Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Red Line 7000

Red Line 7000| Enghraifft o: | ffilm  |
| Lliw/iau | lliw  |
| Gwlad | Unol Daleithiau America  |
| Dyddiad cyhoeddi | 1965, 9 Tachwedd 1965, 18 Mawrth 1966, 11 Tachwedd 1966  |
| Genre | ffilm llawn cyffro, ffilm ddrama  |
| Prif bwnc | car  |
| Hyd | 110 munud  |
| Cyfarwyddwr/wyr | Howard Hawks  |
| Cynhyrchydd/wyr | Howard Hawks, Paul Helmick  |
| Cyfansoddwr | Nelson Riddle  |
| Dosbarthydd | Paramount Pictures  |
| Iaith wreiddiol | Saesneg  |
| Sinematograffydd | Milton R. Krasner  |
| Sgriptiwr | Howard Hawks  |
| cost | 2,500,000 $ (UDA)  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/02rgvlz  |

Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Howard Hawks yw Red Line 7000 a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd gan Howard Hawks a Paul Helmick yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Howard Hawks a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nelson Riddle. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Howard Hawks, Christian Brückner, James Caan, Thomas Danneberg, Claus Jurichs, George Takei, Teri Garr, Jerry Lewis, Robert Donner, Charlene Holt, Norman Alden, Ruth Scheerbarth, Gerd Martienzen, Marianna Hill, Uta Hallant, Laura Devon a Marianne Lutz. Mae'r ffilm *Red Line 7000* yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Sound of Music* sef ffilm fiwsical rhamantus gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Milton Krasner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

## Cyfarwyddwr

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Howard Hawks ar 30 Mai 1896 yn Elkhart County a bu farw yn Palm Springs ar 15 Ionawr 2013. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Peirianneg Prifysgol Cornell.

Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

* Gwobr Anrhydeddus yr Academi
* Seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

## Derbyniad

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 5.3/10
* 67%

## Gweler hefyd

Cyhoeddodd Howard Hawks nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Ffilm
 | Delwedd
 | Gwlad
 | dyddiad
 |
| --- | --- | --- | --- |
| *A Little Princess* |  | Unol Daleithiau America
 | 1917-01-01
 |
| Ball of Fire
 |  | Unol Daleithiau America
 | 1941-01-01
 |
| Bringing Up Baby
 |  | Unol Daleithiau America
 | 1938-01-01
 |
| Ceiling Zero
 |  | Unol Daleithiau America
 | 1936-01-01
 |
| Gentlemen Prefer Blondes
 |  | Unol Daleithiau America
 | 1953-07-01
 |
| Hatari!
 |  | Unol Daleithiau America
 | 1962-01-01
 |
| Red Line 7000
 |  | Unol Daleithiau America
 | 1965-01-01
 |
| *Scarface* |  | Unol Daleithiau America
 | 1932-01-01
 |
| *The Dawn Patrol* |  | Unol Daleithiau America
 | 1930-01-01
 |
| Today We Live
 |  | Unol Daleithiau America
 | 1933-01-01
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Harri V (drama)

Harri V|  |
| Enghraifft o: | gwaith dramatig  |
| Awdur | William Shakespeare  |
| Iaith | Saesneg  |
| Dechrau/Sefydlu | 1599  |
| Genre | drama hanesyddol  |
| Lleoliad y perff. 1af | Globe Theatre  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0c8ff  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Tudalen teitl y drama
Un o ddramau mwyaf adnabyddus y dramodydd Seisnig William Shakespeare yw Harri V (c.1599; teitl gwreiddiol Saesneg: *Henry V*). Seiliodd Shakespeare y ddrama ar hanes Harri V, brenin Lloegr (1386-1422).

