# 2025

20g - **21g** - 22g

1970au 1980au 1990au 2000au 2010au - **2020au** – 2030au 2040au 2050au 2060au 2070au

2020 2021 2022 2023 2024 - **2025** - 2026 2027 2028 2029 2030

---

Portread o Donald Trump
Portread o Leo XIV
*Ceir hefyd: 2025 mewn llenyddiaeth*, *2025 mewn cerddoriaeth*
**2025** yw'r flwyddyn gyfredol ac mae'n nodi dychweliad Donald Trump i arlywyddiaeth yr Unol Daleithiau. Bu farw'r Pab Ffransis ac etholwyd pab newydd.

## Digwyddiadau

### Ionawr

Ymddiswyddiad Prif Weinidog Canada, Justin Trudeau
Tanau Los Angeles
Angladd Jimmy Carter
* 1 Ionawr
	+ Rwmania a Bwlgaria yn dod yn aelodau llawn o Gytundeb Schengen.
	+ Gwlad Pwyl yn derbyn arlywyddiaeth Cyngor yr Undeb Ewropeaidd.
	+ Priodas o'r un rhyw (Priodas gyfunryw) yn dod yn gyfreithiol yn Liechtenstein.
	+ Wcráin yn atal nwy o Rwsia rhag llifo i Ewrop drwy'r wlad.
	+ Cerbyd yn cael ei yrru at dorf o bobl yn New Orleans, gan ladd 14.
	+ 12 o bobl yn cael eu saethu yn Cetinje, Montenegro.
* 3 Ionawr – Mae'r Sais Luke Littler yn dod yn bencampwr dartiau ieuengaf y byd.
* 4 Ionawr – Karl Nehammer yn cyhoeddi ei ymddiswyddiad fel Canghellor Awstria.
* 6 Ionawr
	+ Indonesia yn ymuno a'r grwp BRICS.
	+ Mae Justin Trudeau yn cyhoeddi ei ymddiswyddiad fel Brif Weinidog Canada.
	+ Mae Justin Welby yn ymddeol yn swyddogol fel Archesgob Caergaint.
* 7 Ionawr
	+ Mae daeargryn yn taro Tibet, gan ladd o leiaf 126 o bobl.
	+ Los Angeles sy'n profi'r tanau gwyllt mwyaf dinistriol yn ei hanes.
* 9 Ionawr – Cynhelir angladd y wladwriaeth ar gyfer Jimmy Carter, 39ain Arlywydd yr Unol Daleithiau.
* 15 Ionawr
	+ Yoon Suk Yeol, Arlywydd gohiriedig De Corea, yn cael ei arestio yn dilyn ei ddatganiad o gyfraith ymladd dros fis ynghynt.
	+ Rhyfel Gaza: Mae Israel a Hamas yn cymeradwyo cytundeb cadoediad sy'n bwriadu dod a'r rhyfel i ben, cyfnewid gwystlon Israel a charcharorion Palesteiniaid, a chaniatau cymorth rhyngwladol.
* 18 Ionawr – Mae ffrwyddrad tancer tanwydd ger Suleja, gogledd Nigeria, yn lladd 86 o bobl.
* 19 Ionawr – Mae cadoeddiad yn dod i rym rhwng Israel a Hamas.
* 20 Ionawr – Urddiad Donald Trump fel 47ain Arlywydd yr Unol Daleithiau a JD Vance fel 50fed Is-Arlywydd yr Unol Daleithiau.
* 21 Ionawr – Mae tan yn torri allan mewn gwesty yng ngrchfan sgio Twrcaidd Kartalkaya, gan ladd 76 o bobl.
* 22 Ionawr – Priodas o'r un rhyw (Priodas gynfunryw) yn dod yn gyfreithiol yng Ngwlad Tai.

### Chwefror

* 3 Chwefror – Merch, 14 oed, yn euog o geisio llofruddio ar ôl trywanu dwy athrawes yn Ysgol Dyffryn Aman.
* 28 Chwefror – Yn ystod cyfarfod yn y Tŷ Gwyn, mae'r Arlywydd Trump a'i ddirprwy JD Vance yn gweiddi ar yr Arlywydd Zelenskyy o'r Wcráin ac yn ei alw'n "anniolchgar". Cyfeiriwyd at eu gweithredoedd fel "bwlio".

### Mawrth

Parc Thema Oakwood
* 4 Mawrth – Cyhoeddir y bydd Parc Thema Oakwood yn cau ar unwaith.
* 23 Mawrth – Mae Mark Carney, Prif Weinidog newydd Canada, yn galw etholiad cyffredinol yn sydyn.

