Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gogledd Carolina

Gogledd Carolina|  |
| Arwyddair | To be, rather than to seem  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Province of Carolina  |
| En-us-North Carolina.ogg  |
| Prifddinas | Raleigh  |
| Poblogaeth | 10,439,388  |
| Sefydlwyd | * 21 Tachwedd 1789
 |
| Anthem | The Old North State  |
| Pennaeth llywodraeth | Josh Stein  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, South Atlantic states, The Carolinas  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 139,390 km²  |
| Uwch y môr | 215 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd  |
| Yn ffinio gyda | Virginia, De Carolina, Georgia, Tennessee  |
| Cyfesurynnau | 35.5°N 80°W  |
| US-NC  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | North Carolina Council of State  |
| Corff deddfwriaethol | North Carolina General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of North Carolina  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Josh Stein  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Gogledd Carolina** yn dalaith yn ne-ddwyrain yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd ar arfordir Cefnfor Iwerydd. Mae'r gwastadedd arfordirol sylweddol yn ymestyn i'r gorllewin i Lwyfandir Piedmont a Mynyddoedd Appalachia. Roedd Gogledd Carolina yn un o 13 talaith gwreiddiol yr Unol Daleithiau ac mae'n rhannu ei hanes cynnar â De Carolina. Daeth yn wladfa ar wahân yn 1713 ac yn dalaith yn 1789. Cefnogodd achos y De yn Rhyfel Cartref America. Raleigh yw'r brifddinas.

Gogledd Carolina yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Gogledd Carolina

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Charlotte | 731,424
 |
| 2 | **Raleigh** | 396,815
 |
| 3 | Greensboro | 269,666
 |
| 4 | Winston-Salem | 229,617
 |
| 4 | Durham | 228,330
 |
| 4 | Fayetteville | 200,564
 |

## Dolenni allanol

* (Saesneg) www.nc.gov

## Oriel

*
*
*
*

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Ogledd Carolina**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Oklahoma

Oklahoma| Arwyddair | Labor omnia vincit  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Tiriogaeth Oklahoma  |
| En-us-Oklahoma.ogg  |
| Prifddinas | Dinas Oklahoma  |
| Poblogaeth | 3,959,353  |
| Sefydlwyd | * 16 Tachwedd 1907
 |
| Pennaeth llywodraeth | Kevin Stitt  |
| Cylchfa amser | UTC−06:00, America/Chicago  |
| Gefeilldref/i | Kyoto  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 181,195 km²  |
| Uwch y môr | 395 metr  |
| Gerllaw | Afon Arkansas, Afon Red of the South, Eufaula, Afon Canadian  |
| Yn ffinio gyda | Texas, Mecsico Newydd, Colorado, Kansas, Missouri, Arkansas  |
| Cyfesurynnau | 35.5°N 98°W  |
| US-OK  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | Oklahoma Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Oklahoma  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Kevin Stitt  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Oklahoma** yn dalaith yn ne canolbarth yr Unol Daleithiau. Mae ei thirwedd yn amrywio, gyda ucheldiroedd yn y gorllewin, iseldiroedd dyffryn Afon Arkansas yn y canol a'r de, a bryniau coediog yn y dwyrain. Ar ôl cael ei archwilio gan y Sbaenwyr, roedd Oklahoma yn rhan o Bryniant Louisiana gan yr Unol Daleithiau yn 1803. Cafodd y rhan fwyaf o'r diriogaeth ei neilltuo ar gyfer yr Indiaid brodorol, ond cafwyd mewnlifiad mawr o Americanwyr o'r dwyrain i gael tir yn rhad ac am ddim ar ôl Rhyfel Cartref America a gwthiwyd y brodorion i nifer o wersyllfeydd ymylol ar ôl cyfres o ryfeloedd. Daeth yn dalaith yn 1907. Dinas Oklahoma yw'r brifddinas.

