Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Lili Jersey

| Amaryllis belladonna
 |
| --- |
|  |
| Dosbarthiad gwyddonol
 |
| Teyrnas:
 | Plantae |
| Ddim wedi'i restru:
 | Angiosbermau |
| Ddim wedi'i restru:
 | Monocotau |
| Urdd:
 | Asparagales |
| Teulu:
 | Amaryllidaceae |
| Genws:
 | Amaryllis |
| Rhywogaeth:
 | A. belladonna |
| Enw deuenwol
 |
| Amaryllis belladonna L. |
| Cyfystyron
 |
| * *Amaryllis blanda* Ker Gawl.
* *Amaryllis longipetala* Lem.
* *Amaryllis obliqua* L.f. ex Savage
* *Amaryllis pallida* Delile
* *Amaryllis pudica* Ker Gawl.
* *Amaryllis regalis* Salisb.
* *Amaryllis rosea* Lam.
* *Belladonna blanda* (Ker Gawl.) Sweet
* *Belladonna pallida* (Delile) Sweet
* *Belladonna pudica* (Ker Gawl.) Sweet
* *Belladonna purpurascens* Sweet
* *Brunsvigia blanda* (Ker Gawl.) L.S.Hannibal
* *Brunsvigia major* Traub
* *Brunsvigia rosea* (Lam.) L.S.Hannibal
* *Brunsvigia rosea* var. *blanda* (Ker Gawl.) Traub
* *Brunsvigia rosea* var. *elata* L.S.Hannibal
* *Brunsvigia rosea* var. *longipetala* (Lem.) Traub
* *Brunsvigia rosea* var. *major* L.S.Hannibal
* *Brunsvigia rosea* var. *minor* L.S.Hannibal
* *Brunsvigia rosea* var. *pallida* (Delile) L.S.Hannibal
* *Brunsvigia rosea* var. *pudica* (Ker Gawl.) L.S.Hannibal
* *Callicore rosea* (Lam.) Link
* *Coburgia belladonna* (L.) Herb.
* *Coburgia blanda* (Ker Gawl.) Herb.
* *Coburgia pallida* (Delile) Herb.
* *Coburgia pudica* (Ker Gawl.) Herb.
* *Coburgia rosea* (Lam.) Gouws
* *Imhofia rosea* (Lam.) Salisb.
* *Leopoldia belladonna* (L.) M.Roem.
* *Zephyranthes pudica* (Ker Gawl.) D.Dietr.
 |

Planhigyn blodeuol ag un had-ddeilen (neu fonocotyledon) yw **Lili Jersey** sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu *Amaryllidaceae* yn y genws *Amaryllis*. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw *Amaryllis belladonna* a'r enw Saesneg yw *Jersey lily*. Mae'n frodorol o Dde Affrica, ond bellach i'w gael ar sawl cyfandir.

Mae'n blanhigyn lluosflwydd. Nid oes ganddo stipwl (neu ddeilen fach). Fel arfer mae'r dail yn ddanheddog.

## Gweler hefyd

* Y Bywiadur Gwefan Llên Natur

## Cyfeiriadau

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
Lili Jersey
# Planhigyn

| Planhigion
 |
| --- |
|  |
| Dosbarthiad gwyddonol
 |
| Parth:
 | Eukaryota |
| Ddim wedi'i restru:
 | Archaeplastida |
| Teyrnas:
 | **Plantae** Haeckel, 1866 |
| Rhaniadau/Ffyla
 |
| **Algâu gwyrdd Chlorophyta
* Charophyta

**Planhigion tir Planhigion anfasgwlaidd
	+ Marchantiophyta - llysiau'r afu
	+ Anthocerotophyta - cornlysiau
	+ Bryophyta - mwsoglau
* Planhigion fasgwlaidd
	+ Planhigion fasgwlaidd di-had
		- † Rhyniophyta
		- † Zosterophyllophyta
		- Lycopodiophyta - cnwpfwsoglau
		- † Trimerophytophyta
		- Pteridophyta - rhedyn a marchrawn
		- † Progymnospermophyta
	+ Planhigion had
		- † Pteridospermatophyta - hadredyn
		- Pinophyta - conwydd
		- Cycadophyta - sycadau
		- Ginkgophyta - coeden ginco
		- Gnetophyta
		- Magnoliophyta - planhigion blodeuol
 |

Grŵp o bethau byw yw **planhigion**. Ceir tua 300,000 o rywogaethau, gan gynnwys coed, blodau, glaswelltau, rhedyn, mwsoglau a rhai grwpiau o algâu. Astudiaeth planhigion yw botaneg. Organebau amlgellog (ac eithrio rhai o'r algâu) ac ewcaryotig yw planhigion. Maent i gyd yn creu bwyd eu hun drwy ffotosynthesis gan ddefnyddio cloroffyl.

## Tacsonomeg

Dosberthir planhigion yn y deyrnas **Plantae**. Mae'r deyrnas hon yn cynnwys y planhigion tir (Embryophyta) ac, yn aml, mae'n cynnwys yr algâu gwyrdd (Chlorophyta a Charophyta) hefyd. Weithiau, mae'r algâu coch (Rhodophyta) a'r glawcoffytau (Glaucophyta) yn cael eu cynnwys tu fewn i'r deyrnas. Dosbarthwyd grwpiau eraill o algâu, ffyngau a bacteria fel planhigion yn y gorffennol ond fe'u dosberthir mewn teyrnasoedd gwahanol bellach.

## Strwythur planhigion

### Celloedd planhigion

Fel arfer, mae gan gelloedd planhigion gloroplastau, gwagolyn fawr a chellfur sy'n cynnwys seliwlos.

 a. Plasmodesmata b. Cellbilen c. Cellfur 1. Cloroplast d. Pilen thylacoid e. Gronyn starts 2. Gwagolyn f. Gwagolyn g. Tonoplast h. Mitocondria i. Perocsisom j. Cytoplasm k. Fesiglau pilennog bach l. Reticwlwm endoplasmig garw 3. Cnewyllyn m. Mandwll cnewyllol n. Amlen gnewyllol o. Cnewyllan p. Ribosomau q. Reticwlwm endoplasmig llyfn r. Fesiglau Golgi s. Organigyn Golgi t. Cytosgerbyd ffilamentog

## Dolenni allanol

* Planhigion, BBC Cymru

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **blanhigyn**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
## Gweler hefyd

* Resbiradaeth cellog
* Planhigion Blodeuol, Conwydd a Rhedyn; cyhoeddwyd 2003
* Planhigyn Arctig-Alpaidd

Wiciadur
Chwiliwch am Planhigyn
yn Wiciadur.