Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bosnia a Hertsegofina

Bosnia a Hertsegofina| Bosna i Hercegovina |
|  |
| Arwyddair | Gwlad siâp calon  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwladwriaeth gyfansoddiadol, un o wledydd môr y canoldir, gwlad  |
|  |
| Prifddinas | Sarajevo  |
| Poblogaeth | 3,816,459  |
| Sefydlwyd | * 1 Mawrth 1992
 |
| Anthem | Državna himna Bosne i Hercegovine  |
| Pennaeth llywodraeth | Borjana Krišto  |
| Cylchfa amser | CET, UTC+01:00, UTC+2, Ewrop/Sarajevo  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Bosneg, Croateg, Serbeg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | De Ddwyrain Ewrop  |
| Arwynebedd | 51,197 ±1 km²  |
| Gerllaw | Môr Adria, Y Môr Canoldir  |
| Yn ffinio gyda | Montenegro, Croatia, Serbia, yr Undeb Ewropeaidd  |
| Cyfesurynnau | 44°N 18°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Cyngor y Gweinidogion  |
| Corff deddfwriaethol | Cynulliad Seneddol  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Arlywyddiaeth Bosnia a Hercegovina  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Željko Komšić, Denis Bećirović, Željka Cvijanović  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Cadeirydd Cyngor y Gweinidogion  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Borjana Krišto  |
|  |
|  |
| Crefydd/Enwad | Islam, Iddewiaeth, Eglwysi Uniongred, Catholigiaeth  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | 27,515 miliwn  |
| Arian | mark cyfnewidiol (Bosnia)  |
| Canran y diwaith | 28 ±1 canran  |
| Cyfartaledd plant | 1.263  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.78  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gwlad yn y Balcanau yn ne-ddwyrain Ewrop yw **Bosnia-Hertsegofina** neu'n anffurfiol **Bosnia** (hefyd **Bosnia a Hercegovina**, **Bosna a Hertsegofina** a **Bosnia-Hercegovina**). Arferai fod yn rhan o Iwgoslafia. Y brifddinas yw
Sarajevo. Yn y cyfrifiad diwethaf, roedd gan Bosnia-Hertsegofina boblogaeth o 3,816,459, sydd ychydig yn fwy na phoblogaeth Cymru.

Cymharu maint a lleoliad Cymru a Bosnia
Dim ond 20 km (12 milltir) o'i ffin sy'n ffinio â'r arfordir, y Môr Adria. Mae Croatia i'r gogledd, i'r gorllewin ac i'r de, Serbia i'r gorllewin a Montenegro i'r de-ddwyrain.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Ewrop**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Latfia

Latfia|  |
| Latvijas Republika |
|  |
| Arwyddair | I'w fwynhau'n araf!  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwlad sy'n ffinio gyda'r Môr Baltig, gwlad  |
|  |
| Prifddinas | Riga  |
| Poblogaeth | 1,856,932  |
| Sefydlwyd | * 18 Tachwedd 1918
 |
| Anthem | Dievs, sveti Latviju  |
| Pennaeth llywodraeth | Evika Siliņa  |
| Cylchfa amser | UTC+2, UTC+03:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Latfieg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Gwledydd Baltig, Ardal Economeg Ewropeaidd  |
| Arwynebedd | 64,593.76 km², 62,226.85 km²  |
| Gerllaw | Y Môr Baltig  |
| Yn ffinio gyda | Belarws, Estonia, Lithwania, Rwsia, Sweden  |
| Cyfesurynnau | 57°N 25°E  |
| Cod post | LV-1919  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Latfia  |
| Corff deddfwriaethol | Saeima  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Arlywydd Latfia  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Edgars Rinkēvičs  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Latfia  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Evika Siliņa  |
|  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $39,725 miliwn, $41,154 miliwn  |
| Arian | Ewro  |
| Canran y diwaith | 9.4 canran  |
| Cyfartaledd plant | 1.52  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.863  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gwlad yng ngogledd-ddwyrain Ewrop yw **Gweriniaeth Latfia** neu **Latfia** (Latfieg: *Latvija*). Mae Latfia yn ffinio ag Estonia i'r gogledd, â Lithwania i'r de, ac â Rwsia a Belarws i'r dwyrain. Gwahanir Latfia oddi wrth Sweden yn y gorllewin gan y Môr Baltig. Un o'r Gwledydd Baltig yw Latfia, ynghyd ag Estonia a Lithwania. Riga yw prifddinas y wlad. Daeth Latfia yn aelod o'r Undeb Ewropeaidd ar 1 Mai 2004.

