Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Alfred, Arglwydd Tennyson

| Alfred, Arglwydd Tennyson |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 6 Awst 1809  Somersby, Swydd Lincoln  |
| Bu farw | 6 Hydref 1892  Aldworth, Haslemere  |
| Dinasyddiaeth | Teyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon  |
| *Alma mater* | * Coleg y Drindod, Caergrawnt
* Ysgol Ramadeg Brenin Edward VI, Louth
 |
| Galwedigaeth | bardd, gwleidydd, ysgrifennwr  |
| Swydd | Aelod o Dŷ'r Arglwyddi, Bardd Llawryfog y Deyrnas Unedig  |
| Adnabyddus am | The Charge of the Light Brigade, The Lady of Shalott, Idylls of the King  |
| Tad | George Clayton Tennyson  |
| Mam | Elizabeth Fytch  |
| Priod | Emily Tennyson, Arglwyddes Tennyson  |
| Plant | Hallam Tennyson, Lionel Tennyson, Unnamed Tennyson  |
| Gwobr/au | Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol, Chancellor's Gold Medal  |

Bardd o Loegr oedd **Alfred, Arglwydd Tennyson** (6 Awst 1809 – 6 Hydref 1892). Daeth yn un o feirdd amlycaf yr iaith Saesneg yn y 19g.

## Bywgraffiad

Ganed Alfred Tennyson yn Somersby yn Swydd Lincoln, yn fab i reithor a'r pedwerydd o ddeuddeg o blant. Aeth i Goleg y Drindod, Caergrawnt yn 1828, lle daeth Arthur Henry Hallam yn gyfaill agos iddo. Cyhoeddodd ei gasgliad cyntaf o farddoniaeth yn 1827, *Poems by Two Brothers*, yn cynnwys cerddi gan ei frawd Charles hefyd. Gadawodd y coleg yn 1831 ar farwolaeth ei dad. Yn 1833, cyhoeddodd gasgliad o farddoniaeth yn cynnwys ei gerdd adnabyddus *The Lady of Shalott*, ond roedd ymateb y beirniaid mor negyddol fel na chyhoeddodd ddim pellach am ddeng mlynedd. Yn nes ymlaen, daeth ei farddoniaeth yn eithriadol o boblogaidd, yn enwedig *In Memoriam A.H.H.* (1850), er cof am Arthur Hallam. Apwyntiwyd ef i swydd Fardd Llawryfog yr un flwyddyn, yn olynydd i William Wordsworth. Ymhlith ei weithiau mwyad adnabyddus mae "The Charge of the Light Brigade" ac *Idylls of the King*, cylch o gerddi ar destunau Arthuraidd. Roedd y frenhines Victoria yn edmygydd mawr o'i waith, a gwnaed ef yn farwn yn 1884.

## Cyfeiriadau

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Rhagflaenydd: **William Wordsworth** | **Bardd Llawryfog y Deyrnas Unedig** 19 Tachwedd 1850 – 6 Hydref 1892
 | Olynydd: **Alfred Austin** |

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **lenor** neu **awdur**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# William Wordsworth

| William Wordsworth |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 7 Ebrill 1770  Cockermouth  |
| Bu farw | 23 Ebrill 1850  o niwmonia  Rydal Mount  |
| Man preswyl | Wordsworth House and Garden  |
| Dinasyddiaeth | Teyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon, Teyrnas Prydain Fawr  |
| *Alma mater* | * Coleg Sant Ioan, Caergrawnt
* Hawkshead Grammar School
 |
| Galwedigaeth | bardd, awdur geiriau, ysgrifennwr  |
| Swydd | Bardd Llawryfog y Deyrnas Unedig  |
| Adnabyddus am | The Prelude  |
| Tad | John Wordsworth  |
| Mam | Ann Cookson  |
| Priod | Mary Hutchinson, Annette Vallon  |
| Partner | Annette Vallon  |
| Plant | Anne-Caroline Wordsworth, William Wordsworth, Dora Wordsworth, Catherine Wordsworth, John Wordsworth, Thomas Wordsworth  |
| Perthnasau | John Hymers  |
| Llinach | Wordsworth  |

Bardd yn yr iaith Saesneg o Loegr oedd **William Wordsworth** (7 Ebrill 1770 – 23 Ebrill 1850). Fe'i hystyrir yn un o'r pennaf o'r beirdd Rhamantaidd yn Lloegr.

