Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ajaria

Ajaria|  |
| Math | administrative territorial entity of Georgia  |
|  |
| Prifddinas | Batumi  |
| Poblogaeth | 402,929  |
| Sefydlwyd | * 1991
 |
| Pennaeth llywodraeth | Zurab Pataradze  |
| Cylchfa amser | UTC+04:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Georgeg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Georgia  |
| Gwlad |  Georgia |
| Arwynebedd | 2,919 km²  |
| Yn ffinio gyda | Guria, Samtskhe–Javakheti, Talaith Ardahan, Artvin  |
| Cyfesurynnau | 41.65°N 42°E  |
| GE-AJ  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Zurab Pataradze  |
|  |
| Arian | Georgian lari  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Ardal ymreolaethol yn ne orllewin Georgia yw **Ajaria**. Mae'n ffinio â'r Môr Du i'r gorllewin a Thwrci i'r de.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Georgia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Nodyn:Country data Akrotiri a Dhekelia

Dogfennaeth nodyn
`Template:Country data Akrotiri a Dhekelia` is an internal data container not intended to be transcluded directly. It is used indirectly by templates such as `flag`, `flagicon`, and others.

|  |  |
| --- | --- |
|  | This template is within the scope of **WikiProject Flag Template**, a collaborative effort to maintain flag templates on Wikipedia. A more thorough discussion of the flag template system, including parameters not described here, can be found on the project page. |

### Standard parameters

| Parameter name | Value | Meaning |
| --- | --- | --- |
| `alias` | `Akrotiri a Dhekelia` | Main article name (Akrotiri a Dhekelia) |
| `flag alias` | `Flag of the United Kingdom.svg` | Image name (File:Flag of the United Kingdom.svg, shown above right) |

### Example usage

* `{{flag|Akrotiri a Dhekelia}}` →  Akrotiri a Dhekelia
* `{{flagicon|Akrotiri a Dhekelia}}` →

|  |
| --- |
| This is the documentation for **Template:Country data Akrotiri a Dhekelia**. It is automatically generated by Template:Country showdata. Please after making any changes to this template. |
# Åland

Åland|  |
|  |
| Math | rhan o'r Ffindir, rhanbarth ymreolaethol  |
| Duration: 1 seconds.0:01 |
| Prifddinas | Mariehamn  |
| Poblogaeth | 30,836  |
| Anthem | Ålänningens sång  |
| Pennaeth llywodraeth | Katrin Sjögren  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Swedeg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Gogledd Ewrop, Gwledydd Nordig  |
| Gwlad | Y Ffindir  |
| Arwynebedd | 1,582.93 km²  |
| Uwch y môr | 129 metr  |
| Gerllaw | Sea of Åland, Archipelago Sea  |
| Yn ffinio gyda | Southwest Finland, Sir Stockholm, Sir Uppsala, dyfroedd rhyngwladol  |
| Cyfesurynnau | 60.25°N 20°E  |
| FI-01  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Government of Åland  |
| Corff deddfwriaethol | Senedd Aland  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Lantråd  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Katrin Sjögren  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| CMC y pen | 1,194 miliwn €  |
| Arian | Ewro  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Rhanbarth neu 'ymreolaeth' sy'n perthyn i'r Ffindir, yn ne-orllewin y Ffindir yn nwyrain Môr Åland yn y Môr Baltig yw **Åland** neu **Ynysoedd Åland** (Swedeg: *Åland Skärgård*, Ffinneg: *Ahvenanmaa*). Swedeg yw iaith swyddogol yr ynysoedd. Saif ger aber Gwlff Bothnia. Mae'r casgliad hwn o ysnysoedd yr archipelago, gyda'i gilydd, yn cael eu hystyried fel y rhanbarth lleiaf o Ffindir, ac yn gyfanswm o 0.49% o arwynebedd y Ffindir a 0.50% o'i phoblogaeth.

Y brif ynys yw *Fasta Åland* ac arni y trig 90% o boblogaeth ymreolaeth Åland a cheir dros 6,500 o ynysoedd eraill i'r dwyrain o Fasta Åland. Rhyngddi â thir mawr Sweden, gorwedd 38 km (24 milltir) o fôr.