Latfia a Chymru o ran lleoliad a maint
Yn y cyfrifiad diwethaf roedd poblogaeth y wlad yn 1,856,932 (1 Ionawr 2025), tua miliwn a hanner yn llai na Chymru. Mae mwyafrif y boblogaeth yn siarad Latfieg, yr iaith frodorol.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Latfia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Lwcsembwrg

Lwcsembwrg|  |
| Groussherzogtum Lëtzebuerg |
|  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwladwriaeth unedol, grand duchy, gwlad dirgaeedig, gwlad  |
| Enwyd ar ôl | Dinas Lwcsembwrg  |
|  |
| Prifddinas | Dinas Lwcsembwrg  |
| Dinas fwyaf | Dinas Lwcsembwrg  |
| Poblogaeth | 681,973  |
| Sefydlwyd | * 1815
 |
| Anthem | Ons Heemecht  |
| Pennaeth llywodraeth | Luc Frieden  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Lwcsembwrgeg, Ffrangeg, Almaeneg  |
| Daearyddiaeth |
| Arwynebedd | 2,586.36 km²  |
| Yn ffinio gyda | Yr Almaen, Ffrainc, Gwlad Belg  |
| Cyfesurynnau | 49.77°N 6.13°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Lwcsembwrg  |
| Corff deddfwriaethol | Siambr y Dirprwyon  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Uwch Ddug Lwcsembwrg  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Guillaume V, Grand Duke of Luxembourg  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Lwcsembwrg  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Luc Frieden  |
|  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $85,506 miliwn, $82,275 miliwn  |
| Arian | Ewro  |
| Canran y diwaith | 6 ±1 canran, 6.3 canran  |
| Cyfartaledd plant | 1.55  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.93  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gwlad yng ngorllewin Ewrop rhwng Ffrainc, Gwlad Belg a'r Almaen yw **Uchel Ddugiaeth Lwcsembwrg** neu **Lwcsembwrg** (Lwcsembwrgeg: *Groussherzogtum Lëtzebuerg*; Ffrangeg: *Grand-Duché de Luxembourg*; Almaeneg: *Großherzogtum Luxemburg*). Lwcsembwrg yw enw prifddinas y wlad, hefyd. Mae'r bobl yn siarad Lwcsembwrgeg, Ffrangeg ac Almaeneg, ond mae tua hanner y bobl sy'n byw yn y wlad yn dod o wledydd eraill, yn enwedig Portiwgal.

## Daearyddiaeth

Lwcsembwrg a Chymru o ran maint a lleoliad
Gwlad fechan yw Lwcsembwrg, a leolir yng ngogledd-orllewin cyfandir Ewrop rhwng Ffrainc, Gwlad Belg a'r Almaen.

## Hanes

   *Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu at yr adran hon.*

## Gwleidyddiaeth

   *Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu at yr adran hon.*

## Diwylliant

   *Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu at yr adran hon.*

## Economi

   *Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu at yr adran hon.*
Mae Lwcsembwrg yn eithaf ariannog!

## Gweler hefyd

* Radio Luxembourg

Wiciadur
Chwiliwch am Lwcsembwrg
yn Wiciadur.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Lwcsembwrg**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Moldofa

