# 4 Ionawr

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Ionawr
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
|  |  |  | 01 | 02 | 03 | 04
 |
| 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11
 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18
 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25
 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
 |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**4 Ionawr** yw'r 4ydd dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 361 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (362 mewn blwyddyn naid).

## Digwyddiadau

Burj Khalifa
* 46 CC - Iŵl Cesar yn ennill y Brwydr Ruspina.
* 265 - Sima Yan yn dod yn ymerawdwr Tsieina, fel Ymerawdwr Wu o Jin.
* 1644 - William Mynors yn hwylio heibio ac yn enwi Ynys y Nadolig (Hen Arddull 25 Rhagfyr 1643).
* 1884 - Sefydlu Cymdeithas y Ffabiaid yn Llundain.
* 1896 - Utah yn dod yn 45ed talaith yr Unol Daleithiau.
* 1948 - Annibyniaeth Bwrma.
* 1950 - Israel yn datgan mai Jerwsalem yw ei phrifddinas.
* 1990 - Trychineb rheilffordd Sukkur ym Mhacistan gan ladd 307 o bobl.
* 2007 - Nancy Pelosi yw'r fenyw gyntaf i gael ei hethol i Dŷ Cynrychiolwyr yr Unol Daleithiau.
* 2010 - Agor y Burj Khalifa.

## Genedigaethau

Isaac Newton
Brian David Josephson
* 1643 - Syr Isaac Newton, mathemategydd, ffisegydd a seryddwr (m. 1727)
* 1710 - Giovanni Battista Pergolesi, cyfansoddwr (m. 1736)
* 1720 - Johann Friedrich Agricola, cyfansoddwr (m. 1774)
* 1785 - Jacob Grimm, ieithydd a chwedlonwr (m. 1863)
* 1801 - William Williams, bardd (m. 1876)
* 1809 - Louis Braille, dyfeisiwr y system Braille (m. 1852)
* 1850 - Griffith J. Griffith, diwydiannwr a dyngarwr (m. 1919)
* 1875 - William Crwys Williams, (*Crwys*), bardd (m. 1968)
* 1878 - Augustus John, arlunydd (m. 1961)
* 1883 - Johanna Westerdijk, botanegydd (m. 1961)
* 1891 - Brinley Richard Lewis, chwaraewr rygbi rhyngwladol dros Gymru (m. 1917)
* 1919 - Tatjana Gamerith, arlunydd (m. 2021)
* 1921
	+ Gwilym Gwalchmai Jones, cerddor (m. 1970)
	+ Maud Westerdahl, arlunydd (m. 1991)
* 1933 - Ilia II, Catholicos-Patriarch o All Georgia
* 1937 - Grace Bumbry, cantores opera (m. 2023)
* 1940
	+ Yr Athro Brian David Josephson, ffisegydd
	+ Gao Xingjian, awdur
* 1960 - Michael Stipe, canwr (R.E.M.)
* 1961 - Kiyotaka Matsui, pêl-droediwr
* 1977 - David Millar, seiclwr
* 1986 - James Milner, pêl-droediwr
* 1990
	+ Toni Kroos, pêl-droediwr
	+ Lucy Letby, nyrs a llofrudd cyfresol

## Marwolaethau

Gerry Rafferty
Glynis Johns
* 1248 - Sancho II, brenin Portiwgal, 40
* 1956 - R. Williams Parry, bardd, 71
* 1960 - Albert Camus, nofelydd, 46
* 1961 - Erwin Schrödinger, ffisegydd, 73
* 1964 - A. W. Wade-Evans, hanesydd, 88
* 1965 - T. S. Eliot, bardd, 76
* 1967 - Donald Campbell, gyrrwr ceir rasio, 45
* 1970 - D. J. Williams, llenor a chenedlaetholwr Cymreig, 84
* 1986 - Christopher Isherwood, awdur, 81
* 2010 - Hywel Teifi Edwards, ysgolhaig ac awdur, 74
* 2011
	+ Dick King-Smith, awdur, 88
	+ Gerry Rafferty, canwr a chyfansoddwr, 63
* 2021
	+ Albert Roux, cogydd, 85
	+ Barbara Shelley, actores, 88
* 2023 - Fay Weldon, awdures, dramodydd a ffeminist, 91
* 2024
	+ Leah Owen, cantores, 70
	+ Glynis Johns, actores, 100
	+ David Soul, actor a chanwr, 80
* 2025
	+ Eleanor Maguire, gwyddonydd, 54
	+ Jenny Randerson, gwleidydd, 76

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod annibyniaeth (Myanmar)
* Diwrnod Braille Rhyngwladol