 2007-03-10 yn y Peiriant Wayback
# Hafod Eryri

Hafod Eryri|  |
| Math | adeilad  |
|  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Gwynedd  |
| Gwlad |  Cymru |
| Cyfesurynnau | 53.068497°N 4.076231°W  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  |
| [golygwch ar Wicidata] |

|  |
| --- |
|  |

Tŷ bwyta uchaf Cymru - ar ben yr Wyddfa.
Canolfan ymwelwyr a thŷ bwyta ar ben yr Wyddfa ydy **Hafod Eryri**, a agorwyd yn 2009.

## Datblygu

Cytunodd Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri i ddatblygu canolfan ymwelwyr a chaffi newydd ym mis Ebrill 2006. Erbyn canol mis Hydref 2006, roedd yr hen adeilad wedi cael ei ddymchwel mwy neu lai.

## Yr agoriad swyddogol

Agorwyd yr adeilad yn swyddogol ar 12 Mehefin 2009 gan y Gwir Anrhydeddus Rhodri Morgan AC, Prif Weinidog Cymru.

Tu fewn Hafod Eryri
Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri ydy perchennog yr adeilad, sydd hefyd yn ganolfan ymwelwyr ac a adeiladwyd gan Carillion ar gost o £8.35m. Adeiladwyd y ganolfan, a gynlluniwyd gan Ray Hole Architects, i wrthsefyll tywydd eithafol iawn ar y copa; gall wrthsefyll gwyntoedd hyd at 150 mya, dros 5m o law bob blwyddyn a thymheredd o -20 °C. Yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Meirion a'r Cyffiniau 2009, dyfarnwyd y Fedal Aur am Bensaernïaeth i benseiri'r ganolfan.

Cyfansoddwyd cerdd ar gyfer yr adeilad newydd, gan y Bardd Cenedlaethol Gwyn Thomas, sy'n cael ei harddangos ar yr adeilad a'i ffenestri:

"Copa'r Wyddfa: yr ydych chwi yma, yn nes at y nefoedd."

## Bwyd

Cafwyd beirniadaeth hallt o safon y bwyd yn y Telegraph yn Awst 2009 pan ddatgelwyd nad oedd y caffi ddim yn haeddu yr un seren a dywedwyd ei fod yn rhy brysur, gyda chiwiau "gwaeth na sêl; Harrods".

Yn ôl Jasper Gerard, *The view is amazing apparently, if the cloud, mist and sleet clears in Wales during high summer.* Dywedodd am y bwyd, *Let me tell you it includes Knorr Cup-a-Soup. This must be the world's only £8 million restaurant to forget the food.*

## Gweler hefyd

* Parc Cenedlaethol Eryri
* Yr Wyddfa

## Cyfeiriadau
# Flora Twort

| Flora Twort |
| --- |
| Ganwyd | 24 Mehefin 1893  Yeovil  |
| Bu farw | 1985  |
| Dinasyddiaeth |  Lloegr |
| *Alma mater* | * Prifysgol Westminster
* South Hampstead High School
 |
| Galwedigaeth | arlunydd  |
| Arddull | portread  |

Roedd **Flora Caroline Twort** (24 Mehefin 1893 – 20 Medi 1985) yn arlunydd o Petersfield yn Lloegr. Roedd hi'n peintio mewn dyfrlliwiau a phasteli. Roedd hi'n arbenigo mewn lluniau o leoedd a phobl leol, o olygfeydd a phobl Petersfield, Hampshire.

Cafodd Flora Twort ei geni yn Yeovil, Gwlad yr Haf, yn ferch i Albert Samuel Twort a'i wraig Jane (ganwyd Rapley). Erbyn mis Mawrth 1898, roedd Albert a'i deulu wedi symud i Truro, lle buont yn byw am sawl blwyddyn, cyn symud i Lundain.

Cafodd Flora Twort ei haddysg yn Ysgol Uwchradd South Hampstead, Ysgol Gelf Llundain, Coleg Polytechnig Regent Street ac Ysgol Gelf enwog Slade. Daeth hi'n ffrind i'r nofelydd Nevil Shute a oedd eisiau ei phriodi.