Moldofa|  |
| Republica Moldova |
|  |
| Arwyddair | Dewch i Ddarganfod Taith Bywyd  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwladwriaeth unedol, gwlad dirgaeedig, gwlad  |
| Enwyd ar ôl | Tywysogaeth Moldofa  |
| Duration: 1 seconds.0:01 |
| Prifddinas | Chișinău  |
| Poblogaeth | 2,409,207  |
| Sefydlwyd | * 27 Awst 1991
 |
| Anthem | Limba noastră  |
| Pennaeth llywodraeth | Alexandru Munteanu  |
| Cylchfa amser | UTC+2  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Rwmaneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | De Ddwyrain Ewrop  |
| Arwynebedd | 33,843.5 km²  |
| Yn ffinio gyda | Wcráin, Rwmania  |
| Cyfesurynnau | 47.25°N 28.51667°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Senedd Gweriniaeth Moldofa  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Arlywydd Moldofa  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Maia Sandu  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Moldofa  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Alexandru Munteanu  |
|  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $13,692 miliwn, $14,421 miliwn  |
| Arian | leu Moldofa  |
| Canran y diwaith | 3 ±1 canran  |
| Cyfartaledd plant | 1.256  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.767  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gwlad yn nwyrain Ewrop yw **Gweriniaeth Moldofa** neu **Moldofa**. Cafodd ei galw yn **Besarabia** o'r blaen. Mae'n gorwedd i'r dwyrain o fynyddoedd y Carpatiau.

Cafodd ei sefydlu yn yr Oesoedd Canol ond roedd yn rhan o Rwmania am lawer o flynyddoedd. yn yr 20g daeth yn rhan o'r Undeb Sofietaidd. Ers 1991 mae'n wladwriaeth anniybynnol.

## Daearyddiaeth

*Prif: Daearyddiaeth Moldofa*
Cymharu maint a lleoliad Cymru a Moldofa
## Hanes

*Prif: Hanes Moldofa*
Gwlad fewndirol yw Moldofa. Mae'n ffinio ag Wcrain i'r gogledd, dwyrain a'r de, a Rwmania i'r gorllewin.

## Gwleidyddiaeth

*Prif: Gwleidyddiaeth Moldofa*
## Diwylliant

*Prif: Diwylliant Moldofa*
 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Foldofa**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Malta

Malta| Repubblika ta' Malta |
|  |
| Arwyddair | Truly Mediterranean  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwlad  |
| Enwyd ar ôl | mêl  |
| Duration: 1 seconds.0:01 |
| Prifddinas | Valletta  |
| Poblogaeth | 553,214  |
| Sefydlwyd | * 21 Medi 1964
 |
| Anthem | L-Innu Malti  |
| Pennaeth llywodraeth | Robert Abela  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Malteg, Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | y Gymanwlad, Ardal Economeg Ewropeaidd  |
| Arwynebedd | 316 km²  |
| Gerllaw | Y Môr Canoldir  |
| Yn ffinio gyda | Yr Eidal  |
| Cyfesurynnau | 35.9°N 14.4°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Malta  |
| Corff deddfwriaethol | Senedd Malta  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Arlywydd Malta  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Myriam Spiteri Debono  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Malta  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Robert Abela  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  |
| Crefydd/Enwad | Cristnogaeth  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $17,765 miliwn  |
| Arian | Ewro  |
| Canran y diwaith | 6 ±1 canran  |
| Cyfartaledd plant | 1.38  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.918  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Ynys a gweriniaeth yn y Môr Canoldir ger yr Eidal yw **Gweriniaeth Malta** neu **Malta** (hefyd **Melita**) (Malteg: *Repubblika ta' Malta*), gyda'r ynysoedd llai o'i hamgylch. Fe'i hystyrir yn rhan o dde Ewrop.

Mae Malta yn cynnwys saith ynys, **Malta**, Gozo, Comino, Cominetto, y ddwy St Paul a Filfla.

Valletta (poblogaeth: dinas 14,000; cyfdrefydd 214,000) ydyw prifddinas Malta. Mae cyfdrefydd Valletta yn cynnwys y ddinas fwyaf Sliema (20,000), Birkirkara (18,000) a Qormi (17,000).

Cymharu maint a lleoliad Malta a Chymru

## Sant Paul

Llongddrylliad Sant Paul ar yr ynys, 10 Mawrth 60 OC, oedd y digwyddiad mwyaf pwysig yn hanes Malta efallai. Ceir disgrifiad manwl iawn o'r llongddrylliad yn y Testament Newydd (Actau 27 a 28).