## Cymeriadau

* Harri V, y brenin
* Omffre o Gaerhirfryn, Dug Caerloyw, brawd y brenin
* Ioan o Gaerhirfryn, Dug Bedford, brawd y brenin
* Tomos o Gaerhirfryn, Dug Clarence, brawd y brenin
* Tomos Beaufort, Dug Caerwysg, ewithr y brenin
* Edward o Norwich, Dug Efrog, cefnder y brenin
* Tomos Montacute, Iarll Caersallog
* Ralph de Neville, Iarll Westmorland
* Richard de Beauchamp, Iarll Warwick
* Syr Tomos Erpingham
* Capten Gower, Sais
* Capten Fluellen, Cymro
* Capten Macmorris
* Capten Jamy
* John Bates, milwr
* Alexander Court, milwr
* Michael Williams, milwr
* Cennad
* Pistol
* Nym
* Bardolph
* Bachgen
* Meistres Quickly
* Archesgob Caergaint
* Esgob Ely
* Iarll Caergrawnt
* Arglwydd Scroop
* Syr Tomos Grey
* Charles VI, brenin Ffrainc
* Isabeau o Bafaria, brenhines Ffrainc
* Louis, tywysog Ffrainc (y Dauphin)
* Catrin o Valois, tywysoges Ffrainc
* Alys, morwyn y dywysoges
* Cwnstabl Ffrainc
* Ioan I, Dug Bourbon
* Siarl, Dug Orleans
* Ioan, Dug Berry
* Ioan, Dug Bwrgwyn
* Dafydd, Arglwydd Rambures
* Arglwydd Grandpré
* Monsieur le Fer, milwr
* Montjoy, cennad Ffrengig
* Llywiawdwr Harfleur
* Llysgenhadwyr Ffrengig

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **lenyddiaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Moroco

Moroco|  |
| Teyrnas Morocoالمملكة المغربية (Arabeg)* *(ynganiad:* al-Mamlakah al-Maghribiyah*)* |
|  |
| Arwyddair | Gwlad, Mamwlad, y Brenin  |
| Math | brenhiniaeth gyfansoddiadol, gwladwriaeth sofran, un o wledydd môr y canoldir, gwlad  |
| Enwyd ar ôl | Marrakech, gorllewin, Mauri people, Fès  |
| Duration: 1 seconds.0:01 |
| Prifddinas | Rabat  |
| Poblogaeth | 36,828,330  |
| Sefydlwyd | 7 Ebrill 1956 (Annibyniaeth oddi wrth Ffrainc) |
| Anthem | Cherifian Anthem  |
| Pennaeth llywodraeth | Aziz Akhannouch  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, Africa/Casablanca, UTC+00:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Arabeg, Moroceg Amazigh Safonol  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad | Moroco  |
| Arwynebedd | 446,550 km²  |
| Gerllaw | Y Môr Canoldir, Cefnfor yr Iwerydd, Culfor Gibraltar  |
| Yn ffinio gyda | Algeria, Gorllewin Sahara, Sbaen, yr Undeb Ewropeaidd  |
| Cyfesurynnau | 32°N 6°W  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Cabinet Moroco  |
| Corff deddfwriaethol | Senedd Moroco  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | brenin Moroco  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Mohammed VI, brenin Moroco  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Moroco  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Aziz Akhannouch  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $142,867 miliwn, $134,182 miliwn  |
| Arian | Dirham Moroco  |
| Canran y diwaith | 10 ±1 canran  |
| Cyfartaledd plant | 2.515  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.683  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gwlad yng ngogledd-orllewin Affrica yw **Teyrnas Moroco** neu **Moroco**. Mae Cefnfor Iwerydd yn gorwedd i'r gorllewin a'r Môr Canoldir i'r gogledd. Mae Moroco'n ffinio ag Algeria i'r dwyrain ac mae'n hawlio Gorllewin Sahara i'r de.

Moroco yn Arabeg yw المغرب al-maghrib (machlud yr haul). Yr enw llawn yw المملكة المغربية al-mamlaca al-maghribîa (teyrnas machlud yr haul). Mae'r gair Moroco yn dod o *"Morocco City"*, enw arall am Marrakech.

