Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# The Four Poster

The Four Poster| Enghraifft o: | ffilm  |
| Lliw/iau | du-a-gwyn  |
| Awdur | Jan de Hartog  |
| Gwlad | Unol Daleithiau America  |
| Dyddiad cyhoeddi | 1952  |
| Genre | drama-gomedi, ffilm ramantus, ffilm ryfel  |
| Hyd | 103 munud  |
| Cyfarwyddwr/wyr | Irving Reis  |
| Cynhyrchydd/wyr | Stanley Kramer  |
| Cwmni cynhyrchu | Stanley Kramer Productions  |
| Cyfansoddwr | Dimitri Tiomkin  |
| Dosbarthydd | Columbia Pictures  |
| Iaith wreiddiol | Saesneg  |
| Sinematograffydd | Hal Mohr  |
| Sgriptiwr | Jan de Hartog  |
| Dynodwyr |

Ffilm ryfel a drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Irving Reis yw The Four Poster a gyhoeddwyd yn 1952. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jan de Hartog a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Dimitri Tiomkin.
Dosbarthwyd y ffilm hon gan Columbia Pictures.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lilli Palmer a Rex Harrison. Mae'r ffilm *The Four Poster* yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *Singin' in the Rain* sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Hal Mohr oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Henry Batista sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.

## Cyfarwyddwr

Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Irving Reis ar 7 Mai 1906 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Woodland Hills ar 2 Ebrill 2005.

Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae:

* Seren ar Rodfa Enwogion Hollywood

## Derbyniad

## Gweler hefyd

Cyhoeddodd Irving Reis nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Ffilm
 | Delwedd
 | Gwlad
 | Iaith wreiddiol
 | dyddiad
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A Date With The Falcon
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 1942-01-01
 |
| All My Sons
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 1948-01-01
 |
| *Crack-Up* |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 1946-01-01
 |
| *Dancing in the Dark* |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 1949-01-01
 |
| *Enchantment* |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 1948-01-01
 |
| Hitler's Children
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 1943-01-01
 |
| The Bachelor and The Bobby-Soxer
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 1947-01-01
 |
| The Big Street
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 1942-01-01
 |
| The Four Poster
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 1952-01-01
 |
| The Gay Falcon
 |  | Unol Daleithiau America
 | Saesneg
 | 1941-01-01
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Versailles

Versailles|  |
|  |
| Math | cymuned  |
|  |
| Poblogaeth | 84,095  |
| Sefydlwyd | * 1624
 |
| Pennaeth llywodraeth | François de Mazières  |
| Gefeilldref/i | {{int:show}}Potsdam, Nara, Taipei, Gießen, 경주시  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Yvelines  |
| Gwlad |  Ffrainc |
| Arwynebedd | 26.18 km²  |
| Uwch y môr | 138 metr  |
| Yn ffinio gyda | Vélizy-Villacoublay, Ville-d'Avray, Marnes-la-Coquette, Guyancourt, Bailly, Buc, Jouy-en-Josas, Saint-Cyr-l'École, Viroflay, Vaucresson, Le Chesnay-Rocquencourt  |
| Cyfesurynnau | 48.805°N 2.135°E  |
| Cod post | 78000  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Maer Versailles  |
| Pennaeth y Llywodraeth | François de Mazières  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Tref a chymuned yn rhanbarth Île-de-France, gogledd Ffrainc, yw **Versailles**. Mae'n brifddinas *département* Yvelines. Saif tua 19 km i'r de-orllewin o ddinas Paris.

Roedd y boblogaeth yn 1999 yn 85,726.

Mae Versailles yn adnabyddus oherwydd y Château de Versailles, a adeiladwyd gan Louis XIII, brenin Ffrainc ac a ehangwyd gan ei fab, Louis XIV.

Ymhlith y digwyddiadau pwysig yma, mae Heddwch Versailles yn 1783, cyhoeddi Ymerodraeth yr Almaen yn 1871 a Cytundeb Versailles yn 1919.

## Enwogion

* François René Gebauer, cyfansoddwr
* Nicolas Anelka, pêl-droediwr

## Gweler hefyd

* Palas Versailles
* Prifysgol Versailles
# Safle Treftadaeth y Byd

Logo Pwyllgor Treftadaeth y Byd UNESCO
**Safle Treftadaeth y Byd** yw safle penodol megis coed, cadwyn mynyddoedd, llyn, adeilad, grŵp o adeiladau, tref neu ddinas sydd wedi'i enwebu a'i gadarnhau ar restr a gedwir gan Raglen Treftadaeth y Byd. Cedwir y rhestr hon gan Bwyllgor Treftadaeth y Byd UNESCO.