## Oriel luniau

* Malta
* Valletta
* Floriana
* Hagar Qim
* Mdina
* Rabat
* Victoria
* Ggantija
* Xlendi
* Dwejra
* Wied Hazira

## Gweler hefyd

* Mdina
* Gozo

## Dolenni allanol

* (Malteg) Gwefan swyddogol y Llywodraeth Malta

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Falta**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Monaco

Monaco|  |
| **Gweriniaeth MoldofaPrincipauté de Monaco(Rwmaneg) |
|  |
| Arwyddair | Deo Juvante  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwladwriaeth unedol, Tywysogaeth, dinas-wladwriaeth, tref ar y ffin, gwlad  |
| Duration: 1 seconds.0:01 |
| Prifddinas | Dinas Monaco  |
| Poblogaeth | 38,857  |
| Sefydlwyd | * 8 Ionawr 1297
 |
| Anthem | Hymne Monégasque  |
| Pennaeth llywodraeth | Philippe Mettoux  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, Europe/Monaco, CET  |
| Gefeilldref/i | Dinas Coweit, Lucciana, Rivne  |
| Nawddsant | Devota  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Ffrangeg  |
| Daearyddiaeth |
| Arwynebedd | 2.08 km²  |
| Gerllaw | Y Môr Canoldir, Môr Liguria  |
| Yn ffinio gyda | Ffrainc  |
| Cyfesurynnau | 43.7311°N 7.42°E  |
| Cod post | 98000  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Cyngor y Llywodraeth  |
| Corff deddfwriaethol | Y Cyngor Cenedlaethol  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Tywysog Monaco  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Albert II, tywysog Monaco  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Gweinidog y Wladwraieth  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Philippe Mettoux  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $8,596 miliwn  |
| Arian | Ewro  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gwlad fechan rhwng Môr y Canoldir a Ffrainc yw **Tywysogaeth Monaco** neu **Monaco** (a ynganir *MÒNaco*).

Yn hanesyddol ac yn draddodiadol, tywysog ac nid brenin yw pennaeth Monaco. Roedd brenhinedd Ffrainc yn gwrthod gadael pennaeth gwlad fechan mor agos i Ffrainc alw ei hunan yn frenin.

Cymharu maint a lleoliad Monaco a Chymru
## Cymdogaethau Monaco

Yn sylfaenol mae gan Monaco bedair cymdogaeth:

*(o'r gorllewin i'r dwyrain)*

* **Fontvieille** : cymdogaeth ddiwydiannol; diwydiannau ysgafn, canolfan siopa, stadiwm pêl-droed Louis II, harbwr, porthladd hofrennydd.
* **Monaco-Ville** : y brifddinas; plas y tywysog, yr eglwys gadeiriol, neuadd y ddinas, amgueddfa cefnforol.
* **La Condamine** : siopau, pwll nofio, yr harbwr.
* **Monte-Carlo** : casino, gwestai, sinema, canolfan siopa, amgueddfeydd, neuadd arddangosfa, clybiau chwaraeon, traethau.

Cymdogaethau Monaco
Gan fod Monaco mor adeiledig, mae ambell gymdogaeth yn Ffrainc:

* Cap d'Ail i'r gorllewin,
* Beausoleil i'r gogledd a
* Roquebrune-Cap-Martin i'r dwyrain

Golygfa Harbwr Monaco
## Dolenni allanol

* Gwefan swyddogol Archifwyd 2006-09-01 yn y Peiriant Wayback (Ffrangeg)
# Serbia

Serbia|  |
| ''Република СрбијаRepublika Srbija'' |
|  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gweriniaeth, gwlad dirgaeedig, gwlad, gwladwriaeth olynol  |
|  |
| Prifddinas | Beograd  |
| Poblogaeth | 6,605,168  |
| Sefydlwyd | * 2006
 |
| Anthem | Bože pravde  |
| Pennaeth llywodraeth | Đuro Macut  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Serbeg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | gwladwriaethau ôl-Iwgoslafia, De Ddwyrain Ewrop  |
| Arwynebedd | 88,499 km²  |
| Yn ffinio gyda | Hwngari, Rwmania, Bwlgaria, Gogledd Macedonia, Montenegro, Bosnia a Hertsegofina, Croatia, Albania, Cosofo, yr Undeb Ewropeaidd  |
| Cyfesurynnau | 43.95°N 20.93°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Serbia  |
| Corff deddfwriaethol | Cynulliad Cenedlaethol Serbia  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Arlywydd Serbia  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Aleksandar Vučić  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Serbia  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Đuro Macut  |
|  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $63,082 miliwn, $63,502 miliwn  |
| Arian | dinar (Serbia)  |
| Canran y diwaith | 22 ±1 canran  |
| Cyfartaledd plant | 1.61  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.802  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gweriniaeth yn ne-ddwyrain Ewrop yw **Gweriniaeth Serbia** neu **Serbia**. Mae'n ffinio â Hwngari i'r gogledd, Rwmania a Bwlgaria i'r dwyrain, Gogledd Macedonia ac Albania i'r de a Montenegro, Bosnia a Hertsegofina a Croatia i'r gorllewin. Er fod y wlad yn fechan, llifa afon fwyaf yr Undeb Ewropeaidd sef y Danube drwyddi am 21% o'i hyd cyfan. Mae Belgrade sef prifddinas Serbia, yn un o ddinas mwyaf poblog de-ddwyrain Ewrop.