Ar ol y Rhyfel Byd Cyntaf symudodd Twort i Petersfield, i rhedeg siop lyfrau ail-law, mewn partneriaeth â dwy fenyw ifanc arall. Ym 1934 ymunodd â Chymdeithas yr Artistiaid Benywaidd.

## Cyfeiriadau
# Kenny Jackett

**Kenny Jackett**
|  |
| Manylion Personol
 |
| **Enw llawn** | Kenneth Francis Jackett
 |
| **Dyddiad geni** |  (1962-01-05) 5 Ionawr 1962
 |
| **Man geni** | Watford, Llundain,  Lloegr
 |
| Manylion Clwb
 |
| **Clwb Presennol** | Millwall (rheolwr) |
| Clybiau
 |
| **Blwyddyn** | **Clwb** | **Ymdd.\(Goliau)** |
| 1980-1990
 | Watford
 | 337 (25)
 |
| Tîm Cenedlaethol
 |
| 1983-1988
 | Cymru
 | 31 (0)
 |
| Clybiau a reolwyd
 |
| 1996-1997 2004-2007 2007-
 | Watford Dinas Abertawe Millwall
 |
| 1Ymddangosiadau a goliau mewn clybiau hŷn a gyfrodd tuag at y gyngrhair cartref yn unig .

\* Ymddangosiadau

 |

Hyfforddwr a chyn-chwaraewr pêl-droed oedd **Kenneth Francis "Kenny" Jackett** (5 Ionawr 1962 – Mehefin 2026). Cafodd ei eni yn Watford, Lloegr. Chwaraeodd dros Gymru am fod ei dad wedi'i eni yno. Bu'n chwarae i Watford trwy gydol ei yrfa, nes i'w yrfa ddod i ben o ganlyniad i anaf.

Bu farw yn Mai 2026, yn 64 mlwydd oed.

## Gyrfa

### Chwaraewr

Chwaraeodd fel amddiffynnwr ac yng nghanol y cae. Llwyddodd Jackett i fod yn rhan o dîm cyntaf Watford ar ddiwedd tymor 1979-80. Yn ystod y 1980au, helpodd y tîm i ddod yn ail yn yr hen Adran Gyntaf, yn ogystal ag ymddangos yn Rownd Derfynol Cwpan yr FA ym 1984.
Cafodd 31 cap am chwarae dros Gymru.

Daeth ei yrfa i ben yn annisgwyl, pan achosodd anaf difrifol i'w benglin iddo orfod ymddeol ym 1990, pan oedd ond yn 28 oed. Pe na bai wedi ei anafu, mae'n debygol y byddai wedi cipio'r teitl am y chwaraewr a chwaraeodd fwyaf erioed i dîm Watford - teitl sydd gan Luther Blissett ar hyn o bryd.

### Rheolwr

Yn dilyn amser gyda thîm rheoli Watford a QPR fe'i benodwyd yn rheolwr Dinas Abertawe yn 2004. Ar ôl tair blynedd, dewisodd Jackett adael y clwb. Rhwng 2007 a 2014 roedd yn rheolwr Millwall.

### Ystadegau fel rheolwr

*Diweddarwyd diwethaf 30 Mai 2010*

| Tîm
 | Gwlad
 | O
 | Tan
 | Record
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Gêm | Ennill | Colli | Cyfartal | Ennill %
 |
| Watford
 |  | Mehefin 1996
 | Mehefin 1997
 | 57 | 22 | 19 | 16 | 38.6
 |
| Dinas Abertawe
 |  | 5 Ebrill 2004
 | 15 Chwefror 2007
 | 163 | 75 | 48 | 48 | 46.01
 |
| Millwall
 |  | 6 Tachwedd 2007
 | Presennol
 | 149 | 72 | 44 | 33 | 48.32
 |