Nod y rhaglen yw rhestri, enwi a diogelu safleoedd o bwysigrwydd diwylliannol neu naturol arbennig i dreftadaeth ddynol gyffredin. O dan amodau arbennig, gall safleoedd ar y rhestr dderbyn arian gan Gronfa Treftadaeth y Byd. Sefydlwyd y rhaglen ar 16 Tachwedd 1972, ac, erbyn mis Gorffennaf 2017, roedd 1,073 o safleoedd ar y rhestr: 832 o safleodd diwylliannol, 206 o safleodd naturiol and 35 cymysg, yn 167 o wladwriaethau. Roedd gan yr Eidal y nifer fwyaf o Safleoedd Treftadaeth, gyda 53, dilynwyd gan Tsieina (52), Sbaen (46), Ffrainc (43), yr Almaen (42), India (36) Mecsico (34) a'r Deyrnas Unedig a'i Thiriogaethau Tramor (31).

Mae pedair Safle Treftadaeth y Byd yng Nghymru: Tirlun Diwydiannol Blaenafon, Cestyll a muriau trefi Harlech, Biwmares, Caernarfon a Chonwy, Dyfrbont Pont-Cysyllte a Tirwedd Llechi y gogledd-orllewin.

## Gweler hefyd

* Rhestr o Safleoedd Treftadaeth y Byd yn Affrica
* Rhestr o Safleoedd Treftadaeth y Byd yn yr Almaen
* Rhestr o Safleoedd Treftadaeth y Byd yn Ffrainc
* Rhestr o Safleoedd Treftadaeth y Byd ym Mhrydain
* Rhestr o Safleoedd Treftadaeth y Byd yn Sbaen
* Rhestr o Safleoedd Treftadaeth y Byd yn y Swistir
* Rhestr o Safleoedd Treftadaeth y Byd yn yr Eidal
* Safleoedd Treftadaeth y Byd yng Ngwlad Groeg
* Safleoedd Treftadaeth y Byd yn India
* Rhestr o Safleoedd Treftadaeth y Byd yn America Ladin a'r Caribî

## Cyfeiriadau
# Palas

Palas|  |
| Enghraifft o: | teipoleg pensaernïol, math o adeilad  |
| Math | adeilad, tŷ, adeiladwaith pensaernïol  |
| Yn cynnwys | parc castell  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/05zp8  |
| Thesawrws y BNCF | 16425  |
| Quora | Palaces  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Palas yn Iran
Preswylfa fawreddog yw **palas**, yn enwedig honno o eiddo teulu brenhiniol, pennaeth gwladwriaeth neu un a fedd ar bŵer a dylanwad megis esgob neu archesgob. Tardd y gair o'r enw Lladin *Palātium*, sef Bryn Palatin, lle y safai preswyfeydd ymerodraethol Rhufain gynt. Gall olygu, yn ogystal, faenordai a thai crand y bendefigaeth.

## Cyfeiriadau
# Cymuned (Ffrainc)

Cymuned| Enghraifft o: | math o adran weinyddol Ffrainc  |
| Math | cymuned, etholaeth, awdurdod lleol yn Ffrainc, LAU 2, israniad gwlad weinyddol pedwaredd lefel  |
| Rhan o | arrondissements Ffrainc, établissement public de coopération intercommunale  |
| Dechrau/Sefydlu | 1789  |
| Rhagflaenydd | Q121338772  |
| Gwladwriaeth | Ffrainc  |
| Dynodwyr |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Map o *communes* Ffrainc.
**Cymuned** (Ffrangeg: commune) yw'r haen isaf o lywodraeth leol yn Ffrainc. Ar 1 Ionawr 2008, roedd 36,781 ohonynt yn Ffrainc, 36,569 o'r rhain ar dir mawr Ffrainc a 212 yn y *départements* tramor.