### Ebrill

* 17 Ebrill
	+ Mae ystadegau'n datgelu bod y rhestrau aros hiraf ar gyfer triniaethau GIG wedi'u cynllunio wedi gostwng mwy na chwarter ym mis Chwefror 2025.
	+ Mae damwain car cebl yng Nghastellamare di Stabia, yr Eidal, yn lladd pedwar teithiwr
* 26 Ebrill – Angladd Pab Ffransis, Pab ers 2013, sy wedi marw ar 21 Ebrill 2025

### Mai

Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd
* 4 Mai – Mae Mark J. Williams yn dod y dyn hynaf erioed i chwarae yn rownd derfynol Pencampwriaeth Snwcer y Byd
* 8 Mai – Etholwyd Pab Leo XIV
* 17 Mai – Cystadleuaeth Cân Eurovision 2025
* 18 Mai – Urddiad Pab Leo XIV yn Y Fatican
* 19 Mai – Mae Jamie Wallis, cyn AS Pen-y-bont ar Ogwr, yn pledio'n ddieuog yn y llys i aflonyddu ar ei gyn-wraig. Mae Wallis bellach yn mynd wrth yr enw "Katie".
* 26 - 31 Mai – Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd, Dur a Môr 2025

### Mehefin

* 1 Mehefin – Etholwyd Karol Nawrocki yn Arlywydd Gwlad Pwyl.
* 12 Mehefin – Air India Flight 171: Damwain awyren ar y ffordd o India i'r DU; mae 260 o bobl yn colli eu bywydau.
* 13–24 Mehefin – Rhyfel Deuddeng Niwrnod rhwng Israel ac Iran.
* 27 Mehefin – Mae'r Gŵyl Glastonbury yn dechrau.

### Gorffennaf

* 7 Gorffennaf – Deddf y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025 Cydsyniad Brenhinol i'r Ddeddf
* 19 Gorffennaf – Mae 55 o bobl yn cael eu harestio yn Sgwâr y Senedd, Llundain, o dan Adran 13 o Ddeddf Terfysgaeth 2000, am arddangos placardiau i gefnogi Palestine Action.
* 30 Gorffennaf – Mae busnesau wedi cael eu gwagio ac mae prif ffordd ar gau yng nghanol Pen-y-bont ar Ogwr wrth i'r heddlu ymchwilio i ddau "dyfais ordnans heb ffrwydro".

### Awst

* 2–9 Awst – Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam 2025
* 8 Awst – Seremoni'r Gorsedd yn Wrecsam: Mae aelodau newydd yr Orsedd yn cynnwys Maxine Hughes, Rhun ap Iorwerth a Mark Lewis Jones.

### Medi

* 5 Medi – Mae Angela Rayner yn ymddiswyddo fel Dirpwy Prif Weinidog y DU.
* 11 Medi – Mae Keir Starmer yn diswyddo Peter Mandelson fel Llysgennad Prydeinig i'r UDA, oherwydd ei gysylltiadau â Jeffrey Epstein.
* 12 Medi – Datgelir cerflun o'r rhedwr marathon Steve Jones yng Nglyn Ebwy.
* 13 Medi – Mae un person yn cael ei arestio yn ystod protest yn Y Drenewydd, wedi'i drefnu fel rhan o brotest cenedlaethol yn erbyn mewnfudo, wedi'i drefnu gan wleidyddion asgell dde eithafol.

Lindsay Whittle
* 17 Medi – Cytundeb amddiffyn cydfuddiannol Sawdi Arabia–Pacistan

### Hydref

* 23 Hydref – Mae Lindsay Whittle, Plaid Cymru, yn ennill yr is-etholiad Caerffili i ddod aelod y Senedd.
* 23 Hydref – Timor-Leste yn dod yn aelod ASEAN.
* 30 Hydref – Mae Siarl III, brenin y Deyrnas Unedig, yn cyhoeddi'r broses o gymryd teitlau ac anrhydeddau'r Tywysog Andrew oddi arno.

### Tachwedd

* 3 Tachwedd – Mae 'r Tywysog William, Tywysog Cymru, yn cyrraedd Brasil ar gyfer ymweliad swyddogol.
* 15 Tachwedd – Storm Claudia: Llifogydd difrifol yn effeithio ar ganol tref Trefynwy. Mae Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru yn cyhoeddi “digwyddiad difrifol”
* 19 Tachwedd – Mae Laura Anne Jones, yr unig aelod o'r Senedd sy'n cynrychioli Reform UK, wedi'i gwahardd am ei defnydd o sarhad hiliol mewn gohebiaeth.
* 21 Tachwedd – Mae Nathan Gill, cyn-arweinydd UKIP Cymru a Reform UK Cymru, wedi cael ei ddedfrydu i ddeng mlynedd yn y carchar am dderbyn llwgrwobrwyon gan Rwsia.