## Cyfeiriadau
# Florida

Florida|  |
|  |
| Arwyddair | In God We Trust  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Pasg  |
| En-us-Florida.ogg  |
| Prifddinas | Tallahassee  |
| Poblogaeth | 21,538,187  |
| Sefydlwyd | * 3 Mawrth 1845
 |
| Anthem | Old Folks at Home, Florida, Where the Sawgrass Meets the Sky  |
| Pennaeth llywodraeth | Ron DeSantis  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain  |
| Gefeilldref/i | Wakayama  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, South Atlantic states  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 170,304 km²  |
| Uwch y môr | 30 metr  |
| Gerllaw | Gwlff Mecsico, Cefnfor yr Iwerydd, Florida Strait  |
| Yn ffinio gyda | Georgia, Alabama  |
| Cyfesurynnau | 28.1°N 81.6°W  |
| US-FL  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Florida  |
| Corff deddfwriaethol | Florida Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Florida  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Ron DeSantis  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o daleithiau dwyreiniol Unol Daleithiau America yw **Talaith Florida** neu **Florida**, neu weithiau'n Gymraeg: **Fflorida**, gorynys fawr rhwng Cefnfor Iwerydd a Gwlff Mecsico. Fe enwodd Juan Ponce de León y dalaith yn 1513.
Ym 1763 bu Prydain yn ffeirio Cuba am Florida wedi i'r Prydeinwyr feddiannu dinas La Habana/Hafana. Symudwyd y boblogaeth Sbaenaidd i Giwba wedyn. Yn 2010 roedd y boblogaeth yn 18,801,310.

Mae gan y dalaith arwynebedd o 65,755 milltir sgwâr (170,305 km2), a dyma yw'r 22 dalaith fwyaf o ran maint o holl daleithiau'r Unol Daleithiau. Mae gan Florida yr arfordir cydgyffyrddol hiraf yn yr Unol Daleithiau, yn gorchuddio tua 1,350 o filltiroedd (2,170 km). Ceir pedair ardal ddinesig fawr, nifer o ddinasoedd diwydiannol llai o ran maint, a nifer o drefi bychain yno.

Florida oedd 27ain talaith i ymuno â’r Unol Daleithiau ym 1845. Prifddinas y dalaith yw Tallahassee.

Florida yn yr Unol Daleithiau
O’r 19g ymlaen daeth pobl o daleithiau eraill, denwyd gan dywydd cynhesach Florida. Erbyn y 20g roedd twristiaeth wedi dod yn bwysig i Florida. Agorwyd Disney World ym 1971. Mae'n 30,500 o aceri o faint, ac mae'n denu tua 46 miliwn o ymwelwyr bob blwyddyn.

Mae Canolfan Ofod Kennedy wedi bod yn allweddol i’r hyn mae'r Unol Daleithiau wedi'i gyflawni yn y maes gofod ac mae hefyd yn denu twristiaid.

Mae gan Florida gorsydd mawr. Yr un mwyaf yw Cors Everglades. Rhennir un arall, Cors Okefenokee, efo Georgia.

## Dinasoedd Florida

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Jacksonville | 813,518
 |
| 2 | Miami | 399,457
 |
| 3 | Tampa | 345,556
 |
| 4 | St. Petersburg | 248,098
 |
| 5 | Orlando | 235,860
 |
| 6 | **Tallahassee** | 172,574
 |
| 7 | Fort Lauderdale | 184,892
 |
| 8 | Melbourne | 76,068
 |
| 9 | Pensacola | 76,068
 |
| 10 | Key West | 25,478
 |
| 11 | Lake Wales | 12,071
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) Gwefan swyddogol y dalaith

## Oriel

* Y neuadd arddangos, Canolfan Ofod Kennedy
* Cors Okefenokee

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Florida**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Adloniant

Adloniant|  |
| Math | gweithgaredd, cangen economaidd  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/02jjt  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

**Adloniant** yw difyrrwch â'r bwriad i ddal sylw cynulleidfa. Gelwir y ddiwydiant sy'n cynnal adloniant yn y ddiwydiant adloniant. **Difyrrwr** ydy un sy'n difyrru.