Gan mai rhanbarth sy'n ymreoli ei hunan ydyw, mae'r rhan fwyaf o rymoedd deddfwriaethol yn cael eu gweinyddu gan Lywodraeth Åland ei hun, yn hytrach na Llywodraeth y Ffindir.

## Geirdarddiad

Proto-Norweg yw tarddiad yr enw **Åland**, a'r gair gwreiddiol, mae'n debyg, oedd *\*Ahvaland* sy'n golygu "Y tir a wnaed o ddŵr". Yn Swedeg datblygodd (neu newidiodd y gair yn nhreigl y blynyddoedd) i Åland, sy'n golygu'n llythrennol "Tir afon", er mai pethau digon prin yw afonydd yn naearyddiaeth Åland. Enw Ffinneg yr ynys ydy *Ahvenanmaa*.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **y Ffindir**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Azores

Azores|  |
|  |
| Math | un o ranbarthau ymreolaethol Portiwgal, tiriogaeth dramor gyfannol, isranbarth Portiwgal, Rhanbarth pellaf  |
|  |
| Prifddinas | Ponta Delgada, Angra wneud Heroismo, Horta  |
| Poblogaeth | 236,440  |
| Sefydlwyd | * 1976
 |
| Cylchfa amser | UTC−01:00, UTC+00:00  |
| Nawddsant | yr Ysbryd Glân  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Macaronesia  |
| Sir | Portiwgal, Açores (NUTS 2)  |
| Gwlad |  Portiwgal |
| Arwynebedd | 2,322 km²  |
| Uwch y môr | 2,351 metr  |
| Gerllaw | Gogledd Cefnfor yr Iwerydd  |
| Cyfesurynnau | 38.624°N 28.031°W  |
| PT-20  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Arlywydd Llywodraeth Ranbarthol yr Azores  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Arian | Ewro  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Ynysfor folcanig a rhanbarth ymreolaethol Portiwgal yw'r **Azores** neu'r **Asores** (Portiwgaleg: *Açores*). Fe'u lleolir yng ngogledd Cefnfor Iwerydd, tua 1,500 km i'r gorllewin o Lisbon a tua 3,500 km i'r dwyrain o arfordir dwyreiniol Gogledd America. Mae hinsawdd yr ynysoedd yn fwyn ac yn laith. Twristiaeth, pysgota a magu gwartheg yw'r brif ddiwydiannau.

## Daearyddiaeth

Mae naw prif ynys yn yr Azores:-

| Ynys
 | Arwynebedd (km²)
 | Poblogaeth (2006)
 | Dinas/Tref fwyaf
 |
| --- | --- | --- | --- |
| São Miguel
 | 745
 | 132,671
 | Ponta Delgada
 |
| Pico
 | 445
 | 14,806
 | Madalena
 |
| Terceira
 | 400
 | 55,697
 | Angra do Heroismo
 |
| São Jorge
 | 244
 | 9,504
 | Velas
 |
| Faial
 | 173
 | 15,426
 | Horta
 |
| Flores
 | 141
 | 4,059
 | Santa Cruz das Flores
 |
| Santa Maria
 | 97
 | 5,549
 | Vila do Porto
 |
| Graciosa
 | 61
 | 4,838
 | Santa Cruz da Graciosa
 |
| Corvo
 | 17
 | 468
 | Vila do Corvo
 |

## Enwogion

* Teófilo Braga (1843-1924), prif weinidog Portiwgal

## Cyfeiriadau

* Serviço Regional de Estatística dos Açores (2007) *Anuário Estatístico da Região Autónoma dos Açores 2006*.