Roedd Serbia'n rhan o Deyrnas Serbiaid, Croatiaid a Slofeniaid o 1918 i 1941 (Teyrnas Iwgoslafia wedi 1929), Gweriniaeth Ffederal Sosialaidd Iwgoslafia o 1945 i 1992, Gweriniaeth Ffederal Iwgoslafia o 1992 i 2003 a Serbia a Montenegro o 2003 i 2006.

Cymharu maint a lleoliad Serbia gyda Chymru
Ym mis Chwefror 2008, datganodd senedd Kosovo, sef talaith ddeheuol Serbia gyda mwyafrif ethnig Albaniaid eu hannibyniaeth. Cymysg fu ymateb y gymuned rhyngwladol at Kosovo. Mae Serbia'n ystyried Kosovo fel talaith hunan-lywodraethol a reolir gan genhedaeth yr Cenhedloedd Unedig sef Cenhedaeth Gweinyddiaeth Interim y Cenhedloedd Unedig yn Kosovo

Mae Serbia'n aelod o'r Cenhedloedd Unedig, Cyngor Ewrop, Mudiad Cydweithrediad Economaidd y Môr Du a bydd yn llywyddu dros Cytundeb Masnach Rydd Canolbarth Ewrop yn 2010. Categorïr Serbia yn economi datblygol gan yr International Monetary Fund ac yn economi incwm canol-uwch gan Fanc y Byd.

## Gweler hefyd

* Iwgoslafia

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Serbia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Gwlad drawsgyfandirol

Mae **gwlad drawsgyfandirol** yn wlad sydd â'i thiriogaeth yn gorwedd ar ddau gyfandir. Yr enghraifft amlycaf yw Twrci, sydd yn wlad Asiaidd yn bennaf ond gyda thir yn Ewrop dros y Bosphorus. Enghraifft arall yw'r Aifft, sy'n gorwedd yn Affrica ond yn cynnwys y Sinai, sy'n rhan o Orllewin Asia.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ddaearyddiaeth**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.
# Aserbaijan

