# Liechtenstein

Liechtenstein| Fürstentum Liechtenstein |
|  |
| Arwyddair | Für Gott, Fürst und Vaterland  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwlad  |
| Enwyd ar ôl | Teulu Tywysogaidd Liechtenstein  |
|  |
| Prifddinas | Vaduz  |
| Poblogaeth | 37,922  |
| Sefydlwyd | * 12 Gorffennaf 1806
 |
| Anthem | Oben am jungen Rhein  |
| Pennaeth llywodraeth | Daniel Risch  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Almaeneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Cydffederasiwn yr Almaen, Ardal Economeg Ewropeaidd  |
| Arwynebedd | 160 km²  |
| Gerllaw | Afon Rhein  |
| Yn ffinio gyda | Y Swistir, Awstria, yr Undeb Ewropeaidd  |
| Cyfesurynnau | 47.145°N 9.55389°E  |
| Cod post | 9485–9498  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Cabined Liechtenstein  |
| Corff deddfwriaethol | Landtag of Liechtenstein  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Tywysog Liechtenstein  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Hans-Adam II, Tywysog Liechtenstein  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Liechtenstein  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Daniel Risch  |
|  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $7,186 miliwn  |
| Arian | franc Swisaidd  |
| Cyfartaledd plant | 1.45  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.935  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gwlad fechan yng ngorllewin Ewrop rhwng y Swistir ac Awstria yw **Tywysogaeth Liechtenstein** neu **Liechtenstein**.

## Daearyddiaeth

Mae'r mynyddoedd yn codi o Ddyffryn Rhein i uchderoedd o dros 2500m (8000').

Liechtenstein a Chymru o ran maint a lleoliad
## Hanes

Cafodd y dywysogaeth ei ffurfio trwy uniad siroedd Vaduz a Schellenberg yn 1719. Bu'n rhan o'r Ymerodraeth Lân Rufeinig hyd 1806. Ffurfiodd y wlad undeb doll â'r Swistir yn 1923. Hyd at 1984 nid oedd gan ferched hawl i bleidleisio yn yr etholiad cenedlaethol.

## Iaith a diwylliant

Yr Almaeneg yw iaith swyddogol y wlad. Mae'r mwyafrif o'r boblogaeth yn Gatholigion a'r Eglwys Gatholig yw eglwys swyddogol y wlad.

## Chwaraeon

Fel yng Nghymru mae tîm pêl-droed mawr Liechtenstein; FC Vaduz, yn chwarae yn y wlad drws nesaf sef y Swistir. Ar y lefel rhyngwladol mae tîm Leichtenstein yn chwarae ym mhencampwriaethau Ewrop, a'r Byd. Ar ben hyn mae un tîm o Gwpan Liechtenstein yn cael mynediad i'r UEFA Europa League, ac hyd yn oed wedi curo tîm o Latfia yn y European Cup Winners' Cup ym 1996.

Yn rhyngwladol maen nhw wedi trechu:
Portiwgal 2-2 yn 2004
Lwcsembwrg 4-0 yn 2006
Gwlad yr Ia 3-0 yn 2007.
Latfia 1-0 yn 2008

Yng Ngemau Olympaidd y Gaeaf enillodd y Leichtensteinwraig Hanni Wenzel Fedal Aur a Medal Arian ym 1980. Mae dinasyddion eraill o'r wlad hefyd wedi ennill medalau, er bod ei phoblogaeth tua 1% o boblogaeth Cymru.

Delwedd lloeren o **Liechtenstein**
## Economi

Er bod diwydiant ysgafn yn bwysig, twristiaeth yw un o brif ffynonellau incwm. Mae gwerthu stampiau hefyd yn bwysig i'r economi, on nid y o gymharu ag Arian. Mae diwydiant arian yn creu o leiaf 30% o drethi Leichtenstein. A chyda tua 73,700 o gwmnïau yno mae mwy nag un cwmni i bob dinesydd. Ar ben hyn mae 'sefydliadau' neu Stiftungen cofrestredig yn Leichtenstein yn cadw arian a chyfoeth miloedd o dramorwyr di-breswyl yn saff rhag awdurdodau treth y byd. Treth uchaf i fusnesau fel hyn yw 20%, a chan fod angen aelod leol i bob cwmni mae cyfreithwyr masnachol y wlad yn elwa yn sylweddol.

* Treth incwm yw 1.2%.
* Treth leol bob comiwn yw 16.5%
* Yswiriant Cenedlaethol 4.3%
* Treth Etifeddu yn dechrau o 0.5%

O Awst 2009, mae llywodraeth Prydain wedi cytuno i *rannu gwybodaeth* ar y 5,000 o Brydeinwyr a'u £3biliwn mewn ymddiriedolaethau yn y wlad [1] yn ôl safle we y BBC.

## Dolenni allanol

* Tywysogaeth Liechtenstein - gwefan swyddogol Archifwyd 2008-05-26 yn y Peiriant Wayback
* Hanes Liechtenstein - prif ddogfennau
* Lluniau o Liechtenstein Archifwyd 2007-02-18 yn y Peiriant Wayback
* "For Rent: One Principality. Prince Not Included." (erthygl yn y *New York Times*, 25 Mawrth 2003)