Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Alabama

Alabama|  |
|  |
| Arwyddair | Audemus iura nostra defendere  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | brodorion Alabama  |
|  |
| Prifddinas | Montgomery  |
| Poblogaeth | 5,024,279  |
| Sefydlwyd | * 14 Rhagfyr 1819
 |
| Anthem | Alabama, Dixieland Delight  |
| Pennaeth llywodraeth | Kay Ivey  |
| Cylchfa amser | UTC−06:00, Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Gwlad |  UDA |
| Arwynebedd | 135,765 km²  |
| Uwch y môr | 152 metr  |
| Yn ffinio gyda | Florida, Georgia, Tennessee, Mississippi  |
| Cyfesurynnau | 32.7°N 86.7°W  |
| US-AL  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Alabama  |
| Corff deddfwriaethol | Alabama Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Alabama  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Kay Ivey  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o daleithiau deheuol Unol Daleithiau America yw **Alabama**. Mae ganddi arwynebedd o 135,765 cilometr sgwâr . Allan o'r arwynebedd hwn, y canran o ffurfiau dyfrol, megis llynnoedd ac afonydd, yw 3.39% . Poblogaeth y dalaith yw: 5,024,279 (1 Ebrill 2020) .

Lleoliad Alabama yn yr Unol Daleithiau

## Dinasoedd Alabama

Montgomery yw prifddinas Alabama. Y ddinas fwyaf yn y dalaith yw Birmingham a'r ddinas hynaf yw Mobile a sefydlwyd gan gwladychwyr Ffrengig ym 1702.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Birmingham | 212,237
 |
| 2 | **Montgomery** | 205,764
 |
| 3 | Mobile | 195,111
 |
| 4 | Huntsville | 180,105
 |
| 5 | Tuscaloosa | 90,468
 |

## Siroedd Alabama

Mae gan Alabama 67 o siroedd.
Yn ôl data Cyfrifiad 2010, poblogaeth gyfartalog 67 sir Alabama yw 71,399, gyda Jefferson County fel y mwyaf poblog (658,466), a Greene County (9,045) y lleiaf poblog.

Siroedd Alabama (map rhyngweithiol)

## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* www.alabama.gov Archifwyd 2012-07-24 yn y Peiriant Wayback

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Alabama**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Colorado

Colorado|  |
| Arwyddair | Nil sine numine  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Afon Colorado  |
| En-us-Colorado.ogg  |
| Prifddinas | Denver  |
| Poblogaeth | 5,773,714  |
| Sefydlwyd | * 1 Awst 1876
 |
| Anthem | Where the Columbines Grow, Rocky Mountain High  |
| Pennaeth llywodraeth | Jared Polis  |
| Cylchfa amser | UTC−07:00, America/Denver  |
| Gefeilldref/i | Yamagata  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Mountain States, taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 269,837 km²  |
| Uwch y môr | 2,073 metr  |
| Gerllaw | Afon Colorado, Afon Arkansas, Afon South Platte  |
| Yn ffinio gyda | Wyoming, Nebraska, Kansas, Oklahoma, Mecsico Newydd, Utah, Arizona  |
| Cyfesurynnau | 39°N 105.5°W  |
| US-CO  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Colorado General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Llywodraethwr Colorado  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Jared Polis  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yng ngorllewin Unol Daleithiau America yw **Colorado**.

Llysenw Colorado yw "Talaith y Canmlwyddiant" (Saesneg: *the Centennial State*) am iddi gael ei derbyn i'r undeb ym 1876, can mlynedd ers Datganiad Annibyniaeth yr Unol Daleithiau.