## Daearyddiaeth

Rabat yw'r brifddinas. Mae dinasoedd pwysig eraill yn cynnwys Casablanca, Marrakech, Fès, Meknès, Agadir, Tanger, Tétouan, Kenitra, Safi ac Oujda.

## Hanes

## Iaith a diwylliant

Berber ac Arabeg yw'r brif iaith. Ffrangeg a Sbaeneg yn aml hefyd.

## Economi

## Gweler hefyd

* Gorllewin Sahara
* Maghreb
* Undeb y Maghreb Arabaidd

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Foroco**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Mary Poppins (ffilm)

Mary Poppins
|  Chwith i dde: Bert, Jane, Michael a Mary Poppins |
| --- |
| Cyfarwyddwr | Robert Stevenson |
| Cynhyrchydd | Walt Disney |
| Ysgrifennwr | Bill Walsh Don DaGradi P. L. Travers (llyfrau) |
| Serennu | Julie Andrews Dick Van Dyke David Tomlinson Glynis Johns Karen Dotrice Matthew Garber |
| Cerddoriaeth | Robert Sherman Richard Sherman |
| Sinematograffeg | Edward Colman |
| Golygydd | Cotton Warburton |
| Dylunio |  |
| Cwmni cynhyrchu | Walt Disney Studios |
| Dosbarthydd | uena Vista Pictures |
| Dyddiad rhyddhau | 29 Awst 1964 |
| Amser rhedeg | 140 munud |
| Gwlad | Unol Daleithiau |
| Iaith | Saesneg |
| **(Saesneg) Proffil IMDb** |
|  |

Ffilm deuluol gyda Julie Andrews a Dick Van Dyke yw Mary Poppins (1964). Mae'r ffilm yn seiliedig ar y nofelau gan P. L. Travers.

## Caneuon

* "**Sister Suffragette**" — Glynis Johns, Hermione Baddeley a Reta Shaw
* "**The Life I Lead**" — David Tomlinson (ailgenir wedyn gyda Julie Andrews)
* "**The Perfect Nanny**" ("*Y Famaeth Berffaith*") — Karen Dotrice a Matthew Garber
* "**A Spoonful of Sugar**" ("*Llwyaid Siwgr*") — Julie Andrews
* "**Jolly Holiday**" ("*Gŵyl Lawen*") — Dick Van Dyke a Julie Andrews, gyda Thurl Ravenscroft, Marni Nixon, Paul Frees ac eraill.
* "**Supercalifragilisticexpialidocious**" — Julie Andrews a Dick Van Dyke gyda J. Pat O'Malley ac eraill
* "**Stay Awake**" — Julie Andrews
* "**I Love to Laugh**" — Dick Van Dyke, Julie Andrews ac Ed Wynn
* "**Feed the Birds (Tuppence a Bag)**" — Julie Andrews
* **"Fidelity Fiduciary Bank"** ("*Banc Fidelity Fiduciary*") — Dick Van Dyke, David Tomlinson ac eraill
* "**Chim Chim Cher-ee**" — Dick Van Dyke
* "**Step in Time**" — Dick Van Dyke
* "**A Man Has Dreams**" — David Tomlinson a Dick Van Dyke.
* "**Let's Go Fly a Kite**" — Glynis Johns, David Tomlinson, Dick Van Dyke ac eraill.

### Gweler hefyd

* Mary Poppins (sioe gerdd)
* Mary Poppins (llyfr)

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ffilm plant**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Maria Bakalova

| Maria Bakalova |
| --- |
|  |
| Ganwyd | Maria Valcheva Bakalova  4 Mehefin 1996  Burgas  |
| Dinasyddiaeth |  Bwlgaria |
| *Alma mater* | * Krastyo Sarafov National Academy for Theatre and Film Arts
 |
| Galwedigaeth | actor  |

Actores o Fwlgaria yw **Maria Valcheva Bakalova** (Bwlgareg: Мария Вълчева Бакалова
) (ganwyd 4 Mehefin 1996). Enillodd gydnabyddiaeth ryngwladol am ei rôl fel Tutar Sagdiyev, merch Borat, yn y ffilm 2020 *Borat Subsequent Moviefilm*. Enillodd Wobr Movie Critics 'Choice am yr Actores Gefnogol Orau am yr un rôl, a derbyniodd enwebiadau yng Ngwobrau'r Academi, Gwobrau Ffilm BAFTA, Gwobrau Golden Globe, a Gwobrau SAG.