## Dolenni allanol

* Llywodraeth Ranbarthol yr Azores

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Bortiwgal**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# De Osetia

De Ossetia|  |
|  |
| Math | gwladwriaeth a gydnabyddir gan rai gwledydd, gwlad dirgaeedig, tiriogaeth ddadleuol  |
|  |
| Prifddinas | Tskhinvali  |
| Poblogaeth | 56,520  |
| Sefydlwyd | * 20 Medi 1990
 |
| Anthem | National Anthem of South Ossetia  |
| Pennaeth llywodraeth | Constantine Dzhussoev  |
| Cylchfa amser | UTC+03:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Rwseg, Oseteg, Georgeg  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad | Georgia, De Osetia  |
| Arwynebedd | 3,900 km²  |
| Yn ffinio gyda | Rwsia  |
| Cyfesurynnau | 42.225°N 43.97°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Government of South Ossetia  |
| Corff deddfwriaethol | Parliament of South Ossetia  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | President of South Ossetia  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Alan Gagloyev  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog De Osetia  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Constantine Dzhussoev  |
|  |
| Arian | Rŵbl Rwsiaidd, Commemorative coins of South Osetia  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Lleoliad De Osetia ar fap o Georgia
Tiriogaeth ddadleuol yn y Cawcasws yw **De Osetia** (Oseteg: Хуссар Ирыстон, *Khussar Iryston*; Georgeg: სამხრეთ ოსეთი, *Samkhret Oseti*; Rwseg: Южная Осетия, *Yuzhnaya Osetiya*). Yn ôl cyfraith ryngwladol, mae'n rhan *de jure* o weriniaeth Georgia, ond mae'n weriniaeth annibynnol *de facto* gyda chysylltiadau agos â Gogledd Osetia, sy'n rhan o Ffederasiwn Rwsia. Yn hanesyddol, mae'n rhan o Osetia, un o sawl cenedl hanesyddol bychan yn y Cawcasws. Tskhinvali yw'r brifddinas. Cydnabyddir De Osetia gan ychydig o wledydd eraill yn unig.

Mae tua 60-70% o'r boblogaeth yn Osetiaid, ac yn Gristnogion sy'n siarad Oseteg, iaith sy'n debyg i Farsi.Ond ceir pryder am ddyfodol yr iaith Oseteg oherwydd diffyg addysg a hefyd gwahaniaethau tafodiaethol o fewn De a Gogledd Osetia. Mae gweddill y boblogaeth, yn bennaf yn y de, yn Georgiaid.

Cyhoeddwyd gweriniaeth annibynnol De Osetia gan wrthyfelwyr yn erbyn awdurdod Georgia yn 2001, ar ôl cyfnod o anghydfod a gwrthryfel. Erbyn heddiw mae tua 90% o boblogaeth y diriogaeth yn dal pasbortau Rwsiaidd, a hynny ar anogaeth Rwsia ei hun. Sefydlwyd llu heddwch yn y diriogaeth, yn cynnwys milwyr Rwsiaidd yn bennaf ac unedau o fyddin Georgia.

Yn ystod y nos ar 7 Awst 2008, ymosododd lluoedd arfog Georgia ar y gwrthryfelwyr a bomiwyd rhannau o ddinas Tskhinvali gan gychwyn Rhyfel De Osetia. Ymateb Rwsia, a oedd wedi bod yn crynhoi adnoddau milwrol ar y ffin am tua dau fis, oedd anfon ei milwyr i mewn i Dde Osetia.

Mae Oseteg a Rwseg yn ieithoedd swyddogol o fewn y tiriogaeth.

Cofeb yn Tskhinvali i'r rhai a syrthiodd yn y frwydr dros annibyniaeth
## Dolen allanol