Lleoliad Colorado yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Colorado

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Denver** | 619,968
 |
| 2 | Colorado Springs | 416,427
 |
| 3 | Aurora | 325,078
 |
| 4 | Fort Collins | 143,986
 |
| 5 | Lakewood | 142,980
 |
| 6 | Boulder | 100,160
 |
| 7 | Glenwood Springs | 9,053
 |
| 8 | Aspen | 6,658
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) www.colorado.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Colorado**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Delaware

Delaware|  |
| Arwyddair | Liberty and Independence  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Delaware Bay  |
| En-us-Delaware.ogg  |
| Prifddinas | Dover  |
| Poblogaeth | 989,948  |
| Sefydlwyd | * 7 Rhagfyr 1787
 |
| Anthem | Our Delaware  |
| Pennaeth llywodraeth | Matt Meyer  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, South Atlantic states  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 6,452 km²  |
| Uwch y môr | 18 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd, Delaware Bay, Afon Delaware  |
| Yn ffinio gyda | New Jersey, Pennsylvania, Maryland  |
| Cyfesurynnau | 39°N 75.5°W  |
| US-DE  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Delaware  |
| Corff deddfwriaethol | Delaware General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Delaware  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Matt Meyer  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Delaware** yn dalaith yng ngogledd-orllewin yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd ar arfordir Cefnfor Iwerydd. Delaware yw'r ail leiaf o'r taleithiau, gyda arwynebedd tir o ddim ond 5328 km², ac un o'r rhai mwyaf diwydiannol. Sefydlwyd gwladfa yno gan yr Iseldiroedd yn 1655 ac un arall gan y Saeson yn 1664. O 1682 hyd 1776 roedd yn rhan o Bennsylvania. Delaware oedd y gyntaf o 13 talaith gwreiddiol yr Unol Daleithiau. Dover yw'r brifddinas.

Lleoliad Delaware yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Delaware

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Wilmington | 70,851
 |
| 2 | **Dover** | 36,047
 |
| 3 | Newark | 31,454
 |
| 4 | Middletown | 18,871
 |

## Dolen allanol

* (Saesneg) delaware.gov

*
*
*

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Delaware**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Georgia (talaith UDA)

Georgia|  |
|  |
| Arwyddair | Wisdom, Justice, Moderation  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | George II  |
| En-us-Georgia.ogg, En-us-georgia.ogg, Fr-Géorgie.oga  |
| Prifddinas | Atlanta  |
| Poblogaeth | 10,711,908  |
| Sefydlwyd | * 2 Ionawr 1788
 |
| Anthem | Georgia on My Mind  |
| Pennaeth llywodraeth | Brian Kemp  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Gefeilldref/i | Kagoshima, Bafaria  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, South Atlantic states  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 153,909 km²  |
| Uwch y môr | 180 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd  |
| Yn ffinio gyda | De Carolina, Gogledd Carolina, Tennessee, Alabama, Florida  |
| Cyfesurynnau | 33°N 83.5°W  |
| US-GA  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Georgia General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Georgia  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Brian Kemp  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Georgia** yn dalaith ar arfordir de-ddwyreiniol yr Unol Daleithiau, sy'n ymrannu'n ddau ranbarth naturiol; Mynyddoedd Appalachia yn y gogledd a gwastadedd arfordirol yn y de. Cafodd ei sefydlu yn 1732 a'i henwi ar ôl y brenin Siôr II o Brydain Fawr, yr hynaf o'r 13 talaith gwreiddiol. Cefnogodd y De yn Rhyfel Cartref America a dioddefodd ddifrod sylweddol mewn canlyniad i ymgyrchoedd y Cadfridog Sherman yn 1864. Atlanta yw'r brifddinas. Daeth yn nhalaith yr Unol Daleithiau ym 1788.

Louisiana yn yr Unol Daleithiau
Sefydlwyd Georgia yn wreiddiol i amddiffyn De Carolina a thaleithiau eraill rhag ymosodiadau gan y Sbaenwyr yn Florida. Llywodraethwyd y dalaith gan ymddiriodolwyr yn Llundain am ei 20 mlynedd gyntaf.

Erbyn canol 19g, roedd gan Georgia mwy o ystadau tobaco neu gotwm nac unrhyw dalaith arall efo defnydd eang o gaethwasanaeth.

Doedd gan ferched ddim hawl i bleidleisio yn Georgia tan 1922.

Ffurfiwyd Cynhadledd Arweinyddiaeth Cristion y De gan Martin Luther King ym 1957 yn Atlanta.

Mae’r dalaith yn nodweddiadol am gynhyrchu eirin gwlanol, cnau daear a cnau pecan. Dyfeiswyd Coca-Cola yn Atlanta ym 1886.