Cafodd Bakalova ei geni yn Burgas.

## Cyfeiriadau
# CET

CET| Enghraifft o: | cylchfa amser  |
| Lleoliad | Canolbarth Ewrop  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/02llzg  |

Parth amser a ddefnyddir yng nghanolbarth Ewrop a rhannau o'r Môr Canoldir yw **CET** (talfyriad o *Central European Time*, 'Amser Canolbarth Ewrop'). Mae CET 1 awr ar flaen UTC. Yn yr haf mae'r gwledydd yn y parth CET yn defnyddio CEST (UTC +2).

## Gwledydd

Mae'r gwledydd canlynol yn dilyn CET yn y gaeaf:

* Albania
* Yr Almaen
* Andorra
* Awstria
* Bosnia a Hertsegofina
* Croatia
* Denmarc
* Yr Eidal
* Y Fatican
* Ffrainc
* Gibraltar
* Gwlad Belg
* Gwlad Pwyl
* Hwngari
* Yr Iseldiroedd
* Liechtenstein
* Luxembourg
* Macedonia
* Malta
* Monaco
* Montenegro
* Norwy
* San Marino
* Sbaen (ac eithrio Yr Ynysoedd Dedwydd)
* Serbia
* Slofacia
* Slofenia
* Sweden
* Y Swistir
* Tiwnisia
* Tsiecia
# Somalieg

Somalieg| Enghraifft o: | iaith naturiol, iaith fyw  |
| Math | Somali languages  |
|  |
| Enw brodorol | Af-Soomaali  |
| Nifer y siaradwyr | - 16,200,000 (2019)
 |
| cod ISO 639-1 | so  |
| cod ISO 639-2 | som  |
| cod ISO 639-3 | som  |
| Gwladwriaeth | Jibwti, Ethiopia, Cenia, Somalia, Somaliland, Waqooyi-Bari  |
| System ysgrifennu | y sgript Ladin, Wadaad's writing, Osmanya  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/028xxn  |
| Thesawrws y BNCF | 103  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Iaith Affro-Asiaidd yn y gangen Gwshitig sy'n tarddu o Gorn Affrica ac yn iaith frodorol y Somaliaid yw **Somalieg**. Mae'n perthyn i is-gangen yr Iseldiroedd Dwyreiniol yr ieithoedd Cwshitig, ynghyd ag Afar a Saho.

Siaredir Somalieg gan ryw 15 miliwn o bobl yn Nwyrain Affrica, y mwyafrif helaeth ohonynt yn Somaliaid ethnig. Somalieg yw prif iaith ac iaith swyddogol Somalia a Somaliland, un o ieithoedd swyddogol Jibwti, a phrif iaith yr Ardal Somali yn nwyrain Ethiopia a Thalaith y Gogledd Ddwyrain yng Nghenia. Bydd rhai cenedlaetholwyr Somali yn galw am uno'r holl diriogaethau lle siaredir Somalieg i greu Somalia Fawr.

Mabwysiadwyd yr wyddor Ladin i ysgrifennu Somalieg yn y 1970au, ac erbyn heddiw dyma'r wyddor fwyaf gyffredin. Ceir hefyd ffyrdd o ysgrifennu Somalieg yn yr wyddor Arabeg a systemau arbennig a gawsant eu creu yn yr 20g.

