# 1969

19g - **20g** - 21g

1910au 1920au 1930au 1940au 1950au - **1960au** - 1970au 1980au 1990au 2000au 2010au

1964 1965 1966 1967 1968 - **1969** - 1970 1971 1972 1973 1974

---

Gŵyl Woodstock

## Digwyddiadau

### Ionawr

* 2 Ionawr - Rupert Murdoch yn prynu'r *News of the World*.
* 5 Ionawr - Yr Undeb Sofietaidd yn lawnsio *Venera 5* i blaned Gwener.
* 20 Ionawr - Richard Nixon yn dod yn Arlywydd Unol Daleithiau America.

### Chwefror

* 9 Chwefror - Hedfanodd y Boeing 747 am y tro cyntaf.

### Mawrth

* 17 Mawrth - Bad achub Longhope yn suddo yn Orkney, 8 yn colli eu bywyd.
* 29 Mawrth - Cystadleuaeth Cân Eurovision ym Madrid; Ffrainc, Sbaen, Yr Iseldiroedd a'r Deyrnas Unedig yn ennill.

### Ebrill

* Y Prif Weinidog Harold Wilson yn apwyntio Comisiwn Kilbrandon ar y Cyfansoddiad.

### Mai

* 10 Mai - Rhyfel Fiet Nam: Dechreuad y Frwydr Dong Ap Bia.

### Mehefin

* 20 Mehefin - Georges Pompidou yn ennill yr etholiad i ddod yn Arlywydd Ffrainc.

### Gorffennaf

* 1 Gorffennaf - Arwisgo Tywysog Cymru yng Nghastell Caernarfon.
* 2 Gorffennaf - Achos Byddin Rhyddid Cymru FWA yn dod i ben gyda charcharu Caio Evans (15 mis), Dennis Coslett (15 mis) a Keith Griffiths (9 mis)
* 3 Gorffennaf - Abertawe yn dod yn ddinas.
* 21 Gorffennaf - Camodd Neil Armstrong oddi ar ei long ofod a rhoi ei droed ar wyneb y lleuad, y tro cyntaf i neb wneud hynny.

### Awst

* 15 Awst-18 - Gŵyl Woodstock
* 21 Awst - Agoriad y siop Gap cyntaf, yn San Francisco, Unol Daleithiau America.

### Medi

* 1 Medi - Muammar al-Gaddafi yn dod yn arweinydd Libya.

### Hydref

* 1 Hydref - Olof Palme yn dod yn arweinydd y Blaid Llafur Swedaidd.

### Tachwedd

* 19 Tachwedd - Mae Apollo 12 yn glaniwyd ar y lleuad yn yr ardal a fedyddiwyd yn Fôr Gwybodaeth.

### Rhagfyr

* 12 Rhagfyr - Strage di Piazza Fontana (Bomio y Piazza Fontana) yn yr Eidal.

## Genedigaethau

* 3 Ionawr - Michael Schumacher, gyrrwr Fformiwla Un
* 2 Chwefror - Michael Sheen, actor
* 24 Chwefror - Gareth Llewellyn, chwaraewr rygbi
* 11 Ebrill - Cerys Matthews, cantores
* 20 Ebrill - Felix Baumgartner, plymiwr awyr
* 27 Ebrill - Darcey Bussell, ballerina
* 26 Gorffennaf - Tanni Grey-Thompson, athletwraig
* 18 Awst
	+ Edward Norton, actor
	+ Christian Slater, actor
* 19 Awst
	+ Matthew Perry, actor
	+ Lorena Villablanca, arlunydd
* 28 Awst
	+ Jack Black, actor, digrifwr a cherddor
	+ Jason Priestley, actor
* 8 Medi - Gary Speed, rheolwr pêl-droed (m. 2011)
* 25 Medi - Catherine Zeta-Jones, actores
* 3 Hydref - Gwen Stefani, cantores
* 15 Hydref - Dominic West, actor
* 17 Hydref - Ernie Els, golffiwr
* 21 Hydref - Chris Law, gwleidydd
* 30 Hydref - Stanislav Gross, gwleidydd (m. 2015)

## Marwolaethau

* 26 Chwefror - Karl Jaspers, athronydd, 85
* 10 Mawrth - Jimmy Wilde, paffiwr, 86
* 11 Mawrth - John Wyndham, nofelydd, 65
* 19 Gorffennaf - Mary Jo Kopechne, ffrind Edward Kennedy, 28
* 2 Medi - Ho Chi Minh, gwleidydd, 79
* 21 Hydref - Jack Kerouac, awdur, 57
* 31 Hydref - Maria Obremba, arlunydd, 42
* 11 Tachwedd - R. T. Jenkins, hanesydd, 88

## Y celfyddydau

### Ffilmiau

* *Where Eagles Dare*, gyda Richard Burton a Donald Houston
* *Midnight Cowboy*
* *Easy Rider*
* *Butch Cassidy and the Sundance Kid*

### Llyfrau

* Glyn Mills Ashton - *Angau yn y Crochan*
* Pennar Davies - *Meibion Darogan*
* T. Glynne Davies - *Hedydd yn yr Haul*
* D. Gwenallt Jones - *Y Coed*
* Robyn Lewis - *Second-class citizen : a selection of highly personal opinions mainly concerning the two languages of Wales*
* John Griffith Williams - *Pigau'r Sêr*

### Drama

* Joe Orton - *What the Butler Saw*

### Barddoniaeth

* Gwilym R. Jones - *Cerddi*

### Cerddoriaeth

* Jeffrey Lewis - *Mutations I*
* David Wynne - *Cymric Rhapsody no. 2*

#### Albwmau

* Amen Corner - *Explosive Company*
* Blonde on Blonde - *Contrasts*
* Man - *2 Ozs of Plastic with a Hole in the Middle*

## Eisteddfod Genedlaethol (Y Fflint)

* **Cadair:** James Nicholas
* **Coron:** Dafydd Rowlands
* **Medal Ryddiaeth:** Emyr Jones, *Grym y Lli*

## Gwobrau Nobel

* **Ffiseg:** Murray Gell-Mann
* **Cemeg:** Syr Derek Barton ac Odd Hassel
* **Meddygaeth:** Max Delbrück, Alfred Hershey a Salvador Luria
* **Llenyddiaeth:** Samuel Beckett
* **Economeg:** Ragnar Frisch a Jan Tinbergen
* **Heddwch:** Corff Llafur Rhwngwladol

## Cyfeiriadau