Lleoliad Oklahoma yn yr Unol Daleithiau

## Dinasoedd Oklahoma

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Dinas Oklahoma** | 579,999
 |
| 2 | Tulsa | 391,906
 |
| 3 | Norman | 110,925
 |
| 4 | Broken Arrow | 98,850
 |
| 5 | Lawton | 96,867
 |
| 6 | Tahlequah | 16,021
 |

## Gweler hefyd

* Caddo (iaith)

## Cyfeiriadau

## Dolenni Allanol

* www.ok.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Oklahoma**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Oregon

Oregon|  |
| Arwyddair | Alis volat propriis  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Unknown  |
| En-us-Oregon.ogg  |
| Prifddinas | Salem  |
| Poblogaeth | 4,237,256  |
| Sefydlwyd | * 14 Chwefror 1859
 |
| Anthem | Oregon, My Oregon  |
| Pennaeth llywodraeth | Tina Kotek  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Cefnfor Tawel  |
| Gefeilldref/i | Toyama  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Pacific Northwest  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 255,026 km²  |
| Uwch y môr | 1,005 metr  |
| Gerllaw | Y Cefnfor Tawel, Afon Columbia, Afon Snake  |
| Yn ffinio gyda | Califfornia, Nevada, Idaho, Washington  |
| Cyfesurynnau | 43.9358°N 120.575°W  |
| US-OR  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Oregon  |
| Corff deddfwriaethol | Oregon Legislative Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Oregon  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Tina Kotek  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Talaith yng ngogledd-orllewin Unol Daleithiau America ydy **Oregon**.

Lleoliad Oregon yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Oregon

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Portland | 583,776
 |
| 2 | Eugene | 156,185
 |
| 3 | **Salem** | 154,637
 |
| 4 | Gresham | 105,594
 |
| 5 | Hillsboro | 91,611
 |
| 6 | Beaverton | 89,803
 |

## Dolen allanol

* www.oregon.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Oregon**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Rhode Island

Rhode Island|  |
|  |
| Arwyddair | Hope  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Aquidneck Island  |
| En-us-Rhode Island.ogg  |
| Prifddinas | Providence  |
| Poblogaeth | 1,097,379  |
| Sefydlwyd | * 29 Mai 1790
 |
| Anthem | Rhode Island's It for Me, Rhode Island  |
| Pennaeth llywodraeth | Daniel McKee  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Gefeilldref/i | Rhodes  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, Lloegr Newydd  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 3,144.245565 km²  |
| Uwch y môr | 60 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd  |
| Yn ffinio gyda | Massachusetts, Connecticut  |
| Cyfesurynnau | 41.7°N 71.5°W  |
| US-RI  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Rhode Island  |
| Corff deddfwriaethol | Rhode Island General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Rhode Island  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Daniel McKee  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Rhode Island** neu yn Gymraeg **Ynys Rhodos** yn dalaith yng ngogledd-ddwyrain yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd ar arfordir Cefnfor Iwerydd yn Lloegr Newydd. Hi yw'r lleiaf o daleithiau'r Undeb ond yr ail o ran dwysedd poblogaeth. Roedd Rhode Island yn un o 13 talaith gwreiddiol yr Unol Daleithiau a'r gyntaf i ddatgan ei hannibyniaeth ar Brydain. Cafodd ei wladychu am y tro cyntaf yn 1636. Providence yw'r brifddinas. Rhwng 1790 a 2020 yr enw swyddogol oedd *The State of Rhode Island and Providence Plantations*.

Daith yn dalaith ar 26 Mai 1790.

Lleoliad Rhode Island yn yr Unol Daleithiau (dde uchaf)
## Dinasoedd Rhode Island

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Providence** | 182,911
 |
| 2 | Warwick | 82,672
 |
| 3 | Cranston | 80,387
 |
| 4 | Pawtucket | 71,148
 |
| 5 | Newport | 24,672
 |

## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* (Saesneg) www.ri.gov

*
*
*

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Rhode Island**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# De Carolina

De Carolina|  |
| Arwyddair | Dum spiro spero  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Province of Carolina  |
| En-us-South Carolina.ogg  |
| Prifddinas | Columbia  |
| Poblogaeth | 5,118,425  |
| Sefydlwyd | * 23 Mai 1788
 |
| Anthem | Carolina, South Carolina on My Mind  |
| Pennaeth llywodraeth | Henry McMaster  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, South Atlantic states, The Carolinas  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 82,931 km²  |
| Uwch y môr | 105 metr  |
| Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd  |
| Yn ffinio gyda | Gogledd Carolina, Georgia  |
| Cyfesurynnau | 34°N 81°W  |
| US-SC  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of South Carolina  |
| Corff deddfwriaethol | South Carolina General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of South Carolina  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Henry McMaster  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **De Carolina** yn dalaith yn ne-ddwyrain yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd ar arfordir Cefnfor Iwerydd. Mae dwy ran o dair y dalaith yn iseldiroedd sy'n codi'n raddol i ucheldiroedd yn y gorllewin. Roedd De Carolina yn un o 13 talaith gwreiddiol yr Unol Daleithiau. Ymahanodd o Ogledd Carolina yn 1713. Ymneilltuodd o'r Undeb yn 1860, y dalaith gyntaf i wneud hynny, a chafodd ei chynnwys eto yn 1868. Columbia yw'r brifddinas.