## Dinasoedd Georgia

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Atlanta** | 540,922
 |
| 2 | Augusta | 250,000
 |
| 3 | Columbus | 190,414
 |
| 4 | Savannah | 134,669
 |
| 5 | Athens | 114,983
 |
| 6 | Macon | 92,582
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) georgia.gov Archifwyd 2012-06-30 yn y Peiriant Wayback

## Oriel

*
*
*
* Cors Okefenokee

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Georgia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Hawaii

Hawaii|  |
|  |
| Arwyddair | Ua Mau ke Ea o ka ʻĀina i ka Pono  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Hawaii  |
| En-us-Hawaii.ogg  |
| Prifddinas | Honolulu  |
| Poblogaeth | 1,455,271  |
| Sefydlwyd | * 21 Awst 1959 (Presidential Proclamation 3309 of August 25, 1959, by Dwight D. Eisenhower admitting the State of Hawaii into the Union. (NAID 299973))
 |
| Anthem | Hawaiʻi Ponoʻī  |
| Pennaeth llywodraeth | Josh Green  |
| Cylchfa amser | Hawaii–Aleutian Time Zone, Pacific/Honolulu  |
| Gefeilldref/i | Fukuoka, Ehime, Hiroshima, Okinawa  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg, hawaieg  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 28,311 km²  |
| Uwch y môr | 925 metr  |
| Gerllaw | Y Cefnfor Tawel  |
| Cyfesurynnau | 21.5°N 158°W  |
| US-HI  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Hawaii  |
| Corff deddfwriaethol | Hawaii State Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Hawaii  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Josh Green  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yn Unol Daleithiau America yw **Hawaii** neu **Hawai‘i** neu yn Gymraeg **Hawäi**. Mae hi'n ynysfor folcanig yn y Cefnfor Tawel. Honolulu ar ynys Oahu yw prifddinas y dalaith. Arwynebedd yr ynys ydy 28,337 km²: mewn cymhariaeth mae arwynebedd Ynys Môn yn 714 km². Ceir baner Prydain ar ei baner hi am fod Capten Cook wedi hawlio'r ynysoedd i Brydain, a'u henwi nhw'n *Ynysoedd Sandwich*. Ddaeth yn rhan o Unol Daleithiau America yn y 1950au wedi canrif o goloneiddio graddol.

Yn sgil goresgyniad anghyfreithlon yr Unol Daleithiau yn ôl cyfraith ryngwladol ar ddiwedd 19g a dechrau'r 20g ceir mudiad annibyniaeth Hawai'i gyda rhai'n galw am annibyniaeth lwyr neu ail-ddatgan sofraniaeth y wlad ac eraill yn pwysleisio adfer yr iaith Hawaieg, neu'r ddau.

Hawaii yn yr Unol Daleithiau
Ynysoedd Hawaii
## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* 'Why Hawaii shouldn't be part of the United States

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Hawaii**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Idaho

Idaho|  |
| Arwyddair | Esto perpetua  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| En-us-Idaho.ogg  |
| Prifddinas | Boise  |
| Poblogaeth | 1,839,106  |
| Sefydlwyd | * 3 Gorffennaf 1890
 |
| Anthem | Here We Have Idaho  |
| Pennaeth llywodraeth | Brad Little  |
| Cylchfa amser | UTC−07:00, UTC−08:00, America/Denver  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 216,699 km²  |
| Uwch y môr | 1,524 metr  |
| Yn ffinio gyda | British Columbia, Montana, Wyoming, Utah, Nevada, Oregon, Washington  |
| Cyfesurynnau | 45°N 114°W  |
| US-ID  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Idaho  |
| Corff deddfwriaethol | Idaho Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Idaho  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Brad Little  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Idaho** yn dalaith yng ngogledd-orllewin yr Unol Daleithiau, a ddominyddir gan y Rockies. Mae Afon Snake sy'n enwog am ei *canyons* a'i rhaeadrau, yn gorwedd yn ne'r dalaith. Cafodd Idaho ei ymsefydlu gan bobl gwyn am y tro cyntaf ar ddechrau'r 19g. Daeth yn dalaith yn 1890. Boise yw'r brifddinas.

