# UNESCO

UNESCO|  |
| Enghraifft o: | asiantaeth arbenigol y Cenhedloedd Unedigl, sefydliad rhynglywodraethol  |
| Dechrau/Sefydlu | 16 Tachwedd 1945  |
| Lleoliad yr archif | University of Maryland Libraries  |
| Pennaeth y sefydliad | Director-General of UNESCO  |
|  |
| Rhagflaenydd | International Committee on Intellectual Cooperation  |
| Aelod o'r  canlynol | Global Citizen Science Partnership, Global Academic Integrity Network  |
| Isgwmni/au | UNESCO Chair on Cyberspace and Culture, Scientific Committee on Problems of the Environment, UNESCO Institute for Statistics, Iranian National Commission for UNESCO, Hylean Amazon Institute, International Center for Documentary Heritage  |
| Rhiant sefydliad | Y Cenhedloedd Unedig  |
| Pencadlys | Paris  |
| Enw brodorol | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization  |
| Gwladwriaeth | Ffrainc  |
| Gwefan |        |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/05yg8kx  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Asiantaeth o'r Cenhedloedd Unedig yw **Mudiad Addysgol, Gwyddonol a Diwylliannol y Cenhedloedd Unedig** (Saesneg: *United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization*, Ffrangeg: *L'Organisation des Nations unies pour l’éducation, la science et la culture*) neu **UNESCO**. Sefydlwyd ym 1946 er mwyn gwella cydweithrediad rhyngwladol. Mae'r pencadlys ym Mharis, Ffrainc, ac mae 195 o wledydd yn aelod o UNESCO.

Un o amcanion UNESCO yw cynnal rhestr o Safleoedd Treftadaeth y Byd. Mae'r safleoedd hyn yn bwysig yn hanesyddol; yn naturiol y cred y gymuned byd-eang bod eu amddiffyn yn bwysig.

Y wladwriaeth ddiweddaraf i ymuno â hi yw Palesteina yn Nhachwedd 2011.

## Gweithgareddau

Swyddfeydd UNESCO yn Brasília
Mae UNESCO yn rhoi ei gynlluniau ar waith trwy rhaglen sy'n cynnwys y meysydd canlynol:

* Addysg
* Gwyddorau naturiol
* Gwyddorau cymdeithasol a dynol
* Diwylliant
* Cyfathrebu a gwybodaeth
* Mae UNESCO hefyd yn rhyddhau 'datganiadau' cyhoeddus er mwyn addysgu'r cyhoedd:
	+ Datganiad Seville ar Drais: Datganiad a fabwysiadwyd gan UNESCO ym 1989 er mwyn gwrthbrofi'r syniad bod gan bobl dueddiad biolegol cynhenid i ryfela.
* Dynodi prosiectau a llefydd o arwyddocâd diwylliannol a gwyddonol, megis:
	+ Rhwydwaith Rhyngwladol Geoparciau
	+ Gwarchodfeydd Biosffer, trwy Raglen Dyn a'r Biosffer (MAB), ers 1971
	+ Dinas Lenyddiaeth: Yn 2007, Caeredin oedd y ddinas gyntaf i dderbyn y teitl Yn 2008, daeth Dinas Iowa City yn ddinas lenyddiaeth. Yn 2025, daeth Aberystwyth yn ddinas Llên cyntaf Cymru.
	+ Ieithoedd dan fygythiad a phrosiectau amrywiant ieithyddol
	+ Campweithiau Treftadaeth Lafar ac Anghyffwrdd Dynoliaeth
	+ Cofrestr ryngwladol Cof y Byd, ers 1997
	+ Rheoli adnoddau dŵr, trwy raglen IHP, ers 1965
	+ Safleoedd Treftadaeth y Byd
* Annog llif syniadau trwy ddelweddau a geiriau
* Hybu digwyddiadau, megis:
	+ Degawd Rhyngwladol er mwyn Annog Diwylliant Heddwch a Di-dreisedd ar gyfer Plant y Byd: 2001–2010
	+ Diwrnod Rhyddid Gwasg y Byd, Mai'r 3ydd pob blwyddyn, er mwyn hybu rhyddid mynegiant a rhyddid y wasg fel hawl dynol ac elfennau creiddiol unrhyw gymdeithas iach, ddemocrataidd, rydd.
	+ Criança Esperança ym Mrasil, trwy bartneriaeth gyda Rede Globo, er mwyn codi pres tuag at brosiectau cymunedol sy'n hybu cyfannu cymdeithasol ac atal trais.
	+ Diwrnod Llythrennedd y Byd
	+ Blwyddyn Ryngwladol dros Ddiwylliant Heddwch
* Sefydlu ac ariannu prosiectau

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **gysylltiadau rhyngwladol**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.