# Ieithoedd yr Undeb Ewropeaidd

Mae **ieithoedd yr Undeb Ewropeaidd** yn ieithoedd a ddefnyddir tu mewn i aelod-wladwriaethau'r Undeb Ewropeaidd. Maent yn cynnwys 24 iaith swyddogol yr Undeb Ewropeaidd ynghyd ag ystod o ieithoedd eraill. Mae'r UE yn datgan ar ei wefan Europa: "Ieithoedd: ased Ewrop" ("Languages: Europe's asset"), ac mae gan yr UE Gomisiynydd Ewropeaidd dros Amlieithrwydd, sef Leonard Orban.

Yn yr Undeb Ewropeaidd, cyfrifoldeb yr aelod-wladwriaethau ydy polisi iaith, a nid oes polisi iaith cyffredin gan yr UE. Mae sefydliadau'r Undeb Ewropeaidd yn chwarae rôl gefnogol yn y maes hwn, yn seiliedig ar "egwyddor cyfrifolaeth". Mae eu rôl yn cynnwys hybu cydweithrediad ymhlith yr aelod-wladwriaethau a hybu'r dimensiwn Ewropeaidd ym mholisïau iaith yr aelod-wladwriaethau. Mae'r UE yn annog ei ddinasyddion i gyd i fod yn amlieithog; yn benodol, mae'n eu hannog i allu siarad dwy iaith yn ogystal â'u mamiaith. Er bod yr UE â dylanwad cyfyngedig iawn yn y maes hwn – gan fod y cynnwys o systemau addysg yn gyfrifoldeb yr aelod-wladwriaethau unigol – mae nifer o raglenni cyllido o'r UE yn hybu'n weithredol dysgu ieithoedd ac amrywiaeth ieithyddol.

## Ieithoedd swyddogol

Mae gan yr Undeb Ewropeaidd 24 iaith swyddogol:

* Almaeneg
* Bwlgareg
* Croateg
* Daneg
* Eidaleg
* Estoneg
* Ffineg
* Ffrangeg
* Groeg
* Gwyddeleg
* Hwngareg
* Iseldireg
* Latfieg
* Lithwaneg
* Malteg
* Portiwgaleg
* Pwyleg
* Rwmaneg
* Saesneg
* Sbaeneg
* Slofaceg
* Slofeneg
* Swedeg
* Tsieceg

## Ieithoedd eraill

### Catalaneg, Basgeg, Galiseg

Er nad ydy'r Gatalaneg, y Fasgeg a'r Aliseg yn ieithoedd swyddogol cenedlaethol yn Sbaen, maent yn gymwys i gael eu defnyddio yn swyddogol yn sefydliadau'r UE fel ieithoedd cyd-swyddogol yn y rhanbarthau priodol.

### Cymraeg, Gaeleg, Sgoteg

Mewn ateb i gwestiwn ynghylch y defnydd swyddogol o ieithoedd rhanbarthol y Deyrnas Unedig (y Gymraeg, yr Aeleg a'r Sgoteg), datganodd Gweinidog y DU dros Ewrop, Douglas Alexander, yn 2005 bod y Llywodraeth heb gynlluniau i wneud darpariaethau o'r fath ar gyfer ieithoedd y DU.

### Ieithoedd eraill

Ar wahân i'r ieithoedd uchod, mae nifer o ieithoedd lleiafrifol eraill heb eu cydnabod ar y lefel Ewropeaidd, er enghraifft y Lwcsembwrgeg, yr Ocitaneg, y Ffriseg, a'r Ladino.

## Demograffeg

Mae'r tabl isod yn dangos y gyfran o ddinasyddion sydd yn gallu siarad yr ieithoedd yn y rhestr – fel mamiaith neu fel iaith dramor. Rhestrir yr ieithoedd a siaradir gan 2% o boblogaeth yr UE o leiaf yn unig.

|  Iaith
 |  Fel mamiaith (% o boblogaeth yr UE)
 |  Fel iaith dramor (% o boblogaeth yr UE)
 |  Cyfanswm (% o boblogaeth yr UE)
 |
| --- | --- | --- | --- |
|  Almaeneg  |  18%  |  14%  |  32%  |
|  Saesneg  |  13%  |  38%  |  51%  |
|  Eidaleg  |  13%  |  3%  |  16%  |
|  Ffrangeg  |  12%  |  14%  |  26%  |
|  Sbaeneg  |  9%  |  6%  |  15%  |
|  Pwyleg  |  9%  | 1%  |  10%  |
|  Iseldireg  |  5%  |  1%  |  6%  |
|  Groeg  |  3%  |  0%  |  3%  |
|  Swedeg  |  2%  |  1%  |  3%  |
|  Tsieceg  |  2%  |  1%  |  3%  |
|  Portiwgaleg |  2%  |  0%  |  2%  |
|  Hwngareg |  2%  |  0%  |  2%  |
|  Rwseg |  1%  |  6%  |  7%  |
|  Slofaceg |  1%  |  1%  |  2%  |
|  Catalaneg |  1%  |  1%  |  2%  |

Ffynhonnell: Comisiwn Ewropeaidd (Sylwer: Cyhoeddwyd y data hyn cyn i'r Undeb gael ei ehangu yn 2007.)

## Gweler hefyd

* Enwau yr Undeb Ewropeaidd yn ei ieithoedd swyddogol

## Dolenni allanol

* (Saesneg) European Union interinstitutional style guide Archifwyd 2006-05-09 yn y Peiriant Wayback
* Eurominority.org, porth ar gyfer cenhedloedd a lleiafrifoedd Ewropeaidd Archifwyd 2007-06-22 yn y Peiriant Wayback