* (Saesneg) BBC News: Proffil De Osetia
# Gagauzia

Gagauzia|  |
|  |
| Math | autonomous territorial unit  |
|  |
| Prifddinas | Comrat  |
| Poblogaeth | 103,668  |
| Sefydlwyd | * 23 Rhagfyr 1994
 |
| Anthem | Tarafım  |
| Pennaeth llywodraeth | Irina Vlah, Evghenia Guțul, Mihail Formuzal, Gheorghe Tabunșcic, Dmitry Croitor, Gheorghe Tabunșcic  |
| Gefeilldref/i | St Petersburg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Moldofa  |
| Gwlad |  Moldofa |
| Arwynebedd | 1,832 km²  |
| Yn ffinio gyda | Basarabeasca District, Cahul District, Cantemir District, Cimișlia District, Leova District, Taraclia District, Bolhrad Raion, Izmail Raion  |
| Cyfesurynnau | 46.31639°N 28.66639°E  |
| MD-GA  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Irina Vlah, Evghenia Guțul, Mihail Formuzal, Gheorghe Tabunșcic, Dmitry Croitor, Gheorghe Tabunșcic  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Gagauzia** (Gagawseg: *Gagauziya* neu *Gagauz Yeri*; Rwmaneg: *Găgăuzia*; Rwseg: Гагаузия, *Gagauziya*), a adnabyddid gynt fel **Uned Diriogaethol Ymlywodraethol Gagauzia (Gagauz Yeri)** (Gagawseg: *Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yeri*; Rwmaneg: *Unitatea Teritorială Autonomă Găgăuzia*; Rwseg: Автономное территориальное образование Гагаузия, *Avtonomnoye territorialnoye obrazovaniye Gagauziya*), yn ardal ym Moldofa sy'n ymlywodraethol. Daw ei henw o'r gair "Gagauz", sy'n tarddu o *Gok-oguz*, sy'n cyfeirio at ddisgynyddion llwythi Tyrcaidd yr Oghuz.

### Grwpiau ethnig

Dyma ddosbarthiad y grwpiau ethnig, yn ôl cyfrifiad 2004:

| Grwp Ethnig | Poblogaeth | Canran o'r cyfanswm
 |
| --- | --- | --- |
| Gagawsiaid | 127,835 | 82.1%
 |
| Bwlgariaid | 8,013 | 5.1%
 |
| Moldofiaid | 7,481 | 4.8%
 |
| Rwsiaid | 5,941 | 3.8%
 |
| Wcreiniaid | 4,919 | 3.2%
 |
| Rwmaniaid | 38 | 0.0%
 |
| Eraill | 1,409 | 0.9%
 |

## Cyfeiriadau
# Gogledd Cyprus

Gogledd Cyprus|  |
| Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti  |
|  |
| Math | gwladwriaeth a gydnabyddir gan rai gwledydd, ynys-genedl, tiriogaeth ddadleuol, Gwladwriaeth byped, gwlad  |
| Duration: 2 seconds.0:02 |
| Prifddinas | Gogledd Nicosia  |
| Poblogaeth | 476,214  |
| Sefydlwyd | * 1983
 |
| Anthem | İstiklâl Marşı  |
| Pennaeth llywodraeth | Ünal Üstel  |
| Cylchfa amser | UTC+2  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Tyrceg  |
| Daearyddiaeth |
| Arwynebedd | 3,355 km²  |
| Yn ffinio gyda | Cyprus, y Deyrnas Unedig, Twrci  |
| Cyfesurynnau | 35.18°N 33.36°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Cynulliad y Weriniaeth  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Arlywydd Gogledd Cyprus  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Tufan Erhürman  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Gogledd Cyprus  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Ünal Üstel  |
|  |
|  |
| Arian | Lira Twrcaidd  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gweriniaeth annibynnol *de facto* a leolir yng ngogledd ynys Cyprus yw **Gogledd Cyprus** (Tyrceg: *Kuzey Kıbrıs*) neu **Weriniaeth Dwrcaidd Gogledd Cyprus** (Tyrceg: *Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti*).

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Gyprus**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Jan Mayen

Jan Mayen|  |
| Math | ynys, sir, tiriogaeth dramor gyfannol, is-adran weinyddol gwlad lefel gyntaf  |
| Enwyd ar ôl | Jan Jacobszoon May van Schellinkhout  |
|  |
| Poblogaeth | 18  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Norwyeg  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad | Norwy  |
| Arwynebedd | 377 km²  |
| Uwch y môr | 2,277 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Arctig, Greenland Sea, Môr Norwy  |
| Cyfesurynnau | 70.983°N 8.5336°W  |
| Cod post | 8099  |
| NO-22  |
| Hyd | 54 cilometr  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Ynys fwlcanig yng Nghefnfor yr Arctig yw **Jan Mayen**. Mae'n rhan sofranaidd o Norwy. Gyda Svalbard, mae'n rhan o Svalbard a Jan Mayen. Does neb yn byw yno yn barhaol, er bod anheddiad bach Olonkinbyen yn cael ei weithredu gan ychydig o aelodau o Luoedd Arfog a Sefydliad Meteorolegol Norwy.