Fel gyda cymunedau Cymru, mae'r cyfan o Ffrainc wedi ei rhannu yn *communes*. Fodd bynnag, mae'r amrywiaeth mewn maint yn llawer mwy yn Ffrainc; y *commune* mwyaf yw dinas Paris, tra mae rhai *communes* eraill a phoblogaeth o ddeg person neu lai. Ar gyfartaledd, mae gan *commune* yn Ffrainc ei hun arwynebedd o 14.88 km² (5.75 milltir sgwâr neu 3,676 acer). Ar gyfartaledd, roedd poblogaeth *commune* yn 380. Mae llai na 500 o bobl yn byw yn 57.4% o'r *communes*.

## Cyd-destun

Sefydlwyd y cymunedau adeg y Chwyldro Ffrengig i gymryd lle y plwyfi er mwyn torri'r cysylltiad rhwng yr Eglwys â'r Wladwriaeth mewn ymgyrch seciwlar. Gellid cymharu'r communes, yn fras iawn, â Chynghorau Cymuned Cymru.

## Gweler hefyd

* *Régions* Ffrainc
* *Départements* Ffrainc
* *Arrondissements* Ffrainc
* *Cantons* Ffrainc

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Ffrainc**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Île-de-France

Île-de-France|  |
| Math | rhanbarthau Ffrainc  |
| Enwyd ar ôl | Teyrnas Ffrainc  |
| Fr-Paris--Île-de-France.ogg  |
| Prifddinas | Paris  |
| Poblogaeth | 12,463,067  |
| Sefydlwyd | * 4 Mehefin 1960
 |
| Pennaeth llywodraeth | Valérie Pécresse  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2  |
| Gefeilldref/i | Warsaw, Beirut, Beijing  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Ffrainc Fetropolitaidd  |
| Gwlad |  Ffrainc |
| Arwynebedd | 12,012 km²  |
| Yn ffinio gyda | Hauts-de-France, Grand Est, Bourgogne-Franche-Comté, Centre-Val de Loire, Normandie  |
| Cyfesurynnau | 48.85°N 2.32°E  |
| FR-IDF  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Valérie Pécresse  |
|  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.944  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

*Erthygl am y rhanbarth cyfoes yw hon. Am y dalaith hanesyddol gweler Île de France.*
Rhanbarth gweinyddol (*région*) yng ngogledd Ffrainc yw **Île-de-France**. Cynhwysir tua 90% o'i diriogaeth yn *aire urbaine* ("ardal fetropolitaidd") Paris, prifddinas Ffrainc, sy'n ymestyn tu hwnt i'w ffiniau mewn mannau. Crëwyd y rhanbarth fel y "*Région Parisienne*" (Rhanbarth Paris) ond yn 1961 cafodd ei ail-enwi yn "Île-de-France" yn 1976 i gydymffurfio â gweddill y rhanbarthau gweinyddol Ffrengig a sefydlwyd yn 1972. Er gwaethaf y newid enw, cyfeirir at yr Île-de-France ar lafar o hyd fel y *Région Parisienne* neu *RP* a gwelir yr hen enw mewn print weithiau hefyd. Gyda 11.6 miliwn o bobl, Île-de-France yw'r rhanbarth mwyaf poblog yn Ffrainc ac Ewrop gyfan hefyd.

Lleoliad Île-de-France yn Ffrainc
## Départements

Mae Île-de-France yn cynnwys wyth *département*:

* Essonne
* Hauts-de-Seine
* Paris
* Seine-Saint-Denis
* Seine-et-Marne
* Val-d'Oise
* Val-de-Marne
* Yvelines

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **Ffrainc**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Louis XIII, brenin Ffrainc

| Louis XIII, brenin Ffrainc |
| --- |
| Louis XIII; portread gan Peter Paul Rubens (1577–1640) |
| Ganwyd | 27 Medi 1601  Fontainebleau  |
| Bu farw | 14 Mai 1643  o diciâu  Saint-Germain-en-Laye  |
| Dinasyddiaeth | Teyrnas Ffrainc, Teyrnas Navarra  |
| Galwedigaeth | gwleidydd  |
| Swydd | brenin Ffrainc a Navarre, Cyd-Dywysog Ffrainc, brenin Ffrainc, Monarch of Lower Navarre  |
| Tad | Harri IV, brenin Ffrainc  |
| Mam | Marie de' Medici  |
| Priod | Anna o Awstria  |
| Plant | Louis XIV, brenin Ffrainc, Philippe d'Orléans  |
| Llinach | House of Bourbon in France  |
| Gwobr/au | Urdd yr Ysbryd Glân  |
| llofnod |
|  |

Brenin Ffrainc o 1610 hyd ei farwolaeth oedd **Louis XIII** (27 Medi 1601 – 14 Mai 1643).