Cerddwr-stilt yn adlonni siopwyr yng nghanolfan siopa yn Swindon, Lloegr
Clown
## Enghreifftiau o adloniant

* Cerddoriaeth
* Chwaraeon
* Dawns
* Gamblo
* Hiwmor
* Radio
* Teledu

### Gweler

* Rhestr difyrrwyr enwog

Wiciadur
Chwiliwch am adloniant
yn Wiciadur.
# Celf

Celf|  |
| Enghraifft o: | pwnc gradd, cysyniad amheus, gan rai, disgyblaeth academaidd, maes gwaith, sector economaidd, topic, chwaraeon olympaidd  |
| Math | gwaith creadigol  |
| Rhan o | diwylliant, y celfyddydau  |
| Cynnyrch | gwaith celf  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0jjw  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Y cerflun *Dafydd* gan Michelangelo (1501–1504)
Campweithiau gweledol sydd yn gynnyrch medr dynol yw **celf**, yn llawn **celfyddyd**. Fel rheol, defnyddir y talfyriad "celf", neu weithiau **celfyddydau cain**, i gyfeirio at y celfyddydau gweledol, hynny yw paentio, darlunio, cerfluniaeth, ffotograffiaeth, a phensaernïaeth. Mae'r rhain yn gangen o'r ystod eang o weithgareddau a elwir y celfyddydau, sydd hefyd yn crybwyll y celfyddydau perfformio, gan gynnwys cerddoriaeth, dawns a'r theatr, a llenyddiaeth, gan gynnwys rhyddiaith a barddoniaeth.

Yn ogystal â'r amryw brosesau, technegau, a ffurfiau ar greu celf, mae celf yn bwnc testun disgyblaethau megis beirniadaeth celf ac hanes celfyddyd. Estheteg yw'r maes athronyddol sydd yn archwilio natur a diffiniad celf a chysyniadau tebyg, megis gallu creadigol a dehongli celfyddydweithiau.

## Diffiniad

Nid hawdd mae diffinio unrhyw un agwedd o gelf. Dichon gellir rhannu ymagweddau tuag at gelf yn ddau gategori: ei heffaith esthetig, a'i hystyr draethiadol (sef ei chyd-destun a bwriad yr artist). Ymhlith yr ymgeision cyffredinol i ddiffinio'r gair mae sôn am adlewyrchiad o ddawn, medr a gallu creadigol yr artist, cyd-destun yr unigol a'r diwylliant, a'r celfyddydwaith yn ffynhonnell harddwch, yn her ddeallusol, yn arwydd o newid a datblygiad, ac yn ganfyddiad dadansoddol.

Mae dehongliadau athronyddol o natur celf yn dyddio'n ôl i'r Henfyd. Creu delw neu ddynwarediad yw pwrpas celf yn ôl Platon, tra'r oedd Aristoteles yn canolbwyntio ar ffurf y gwaith wrth ei ystyried. Pwysleisiodd athronwyr yr Oleuedigaeth, megis Kant a Hegel, y gwrthrych, gan weld sgwrs rhwng yr artist a'r arsyllydd. Mynegiant a phroses y grefft yw celf i nifer o arlunwyr: y daith o olygfa neu ddychmyg i greadigaeth oedd arfer Kokoschka a Matisse. Gwelir celf o safbwynt esblygiadol gan anthropolegwyr modern sy'n ei hastudio fel gweithgaredd dynol, gan geisio llunio diffiniad diduedd ohoni.

Datblygodd ddiffiniadau llaw yn llaw â hanes gwyllt celf yn yr 20g. Heriodd haniaeth y syniadau traddodiadol am ffurf a chelfel ffiguraidd. Daeth gysyniadau'r gwaith a dymuniadau'r artist yn fwy pwysig na'r wedd orffenedig. Nododd y hanesydd a beirniad Leo Steinberg taw pryfociad neu heriad yw celf yn ogystal â chreadigaeth, gan ddiffinio celf drwy ein hymateb iddi. Yn y traddodiad yma ceir syniadaeth neu label celf Avant-garde.
# Recordio

Recordio| Enghraifft o: | ffilm  |
| Gwlad | De Corea  |
| Dyddiad cyhoeddi | 2 Mawrth 2017  |
| Genre | ffilm ramantus  |
| Iaith wreiddiol | Coreeg  |
| Dynodwyr |

Ffilm ramantus yw Recordio a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 녹화중이야 ac fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner 2049* sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.