Tiriogaeth hanesyddol y Somaliaid a'r iaith Somalieg
## Cyfeiriadau
# Cymanwlad y Gwladwriaethau Annibynnol

Cymanwlad y Gwladwriaethau Annibynnol|  |
| Enghraifft o: | sefydliad rhyngwladol, cymanwlad, sefydliad rhynglywodraethol, cenedl mewn chwaraeon  |
| Dechrau/Sefydlu | 8 Rhagfyr 1991  |
| Rhagflaenwyd gan | Yr Undeb Sofietaidd, Soviet empire  |
| Lleoliad | Cyn-weriniaethau'r Undeb Sofietaidd  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Sylfaenydd | Gwladwriaeth Ffederal, Sosialaidd, Sofietaidd Rwsia, Gweriniaeth Sosialaidd Sofietaidd Wcráin, Gweriniaeth Sofiet Sosialaidd Belarws  |
| Isgwmni/au | Union State  |
| Pencadlys | Minsk  |
| Enw brodorol | Содружество Независимых Государств  |
| Gwefan |   |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/096ds  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Baner CGA
Gwledydd Cymanwlad y Gwladwriaethau Annibynnol.
Corff rhyngwladol yw **Cymanwlad y Gwladwriaethau Annibynnol** (**CIS**) (Rwsieg: *Содружество Независимых Государств* (СНГ) - *Sodruzhestvo Nezavisimykh Gosudastv*) sy'n hybu cysylltiadau rhwng 12 o'r 15 o wladwriaethau a oedd yn rhan o'r Undeb Sofietaidd blaenorol. Nid yw'r gwledydd Baltaidd yn aelodau.

Yng Cytundebau Belovezh cytunodd arweinyddion Rwsia, Belarws ac Wcráin sefydlu'r CIS ar 8 Rhagfyr 1991 yn Belovezhskaya Pushcha ger Brest ym Melarws, ac felly daeth yr Undeb Sofietaidd i ben. Arwyddwyd Protocol Alma-ata, sef cytundeb gan yr aelod-wladwriaethau eraill ar 21 Rhagfyr 1991 (heblaw am Georgia, a ymunodd ym 1993).

Er nad oes fawr o bŵer gan y Gymanwlad, mae hi'n bwysig serch hynny am ei bod yn cydlynu polisïau'r aelodau ym materion masnach, cyllid, y gyfraith ac amddiffyn. Un o'r materion pwysicaf i'r corff oedd sefydlu ardal masnach rydd yn 2005.

Aelodau
* Aserbaijan
* Armenia
* Belarws
* Casachstan
* Cirgistan
* Moldofa
* Rwsia
* Tajicistan
* Tyrcmenistan
* Wsbecistan

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **wleidyddiaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Chwyldro Hwngari (1956)

Chwyldro Hwngari| Baner Hwngari gyda'r arfbais gomiwnyddol wedi ei thorri allan. Daeth y faner hon yn symbol o'r chwyldro. |
| Enghraifft o: | gwrthryfel  |
| Dyddiad | 1956  |
| Rhan o | y Rhyfel Oer  |
| Dechreuwyd | 23 Hydref 1956  |
| Daeth i ben | 10 Tachwedd 1956  |
| Lleoliad | Gweriniaeth Pobl Hwngari  |
| Yn cynnwys | Hungarian Radio Siege  |
| Gwladwriaeth | Hwngari  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/01zd7d  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Gwrthryfel yn erbyn llywodraeth Gweriniaeth Pobl Hwngari oedd **Chwyldro Hwngari, 1956** a barhaodd o 23 Hydref hyd 10 Tachwedd 1956. Cychwynnodd fel gwrthdystiad gan filoedd o fyfyrwyr a orymdeithiodd trwy ganol Budapest i adeilad y Senedd. Ceisiodd carfan o'r myfyrwyr ddarlledu eu gofynion o tu fewn i'r adeilad radio, ond cawsant ei rhwystro a'u dal. Pan fynnodd y torfeydd tu allan i'r myfyrwyr gael eu rhyddhau, dechreuodd Heddlu Diogelwch y Wladwriaeth (ÁVH) saethu ar y torfeydd tu allan o tu fewn i'r adeilad. Ymledodd y newyddion yn gyflym gan esgor ar anhrefn a thrais trwy'r brifddinas.