## Bywgraffiad

Cafodd ei eni yn Cockermouth, Cumbria.

Ymwelodd Wordsworth â Llanfihangel Glyn Myfyr ym 1824 i aros gyda ffrind, Robert Jones, yn y persondy, ac ysgrifennodd y gerdd Vale of Meditation am y pentref.

Fe'i penodwyd yn Fardd Llawryfog ym 1843, yn dilyn marwolaeth Robert Southey. Fe'i dilynwyd gan Alfred, Arglwydd Tennyson ar ôl ei farwolaeth ei hun.

## Llyfryddiaeth

* *An Evening Walk* (1793)
* *Lyrical Ballads* (gyda Samuel Taylor Coleridge, 1798)
* *Poetry in two volumes* (1805)

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Wordsworth collection at Bartleby.com
* A Wordsworth FAQ by Thomas C. Gannon

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Rhagflaenydd: **Robert Southey** | **Bardd Llawryfog y Deyrnas Unedig** 6 Ebrill 1843 – 23 Ebrill 1850
 | Olynydd: **Alfred, Arglwydd Tennyson** |

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **lenor** neu **awdur** o **Loegr**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# William Mathias

| William Mathias |
| --- |
| Ganwyd | 1 Tachwedd 1934  Hendy-gwyn  |
| Bu farw | 29 Gorffennaf 1992  Porthaethwy  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| *Alma mater* | * Yr Academi Gerdd Frenhinol
 |
| Galwedigaeth | arweinydd, cyfansoddwr, cerddolegydd, pianydd  |
| Cyflogwr | * Prifysgol Bangor
 |
| Arddull | cerddoriaeth glasurol  |
| Gwobr/au | CBE  |

Cyfansoddwr oedd **William James Mathias** (1 Tachwedd 1934 – 29 Gorffennaf 1994), a anwyd yn Hendy-gwyn, Sir Gaerfyrddin.

Roedd ei fam yn bianydd ac yn organydd. Dechreuodd William ganu'r piano pan oedd yn dair oed, ac yna yn chwech oed, derbydiodd wersi gan David Lloyd Phillips. Astudiodd ym Mhrifysgol Aberystwyth rhwng 1952 a 1956 gydag Ian Parrott. Roedd yn aelod o Gantorion Madrigalau Elisabethaidd, a chyfansoddodd 'Gloria in Excelsis Deo' ar eu cyfer yn 1954. Astudiodd hefyd yn Yr Academi Gerdd Frenhinol, Llundain gyda Lennox Berkeley, ac fe'i etholwyd yn gymrawd yno yn 1965.

Dychwelodd i Gymru ym 1959 fel darlithydd mewn cerdd ym Mhrifysgol Bangor, a rhwng 1970 a 1988 ef oedd pennaeth yr adran gerdd yno. Sefydlodd Ŵyl Gerdd Ryngwladol Gogledd Cymru yn 1972, ac mae'n cael ei hystyried yn un o uchafbwyntiau diwylliannol Gogledd Cymru.

Yn ystod ei yrfa, cyfansoddodd ar gyfer Cerddorfa Ffilharmonig Frenhinol Lerpwl, Cerddorfa Hallé, Proms y BBC ac Opera Cenedlaethol Cymru.

Enwyd Canolfan Gerdd William Mathias ar ei ôl, gyda'r bwriad o ddarparu hyfforddiant cerddorol a phrofiad perfformio o’r safon uchaf posib.