## Derbyniad

## Gweler hefyd

Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Ffilm
 | Delwedd
 | Gwlad
 | Iaith wreiddiol
 | dyddiad
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Camera

Camera|  |
| Math | offeryn optegol, photo equipment, cynnyrch  |
| Yn cynnwys | camera lens, photosensitive materials, system camera  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0dv5r  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Camera Olympus E-420 DSLR gyda lens crempog 25mm.
Camera stiwdio o'r 19g gyda megin i ffocysu
Mae **camera** yn cael ei ddefnyddio i gofnodi lluniau neu ddelweddau ac yn ddibynnol, fel arfer, ar olau. Gall y lluniau hyn fod yn statig neu'n symudol, fel fideo, a chael eu cynhyrchu ar ffilm, ar negydd, ar bapur neu mewn fformat digidol. Gall hefyd gael ei drosglwyddo i gyfrwng arall. Daw'r gair o'r Lladin am "ystafell dywyll", sef dull cynnar o greu delwedd gyda golau'r haul, sef y *camera obscura*, un o gyndeidiau'r camera digidol modern.

Gall y camera weithio gyda golau o'r sbectrwm weladwy neu gyda rhannau eraill o'r sbectrwm electromagnetig. Gan amlaf, mae gan camerâu gafn caeëdig gydag agorfa (yr *aperture*, neu dwll bychan) er mwyn i olau fynd i mewn i'r camera ac yna arwyneb recordio er mwyn cipio'r olau. Mae ganddo hefyd lens o flaen yr agorfa i gasglu'r golau a'i ffocysu ar yr arwyneb recordio.

## Cyfeiriadau

Wiciadur
Chwiliwch am camera
yn Wiciadur.
# Animeiddio

Animeiddio|  |
| Enghraifft o: | cinematic technique  |
| Math | creu ffilmiau  |
| Dyddiad darganfod | Rhagfyr 1888, 28 Hydref 1892  |
| Cynnyrch | ffilm animeiddiedig, cyfres animeiddiedig, animated art  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0hcr  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Enghraifft glasurol o animeiddiad, o roi ffotograffau Eadweard Muybridge mewn rotosgop.
Dangosiad cyflym o gyfres o luniau 2D neu fodelau 3D er mwyn creu symudiad rhithiol yw **animeiddio**. Rhith symudiad gweledol ydyw a greir drwy'r ffenomena gweledol parhaus, a gellir ei greu drwy amryw o ffyrdd gan gynnwys animeiddio digidol. Y ffordd mwyaf cyffredin o gyflwyno animeiddiad yw mewn ffilm neu raglen fideo, er bod nifer o ffyrdd eraill o gyflwyno animeiddio'n bodoli hefyd.

## Animeiddio clasurol

Yn draddodiadol, tynwyd llun ar bapurau, gyda phob llun ychydig yn wahanol i'r un o'i flaen. Un o brif animeiddwyr y byd yw Walt Disney. Ceir hefyd nifer o gwmnïau animeiddio hynod lwyddiannus yng Nghymru ers dyfodiad S4C, gyda chartwnau megis SuperTed a Sam Tân.

## Animeiddio digidol (neu gyfrifiadurol)

Erbyn y 1990au roedd meddalwedd wedi'i sgwennu a wnaeth hi'n bosibl i'r cyfrifiadur "greu'r" animeiddiad.

Animeiddiad o'r Ddaear.
 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ffilm**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Diwylliant

Credoau, iaith, ymddygiadau, a holl ffordd o fyw grŵp benodol o bobl mewn cyfnod penodol o amser yw **diwylliant**. Mae'r cysyniad o ddiwylliant yn cynnwys traddodiadau ac arferion, crefydd a chred, seremonïau, gwyliau a dathliadau, technoleg a dyfeisiadau, a chelfyddydau.

Ym maes anthropoleg gall y gair ddynodi grŵp o bobloedd sy'n rhannu nodweddion diwylliannol, megis iaith, arddulliau esthetaidd, crefydd a mytholeg, moddion byw, arferion economaidd, offer, arfau, serameg, pensaernïaeth, ac yn y blaen. Gall diwylliant gynnwys nifer o wahanol grwpiau ethnig ac yn berchen ar awdurdod canolog o natur wleidyddol neu ysbrydol, sy'n ymledu ffurfiau diwylliannol cyffredin sy'n uniaethu profiad ac hunaniaeth yr holl bobl.