Ymledodd y gwrthryfel yn gyflym ar draws Hwngari, a chwympodd y llywodraeth. Trefnwyd y bobl yn filisiâu, gan frwydo yn erbyn yr ÁVH a lluoedd Sofietaidd. Daeth llywodraeth newydd i rym a ddatganodd ei bwriad i encilio o Gytundeb Warsaw ac ail-sefydlu etholiadau rhydd. Erbyn diwedd mis Hydref daeth y brwydro i ben bron.

Wedi iddynt ddatgan parodrwydd i drafod enciliad gan luoedd Sofietaidd, newidiodd y Politburo ei feddwl a dechreuodd dinistrio'r chwyldro. Ar 4 Tachwedd, goresgynnwyd Budapest ac ardaloedd eraill o'r wlad gan yr Undeb Sofietaidd. Parhaodd gwrthsafiad Hwngaraidd hyd 10 Tachwedd. Bu farw dros 2,500 o Hwngariaid a 700 o luoedd Sofietaidd yn y gwrthdaro, a bu ffoi 200,000 o Hwngariaid fel ffoaduriaid.
# 1735

17g - **18g** - 19g

1680au 1690au 1700au 1710au 1720au - **1730au** - 1740au 1750au 1760au 1770au 1780au

1730 1731 1732 1733 1734 - **1735** - 1736 1737 1738 1739 1740

---

## Digwyddiadau

* 13 Ebrill - Sakuramachi yn dod yn ymerawdwr Japan
* 8 Hydref - Qianlong yn dod yn ymerawdwr Tsieina
* Trôedigaeth Howel Harris
* **Llyfrau**
	+ Antoine François Prévost - *Le Doyen de Killerine*
	+ *Tlysau yr Hen Oesoedd*
* **Cerddoriaeth**
	+ George Frideric Handel - *Alcina* (opera)

## Genedigaethau

* 1 Ionawr - Paul Revere
* 5 Medi - Johann Christian Bach, cyfansoddwr (m. 1782)
* 30 Hydref - John Adams, Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1826)
* 31 Rhagfyr - Jean de Crévecoeur, awdur (m. 1813)

## Marwolaethau

* 12 Ionawr - John Eccles, cyfansoddwr a "Master of the King's Musick"
* 8 Hydref - Yongzheng, ymerawdwr Tsieina
# 1648

16g - **17g** - 18g

1590au 1600au 1610au 1620au 1630au - **1640au** - 1650au 1660au 1670au 1680au 1690au

1643 1644 1645 1646 1647 - **1648** - 1649 1650 1651 1652 1653

---

## Digwyddiadau

* Ail Ryfel Cartref Lloegr yn dechrau
* 8 Mai - Brwydr San Ffagan ger Caerdydd; buddugoliaeth i fyddin y Senedd

### Llyfrau

* Robert Herrick - *Hesperides*

### Cerddoriaeth

## Genedigaethau

* 4 Ebrill – Grinling Gibbons
* 26 Ebrill – Pedro II, brenin Portiwgal (m. 1706)
* 24 Tachwedd – Humphrey Humphreys, Esgob Bangor (m. 1712)
* *yn ystod y flwyddyn*
	+ Francis Gwyn, gwleidydd (m. 1734)

## Marwolaethau

* 12 Mawrth - Tirso de Molina, dramategydd
* 20 Mai - Ladislaus IV, brenin Gwlad Pwyl
* 20 Awst - Edward Herbert, 1af Arglwydd Herbert o Llanffynhonwen, llenor ac athronydd, 65

## Cyfeiriadau
# Wonders of China

Wonders of China|  |
| Enghraifft o: | amusement park show, ffilm  |
| Gwlad | Unol Daleithiau America  |
| Rhan o | China Pavilion  |
| Dyddiad cyhoeddi | 1 Hydref 1982  |
| Genre | ffilm ddogfen  |
| Prif bwnc | Gweriniaeth Pobl Tsieina  |
| Cyfarwyddwr/wyr | Jeff Blyth  |
| Iaith wreiddiol | Saesneg  |
| Dynodwyr |

Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Jeff Blyth yw Wonders of China a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Blade Runner* sef *film noir*, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.

```
Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 14 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.