Idaho yn yr Unol Daleithiau
Sefydlwyd Malad City, Idaho tua chanol y 19g gan Gymry a oedd yn Formoniaid; mae eu disgynyddion heddiw'n mynnu fod mwy o Gymry yn y dalaith hon (per capita) nag unman arall y tu allan i Gymru [1].

## Dinasoedd Idaho

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Boise** | 205,671
 |
| 2 | Nampa | 81,557
 |
| 3 | Meridian | 75,092
 |
| 4 | Idaho Falls | 59,813
 |

## Dolenni allanol

* (Saesneg) www.idaho.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Idaho**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Illinois

Illinois|  |
| Arwyddair | State sovereignty, national union  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Illinois Confederation  |
| En-us-Illinois.ogg  |
| Prifddinas | Springfield  |
| Poblogaeth | 12,812,508  |
| Sefydlwyd | * 3 Rhagfyr 1818
 |
| Anthem | Illinois  |
| Pennaeth llywodraeth | JB Pritzker  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg, Saesneg America  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 149,998 km²  |
| Uwch y môr | 191 metr  |
| Gerllaw | Llyn Michigan, Afon Wabash, Afon Ohio, Afon Mississippi  |
| Yn ffinio gyda | Wisconsin, Iowa, Missouri, Kentucky, Indiana, Michigan  |
| Cyfesurynnau | 40.0003°N 89.2503°W  |
| US-IL  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Illinois General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Illinois  |
| Pennaeth y Llywodraeth | JB Pritzker  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith ar arfordir gorllewin Unol Daleithiau America yw **Talaith Illinois** neu **Illinois**. Mae dinasoedd pwysig yn cynnwys Chicago, Aurora, Rockford, Joliet a'r brifddinas Springfield.

Illinois yn yr Unol Daleithiau

## Dinasoedd Illinois

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Chicago | 2,695,598
 |
| 2 | Aurora | 197,899
 |
| 3 | Rockford | 152,871
 |
| 4 | Joliet | 147,433
 |
| 5 | Naperville | 141,853
 |
| 6 | **Springfield** | 116,250
 |
| 7 | Peoria | 115,007
 |
| 8 | Elgin | 108,188
 |

## Demograffeg

| Poblogaeth hanesyddol
 |
| --- |
| Cyfrifiad | Pob. |  | %± |
| **1800** | 2,458 |  | — |
| **1810** | 12,282 |  | 399.7% |
| **1820** | 55,211 |  | 349.5% |
| **1830** | 157,445 |  | 185.2% |
| **1840** | 476,183 |  | 202.4% |
| **1850** | 851,470 |  | 78.8% |
| **1860** | 1,711,951 |  | 101.1% |
| **1870** | 2,539,891 |  | 48.4% |
| **1880** | 3,077,871 |  | 21.2% |
| **1890** | 3,826,352 |  | 24.3% |
| **1900** | 4,821,550 |  | 26.0% |
| **1910** | 5,638,591 |  | 16.9% |
| **1920** | 6,485,280 |  | 15.0% |
| **1930** | 7,630,654 |  | 17.7% |
| **1940** | 7,897,241 |  | 3.5% |
| **1950** | 8,712,176 |  | 10.3% |
| **1960** | 10,081,158 |  | 15.7% |
| **1970** | 11,113,976 |  | 10.2% |
| **1980** | 11,426,518 |  | 2.8% |
| **1990** | 11,430,602 |  | 0.0% |
| **2000** | 12,419,293 |  | 8.6% |
| 3.3% |
| **Est. 2017** | 12,802,023 |  | −0.2% |
| Source:1910–2010 2015 Estimate |

## Cyfeiriadau

## Gweler hefyd

* Rhestr o Siroedd Illinois
* Rhestr o gymunedau Illinois

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Illinois**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Indiana