## Gwaith cerddorol

*The Servants* (opera) (1980)

* Symffoni rhif 1
* Symffoni rhif 2
* Symffoni rhif 3
* *Let the people praise Thee, O God* (1981)
* Concerto Telyn
* *Improvisations* i'r delyn
* *Sonata* i'r delyn
* *Santa Fe Suite* i'r delyn

## Llyfryddiaeth

* Barbara Davies, *William Mathias, 1934–1992*, gol. Dafydd Ifans (Aberystwyth: Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 1994)

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Tudalen Tŷ Cerdd

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Gymru**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# William Walton

| William Walton |
| --- |
|  |
| Ganwyd | William Turner Walton  29 Mawrth 1902  Oldham  |
| Bu farw | 8 Mawrth 1983  o trawiad ar y galon  Ischia  |
| Dinasyddiaeth | y Deyrnas Unedig  |
| *Alma mater* | * Eglwys Crist
* Ysgol Eglwys Gadeiriol Christ Church
* Prifysgol Rhydychen
* Memphis Technical High School
 |
| Galwedigaeth | cyfansoddwr clasurol, arweinydd, cyfansoddwr cerddoriaeth ffilm, cyfansoddwr opera, cyfansoddwr, cerddor  |
| Adnabyddus am | Spitfire Prelude and Fugue  |
| Arddull | opera, symffoni  |
| Priod | Susana Walton  |
| Gwobr/au | Medal Aur Cymdeithas y Royal Philharmonic, Benjamin Franklin Medal, Marchog Faglor, Walter Willson Cobbett Medal, Urdd Teilyngdod  |

Cyfansoddwr o Loegr oedd **Syr William Turner Walton** (29 Mawrth 1902 – 8 Mawrth 1983).

## Gweithiau cerddorol

### Opera

* *Troilus and Cressida* (1954)
* *The Bear* (1967)

### Bale

* *The Wise Virgins* (1940)
* *The Quest* (1943)

### Eraill

* Symffoni rhif 1 (1935)
* Symffoni rhif 2 (1960)
* *Sinfonia Concertante* (1927)
* Concerto i Fiola
* Concerto i Feiolin
* Concerto i Sielo
* *Portsmouth Point* (agorawd) (1925)
* *Crown Imperial* (ymdaith) (1937)
* *Scapino* (agorawd) (1940)
* *Music for Children* (1941)
* *Spitfire Prelude and Fugue* (1942
* *Orb and Sceptre* (ymdaith) (1953
* *Johannesburg Festival Overture* (1956)
* *Partita for Orchestra* (1957)
* *Variations on a Theme by Hindemith* (1963)
* *Capriccio burlesco* (1968)
* *Sonata for String Orchestra* (1971
* *Belshazzar's Feast* (1931)
* *In Honour of the City of London* (1937)
* *Coronation Te Deum* (1952
* *Gloria* (1961)
* *The Twelve*, ar destun gan W. H. Auden (1965)
* *Missa Brevis* (1966)
* *Jubilate Deo* (1972)
	+ *A Litany* (1916)
* *Set me as a seal upon thine heart* (1938)
* *Where does the uttered Music go?* (1946)
* *Cantico del sole* (1974)
* Pedwarawd Piano (1921)
* Pedwarawd Llinynnol (1922)
* Deuawdau i Blant, i ddeuawd piano (1940)
* Pedwarawd Llinynnol yn A leiaf (1946)
* Sonata i Feiolin (1950)
* Passacaglia (1980, i Mstislav Rostropovich)
* *Façade*, yn seiliedig ar gerddi gan Edith Sitwell
* *Anon. in love*
* *A Song for the Lord Mayor's Table*

### Cerddoriaeth ffilm

* *Escape Me Never* (1934)
* *As You Like It* (1936)
* *Dreaming Lips* (1937)
* *A Stolen Life* (1938)
* *Major Barbara* (1941)
* *The Next of Kin* (1941)
* *The Foreman Went to France* (1942)
* *The First of the Few* (1942)
* *Went the Day Well?* (1942)
* *Henry V* (1944)
* *Hamlet* (1947)
* *Richard III* (1955)
* *Battle of Britain* (1969)
* *Three Sisters* (1969)