```

## Derbyniad

## Gweler hefyd

Cyhoeddodd Jeff Blyth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Ffilm
 | Delwedd
 | Gwlad
 | Iaith wreiddiol
 | dyddiad
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Cheetah* |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 1989-08-18
 |
| *Portraits of Canada* |  | Unol Daleithiau America
 |  | 1986-05-02
 |
| Reflections of China
 |  | Unol Daleithiau America
 |  | 2003-05-22
 |
| *The Timekeeper* |  | Ffrainc Unol Daleithiau America
 |  | 1992-04-12
 |
| Wonders of China
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 1982-10-01
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Daearwleidyddiaeth

Dadansoddiad o ddylanwadau daearyddiaeth ar gysylltiadau rhyngwladol a gwleidyddiaeth fyd-eang yw **daearwleidyddiaeth**. Rhoddir sylw i leoliad, yr amgylchedd ac hinsawdd, tirwedd a thirffurfiau, priddeg, adnoddau naturiol, a daearyddiaeth leol, a'r effaith sydd gan y rheiny ar gysylltiadau a gwrthdaro rhwng gwladwriaethau a gweithredyddion eraill. Ers ail hanner yr 20g, mae'r maes wedi ymwneud yn fwy ag agweddau o ddaearyddiaeth ddynol, er enghraifft demograffeg, cludiant a chyfathrebu.

Y gwyddonydd gwleidyddol o Sweden Rudolf Kjellén oedd y cyntaf i ddefnyddio'r enw, ym 1916, a chafodd y ddamcaniaeth ei datblygu gan y daearyddwr Almaenig Karl Haushofer. Ymledodd trwy Ewrop yn y cyfnod rhwng y rhyfeloedd, yn enwedig Canolbarth Ewrop, a daeth i sylw ysgolheigion mewn gwledydd eraill yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Defnyddiwyd syniadau daearwleidyddol i gyfiawnhau ymlediaeth drefedigaethol, gan gynnwys Tynged Amlwg yn yr Unol Daleithiau a *Lebensraum* yn yr Almaen Natsïaidd. Adeiladodd y maes ar draddodiad gwleidyddol Ewrop y gellir ei olhrain i'r Henfyd, pan ysgrifennai'r hen Roegiaid ar bwysigrwydd tir âr a mynediad i'r môr, yn ogystal ag athronwyr, hanesyddion a llenorion yn niwedd y 19g a dechrau'r 20g.

## Gweler hefyd

* Cylch dylanwad
* Daeareconomeg
* Daearyddiaeth wleidyddol

## Cyfeiriadau
# Gogledd Ewrop

Diffiniad y Cenhedloedd Unedig o Ogledd Ewrop. (glas):      Gogledd Ewrop      Gorllewin Ewrop      Dwyrain Ewrop      De Ewrop
Llun o loeren o ogledd Ewrop
Rhanbarth gogleddol cyfandir Ewrop yw **Gogledd Ewrop** sydd yn cynnwys gwledydd Llychlyn, ynysoedd Prydain Fawr ac Iwerddon, y gwledydd Baltig a gogledd-orllewin Rwsia. Weithiau cynhwysir yr Iseldiroedd a gogledd yr Almaen yn yr ardal hon, a weithiau cynhwysir Prydain ac Iwerddon yn rhan o Orllewin Ewrop yn hytrach na'r gogledd.

