# Birmingham

Birmingham|  |
|  |
| Math | metropolis, dinas, ardal ddi-blwyf, tref goleg, dinas yn y Deyrnas Unedig  |
|  |
| Ardal weinyddol | Dinas Birmingham, Swydd Warwick |
| Poblogaeth | 1,137,100  |
| Sefydlwyd | * 7 g
 |
| Pennaeth llywodraeth | Yvonne Mosquito, Zafar Iqbal  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Frankfurt am Main, Chicago, Leipzig, Johannesburg, Lyon, Milan, Guangzhou, Xi'an, Zaporizhzhia, Changchun  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Gorllewin Canolbarth Lloegr (Sir seremonïol) |
| Gwlad |  Lloegr |
| Arwynebedd | 267.77 ±0.01 km²  |
| Uwch y môr | 140 ±1 metr  |
| Gerllaw | Tame Valley Canal, Afon Tame, Afon Rea  |
| Cyfesurynnau | 52.48°N 1.9025°W  |
| Cod post | B  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Yvonne Mosquito, Zafar Iqbal  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas fawr yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw **Birmingham**. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Dinas Birmingham.

Datblygodd yn y Chwyldro Diwydiannol, ond mae ganddi gwreiddiau yn yr Oesoedd Canol. Rhoddwyd statws dinesig swyddogol iddi yn 1889. Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Birmingham boblogaeth o 1,085,810. Birmingham yw dinas ail fwyaf y Deyrnas Unedig ar ôl Llundain, ac mae hi'n ffurfio rhan sylweddol o ardal ddinesig Gorllewin Canolbarth Lloegr, a oedd â chyfanswm o 2,736,460 o bobl yn byw yno yn 2011 ac chynhwysa nifer o drefi a dinasoedd cyfagos megis Solihull, Wolverhampton a threfi'r Black Country. Ceir nifer o barciau a chamlesi yn y ddinas. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, hi oedd y ddinas Seisnig a effeithwyd yn fwyaf gan yr ymgyrch bomio Almeinig.

Yn ystod y Chwyldro Diwydiannol roedd y ddinas yn ganolbwynt y chwyldro yn Lloegr, ac o ganlyniad gelwir Birmingham yn "weithdy'r byd" a "dinas o fil o grefftau". Er i bwysigrwydd Birmingham fel dinas ddiwydiannol leihau, mae wedi datblygu i fod yn ganolfan fasnachol genedlaethol, ac fe'i henwyd yr ail le gorau yn yr Deyrnas Unedig i leoli busnes a'r 14eg yn Ewrop gan Cushman & Wakefield yn 2009. Hyhi yw'r ddinas bedwaredd fwyaf o ran y nifer o ymwelwyr o dramor sy'n mynd yno hefyd.

Yn 2007, rhoddwyd Birmingham yn ddinas 55ed hawsaf i fyw ynddi yn y byd a'r ail ddinas hawsaf i fyw ynddi yn y Deyrnas Unedig, yn ôl Rhestr Mercer o safonau byw rhyngwladol. Mae gan Birmingham yr economi dinesig ail fwyaf yn y Deyrnas Unedig, a chyrhaeddodd rif 72nd yn y byd yn 2008.

Gelwir pobl o Birmingham yn 'Brummies', term sy'n tarddu o ffugenw'r ddinas - 'Brum'. Daw hyn o enw tafodieithol y ddinas, Brummagem, a allai fod wedi dod o un o enwau blaenorol y ddinas, 'Bromwicham'. Mae yna dafodiaith ac acen *Brummie* unigryw gan drigolion y ddinas, sy'n wahanol i'r hyn a geir yn y Black Country cyfagos. Mae'n bosib fod yr enw'n cyfeirio at lwyth Celtaidd a drigai yma yn amser y Rhufeiniaid gan iddyn nodi'r ystyr fel "cartref llwyth y Beorma" ("*homestead/village of Beorma's people'*")

## Enwogion

* Jeffery Farnol (1878-1952), nofelydd
* Tony Hancock (1924-1968), comediwr
* Jenny Joseph (g. 1932), bardd
* Jasper Carrott (g. 1945), comediwr a cherddor
* Robin Nedwell (1946-1999), actor
* Carl Palmer (g. 1954), cerddor

## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* (Saesneg) www.birmingham.gov.uk Gwefan swyddogol Dinas Birmingham

 **Dinasoedd a threfi Gorllewin Canolbarth Lloegr (sir)**[cuddio]

**Dinasoedd**

Birmingham **·**
Coventry **·**
Wolverhampton

**Trefi**

Aldridge **·**
Aston **·**
Bilston **·**
Blackheath **·**
Bloxwich **·**
Brierley Hill **·**
Brownhills **·**
Coseley **·**
Cradley Heath **·**
Darlaston **·**
Dudley **·**
Fordbridge **·**
Halesowen **·**
Oldbury **·**
Rowley Regis **·**
Smethwick **·**
Solihull **·**
Stourbridge **·**
Sutton Coldfield **·**
Tipton **·**
Walsall **·**
Wednesbury **·**
West Bromwich **·**
Willenhall

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Gorllewin Canolbarth Lloegr**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*