Hyd yr ynys yw 55 km (34 milltir) gyda arwynebedd o 373 km² (144 milltir sgwar); fe'i gorchuddir yn rhannol gan rewlifoedd (ardal o 114.2 km (71.0 milltir) o gwmpas mynydd Beerenberg). Fe'i rhennir yn ddwy ran, sef Nord-Jan yn y gogledd-ddwyrain (y rhan fwyaf) a'r Sør-Jan llai, a gysylltir gan *isthmus* o dir gyda lled o 2.5 km (1.6 milltir). Mae'n gorwedd 600 km (370 milltir) i'r gogledd-ddwyrain o Wlad yr Iâ, 500 km (310 milltir) i'r dwyrain o ganolbarth yr Ynys Las a 1,000 km (620 milltir) i'r gorllewin o Nordkapp, Norwy. Mae'n ynys fynyddig; ei phwynt uchaf yw llosgfynydd Beerenberg yn y gogledd. Lleolir dau lyn fwyaf yr ynys ger yr *isthmus*, sef Sørlaguna a Nordlaguna. Ceir llyn arall a enwir yn Ullerenglaguna hefyd.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Norwy**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Jersey

Jersey| Math | ynys  |
|  |
| Poblogaeth | 105,500  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Ynysoedd y Sianel  |
| Sir | Beilïaeth Jersey  |
| Gwlad | Beilïaeth Jersey  |
| Arwynebedd | 118.2 km²  |
| Uwch y môr | 143 metr  |
| Gerllaw | Môr Udd  |
| Cyfesurynnau | 49.21°N 2.15°W  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o Ynysoedd y Sianel yw **Jersey** (Jèrriais: *Jèrri*), ger arfordir Normandi, Ffrainc. Hon yw prif ynys Beilïaeth Jersey.

## Dolenni allanol

* (Saesneg) States of Jersey – gwefan swyddogol y llywodraeth
* (Saesneg) (Ffrangeg) (Almaeneg) (Iseldireg) Jersey Tourism
* (Saesneg) BBC Jersey
* (Saesneg) This Is Jersey
* (Saesneg) ThisJersey JersiaiseMap o Jersey
* (Pwyleg) Jersey Web

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Ynysoedd y Sianel**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Nagorno-Karabakh

Nagorno-Karabakh|  |
| Enghraifft o: | rhanbarth  |
| Rhan o | Karabakh  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Enw brodorol | Լեռնային Ղարաբաղ  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0hbl6  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Map o Nagorno-Karabakh
Mae **Nagorno-Karabakh** hefyd **Nagorno Karabak** ac yn yr orgraff Gymraeg, **Nagorno Carabach**) yn rhanbarth dadleuol yn Ne'r Cawcasws. Yn gyfreithiol, fe'i cydnabyddir fel rhan o Azerbaijan, ond o 1994 tan ryfel 2020 Nagorno-Karabakh, roedd y rhan fwyaf ohono'n cael ei reoli'n filwrol gan Armeniaid fel Gweriniaeth Artsakh, nad yw'n cael ei chydnabod yn swyddogol gan unrhyw wlad arall, gan gynnwys Armenia sy'n ei chefnogi. Erys statws gwleidyddol y rhanbarth heb ei ddatrys.

## Etymoleg

Mae'r enwau ar gyfer y rhanbarth yn y gwahanol ieithoedd lleol i gyd yn cyfieithu i "Karabakh mynyddig", neu "ardd ddu fynyddig". Mae'r gair "nagorno" yn Rwsieg ar gyfer "mynydd/ar y mynydd", "kara" yw Twrceg am "du", ac mae "bakh" yn golygu "gardd" yn Aserbaijaneg.