Lleoliad De Carolina yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd De Carolina

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Columbia** | 129,272
 |
| 2 | Charleston | 120,083
 |
| 3 | North Charleston | 97,471
 |
| 4 | Mount Pleasant | 67,843
 |

## Dolenni allanol

* (Saesneg) www.sc.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Dde Carolina**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# De Dakota

De Dakota|  |
|  |
| Arwyddair | Under God the people rule  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Dakota people  |
| En-us-South Dakota.ogg  |
| Prifddinas | Pierre  |
| Poblogaeth | 886,667  |
| Sefydlwyd | * 2 Tachwedd 1889
 |
| Anthem | Hail, South Dakota!  |
| Pennaeth llywodraeth | Larry Rhoden  |
| Cylchfa amser | UTC−06:00, Cylchfa Amser Canolog, Cylchfa Amser y Mynyddoedd, America/Chicago  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Saesneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 199,729 ±1 km²  |
| Uwch y môr | 670 metr  |
| Gerllaw | Llyn Traverse, Big Stone Lake, Afon Big Sioux, Afon Missouri, Afon Bois de Sioux, Afon Little Minnesota, Llyn Oahe  |
| Yn ffinio gyda | Gogledd Dakota, Montana, Minnesota, Iowa, Nebraska, Wyoming  |
| Cyfesurynnau | 44.5°N 100°W  |
| US-SD  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff deddfwriaethol | South Dakota Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of South Dakota  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Larry Rhoden  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **De Dakota** yn dalaith yng ngogledd canolbarth yr Unol Daleithiau, sy'n rhan o'r Gwastadeddau Mawr. Mae Afon Missouri yn gwahanu'r Badlands, y Bryniau Duon a'r Gwastadeddau Mawr yn y gorllewin oddi wrth y gwasdatir ffrwythlon yn y dwyrain. Roedd De Dakota yn rhan o Bryniant Louisiana gan yr Unol Daleithiau yn 1803. Gwelid nifer o ryfeloedd rhwng byddin yr Unol Daleithiau a'r llwythau brodorol rhwng y 1850au a'r 1880au, yn arbennig yn ardal y Bryniau Duon lle gorchfygwyd y Seithfed Farchoglu dan Custer yn Little Big Horn gan y Sioux a'r Cheyenne dan arweinyddiaeth Sitting Bull. Daeth De Dakota yn dalaith yn 1889. Pierre yw'r brifddinas.

Lleoliad De Dakota yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd De Dakota

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Sioux Falls | 153,888
 |
| 2 | Rapid City | 67,956
 |
| 3 | Aberdeen | 26,091
 |
| 4 | **Pierre** | 13,646
 |

## Dolenni allanol

* (Saesneg) sd.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Dde Dakota**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Texas

Texas|  |
|  |
| Arwyddair | Friendship  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | ffrind  |
| En-us-Texas.ogg  |
| Prifddinas | Austin  |
| Poblogaeth | 29,145,505  |
| Sefydlwyd | * 29 Rhagfyr 1845
 |
| Anthem | Texas, Our Texas  |
| Pennaeth llywodraeth | Greg Abbott  |
| Cylchfa amser | UTC−06:00, Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 696,241 km²  |
| Uwch y môr | 520 metr  |
| Gerllaw | Gwlff Mecsico, Rio Grande  |
| Yn ffinio gyda | Tamaulipas, Chihuahua, Mecsico Newydd, Oklahoma, Arkansas, Louisiana, Coahuila, Nuevo León  |
| Cyfesurynnau | 31°N 100°W  |
| US-TX  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Texas  |
| Corff deddfwriaethol | Texas Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Llywodraethwr Texas  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Greg Abbott  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Un o daleithiau deheuol Unol Daleithiau America yw **Texas** neu yn Gymraeg **Tecsas**. Yn ôl poblogaeth ac arwynebedd, hi yw ail dalaith fwyaf yr Unol Daleithiau. Mae'r enw yn golygu "ffrindiau" yn yr iaith Caddo. Austin yw prifddinas Texas; y ddinas fwyaf yw Houston.