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Loegr**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Ralph Vaughan Williams

| Ralph Vaughan Williams |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 12 Hydref 1872  Down Ampney  |
| Bu farw | 26 Awst 1958  Llundain  |
| Label recordio | Decca Records, His Master's Voice  |
| Dinasyddiaeth | y Deyrnas Unedig  |
| *Alma mater* | * Coleg y Drindod, Caergrawnt
* Y Coleg Cerdd Frenhinol
* Ysgol Charterhouse
 |
| Galwedigaeth | arweinydd, cyfansoddwr clasurol, coreograffydd, organydd, addysgwr, cerddolegydd, cyfansoddwr cerddoriaeth ffilm, cyfansoddwr, athro cerdd, ysgrifennwr  |
| Cyflogwr | * Birkbeck, Prifysgol Llundain
 |
| Adnabyddus am | Symffoni Rhif 4, Symffoni Rhif 5, Syr John Mewn Cariad, Symffoni'r Môr, Codiad yr Ehedydd, Symffoni Fugeiliol, Ffantasia ar Thema gan Thomas Tallis, Symffoni Llundain  |
| Arddull | cerddoriaeth glasurol, opera, symffoni  |
| Tad | Arthur Charles Vaughan Williams  |
| Mam | Margaret Vaughan Williams  |
| Priod | Ursula Vaughan Williams, Adeline Maria Fisher  |
| Perthnasau | Charles Darwin  |
| Gwobr/au | Medal Aur Cymdeithas y Royal Philharmonic, Medal Albert, Walter Willson Cobbett Medal, Urdd Teilyngdod, Aelod Anrhydeddus o Gymdeithas Ryngwladol Cerddoriaeth Gyfoes  |
| Gwefan |   |

Cerflun o Ralph Vaughan Williams gan William Fawke yn Dorking, Surrey
Cyfansoddwr o Loegr oedd **Ralph Vaughan Williams** (12 Hydref 1872 – 26 Awst 1958).

Cafodd ei eni yn Down Ampney, Swydd Gaerloyw, mab y Parch. Arthur Vaughan Williams.

## Gwaith cerddorol

### Ballet

* *Old King Cole* (1923)
* *Job: A Masque for Dancing* (1930)

### Opera

* *Hugh the Drover neu Love in the Stocks* (1910-20)
* *Sir John in Love* (1924-28)
* *The Poisoned Kiss* (1927-29/1936-37/1956-57)
* *Riders to the Sea* (1925-32)
* *The Pilgrim's Progress* (1909)

### Symffoniau

* *A Sea Symphony (Symffoni rhif 1)* (1903-1909)
* *A London Symphony (Symffoni rhif 2)* (1913)
* *A Pastoral Symphony (Symffoni rhif 3)* (1921)
* *Symffoni rhif 4* in F minor (1931-34)
* *Symffoni rhif 5* in D (1938-43)
* *Symffoni rhif 6* in E minor (1946-47)
* *Sinfonia antartica (Symffoni rhif 7)* (1949-52)
* *Symffoni rhif 8* (1953-55)
* *Symffoni rhif 9* (1956-57)

### Arall

* *In the Fen Country* (1904)
* *Norfolk Rhapsody rhif 1* (1906/1914)
* *The Wasps* (1909)
* *Fantasia on a Theme of Thomas Tallis* (1910/1913/1919)
* *Fantasia on "Greensleeves"* (1934)
* *Five Variants of Dives and Lazarus* (1939)
* *Concerto Grosso* (1950)
# John Tavener

| John Tavener |
| --- |
| Ganwyd | John Kenneth Tavener  28 Ionawr 1944  Llundain  |
| Bu farw | 12 Tachwedd 2013  Dorset  |
| Label recordio | Apple Records, Manticore Records  |
| Dinasyddiaeth | y Deyrnas Unedig  |
| *Alma mater* | * Yr Academi Gerdd Frenhinol
* Ysgol Highgate
 |
| Galwedigaeth | cyfansoddwr, bardd, artist recordio, arweinydd, pianydd, cerddor  |
| Adnabyddus am | Song for Athene, In Alium  |
| Arddull | opera  |
| Prif ddylanwad | Frithjof Schuon  |
| Gwobr/au | Ivor Novello Awards, Marchog Faglor  |
| Gwefan |   |

Cyfansoddwr o Loegr oedd **Syr John Tavener** (28 Ionawr 1944 – 12 Tachwedd 2013).

