# 1980

19g - **20g** - 21g

1930au 1940au 1950au 1960au 1970au - **1980au** - 1990au 2000au 2010au 2020au 2030au

1975 1976 1977 1978 1979 - **1980** - 1981 1982 1983 1984 1985

---

## Digwyddiadau

### Ionawr

* 22 Ionawr - Cafodd Andrei Sakharov ei harestio ym Moscfa

### Chwefror

* 4 Chwefror - Abolhassan Banisadr yn dod yn Arlywydd Iran
* 13 Chwefror - Agoriad y Gemau Olympaidd y Gaeaf yn Lake Placid, UDA

### Mawrth

* 3 Mawrth - Pierre Trudeau yn dod yn Brif Weinidog eto
* 4 Mawrth - Robert Mugabe yn dod yn Brif Weinidog Simbabwe
* 28 Mawrth - Darganfyddiad y Bedd Talpiyot yn Jeriwsalem

### Ebrill

### Mai

* 6 Mai - Cyhoeddodd Gwynfor Evans y byddai'n ymprydio hyd farwolaeth gan ddechrau ar 6 Hydref oni bai bod Llywodraeth San Steffan yn newid ei meddwl a sefydlu sianel Gymraeg. Enw'r sianel pan gafodd ei sefydlu oedd S4C.
* 18 Mai - Ffrwydrodd Mynydd St. Helens gan achosi difrod sylweddol iawn.

### Mehefin

* 1 Mehefin - Lawnsio y Cable News Network (CNN).
* 29 Mehefin - Vigdís Finnbogadóttir yn dod yn Arlywydd Gwlad yr Iâ

### Gorffennaf

* 19 Gorffennaf - Dechreuad y Gemau Olympaidd yr Haf yn Moscfa.

### Awst

* 3 Awst - Diwedd y Gemau Olympaidd yr Haf yn Moscfa.

### Medi

* 21 Medi - Bülent Ulusu yn dod yn Brif Weinidog Twrci

### Hydref

* 15 Hydref - Ymddeoliad James Callaghan fel arweinydd y Blaid Llafur DU.

### Tachwedd

* 23 Tachwedd - Daeargryn yn yr Eidal; 4,800 o bobol yn colli ei bywydau.

### Rhagfyr

### yn ystod y flwyddyn

* Ysgol gynradd Lydaweg gyntaf Diwan yn Treglonou

## Genedigaethau

* 9 Ionawr - Sergio Garcia, golffiwr
* 5 Chwefror - Jo Swinson, gwleidydd
* 17 Mehefin - Venus Williams
* 29 Mehefin - Katherine Jenkins, cantores
* 16 Gorffennaf - Adam Scott, golffiwr
* 21 Hydref - Kim Kardashian, cymdeithaswraig
* 31 Hydref - Kengo Nakamura, pêl-droediwr
* 3 Tachwedd - Elis James, digrifwr ac actor
* 18 Rhagfyr - Christina Aguilera, cantores

## Marwolaethau

* 11 Ionawr - Barbara Pym, nofelydd, 66
* 22 Chwefror - Oskar Kokoschka, arlunydd, 93
* 25 Chwefror - Caradog Prichard, llenor, 75
* 4 Mai – Josip Broz Tito, gwleidydd, 87
* 1 Gorffennaf - C. P. Snow, ffisegydd a nofelydd, 74
* 14 Gorffennaf - Aneirin Talfan Davies, awdur, 71
* 24 Gorffennaf - Peter Sellers, comediwr ac actor, 54 (trawiad ar y galon)
* 26 Tachwedd - Rachel Roberts, actores, 53 (hunanladdiad)
* 2 Rhagfyr - Romain Gary, awdur, 66 (hunanladdiad)
* 8 Rhagfyr - John Lennon, cerddor, 40 (llofruddiaeth)

## Y celfyddydau

### Ffilmiau

* *The Mouse and the Woman* gan Karl Francis
* *Raging Bull*
* *The Shining*

### Llyfrau

* Umberto Eco - *Il nome della rosa*
* Ken Follett - *The Key to Rebecca*
* D. Tecwyn Lloyd - *Bore Da, Lloyd*
* Marin Preda - *Cel mai iubit dintre pământeni*

### Drama

* Willy Russell - *Educating Rita*

### Cerddoriaeth

* Edward H. Dafis - *Plant Y Fflam* (albwm)
* William Mathias - *The Servants* (opera, gyda libretto gan Iris Murdoch)

## Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dyffryn Lliw 1980

* **Cadair:** Donald Evans
* **Coron:** Donald Evans
* **Medal Ryddiaeth:** Robyn Lewis, *Esgid yn Gwasgu*
* **Gwobr Goffa Daniel Owen:** Aled Islwyn, *Sarah Arall*

## Gwobrau Nobel

* **Ffiseg:** James Cronin a Val Logsdon Fitch
* **Cemeg:** Paul Berg, Walter Gilbert a Frederick Sanger
* **Meddygaeth:** Baruj Benacerraf, Jean Dausset a George Davis Snell
* **Llenyddiaeth:** Czesław Miłosz
* **Economeg:** Lawrence Klein
* **Heddwch:** Adolfo Pérez Esquivel

## Poblogaeth y Byd

| Poblogaeth Y Byd
 |
| --- |
|  | 1980
 | 1975
 | 1985
 |
|    Byd
 | **4,434,682,000** | 4,068,109,000
 |  366,573,000
 | 4,830,979,000
 |  396,297,000
 |
|    Affrica
 | **469,618,000** | 408,160,000
 |  61,458,000
 | 541,814,000
 |  72,196,000
 |
|     Asia
 | **2,632,335,000** | 2,397,512,000
 |  234,823,000
 | 2,887,552,000
 |  255,217,000
 |
|  Ewrop
 | **692,431,000** | 675,542,000
 |  16,889,000
 | 706,009,000
 |  13,578,000
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | America Ladin & Charibî
 |

 | **361,401,000** | 321,906,000
 |  39,495,000
 | 401,469,000
 |  40,068,000
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Gogledd America
 |

 | **256,068,000** | 243,425,000
 |  12,643,000
 | 269,456,000
 |  13,388,000
 |
|  Oceania
 | **22,828,000** | 21,564,000
 |  1,264,000
 | 24,678,000
 |  1,850,000
 |

## Cyfeiriadau