Aserbaijan|  |
| Azərbaycan Respublikası |
|  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwlad  |
| Enwyd ar ôl | Atropatene  |
|  |
| Prifddinas | Baku  |
| Poblogaeth | 10,180,770  |
| Sefydlwyd | * 1991
 |
| Anthem | Azərbaycan marşı  |
| Pennaeth llywodraeth | Ali Asadov  |
| Cylchfa amser | UTC+04:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Aserbaijaneg, Azerbaijani Sign Language  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Cawcasws, Cyn-weriniaethau'r Undeb Sofietaidd, De-orllewin Asia  |
| Arwynebedd | 86,600 km²  |
| Yn ffinio gyda | Armenia, Iran, Twrci, Rwsia, Georgia  |
| Cyfesurynnau | 40.3°N 47.7°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Y Cynulliad Cenedlaethol  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Arlywydd Aserbaijan  |
| Pennaeth y wladwriaeth | İlham Əliyev  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Aserbaijan  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Ali Asadov  |
|  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $54,825 miliwn, $78,721 miliwn, 8,885 miliwn, 5,344 miliwn, 444.7 miliwn, 1,570 miliwn, 1,193 miliwn, 2,417 miliwn, 3,177 miliwn, 3,962 miliwn, 4,446 miliwn, 4,581 miliwn, 5,273 miliwn, 5,708 miliwn, 6,236 miliwn, 7,276 miliwn, 8,680 miliwn, 13,245 miliwn, 20,982 miliwn, 33,049 miliwn, 48,851 miliwn, 44,292 miliwn, 52,909 miliwn, 65,953 miliwn, 69,680 miliwn, 74,161 miliwn, 75,240 miliwn, 53,076 miliwn, 37,867 miliwn, 40,867 miliwn, 47,112 miliwn, 48,174 miliwn, 42,693 miliwn, 54,825 miliwn, 78,807 miliwn, 72,356 miliwn  |
| Arian | Manat Aserbaijan  |
| Canran y diwaith | 5.2 canran  |
| Cyfartaledd plant | 2  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.745  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gweriniaeth yn y Cawcasws ar y groesffordd rhwng Ewrop a gogledd orllewin Asia yw **Gweriniaeth Aserbaijan** neu **Aserbaijan**. Mae ei harfordir dwyreiniol ar lannau Môr Caspia. Y gwledydd cyfagos yw Rwsia i'r gogledd, Georgia ac Armenia i'r gorllewin ac Iran i'r de. Mae'r allglofan Gweriniaeth Rydd Nakhichevan yn ffinio ag Armenia i'r gogledd a'r gorllewin, Iran i'r de a'r gorllewin a Thwrci i'r gogledd orllewin. Y brifddinas yw Baku.

## Daearyddiaeth

*Prif: Daearyddiaeth Aserbaijan*
Tirlun y wlad yn 2011
## Hanes

*Prif: Hanes Aserbaijan*
## Gwleidyddiaeth

## Diwylliant

*Prif: Diwylliant Aserbaijan*
Mae'r mwyafrif o'r boblogaeth yn Fwslimiaid Shia.

### Chwaraeon

Ceir tîm pêl-droed cenedlaethol sydd yn cael ei gweinyddu gan Gymdeithas Ffederasiynau Pêl-droed Aserbaijan a enillodd statws ryngwladol swyddogol yn 1992.

## Economi

*Prif: Economi Aserbaijan*
## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Aserbaijan**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Cyprus

Cyprus|  |
| Κυπριακή Δημοκρατία (Groeg) Kıbrıs Cumhuriyeti (Twrceg) |
|  |
| Arwyddair | Cyprus yn dy galon  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwlad  |
| Duration: 1 seconds.0:01 |
| Prifddinas | Nicosia  |
| Poblogaeth | 1,344,976  |
| Sefydlwyd | 1 Hydref 1960 (Diwrnod Annibyniaeth oddi wrth Lloegr (y DU)) |
| Anthem | Emyn Rhyddid  |
| Pennaeth llywodraeth | Nicos Christodoulides  |
| Cylchfa amser | UTC+2  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Groeg Modern, Tyrceg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Y Dwyrain Canol, De-orllewin Asia, Ardal Economeg Ewropeaidd  |
| Arwynebedd | 9,242.45 km²  |
| Gerllaw | Y Môr Canoldir  |
| Yn ffinio gyda | Country data Akrotiri a Dhekelia, Gogledd Cyprus, Israel, y Deyrnas Unedig, Twrci, realm of the United Kingdom  |
| Cyfesurynnau | 35°N 33°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth y Wladwriaeth  |
| Corff deddfwriaethol | Tŷ'r Cynrychiolwyr  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Arlywydd Cyprus  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Nicos Christodoulides  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Arlywydd Cyprus  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Nicos Christodoulides  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $28,408 miliwn, $28,439 miliwn  |
| Arian | Ewro  |
| Canran y diwaith | 16 ±1 canran  |
| Cyfartaledd plant | 1.446  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.896  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Ynys yn y Môr Canoldir 113 km o Dwrci yw **Gweriniaeth Cyprus** neu **Cyprus** (/ˈkɪprɨ̞s/ hefyd **Ciprus**) (Groeg: Κύπρος *Kýpros*; Twrceg: Kıbrıs). Yn y cyfrifiad diwethaf roedd gan y wlad boblogaeth o 1,344,976 (2023), sydd tua hanner poblogaeth Cymru.