Fe'i ganwyd yn Wembley, Llundain. Cafodd ei addysg yn Yr Ysgol Highgate; roedd yn ffrind i John Rutter.

## Gwaith cerddorol

* *The Whale* (1966)
* *Celtic Requiem* (1969)
* *Thérèse* (1973)
* *The Protecting Veil* (1988)
* *Mary of Egypt* (1991)
* *Ikon of the Nativity* (1991)
* *Song for Athene* (1993)
* *Fall and Resurrection* (2000)
* *Lamentations and Praises* (2001)
* *The Veil of the Temple* (2002)
* *Schuon Lieder* (2003)
* *Laila (Amu)* (2004)
* *Lament for Jerusalem* (2006)
* *Towards Silence*

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Loegr**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Harrison Birtwistle

| Harrison Birtwistle |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 15 Gorffennaf 1934  Accrington  |
| Bu farw | 18 Ebrill 2022  Mere  |
| Label recordio | Deutsche Grammophon  |
| Dinasyddiaeth |  Lloegr |
| *Alma mater* | * Yr Academi Gerdd Frenhinol
* Coleg Cerdd Brenhinol Manceinion
 |
| Galwedigaeth | cyfansoddwr, athro cerdd, cyfansoddwr cerddoriaeth ffilm, cerddor  |
| Cyflogwr | * Coleg y Brenin
* Yr Academi Gerdd Frenhinol
 |
| Arddull | opera  |
| Gwobr/au | ‎chevalier des Arts et des Lettres, Gwobr Grawemeyer, Wihuri Sibelius Prize, Ernst von Siemens Music Prize, Grawemeyer Award for Music Composition, Cydymaith Anrhydeddus, Marchog Faglor, Royal Philharmonic Society Award (Chamber-Scale Composition), Royal Philharmonic Society Award (Large-Scale Composition), Royal Philharmonic Society Award (Large-Scale Composition), Royal Philharmonic Society Award (Chamber-Scale Composition), Royal Philharmonic Society Award (Chamber-Scale Composition)  |

Cyfansoddwr o Loegr oedd **Syr Harrison Birtwistle** (15 Gorffennaf 1934 – 18 Ebrill 2022). Mae'n arbennig o adnabyddus am ei operâu. Gall ei gerddoriaeth gain fod yn anghyseinedd ac yn heriol ond mae hefyd yn cael effaith emosiynol bwerus.

Fe'i ganwyd yn nhref Accrington, Swydd Gaerhirfryn. Ym 1952 enillodd ysgoloriaeth fel clarinetydd i Goleg Cerdd Brenhinol Manceinion, ble ffurfiodd grŵp a ymddiddorai mewn cerddoriaeth gyfoes gyda Peter Maxwell Davies, Alexander Goehr, Elgar Howarth a John Ogdon. Wedyn cwblhaodd ddwy flynedd o Wasanaeth Cenedlaethol gyda'r Magnelwyr Brenhinol fel aelod o seindorf filwrol. Roedd yn gyfarwyddwr cerddoriaeth yn Ysgol Cranbourne Chase, Dorset, o 1962 i 1965, cyn ennill Cymrodoriaeth Harkness i astudio ym Mhrifysgol Princeton, Unol Daleithiau America. O 1975 hyd 1983 roedd yn gyfarwyddwr cerddoriaeth i'r Theatr Genedlaethol, Llundain. Cafodd ei urddo'n farchog ym 1988.