Armeneg: Լեռնային Ղարաբաղ, wedi'i drawslythrennu *Lernayin Gharabagh*
Aserbaijaneg: Dağlıq Qarabağ, neu Yuxarı Qarabağ (sy'n golygu "Karabakh uchaf" neu "Karabakh mynyddig")
Rwsieg: Нагорный Карабах, wedi'i drawslythrennu Nagornyj Karabakh
## Hanes

Daeth y rhanbarth yn destun anghydfod rhwng Armenia ac Azerbaijan ym 1918 pan enillodd y ddwy wladwriaeth annibyniaeth fer o Ymerodraeth Rwsia ac Ymerodraeth Otomanaidd. Ddwy flynedd yn ddiweddarach, gorchfygodd yr Undeb Sofietaidd y ddwy dalaith newydd a chreu Oblast Ymreolaethol Nagorno-Karabakh yn Azerbaijan.

Pan ddaeth Mikhail Gorbachev i rym ym Moscow a dechrau ymgyrchoedd o gyhoeddusrwydd a diwygiadau democrataidd ar ddiwedd yr 20g, anfonodd Armeniaid oedd yn byw yn Nagorno-Karabakh lythyrau at Gorbachev yn mynnu iddo symud yr oblast ymreolaethol i reolaeth Armenia. Pan gafodd ei wrthod, dechreuodd yr Armeniaid fudiad annibyniaeth.

Ym mis Tachwedd 1991, gan geisio atal y mudiad hwn, diddymodd Senedd Azerbaijan statws ymreolaethol y rhanbarth. Mewn ymateb, cynhaliodd yr Armeniaid Nagorno-Karabakh refferendwm ar 10 Rhagfyr 1991, a gafodd ei boicotio gan Azerbaijanis a oedd yn byw yn Nagorno-Karabakh ac ni chymerodd yr un ohonynt ran ynddo, felly pleidleisiodd mwyafrif llethol y boblogaeth dros annibyniaeth.

## Oriel

* Yn yr 1500au
* Yn 1930
* Yn 2006
* Yn 2006
* Gwledydd cyfagos
* Map o'r Rhyfel yn 2020

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* 'Artsakh from ancient time till 1918'
* Artsakh (Nagorno Karabakh) adroddiad ar sianel France 24
# Svalbard

Svalbard|  |
| Math | ynysfor, tiriogaeth dramor gyfannol, is-adran weinyddol gwlad lefel gyntaf  |
|  |
| Prifddinas | Longyearbyen  |
| Poblogaeth | 2,668  |
| Pennaeth llywodraeth | Lars Fause  |
| Cylchfa amser | CET  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Norwyeg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Norwy  |
| Gwlad |  Norwy |
| Arwynebedd | 61,022 ±1 km²  |
| Uwch y môr | 1,713 metr  |
| Gerllaw | Môr Norwy  |
| Cyfesurynnau | 78.16°N 15.86°E  |
| NO-21  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Svalbard  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Lars Fause  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Statws treftadaeth | Tentative World Heritage Site  |
| Manylion |
| Arian | krone Norwy  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Ynysfor yn yr Arctig sy'n perthyn i Norwy yw **Svalbard**. Cyfeirir ato'n aml, yn anghywir, fel *Spitsbergen* ar ôl yr ynys fwyaf. Yr ynysoedd hyn yw'r rhan fwyaf gogleddol o Norwy. Dim ond ar dair o'r ynsoedd, Spitsbergen, Bjørnøya a Hopen, y mae poblogaeth barhaol. Yn ôl amcangyfrif 2019 roedd gan Svalbard boblogaeth o 2,939. Longyearbyen yw'r tref fwyaf a phrifddinas yr ynysoedd.

Yr ynysoedd mwyaf yw Spitsbergen (39.000 km²), Nordaustlandet (14.600 km²) ac Edgeøya (5.000 km²); mewn cymhariaeth mae arwynebedd Ynys Môn yn 714 km². Ymhlith yr ynysoedd eraill mae Barentsøya, Lågøya, Hopen, Danskøya, Kvitøya a Wilhelmøya. Y copa uchaf yw Newtontoppen (1,717 medr). Gorchuddir 60% o Svalbard gan rew. Ceir nifer fawr o adar yma, ac mae Svalbard yn arbennig o bwysig oherwydd y niferoedd o'r Ŵydd wyran (*Branta leucopsis*) a'r Ŵydd droedbinc sy'n nythu yma.