## Y celfyddau

### Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam 2025

* + Cadair – Tudur Hallam, "Dinas"
	+ Coron – Owain Rhys, "Adfeilion"
	+ Gwobr Goffa Daniel Owen – Peredur Glyn
	+ Medal Ryddiaith – Bryn Jones
	+ Medal y Dramodydd – Greta Siôn, "Presennol"
	+ Medal Gwyddoniaeth a Thechnoleg – Dewi Bryn Jones

### Ffilmiau

* *The Ballad of Wallis Island*, gyda Carey Mulligan
* *Mr Burton*
* *Superman*

## Marwolaethau

### Ionawr

Jenny Randerson
Joan Plowright
* 1 Ionawr – Sally Oppenheim, 96, gwleidydd Ceidwadol
* 3 Ionawr – La Chunga, 87, arlunydd a dawnsiwraig fflamenco
* 4 Ionawr
	+ Eleanor Maguire, 54, gwyddonydd
	+ Jenny Randerson, 76, gwleidydd, Dirprwy Brif Weinidog Cymru
* 5 Ionawr – Philippa Blair, 79, arlunydd
* 7 Ionawr
	+ Geraint H. Jenkins, 78, hanesydd, academydd
	+ Jean-Marie Le Pen, 96, gwleidydd
* 14 Ionawr – Tony Slattery, 65, actor a digrifwr
* 15 Ionawr
	+ Linda Nolan, 65, cantores, actores a phersonoliaeth teledu
	+ David Lynch, 78, cyfarwyddwr ffilm a theledu
* 16 Ionawr – Fonesig Joan Plowright, 95, actores
* 17 Ionawr - Denis Law, 84, pel-droediwr
* 21 Ionawr – Jo Baer, 95, arlunydd
* 22 Ionawr – Michael Longley, 85, bardd
* 30 Ionawr - Marianne Faithfull, 78, cantores ac actores

### Chwefror

Dafydd Elis-Thomas
* 4 Chwefror - Aga Khan IV, 88
* 7 Chwefror - Dafydd Elis-Thomas, 78, gwleidydd
* 24 Chwefror - Roberta Flack, cantores, 88

### Mawrth

* 3 Mawrth – Geraint Jarman, cerddor, 74
* 8 Mawrth – Athol Fugard, dramodydd o Dde Affrica, 92
* 29 Mawrth – Richard Chamberlain, actor ffilm a theledu, 90
* 30 Mawrth – Betty Webb, torrwr cod, 101

### Ebrill

Nesta Wyn Jones
Mario Vargas Llosa
* 1 Ebrill – Val Kilmer, actor, 65
* 5 Ebrill – Nesta Wyn Jones, bardd, 78/9
* 8 Ebrill – Svetlana Gerasimenko, gwyddonydd, 80
* 13 Ebrill – Mario Vargas Llosa, nofelydd, gwleidydd, 89
* 21 Ebrill – Pab Ffransis, 88
* 29 Ebrill – Mike Peters, cerddor, 66 (canser)

### Mai

* 9 Mai – Mark Jabalé, cyn-esgob Menevia, 91
* 24 Mai – Alan Yentob, cyflwynydd teledu, 78

### Mehefin

* 9 Mehefin – Frederick Forsyth, nofelydd, 86
* 29 Mehefin – Stuart Burrows, canwr opera, 92

### Gorffennaf

* 1 Gorffennaf – David Lipsey, Barwn Lipsey, newyddiadurwr a gwleidydd, 77
* 9 Gorffennaf – Iris Williams, cantores, 79
* 16 Gorffennaf – Connie Francis, cantores, 87
* 22 Gorffennaf – Joey Jones, pêl-droediwr o Gymru, 70

### Awst

Hefin David
* 3 Awst – R. Brinley Jones, academydd, 96
* 12 Awst – Hefin David, AS dros Caerffili, 47
* 26 Awst – Geoff Lewis, joci, 89

### Medi

* 4 Medi – Katharine, Duges Caint, 92
* 26 Medi – Tony Harrison, bardd, 88

### Hydref

Jilly Cooper
* 5 Hydref – Jilly Cooper, nofelydd, 88
* 11 Hydref – Diane Keaton, actores, 79
* 27 Hydref – Prunella Scales, actores, 93

### Tachwedd

* 3 Tachwedd – Dick Cheney, Is-Arlywydd yr Unol Daleithiau, 84

## Cyfeiriadau