Lleoliad Texas yn yr Unol Daleithiau

## Hanes

Ymhlith llwythi y brodorion cynhenid a oedd yn byw o fewn tiriogaeth presennol Texas roedd yr Apache, Atakapan, Bidai, Caddo, Comanche, Cherokee, Karankawa, Kiowa, Tonkawa, a'r Wichita.

Hyd y gwyddus yr Ewropead cyntaf i fod ar yr ardal oedd Álvar Núñez Cabeza de Vaca ar y 6 Tachwedd 1528 yn dilyn llongddrylliad. Cyn 1821 roedd Texas yn perthyn i diriogaeth Sbaen Newydd. Derbyniodd y *Texians* Datganiad Annibyniaeth Texas ar Mecsico ar 2 Mawrth 1836. Arweiniodd Sam Houston fyddin Texian i fuddugoliaeth yn erbyn byddin Mecsico dan Antonio López de Santa Anna ym mrwydr San Jacinto ar 21 Ebrill, 1836. Daeth Houston yn arlywydd cyntaf Gweriniaeth Texas ar 22 Hydref 1836.

## Dinasoedd Texas

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Houston | 2,257,926
 |
| 2 | San Antonio | 1,373,668
 |
| 3 | Dallas | 1,197,816
 |
| 4 | **Austin** | 790,390
 |
| 5 | Fort Worth | 741,206
 |
| 6 | El Paso | 649,121
 |
| 7 | Arlington | 365,438
 |
| 8 | Corpus Christi | 305,215
 |
| 9 | Plano | 259,841
 |
| 10 | Laredo | 236,091
 |
| 11 | Lubbock | 229,573
 |
| 12 | Garland | 226,876
 |
| 13 | Irving | 205,540
 |
| 14 | Brownsville | 139,722
 |
| 15 | Galveston | 47,743
 |

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* (Saesneg) www.texas.gov Archifwyd 2012-06-10 yn y Peiriant Wayback

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Texas**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Vermont

Vermont|  |
|  |
| Arwyddair | Freedom and Unity  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Green Mountains  |
| En-us-Vermont.ogg  |
| Prifddinas | Montpelier  |
| Poblogaeth | 643,077  |
| Sefydlwyd | * 4 Mawrth 1791
 |
| Anthem | These Green Mountains  |
| Pennaeth llywodraeth | Phil Scott  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, Lloegr Newydd  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 24,923 km²  |
| Uwch y môr | 305 metr  |
| Gerllaw | Llyn Champlain  |
| Yn ffinio gyda | New Hampshire, Massachusetts, Efrog Newydd, Québec  |
| Cyfesurynnau | 44°N 72.7°W  |
| US-VT  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Vermont  |
| Corff deddfwriaethol | Vermont General Assembly  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Vermont  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Phil Scott  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Vermont** yn dalaith yng ngogledd-ddwyrain yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd yn Lloegr Newydd. Rhed y Mynyddoedd Gwyrdd coediog drwy ganol y dalaith (gan roi ei henw iddi - *Vertmont* yn Ffrangeg), gyda iseldiroedd Dyffryn Champlain i'r gogledd-orlelwin a Dyffryn Connecticut i'r dwyrain. Cafodd ei sefydlu gan Brydain Fawr yn 1724. Datganodd annibyniaeth yn 1777 a daeth yn dalaith yn 1791. Montpelier yw'r brifddinas.