## Gweithiau cerddorol

### Opera

* *Punch and Judy* (1966–7)
* *Down by the Greenwood Side* (1968–9)
* *The Mask of Orpheus* (1973–84)
* *Yan Tan Tethera* (1883–4)
* *Gawain* (1990)
* *The Second Mrs Kong* (1993–4)
* *The Last Supper* (2000)
* *The Io Passion* (2003)
* *The Minotaur* (2008)
* *The Corridor* (2009)
* *The Cure* (2014–15)

### Cerddorfaol

* *The Triumph of Time* (1971–2)
* *Silbury Air* (1976–7)
* *Panic* (1995)
* *Responses* (2013–14)
* *Deep Time* (2016)

## Cyfeiriadau
# Oliver Knussen

| Oliver Knussen |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 12 Mehefin 1952  Glasgow  |
| Bu farw | 8 Gorffennaf 2018  Snape  |
| Man preswyl | Snape  |
| Label recordio | Deutsche Grammophon  |
| Dinasyddiaeth | y Deyrnas Unedig  |
| *Alma mater* | * The Purcell School for Young Musicians
 |
| Galwedigaeth | arweinydd, cyfansoddwr  |
| Arddull | opera  |
| Gwobr/au | CBE, Nemmers Prize in Music Composition, Stoeger Prize, The Queen's Medal for Music, Ditson Conductor's Award, Royal Philharmonic Society Award (Chamber-Scale Composition), Royal Philharmonic Society Award (Conductor)  |

Cyfansoddwr o'r Alban oedd **(Stuart) Oliver Knussen, CBE** (12 Mehefin 1952 – 8 Gorffennaf 2018).

Fe'i ganwyd yn Glasgow, yn fab i'r cerddor Stuart Knussen.

Priododd Sue Knussen o Unol Daleithiau America. Bu Oliver Knussen farw yn 66 oed.

## Cyfeiriadau
# Cerddorfa Symffoni Dinas Birmingham

Cerddorfa Symffoni Dinas Birmingham|  |
| Enghraifft o: | cerddorfa, sefydliad elusennol  |
| Dod i'r brig | 1920  |
| Dechrau/Sefydlu | 1920  |
| Dechreuwyd | Medi 1920  |
| Genre | cerddoriaeth glasurol  |
| Gweithwyr | 104, 103, 107, 109, 115  |
| Isgwmni/au | CBSO Chorus  |
| Ffurf gyfreithiol | sefydliad elusennol  |
| Gwefan |   |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/01thgpv  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Mae **Cerddorfa Symffoni Dinas Birmingham** (a elwir hefyd yn **CBSO**) yn gerddorfa Brydeinig wedi ei lleoli yn Birmingham, Lloegr. Y gerddorfa yw cerddorfa breswyl Symphony Hall, Birmingham,

Yn flynyddol, mae CBSO yn perfformio mewn mwy na 150 cyngerdd, yn Birmingham, y Deyrnas Unedig ac ar draws y byd.

Yn 2025, y cyfarwyddwr cerdd oedd Kazuki Yamada.

## Hanes

Cerddorfa Symffoni Dinas Birmingham yn 2017
Mae'r cyngherddau cerddorfaol cynharaf sydd ar gofnod yn Birmingham yn dyddio o 1740. Bu 20 cerddorfa wahanol yn bodoli yn y ddinas rhwng 1740 a sefydlu CBSO yn 1920.

Ar 17 Mawrth 1919, cyflwynodd Granville Bantock gynnig i Gyngor Dinas Birmingham am gerddorfa o 70 cerddor. Cytunodd y cyngor i roi grant o £1,250 y flwyddyn i'r gerddorfa, ac o ganlyniad i hyn, dyma'r gerddorfa Brydeinig gyntaf i gael ei hariannu'n gyhoeddus. Sefydlwyd y gerddorfa yn swyddogol ar 19 Gorffennaf 1919 o dan yr enw City of Birmingham Orchestra (CBO), ond roedd yr ymarfer cyntaf ar 4 Medi 1920. Yn ystod blynyddoedd cynnar y gerddorfa, roeddent yn cael eu hadnabod fel "*The City Orchestra*".

Yn 1948, roedd y gerddorfa yn swyddogol wedi newid ei enw i City of Birmingham Symphony Orchestra (CBSO).