Mae'r ynys wedi'i rhannu yn ddwy wladwriaeth - gwladwriaeth y de, Gweriniaeth Cyprus sydd gan mwyaf yn Roeg ei hiaith ac yn Gristnogol, a gwladwriaeth y gogledd sydd yn Dwrceg ei hiaith ac yn Foslemaidd. Mae gwladwriaeth y de yn aelod o'r Undeb Ewropeaidd. Ni chydnabyddir bodolaeth gwladwriaeth y gogledd, sef 36% o'r ynys o ran arwynebedd, gan lawer o wledydd y byd, ond fe'i cynhelir gan bresenoldeb milwrol Twrci. Mae'r Deyrnas Unedig hefyd yn berchen ar ddau safle milwrol ar yr ynys, Akrotiri a Dhekelia.

Cyprus a Chymru o ran lleoliad a maint.
Llun o Gyprus o Loeren MODIS
## Gweler hefyd

* Gweriniaeth Dwrcaidd Gogledd Cyprus

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Gyprus**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*
# Casachstan

Casachstan|  |
| Қазақстан Республикасы (Casacheg; *Qazaqstan Respublïkası) Республика Казахстан (Rwsieg; Respublika Kazakhstan)*  |
|  |
| Arwyddair | Gwlad y rhyfeddodau |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwladwriaeth unedol, gwlad dirgaeedig, Gwlad drawsgyfandirol, gwlad  |
| Enwyd ar ôl | Kazakhs  |
|  |
| Prifddinas | Astana  |
| Dinas fwyaf | Almaty  |
| Poblogaeth | 20,139,914  |
| Sefydlwyd | **\ 16 Rhagfyr 1991 (Annibyniaeth oddi wrth Rwsia) **\ 26 Rhagfyr 1991 (Cydnabod) **\ 2 Mawrth 1992 (uno a'r UN) |
| Anthem | Menıñ Qazaqstanym  |
| Pennaeth llywodraeth | Älihan Smaiylov  |
| Cylchfa amser | UTC+05:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Casacheg, Rwseg  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad | Casachstan  |
| Arwynebedd | 2,724,900 km²  |
| Yn ffinio gyda | Tyrcmenistan, Gweriniaeth Pobl Tsieina, Cirgistan, Wsbecistan, Rwsia  |
| Cyfesurynnau | 48°N 68°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Casachstan  |
| Corff deddfwriaethol | Senedd Casachstan  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Arlywydd Casachstan  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Qasym-Jomart Toqaev  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Casachstan  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Älihan Smaiylov  |
|  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $197,112 miliwn, $220,623 miliwn  |
| Arian | tenge Casachstan  |
| Canran y diwaith | 4 ±1 canran  |
| Cyfartaledd plant | 2.74  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.811  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gwlad yng nghanolbarth Asia ar lannau Môr Caspia yw **Casachstan**, yn swyddogol **Gweriniaeth Casachstan**. Roedd hi'n rhan o'r Undeb Sofietaidd hyd ei hannibyniaeth yn 1991. Mae hi'n ffinio â Rwsia i'r gogledd, Gweriniaeth Pobl Tsieina i'r dwyrain, a Cirgistan, Wsbecistan a Tyrcmenistan i'r de.

Casachstan yw 9fed wlad fwyaf y byd o ran arwynebedd, a gwlad dirgaeedig fwyaf y byd.

Llyn Kaindy yn ne-ddwyrain Casachstan. Coed *Picea schrenkiana* marw yw'r bonion a welir.
## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Gasachstan**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Tiriogaeth (israniad gwladol)

Tiriogaeth|  |
| Enghraifft o: | dynodiad ar gyfer endid tiriogaethol gweinyddol  |
| Math | endid tiriogaethol gweinyddol, rhanbarth  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0g5vqb  |
| Thesawrws y BNCF | 12805  |
| Quora | Territories  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Ardal ddaearyddol heb sofraniaeth yw **tiriogaeth**. Mae'r lefel o ymreolaeth sydd gan diriogaethau yn amrywio. Er enghraift, mae tiriogaeth ddibynnol o dan awdurdod llwyr gan lywodraeth wladwriaethol. Mewn rhai gwledydd, megis Canada ac Awstralia, mae tiriogaethau yn debyg i daleithiau.

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **gysylltiadau rhyngwladol**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.