Yn ôl Adran Ystadegau'r Cenhedloedd Unedig, mae Gogledd Ewrop yn cynnwys 10 gwladwriaeth sofran: Denmarc, Estonia, y Ffindir, Gwlad yr Iâ, Gweriniaeth Iwerddon, Latfia, Lithwania, Norwy, Sweden, a'r Deyrnas Unedig. Mae'r ardal hefyd yn cynnwys y tiriogaethau canlynol: Ynysoedd Åland (talaith ymreolaethol o'r Ffindir), Ynysoedd Ffaro (gwlad ymreolaethol o fewn Teyrnas Denmarc), Ynys Manaw ac Ynysoedd y Sianel (trefedigaethau'r Goron Brydeinig), a Svalbard a Jan Mayen (ynysoedd sy'n rhan o Deyrnas Norwy).

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Ewrop**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Gorllewin Ewrop

Mae'r term **Gorllewin Ewrop** fel mae pobl yn ei ddeall yn gyffredin yn gysyniad gwleidyddol-gymdeithasol sy'n hanu o ddyddiau'r Rhyfel Oer. Diffiniwyd ffiniau Gorllewin Ewrop ar ddiwedd yr Ail Ryfel Byd a daeth i gynnwys pob gwlad Ewropeaidd nad oeddent wedi eu mediannu gan y Fyddin Sofietaidd ac fel canlyniad na ddaethant dan reolaeth llywodraethau comiwnyddol.

Heddiw, mae gan y term *Gorllewin Ewrop* llai i'w wneud â gwleidyddiaeth a daearyddiaeth y Rhyfel Oer a mwy i'w wneud ag economeg. Mae'r cysyniad yn cael ei gyfeillachu'n gyffredin â democratiaeth ryddfrydol, cyfalafiaeth ac hefyd yr Undeb Ewropeaidd. Mae'r rhan fwyaf o'r gwledydd yn rhannu diwylliant Gorllewinol, ac mae gan llawer ohonont rwymau economaidd a gwleidyddol gyda Gogledd a De America ac Oceania.

Fel arall, mae **Gorllewin Ewrop** hefyd yn isranbarth daearyddol o Ewrop sydd yn fwy cyfyng na'r ddirnadaeth draddodiadol wleidyddol; fel mae'n cael ei ddiffinio gan y Cenhedloedd Unedig, mae'n cynnwys y naw gwlad canlynol:

Rhanbarthau o Ewrop yn ôl y Cenhedloedd Unedig:      Gogledd Ewrop      Gorllewin Ewrop      Dwyrain Ewrop      De Ewrop
* Awstria
* Gwlad Belg
* Ffrainc
* Yr Almaen
* Liechtenstein
* Lwcsembwrg
* Monaco
* Yr Iseldiroedd
* Y Swistir

## Hanes cynharach

Y tro cynharaf a wyddys lle mae gorllewin a dwyrain Ewrop yn cael eu gwahaniaethu yw cyfnod yr Ymerodraeth Rufeinig. Wrth i'r ymerodraeth dyfu a goresgyn gwledydd newydd fe ddaeth yn rhanedig rhwng pobloedd trefol Groeg eu hiaith y gwledydd dwyreiniol oedd gynt yn rhan o Ymerodraeth Macedonia, a gwledydd mwy cyntefig y gorllewin lle roedd y Lladin wedi dod yn brif iaith gyffredin. Arweiniodd yr hollt ddiwylliannol at raniad gwleidyddol. Parhaodd y rhaniad yn sgil cwymp yr Ymerodraeth Gorllewinol, blodeuo'r Ymerodraeth Ffrancaidd, a'r Sgism Fawr yn yr Eglwys Gristnogol i ffurfio sail diffinio Gorllewin a Dwyrain yn y cyd-destun Ewropeaidd tan y bedwaredd ganrif ar bymtheg.

## Gweler hefyd

* Daearyddiaeth Ewrop
* Dwyrain Ewrop
* Canolbarth Ewrop
* Iberia
* Llychlyn