Lleoliad Vermont yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Vermont

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Burlington | 42,417
 |
| 2 | South Burlington | 17,904
 |
| 3 | Rutland | 16,495
 |
| 4 | Barre | 9,052
 |
| 5 | **Montpelier** | 7,855
 |

## Dolen allanol

* (Saesneg) www.vermont.gov

*
*
*

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Vermont**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Washington (talaith)

Washington|  |
| Arwyddair | by and by  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | George Washington  |
| En-us-Washington.ogg  |
| Prifddinas | Olympia  |
| Poblogaeth | 7,705,281  |
| Sefydlwyd | * 11 Tachwedd 1889
 |
| Pennaeth llywodraeth | Bob Ferguson  |
| Cylchfa amser | UTC−08:00, America/Los Angeles, UTC−07:00  |
| Gefeilldref/i | Hyōgo, Jalisco  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA  |
| Lleoliad | Pacific Northwest, Pacific States Region  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 184,827 km²  |
| Uwch y môr | 520 metr  |
| Gerllaw | Y Cefnfor Tawel, Afon Columbia, Strait of Georgia, Haro Strait, Strait of Juan de Fuca  |
| Yn ffinio gyda | British Columbia, Idaho, Oregon  |
| Cyfesurynnau | 47.5°N 120.5°W  |
| US-WA  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Washington  |
| Corff deddfwriaethol | Washington State Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Washington  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Bob Ferguson  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Washington** yn dalaith yng ngogledd-orllewin eithaf yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd ar lan y Cefnfor Tawel ac yn ffinio â Chanada i'r gogledd. Amgylchynir y dalaith gan fynyddoedd uchel, ac mae ei chopaon yn cynnwys Mynydd St Helens. Yn y canolbarth ceir Basn Columbia gydag Afon Columbia ac Afon Snake yn llifo trwyddo. Yn yr iseldiroedd o gwmpas Swnt Puget yn y gorllewin y lleolir y rhan fwyaf o boblogaeth y dalaith. Mae ynysoedd yn Swnt Puget hefyd yn rhan o'r dalaith.

Lleoliad Washington yn yr Unol Daleithiau

## Hanes

Roedd Washington yn rhan o ardal fasnach Cwmni Bae Hudson tan y 1840au, ond ni chafwyd llawer o ymsefydlwyr gwyn yno. Un o'r llwythau brodorol oedd y Nez Perces, a ymladdodd ryfel byr ond enwog i geisio cadw eu hannibyniaeth dan eu harweinydd carismatig y Pennaeth Ioseff. Yn 1846 cytunwyd ar y ffin rhwng Canada a'r diriogaeth. Daeth yn dalaith yn 1889, wedi iddi gael ei henwi ar ôl George Washington. Olympia yw'r brifddinas.

## Dinasoedd Washington

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Seattle | 608,660
 |
| 2 | Spokane | 208,916
 |
| 3 | Tacoma | 198,397
 |
| 4 | Vancouver | 161,791
 |
| 5 | Bellevue | 122,363
 |
| 6 | **Olympia** | 46,478
 |

## Ynysoedd

Mae'r ynysoedd isod yn rhan o'r dalaith:

Anderson, Bainbridge, Blake, Blakeley, Brown, Camano, Chief Timothy, Crane, Cypress, Decatur, Edmount, Eliza, Fidalgo, Fox, Gedney, Goose, Guemes, Harbor, Harstine, Henry, Herron, Indian, James, Johns, Jones, Ketron, Long, Lopez, Lummi, Marrowstone, McMicken, McNeill, Mercer, Orcas, Pearl, Portage, Protection, Puget, Raft, Reach, San Juan, Shaw, Sheep, Sinclair, Spieden, Squaxin, Steamboat, Stretch, Stuart, Sucia, Tatoosh, Vashon-Maury, Vendovi, Waadah, Waldron, Whidbey.

## Dolenni allanol

* Gwefan swyddogol (Saesneg)

## Oriel

* Afon Columbia
* Ynys Lummi
* Seattle
# Gorllewin Virginia

Gorllewin Virginia|  |
| Arwyddair | Montani semper liberi  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Colony of Virginia  |
| En-us-West Virginia.ogg  |
| Prifddinas | Charleston  |
| Poblogaeth | 1,793,716  |
| Sefydlwyd | * 20 Mehefin 1863
 |
| Anthem | Take Me Home, Country Roads  |
| Pennaeth llywodraeth | Patrick Morrisey  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, America/Efrog Newydd  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, South Atlantic states  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 62,755 km²  |
| Uwch y môr | 455 metr  |
| Yn ffinio gyda | Ohio, Pennsylvania, Virginia, Maryland, Kentucky  |
| Cyfesurynnau | 39°N 80.5°W  |
| US-WV  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of West Virginia  |
| Corff deddfwriaethol | West Virginia Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of West Virginia  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Patrick Morrisey  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Gorlelwin Virginia** yn dalaith yn nwyrain canolbarth yr Unol Daleithiau, sy'n cynnwys Dyffryn Mawr Appalachia yn y dwyrain a'r Gwastatir Appalachian yn y gorllewin. Gorwedd y rhan fwyaf o'r dinasoedd mawr ar Afon Ohio yn y gorllewin. Roedd Gorllewin Virginia yn rhan o Virginia yn wreiddiol ond yn Rhyfel Cartref America gwrthododd encilio o'r Undeb gyda gweddill y dalaith a daeth yn dalaith ynddi ei hun fel rhan o'r Undeb yn 1863. Charleston yw'r brifddinas.