Roedd ymddangosiad cyntaf y gerddorfa ar y teledu yn 1954.

## Prif arweinyddion a Chyfarwyddwyr Cerdd

Syr Simon Rattle (1980-1998)
* Appleby Mathews (1920-1924)
* Adrian Boult (1924-1930)
* Leslie Heward (1930–1943)
* George Weldon (1944–1951)
* Rudolf Schwarz (1951–1957)
* Andrzej Panufnik (1957–1959)
* Adrian Boult (1959–1960)
* Hugo Rignold (1960–1969)
* Louis Frémaux (1969–1978)
* Simon Rattle (1980–1998)
* Sakari Oramo (1998–2008)
* Andris Nelsons (2008–2015)
* Mirga Gražinytė-Tyla (2016–2022)
* Kazuki Yamada (2023–heddiw)

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Gwefan CBSO
# Y Trwynau Coch

Y Trwynau Coch|  |
| Enghraifft o: | band  |
| Dechrau/Sefydlu | 1977  |
| Genre | punk music  |
| Dynodwyr |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Y Trwynau Coch - Aberystwyth 1985
Band pync/pop-pŵer Cymraeg o Gwm Tawe oedd **Y Trwynau Coch**.. Daeth y band i amlygrwydd yn y 1970au hwyr gyda cherddoriaeth gyflym ac amrwd gyda agwedd gwrth-sefydliadol.

Ffurfiwyd y band yn 1977 gan griw o ffrindiau yn Ysgol Gyfun Ystalyfera. Cafodd y band gryn sylw wedi eu cân "Merched Dan 15" ei wahardd rhag cael ei chwarae ar Sain Abertawe. Yn ddiweddarach dywedodd Aled Glynne Davies, DJ ar yr orsaf, mai ei wahardd o ran o safon y gerddoriaeth a wnaeth nid o ran y cynnwys. Er hynny roedd y gwaharddiad yn gymorth i godi proffil y band a dywedir eu bod yn un o'r bandiau Cymraeg cyntaf i ddod at sylw John Peel, DJ ar BBC Radio 1.

## Aelodau

* Rhys Harris - llais
* Huw Eirug - gitâr
* Huw Chiswell - allweddellau
* Alun Harris - bas
* Rhodri Williams - gitâr
* Aled Roberts - drymiau (1978-)
* Ian Jones - drymiau (1977)

## Disgyddiaeth

### Senglau/EP

| Teitl
 | Fformat
 | Label
 | Rhif Catalog
 | Blwyddyn
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Merched Dan 15* | EP 7"
 | Recordiau Sgwar
 | RSROC 002
 | 1978
 |
| *Wastod Ar Y Tu Fas* | EP 7"
 | Recordiau Sgwar
 | RSROC 003
 | 1978
 |
| *Un Sip Arall...* | EP 12", feinyl coch
 | Recordiau Coch
 | RCTC 1
 | 1979
 |
| Y Trwynau Coch - "Radio Cymru" / Crach, Tanc, Cyffro
 | Sengl dwbl 7"
 | Recordiau Coch
 | RCTC 2
 | 1979
 |
| Y Trwynau Coch - "Methu Dawnsio" / Crach - "Putain Rhad"
 | 7"
 | Recordiau Coch
 | RCTC 3
 | 1980
 |
| *Pan Fo Cyrff Yn Cwrdd* | EP 7"
 | Recordiau Sain / Recordiau Coch
 | SAIN 92S
 | 1981
 |

### Albymau a Chasgliadau

| Teitl
 | Fformat
 | Label
 | Rhif Catalog
 | Blwyddyn
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Rhedeg Rhag Y Torpidos*  | Albwm 12"
 | Recordiau Sain / Recordiau Coch
 | SAIN-1186M
 | 1980
 |
| *Y Casgliad* | Albwm CD
 | Recordiau Crai
 | CRAI CD 046
 | 1994
 |
| *Y Trwynau Coch* | Albwm 12"
 | Low Down Kids Records
 | LDK-LP6
 | 2002
 |