Indiana| Arwyddair | The Crossroads of America  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Indiana Territory  |
| En-us-Indiana.ogg, En-us-indiana.ogg  |
| Prifddinas | Indianapolis  |
| Poblogaeth | 6,785,528  |
| Sefydlwyd | * 11 Rhagfyr 1816
 |
| Anthem | On the Banks of the Wabash, Far Away  |
| Pennaeth llywodraeth | Eric Holcomb  |
| Gefeilldref/i | Tochigi  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 94,321 km²  |
| Uwch y môr | 210 metr  |
| Gerllaw | Llyn Michigan, Afon Ohio  |
| Yn ffinio gyda | Michigan, Illinois, Ohio, Kentucky  |
| Cyfesurynnau | 39.93°N 86.22°W  |
| US-IN  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Indiana  |
| Corff deddfwriaethol | Indiana General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Llywodraethwr Indiana  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Eric Holcomb  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Indiana** yn dalaith yng nghanolbarth yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd ym masn Afon Mississippi. Mae'n *praire* anwastad yn bennaf, gyda llynnoedd rhewlifol yn y gogledd. Mae Afon Indiana yn llifo trwy'r dalaith hon i ymuno ag Afon Mississippi. Cafodd Indiana ei archwilio gan y Ffrancod yn yr 17g. Fe'i ildiwyd gan Ffrainc i Brydain Fawr yn 1763 a chan Brydain i'r Unol Daleithiau yn 1783. Ar ôl rhyfel yn erbyn y bobl brodorol (a amddifadwyd o'u tiroedd) yn 1794, gwelwyd cynnydd yn y boblogaeth. Daeth yn dalaith yn 1816. Indianapolis yw'r brifddinas.

Indiana yn yr Unol Daleithiau

## Siroedd

Ceir 92 o siroedd yn Indiana ac yn eu plith mae 'County Owen', a alwyd ar ôl y milwr Abraham Owen (milwr) (1769-1811). Hanodd ei hen, hen, hen daid a nain (sef Humphrey a Catherine Owen) o Nannau ger Dolgellau.

## Dinasoedd Indiana

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Indianapolis** | 829,718
 |
| 2 | Fort Wayne | 253,691
 |
| 3 | Evansville | 117,429
 |
| 4 | South Bend | 101,168
 |
| 5 | Gary | 80,294
 |

## Cyfeiriadau

## Dolennau allanol

* www.in.gov
* Gwefan Saesneg Owen County Archifwyd 2010-06-03 yn y Peiriant Wayback

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Indiana**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Iowa

Iowa|  |
| Arwyddair | Our liberties we prize and our rights we will maintain  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Iowa people  |
| En-us-Iowa.ogg  |
| Prifddinas | Des Moines  |
| Poblogaeth | 3,190,369  |
| Sefydlwyd | * 28 Rhagfyr 1846
 |
| Anthem | The Song of Iowa  |
| Pennaeth llywodraeth | Kim Reynolds  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago, UTC−06:00, UTC−05:00  |
| Gefeilldref/i | Yamanashi  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Midwestern United States, taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 145,746 km²  |
| Uwch y môr | 335 metr  |
| Gerllaw | Afon Missouri, Afon Mississippi, Saylorville Lake  |
| Yn ffinio gyda | Minnesota, Wisconsin, Illinois, Missouri, Nebraska, De Dakota  |
| Cyfesurynnau | 42°N 93°W  |
| US-IA  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Iowa General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | governor of Iowa  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Kim Reynolds  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yn Unol Daleithiau America yw **Iowa** (/ˈaɪəwə/). Enwyd ar ôl yr Iowa, llwyth Americanaidd Brodorol.

Iowa yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Iowa

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Des Moines** | 203,433
 |
| 2 | Cedar Rapids | 126,326
 |
| 3 | Davenport | 99,685
 |
| 4 | Sioux City | 82,684
 |
| 5 | Waterloo | 68,406
 |

## Dolenni allanol

* (Saesneg) www.iowa.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Iowa**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Kansas