Gorllewin Virginia yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd Gorllewin Virginia

| 1 | **Charleston** | 51,400
 |
| 2 | Huntington | 49,138
 |
| 3 | Parkersburg | 31,557
 |
| 4 | Wheeling | 28,355
 |
| 5 | Morgantown | 30,293
 |

## Dolen allanol

* (Saesneg) www.wv.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Orllewin Virginia**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Wisconsin

Wisconsin|  |
| Arwyddair | Forward  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | Afon Wisconsin  |
| En-us-Wisconsin.ogg, Wisconsin 2.ogg  |
| Prifddinas | Madison  |
| Poblogaeth | 5,893,718  |
| Sefydlwyd | * 29 Mai 1848
 |
| Anthem | On, Wisconsin!  |
| Pennaeth llywodraeth | Tony Evers  |
| Cylchfa amser | UTC−06:00, Cylchfa Amser Canolog, America/Chicago  |
| Gefeilldref/i | Hessen, Jalisco  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | taleithiau cyfagos UDA, Upper Midwest, Great Lakes region, Midwestern United States  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 169,640 km²  |
| Uwch y môr | 320 metr  |
| Gerllaw | Llyn Michigan, Llyn Superior, Afon Mississippi  |
| Yn ffinio gyda | Michigan, Minnesota, Illinois, Iowa, Ontario  |
| Cyfesurynnau | 44.5°N 89.5°W  |
| US-WI  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | State of Wisconsin  |
| Corff deddfwriaethol | Wisconsin Legislature  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Governor of Wisconsin  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Tony Evers  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Wisconsin** yn dalaith yng ngogledd canolbarth yr Unol Daleithiau, sy'n gorwedd rhwng Afon Mississippi i'r gorllewin, Llyn Michigan i'r dwyrain a Llyn Superior i'r gogledd. Mae Iseldiroedd y Canolbarth yn ildio i Ucheldir Superior yn y gogledd, sy'n rhan o Darian Canada ac yn cynnwys nifer o lynnoedd a choedwigoedd. Rhoddwyd Wisconsin i'r Unol Daleithiau gan Brydain Fawr yn 1783. Gwelwyd mewnlifiad mawr o'r dwyrain yn y 1820au. Daeth yn diriogaeth yn 1836 ac yna'n dalaith yn 1848. Madison yw'r brifddinas.

Llysenw Wisconsin yw "Talaith y Broch" (Saesneg: *the Badger State*), am fod broch Americanaidd i'w weld ar ben arfbais y dalaith.

Lleoliad Wisconsin yn yr Unol Daleithiau
## Dinasoedd

Mae'r dinasoedd yn Wisconsin gyda phoblogaeth o 50,000 neu fwy (amcangyfrifiad Cyfrifiad 2005) yn cynnwys:

* Milwaukee, poblogaeth 578,887 (ardal fetroplitaidd 1,709,926), dinas fwyaf
* Madison, 221,551 (588,885), prifddinas y dalaith
* Green Bay, 101,203 (295,473)
* Kenosha, 95,240, rhan o ardal fetropolitaidd Chicago
* Racine, 85,855, rhan o ardal fetroplitaidd Milwaukee
* Appleton, 70,217 (213,102)
* Waukesha, 67,658, rhan o ardal fetropolitaidd Milwaukee
* Oshkosh, 63,485 (159,008)
* Eau Claire, 62,570 (148,337)
* Janesville, 61,962 (154,794)
* West Allis, 58,798, rhan o ardal fetropolitaidd Milwaukee
* Sheboygan, 50,792
* La Crosse, 50,287 (128,592)

## Cyfeiriadau

## Dolen allanol

* (Saesneg) www.wisconsin.gov

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Wisconsin**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*