## Gweler hefyd

* Astudiaethau diwylliannol
* Diwylliant gwerin
* Diwylliant poblogaidd

## Cyfeiriadau

Wiciadur
Chwiliwch am diwylliant
yn Wiciadur.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ddiwylliant**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Sinema

Tu mewn i sinema fodern
*Mae hon yn erthygl am yr adeilad. Defnyddir y gair i olygu crefft a diwydiant ffilm yn ogystal: gweler ffilm.*
Adeilad pwrpasol ar gyfer dangos a gwylio ffilm yw **sinema**. Cafodd y ffilm gyntaf ar gyfer y cyhoedd ei dangos yn 1895 gan Y Brodyr Lumière ond am flynyddoedd dangosid ffilmiau mewn stafelloedd dros dro neu mewn ffeiriau. Does dim dwywaith mai'r 1920au a'r 1930au oedd 'Oes Aur' y sinema. Roedd y sinemau pwrpasol cyntaf yn yr Unol Daleithiau, er enghraifft, yn adeiladau digon plaen ond codid palasau gwych gyda'r blynyddoedd oedd yn medru dal rhai miloedd o bobl. Dirywiodd sinemâu yn y Gorllewin gyda dyfodiad y teledu, a chollwyd nifer ohonynt. Ofnwyd ar un adeg fod dydd y sinemau ar ben gyda dyfodiad fideo rad. Erbyn heddiw mae sinemau yn llai niferus ond yn aml maen' nhw'n sinemau amlsgrin lle gellir dangos sawl ffilm ar y tro.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ffilm**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.

Wiciadur
Chwiliwch am sinema
yn Wiciadur.
# DVD

DVD|  |
|  |
| Enghraifft o: | physical media format, audio release format  |
| Math | optical disc, cyfrwng peiriant-ddarllenadwy  |
| Rhagflaenwyd gan | VHS, crynoddisg, LaserDisc  |
| Olynwyd gan | Blu-ray  |
| Perchennog | Sony  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/029j\_  |
| Thesawrws y BNCF | 6025  |
| Quora | Dvd  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Disg optegol a ddefnyddir i gadw data digidol, *e.e.* ffilmiau o ansawdd uchel, yw **DVD** (o'r Saesneg *Digital Versatile Disc* neu *Digital Video Disc*). Maent yn debyg i grynoddisg o rhan golwg, ond gan fod data ar DVD wedi ei amgodio ar ddwysedd uwch, maent yn medru dal hyd at 12 gwaith yr wybodaeth y gellir ei chadw ar grynoddisg.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **dechnoleg**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# 1860au

18g - **19g** - 20g

1810au 1820au 1830au 1840au 1850au - **1860au** - 1870au 1880au 1890au 1900au 1910au

1860 1861 1862 1863 1864 1865 1866 1867 1868 1869

---

**Digwyddiadau a GogwyddionArweinwyr y Byd Pab Pïws IX
* Brenhines Victoria (y Deyrnas Unedig)
* Prif Weinnidog Henry John Temple, 3ydd Is-Iarll Palmerston (y Deyrnas Unedig)
* Prif Weinidog Edward Geoffrey Smith Stanley, 14ydd Iarll Derby (y Deyrnas Unedig)
* Prif Weinidog John Russell, 1af Iarll Russell (y Deyrnas Unedig)
* Prif Weinidog William Ewart Gladstone (y Deyrnas Unedig)
* Prif Weinidog Benjamin Disraeli (y Deyrnas Unedig)
* Arlywydd James Buchanan (Unol Daleithiau)
* Arlywydd Abraham Lincoln (Unol Daleithiau)
* Arlywydd Andrew Johnson (Unol Daleithiau)
* Arlywydd Jefferson Davis (Taleithiau Cydffederal America)
* Brenin Vittorio Emanuele II (Yr Eidal)
* Ymerawdwr Napoleon III (Ffrainc)
* Ymerawdwr Wilhelm I (Prwsia)
* Tsar Alexander II (Rwsia)

**DiddanwyrChwaraeon**