# 1947

19g - **20g** - 21g

1890au 1900au 1910au 1920au 1930au - **1940au** - 1950au 1960au 1970au 1980au 1990au

1942 1943 1944 1945 1946 - **1947** - 1948 1949 1950 1951 1952

---

## Digwyddiadau

Eisteddfod Ryngwladol gyntaf Llangollen

### Ionawr

* 1 Ionawr - Diwydiant glo Prydain yn dod dan berchnogaeth gyhoeddus

### Chwefror

### Mawrth

* 1 Mawrth - Agor yr ysgol benodol Gymraeg gyntaf dan nawdd awdurdod lleol, sef Ysgol Gymraeg Dewi Sant, Llanelli
* 24 Mawrth - llywodraeth Yr Iseldiroedd a chabinet Indonesia yn arwyddo cytundeb Batavia i sefydlu'r wladwriaeth newydd

### Ebrill

* 1 Ebrill - codi oes gadael ysgol i 15 ym Mhrydain
* 23 Ebrill - Llongddrylliad y "San Tampa" a colled y bad achub o'r Mwmbwls

### Mai

### Mehefin

* 5 Mehefin - Cyhoeddi'r cynllun Cymorth Marshall i Ewrop gan Unol Daleithiau America

### Gorffennaf

### Awst

* 3 Awst - diwedd gweithgareddau milwrol gan Yr Iseldiroedd yn Indonesia o flaen annibyniaeth lawn
* 15 Awst - Prydain yn rhoi statws Dominiwn i India a Phacistan; Mountbatten yn Lywodraethwr-Gyffredinol India, Mohammed Ali Jinnah ym Mhacistan
* 29 Awst - Comisiwn Palesteina yn awgrymu rhannu Palesteina rhwng y Seionyddion a'r Palestiniaid a dod â Mandad Prydeinig Palesteina i ben

### Medi

### Hydref

* 6 Hydref - sefydlu'r Cominform yn Nwyrain Ewrop, yn Belgrade
* 20 Hydref - creu Baner y Cenhedloedd Unedig yn swyddogol
* 29 Hydref - Sefydlwyd y papur newydd *Şalom* yn Nhwrci

### Tachwedd

* 20 Tachwedd - Priodas Tywysoges Elisabeth, merch Siôr VI, brenin y Deyrnas Unedig, a Tywysog Philip yn Abaty Westminster.

### Rhagfyr

* 30 Rhagfyr - Ymddiswyddiad Mihai, brenin Romania

## Genedigaethau

* 8 Ionawr - David Bowie, cerddor (m. 2016)
* 3 Chwefror - Maurizio Micheli, actor
* 15 Chwefror – John Adams, cyfansoddwr
* 25 Mawrth - Elton John, cerddor
* 24 Ebrill - Peter Ham, cerddor (m. 1975)
* 1 Mehefin -
* 12 Gorffennaf
	+ Gareth Edwards, chwaraewr rygbi
	+ Wilko Johnson, cerddor
* 31 Gorffennaf - Richard Griffiths, actor (m. 2013)
* 21 Medi
	+ Keith Harris, daflwr-lleisiau (m. 2015)
	+ Stephen King, nofelydd
* 16 Hydref - Terry Griffiths, chwaraewr snwcer
* 26 Hydref - Hillary Clinton, gwleidydd
* 29 Hydref
	+ Val Feld, gwleidydd (m. 2001)
	+ Richard Dreyfuss, actor
	+ Michèle Pierre-Louis, Prif Weinidog Haiti

## Marwolaethau

* 25 Ionawr - Al Capone, giangster, 48
* 30 Mawrth - Arthur Machen, awdur, 84
* 7 Ebrill - Henry Ford, dyn busnes, 83
* 20 Mehefin - Syr John Edward Lloyd, hanesydd, 86
* 12 Hydref - William Brace, gwleidydd, 82
* 28 Rhagfyr - Vittorio Emanuele III, brenin yr Eidal, 78

## Y celfyddydau

### Ffilmiau

* *Miracle on 34th Street* (gyda Edmund Gwenn)

### Llyfrau

* J. Eirian Davies - *Awen y Wawr*
* Anne Frank - *Het Achterhuis*
* William Jones - *Adar Rhiannon a Cherddi Eraill*
* Michael Gareth Llewelyn - *White Wheat*

### Cerddoriaeth

* Samuel Barber - *Knoxville: Summer of 1915*
* Alan Jay Lerner a Frederick Loewe - *Brigadoon* (sioe Broadway)
* David Wynne - Sonata rhif 1

## Eisteddfod Genedlaethol (Bae Colwyn)

* **Cadair:** John Tudor Jones (John Eilian)
* **Coron:** Griffith John Roberts
* **Medal Ryddiaeth:** dyfarnwyd yn 1948

## Gwobrau Nobel

* **Ffiseg:** Syr Edward Appleton
* **Cemeg:** Syr Robert Robinson
* **Meddygaeth:** Carl Ferdinand Cori, Gerty Cori a Bernardo Houssay
* **Llenyddiaeth:** André Gide
* **Heddwch:** Quaker Peace and Social Witness ac American Friends Service Committee

## Tywydd

### Gaeaf Caled

* Heth Fawr 1947

Ryw adeg iw gofio i deulu y llawr

Oedd adeg ofnadwy yr eira mawr.

Blwyddyn colledion ar y defaid ai hŵyn,

Roedd ffermwyr y wlad yn uchel eu cwyn.

Ai anffawd natur y fath aeafol nen

Ar gwanwyn du oer yn ei fantell wen.

Ni chlywyd yr un gân ond rhuad y gwynt

Safodd yr afon lle rhedai hi gynt.

Mae bugail yr Hafod yn wylo fan draw

Ar oen bach yn marw ar gledr ei law.

A llawer i deulu mynyddig a phell

Heb damaid o fwyd fel meudwy mewn cell....

* Daeth y gaeaf caled i ben tua'r 17 Mawrth 1947. Y diwrnod hwnnw cofnododd DO Jones, Ty Uchaf, Padog: "Mynd i Gwernouau i ddyrnu gwellt. DIWEDD YR HETH FAWR". Dyma gronicl diwedd y gaeaf hwnnw yn Nhywyddiadur Llên Natur [1]

## Cyfeiriadau