Lleoliad Svalbard
Ynysoedd Svalbard
## Lluniau

* Y mynyddoedd Adventtoppen a Hiorthfjellet yn Adventfjorden, ychydig i'r gogledd o Longyearbyen
* Arwydd rhybuddio am arth wen ar ffin ogledd-ddwyreiniol Longyearbyen
* Canolfan y Brifysgol yn Svalbard (UNIS)

## Gweler hefyd

* Svalbard a Jan Mayen

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Norwy**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Ynys y Garn

Ynys y Garn|  |
|  |
| Math | ynys  |
|  |
| Poblogaeth | 63,276  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Ynysoedd y Sianel  |
| Sir | Guernsey  |
| Gwlad | Beilïaeth Ynys y Garn  |
| Arwynebedd | 63.4 km²  |
| Uwch y môr | 110 metr  |
| Gerllaw | Môr Udd  |
| Cyfesurynnau | 49.5°N 2.6°W  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o Ynysoedd y Sianel yw **Ynys y Garn** (Saesneg: *Guernsey*, Ffrangeg: *Guernesey*), ger arfordir Normandi. Hon yw ynys fwyaf Beilïaeth Ynys y Garn. Mae ganddi boblogaeth o tua 411,106 (2023).

## Enwogion

* Merthyron Ynys y Garn (m. 1556)
* Matt Le Tissier (g. 1968), pêl-droedwr
* Heather Watson (g. 1992), chwaraewr tenis

## Cyfeiriadau

## Oriel

* Cofadail y Rhyddhad yn St Peter Port
* Arwyddion stryd yn St Peter Port
* Blwch llythyrau yn St Peter Port
* Gwartheg yn St Saviour's

## Dolenni allanol

* (Saesneg) States of Guernsey – gwefan swyddogol y llywodraeth
* (Saesneg) (Ffrangeg) (Almaeneg) VisitGuernsey – twristiaeth
* (Saesneg) BBC Guernsey
* (Saesneg) This Is Guernsey - information and news from Guernsey Press and Star
* (Saesneg) Llyfrgell Guille-Allès
* (Saesneg) Map o Ynys y Garn

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Ynysoedd y Sianel**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Rhestr o wledydd anghydnabyddedig

Dim cefnogaeth      Cefnogir gan wledydd "di-aelod" o'r UN      Cefnogir gan wledydd "di-aelod" o'r UN ac un aelod llawn      Cefnogir gan aelodau llawn yr Un - oddigerth i un aelod llawn
Mae rhai unedau daearyddol cyfredol yn deisyfu cael eu cydnabod fel gwladwriaethau sofran *de jure*, ond fod eu hymgyrch am y statws yma'n cael ei lestirio'n ddiplomyddol. Mae'r rhestr hon yn newid fel y cânt eu derbyn neu eu gwrthod; mae rhai ar y rhestr drwy hawlio'u hanibyniaeth drwy reolaeth *de facto* dros eu tiriogaethau, gyda chydnabyddiaeth o'u hawdurdod yn amrywio o ddim cefnogaeth i bron y cyfan o wledydd y byd yn eu cefnogi e.e. Gweriniaeth Crimea.

## Gweler hefyd

* en:Unrepresented Nations and Peoples Organization
# De-orllewin Asia

De-orllewin Asia
Rhanbarth daearyddol yn Asia yw **De-orllewin Asia**. Ambell dro defnyddir y term **Gorllewin Asia**, yn arbennig wrth drafod archaeoleg, ac mae'r Cenhedloedd Unedig yn rhoi Twrci, Armenia, Georgia ac Aserbaijan yng Ngorllewin Asia.

Yn gyffredinol, ystyrir fod De-orllewin Asia yn cynnwys:

* Armenia
* Bahrain
* Catar
* Coweit
* Cyprus
* Gaza
* Gwlad Iorddonen
* Iran
* Irac
* Israel
* Libanus
* Oman
* Sawdi Arabia
* Sinai (rhan o'r Aifft)
* Syria
* Yr Emiradau Arabaidd Unedig
* Y Lan Orllewinol
* Iemen
* Rhannau Asiaidd y gwledydd canlynol:
	+ Aserbaijan
	+ Georgia
	+ Twrci