## Gweler hefyd

* Angela (cân y Trwynau Coch)

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Fideo "Mynd i'r Bala mewn cwch banana" o archif ITV
* Cyfweliad gyda Y Trwynau Coch, 2016
# The Rolling Stones

The Rolling Stones|  |
| Enghraifft o: | band, band  |
| Gwlad | y Deyrnas Unedig  |
| Rhan o | British Invasion  |
| Label recordio | Polydor, Columbia Records, Atlantic Records, Virgin Records, Warner Music Group, ABKCO Records, Rolling Stones Records, Decca Records, Interscope Records, London Records  |
| Dod i'r brig | 1962  |
| Dechrau/Sefydlu | 1962  |
| Genre | cerddoriaeth roc, roc y felan, roc seicedelig, rhythm a blŵs, roc a rôl, y felan, classic rock  |
| Rhagflaenwyd gan | Little Boy Blue & The Blue Boys  |
| Yn cynnwys | Brian Jones, Ian Stewart, Mick Jagger, Dick Taylor, Keith Richards, Colin Golding, Ricky Fenson, Carlo Little, Bill Wyman, Mick Taylor, Charlie Watts, Ronnie Wood, Darryl Jones  |
| Sylfaenydd | Brian Jones  |
| Rhagflaenydd | Little Boy Blue & The Blue Boys  |
| Gwefan |   |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/07mvp  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

The Rolling Stones 1965: Brian Jones, Charlie Watts, Mick Jagger, Keith Richards, Bill Wyman
Grŵp roc byd-enwog o Loegr yw **The Rolling Stones**.

## Aelodau

* Mick Jagger
* Keith Richards
* Charlie Watts
* Ron Wood

## Cyn-aelodau

* Brian Jones
* Ian Stewart
* Mick Taylor
* Bill Wyman
# Led Zeppelin

Led Zeppelin|  |
|  |
| Enghraifft o: | band roc, band  |
| Daeth i ben | 4 Rhagfyr 1980  |
| Gwlad | Lloegr  |
| Label recordio | Atlantic Records, Decca Records, Swan Song Records  |
| Dod i'r brig | 1968  |
| Dod i ben | 1980  |
| Dechrau/Sefydlu | 1968  |
| Genre | cerddoriaeth roc caled, roc y felan, cerddoriaeth roc, roc gwerin, classic rock  |
| Yn cynnwys | Robert Plant, Jimmy Page, John Bonham, John Paul Jones  |
| Gwefan |   |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/04k05  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Grŵp roc o Loegr oedd **Led Zeppelin**. Ffurfiwyd y band ym mis Medi, 1968. Yr aelodau oedd Jimmy Page, Robert Plant, John Paul Jones a John Bonham.

Daeth y band i ben yn dilyn marwolaeth Bonham yn 1980, ond mae eu cerddoriaeth wedi parhau'n boblogaidd ers hynny.

Chwaraeodd y grŵp yn hen Neuadd y Brenin, Aberystwyth yn yr 1970au.

## Discograffiaeth

| Dyddiad
 | Teitl
 | Safle yn y siart
 | RS 500
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 12 Ionawr 1969
 | *Led Zeppelin* | #6 DU, #10 UDA
 | #29
 |
| 22 Hydref 1969
 | *Led Zeppelin II* | #1 DU, #1 UDA
 | #75
 |
| 5 Hydref 1970
 | *Led Zeppelin III* | #1 DU, #1 UDA
 | N/A
 |
| 9 Tachwedd 1971
 | *Led Zeppelin IV* | #1 DU, #2 UDA
 | #66
 |
| 28 Mawrth 1973
 | *Houses of the Holy* | #1 DU, #1 UDA
 | #149
 |
| 24 Chwefror 1975
 | *Physical Graffiti* | #1 DU, #1 UDA
 | #70
 |
| 31 Mawrth 1976
 | *Presence* | #1 DU, #1 UDA
 | N/A
 |
| 15 Awst 1979
 | *In Through the Out Door* | #1 DU, #1 UDA
 | N/A
 |