Kansas| Arwyddair | Ad astra per aspera  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Afon Kansas  |
| En-us-Kansas.ogg  |
| Prifddinas | Topeka  |
| Poblogaeth | 2,937,880  |
| Sefydlwyd | * 29 Ionawr 1861
 |
| Anthem | Home on the Range  |
| Pennaeth llywodraeth | Laura Kelly  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser Canolog, UTC−06:00, America/Chicago  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Midwestern United States, taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 213,100 km²  |
| Uwch y môr | 600 metr  |
| Gerllaw | Afon Arkansas, Afon Kansas  |
| Yn ffinio gyda | Oklahoma, Colorado, Nebraska, Missouri  |
| Cyfesurynnau | 38.5°N 98°W  |
| US-KS  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Kansas  |
| Corff deddfwriaethol | Kansas Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Kansas  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Laura Kelly  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yng nghanolbarth yr Unol Daleithiau, sy'n cynnwys gwastadiroedd anwastad yn bennaf, sy'n rhan o'r Gwastadiroedd Mawr, ac sy'n cael eu croesi gan Afon Kansas ac Afon Arkansas yw **Kansas**. Cafodd ei harchwilio gan Sbaenwyr yn yr 16g ac yna fe'i hawlwyd gan Ffrainc yn 1682. Roedd yn rhan o Bryniant Louisiana gan yr Unol Daleithiau yn 1803. Daeth yn dalaith yn 1861. Topeka yw'r brifddinas.

Kansas yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Kansas

| 1 | Wichita | 382,368
 |
| 2 | Overland Park | 173,372
 |
| 3 | Dinas Kansas | 145,786
 |
| 4 | **Topeka** | 127,473
 |

## Dolenni allanol

* (Saesneg) www.kansas.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Kansas**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Louisiana

Louisiana|  |
| Arwyddair | Union, Justice, Confidence  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Louis XIV, brenin Ffrainc  |
| En-us-Louisiana.ogg, GT Louisana.ogg  |
| Prifddinas | New Orleans, Baton Rouge  |
| Poblogaeth | 4,657,757  |
| Sefydlwyd | * 30 Ebrill 1812
 |
| Anthem | Give Me Louisiana, You Are My Sunshine, Louisiana My Home Sweet Home  |
| Pennaeth llywodraeth | Jeff Landry  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago, UTC−06:00, UTC−05:00  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 135,382 km²  |
| Uwch y môr | 30 metr  |
| Gerllaw | Gwlff Mecsico, Afon Mississippi, Llyn Pontchartrain, Afon Sabine  |
| Yn ffinio gyda | Texas, Arkansas, Mississippi  |
| Cyfesurynnau | 31°N 92°W  |
| US-LA  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Louisiana  |
| Corff deddfwriaethol | Louisiana State Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Louisiana  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Jeff Landry  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Louisiana** yn dalaith yn ne canolbarth yr Unol Daleithiau, ar lan Gwlff Mecsico, a groesir gan Afon Mississippi; mae delta'r afon yn dominyddu'r gwastediroedd arfordirol yn ne'r dalaith. Yr unig ardal ucheldirol o bwys yw'r ardal o gwmpas Afon Goch yn y gogledd-orllewin. Yr Ewropeiaid cyntaf i lanio yno oedd y Sbaenwyr, ond fe'i hawliwyd gan Ffrainc a'i henwi ar ôl y brenin Louis XIV o Ffrainc yn 1682. Fe'i rhoddwyd i Sbaen yn 1762 ond dychwelwyd i feddiant Ffrainc yn 1800. Roedd Louisiana yn rhan o Bryniant Louisiana gan yr Unol Daleithiau yn 1803. Daeth yn dalaith yn 1812. Cefnogai'r De yn Rhyfel Cartref America. Baton Rouge yw'r brifddinas ac mae New Orleans yn borthladd bwysig ar lan y Mississippi.

Llysenw Louisiana yw "y Dalaith Greol" (Saesneg: *the Creole State*) am ei bod yn gartref i nifer o Greoliaid o dras Ffrengig a Sbaenaidd.

Lleoliad Louisiana yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Louisiana

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | New Orleans | 343,829
 |
| 2 | **Baton Rouge** | 229,553
 |
| 3 | Shreveport | 218,021
 |
| 4 | Lafayette | 120,623
 |
| 5 | Welsh | 3,380
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni Allanol

* (Saesneg) louisiana.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Louisiana**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*