Cafodd ei eni yng nghastell Fontainebleau ger Paris. Ei dad oedd Harri IV, brenin Ffrainc. Ei fam oedd Marie de Medicis.

## Teulu

### Gwraig

* Ann o Awstria

### Plant

* Louis XIV, brenin Ffrainc (1638–1715)
* Philippe o Frainc, Dug Orléans (1640–1701)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Rhagflaenydd: **Harri IV** | **Brenin Ffrainc** 14 Mai 1610 – 14 Mai 1643
 | Olynydd: **Louis XIV** |

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Ffrainc**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Louis XV, brenin Ffrainc

| Louis XV, brenin Ffrainc |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 15 Chwefror 1710  Palas Versailles, Versailles  |
| Bu farw | 10 Mai 1774  o brech wen  Palas Versailles, Versailles  |
| Dinasyddiaeth | Ffrainc  |
| Galwedigaeth | casglwr celf, teyrn  |
| Swydd | brenin Ffrainc a Navarre  |
| Rhagflaenydd | Louis XIV, brenin Ffrainc  |
| Tad | Louis  |
| Mam | Marie Adélaïde of Savoy  |
| Priod | Marie Leszczyńska  |
| Partner | Françoise de Châlus, Marie Anne de Coislin, Pauline Félicité de Mailly, Marie Anne de Mailly, Marie Thérèse Françoise Boisselet, Catherine Éléonore Bénard, Marie-Louise O'Murphy, Anne Couppier de Romans, Diane Adélaïde de Mailly, Madame de Pompadour, Louise Julie de Mailly, Madame du Barry, Irène du Buisson de Longpré, Marguerite-Catherine Haynault, Lucie Madeleine d'Estaing, Louise-Jeanne Tiercelin de La Colleterie  |
| Plant | Louise Élisabeth o Ffrainc, Y Dywysoges Henriette o Ffrainc, Y Dywysoges Louise o Ffrainc, Louis, Dauphin Ffrainc, Y Dywysoges Marie Adélaïde o Ffrainc, Y Dywysoges Victoire o Ffrainc, Y Dywysoges Sophie o Ffrainc, Y Dywysoges Thérèse o Ffrainc, Y Dywysoges Louise Marie o Ffrainc, Philippe, dug Anjou, Charles de Vintimille, Philippe de Narbonne-Lara, Louis, comte de Narbonne-Lara, Adélaïde de Saint-Germain, Charles Louis Cadet de Gassicourt, Louis-Aimé de Bourbon, Marie-Françoise Julie Constance Filleul, Adélaïde de Saint-André, Agnes Louise de Montreuil, Anne Louise de la Reale, Agnes Lucie d'Auguste, Aphrodite Lucie d'Auguste, Louis LeDuc  |
| Perthnasau | Louis XIV, brenin Ffrainc, Louis  |
| Llinach | House of Bourbon in France  |
| Gwobr/au | Marchog Urdd y Cnu Aur, Urdd Sant Andreas  |
| llofnod |
|  |

Brenin Ffrainc oedd **Louis XV** ("le Bien-Aimé") (15 Chwefror 1710 – 10 Mai 1774). Teyrnasodd o 1 Medi 1715 tan 10 Mai 1774. Roedd yn boblogaidd iawn pan ddaeth i'r orsedd ond erbyn ei farw roedd yn un o frenhinoedd mwyaf amhoblogaidd Ffrainc a fu erioed.

Cafodd ei eni yn Versailles. Ei dad oedd Louis, Dug Bwrgwyn, a'i fam oedd Marie-Adélaïde de Savoie.

## Teulu

### Gwragedd

* Mari Leszczyńska

### Cariadon

* Madame de Mailly
* Madame de Vintimille
* Madame de Châteauroux
* Madame de Pompadour
* Madame du Barry

### Plant

1. Marie Louise *Élisabeth* o Ffrainc (1727–1759)
2. *Henriette* Anne o Ffrainc (1727–1752)
3. Marie *Louise* o Ffrainc (1728–1733)
4. *Louis* Ferdinand o Ffrainc (1729–1765), Dauphin de France, a thad Louis XVI
5. Philippe o Ffrainc, Dug o Anjou (1730–1733)
6. Marie *Adélaïde* o Ffrainc (1732–1800)
7. *Victoire* Louise Marie Thérèse o Ffrainc (1733–1799)
8. *Sophie* Philippine Élisabeth Justine o Ffrainc (1734–1782)
9. Marie *Thérèse* Félicité o Ffrainc (1736–1744)
10. *Louise* Marie o Ffrainc (1737–1787)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Rhagflaenydd: **Louis XIV** | **Brenin Ffrainc** 1 Medi 1715 – 10 Mai 1774
 | Olynydd: **Louis XVI** |

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Ffrainc**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Louis XVI, brenin Ffrainc

| Louis XVI, brenin Ffrainc |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 23 Awst 1754  Palas Versailles  |
| Bu farw | 21 Ionawr 1793  Place de la Concorde  |
| Man preswyl | Palas Versailles  |
| Dinasyddiaeth | Ffrainc  |
| Galwedigaeth | gwleidydd, llywodraethwr, casglwr celf, teyrn  |
| Swydd | brenin Ffrainc a Navarre, Brenin y Ffrancwyr, Cyd-Dywysog Ffrainc, Grand Master of the Order of Our Lady of Mount Carmel and Saint Lazarus of Jerusalem  |
| Rhagflaenydd | Louis XV, brenin Ffrainc  |
| Tad | Louis, Dauphin Ffrainc  |
| Mam | Maria Josepha o Sacsoni  |
| Priod | Marie Antoinette  |
| Plant | Marie-Thérèse, Louis Joseph, Louis XVII, brenin Ffrainc, Tywysoges Sophie o Ffrainc  |
| Llinach | y Bourboniaid  |
| Gwobr/au | Marchog yn Urdd yr Ysbryd Glan, Marchog yn Urdd Sant Mihangel, Marchog Urdd y Cnu Aur  |
| llofnod |
|  |

Brenin Ffrainc rhwng 1774 a 1791 oedd **Louis XVI** (Louis Auguste de France) (23 Awst 1754 – 21 Ionawr 1793).

## Teulu

### Gwraig

* Marie Antoinette

### Plant

1. *Marie Thérèse* Charlotte o Ffrainc, "Madame Royale" (1778–1851)
2. *Louis Joseph* Xavier François o Ffrainc (1781–89)
3. Louis XVII, brenin Ffrainc (1785–95)
4. *Sophie* Hélène Béatrix o Ffrainc (1786–87)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Rhagflaenydd: **Louis XV** | **Brenin Ffrainc** 1774 – 1791
 | Olynydd: **Louis XVIII** |

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Ffrainc**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Louis XVIII, brenin Ffrainc

| Louis XVIII, brenin Ffrainc |
| --- |
|  |
| Ffugenw | Comte de Lille, Comte de Provence  |
| Ganwyd | 17 Tachwedd 1755  Palas Versailles  |
| Bu farw | 16 Medi 1824  o clefyd  Palas y Tuileries  |
| Man preswyl | Palas y Tuileries  |
| Dinasyddiaeth | Teyrnas Ffrainc  |
| Galwedigaeth | gwleidydd  |
| Swydd | Brenin y Ffrancwyr, Brenin y Ffrancwyr, Cyd-Dywysog Ffrainc, Cyd-Dywysog Ffrainc, Grand Master of the Order of Our Lady of Mount Carmel and Saint Lazarus of Jerusalem, count of Provence, Dug Anjou  |
| Tad | Louis, Dauphin Ffrainc  |
| Mam | Maria Josepha o Sacsoni  |
| Priod | Marie Joséphine o Safwy  |
| Partner | Anne Nompar de Caumont, Zoé Talon, comtesse du Cayla  |
| Llinach | House of Bourbon in France  |
| Gwobr/au | Marchog yn Urdd yr Ysbryd Glan, Marchog yn Urdd Sant Mihangel, Marchog Urdd y Cnu Aur, Urdd yr Eryr Du, Urdd Sant Anna, Dosbarth 1af, Urdd Sant Andreas, Uwch Feistr y Lleng Anrhydedd, Uwch Groes Sash y Tair Urdd, Uwch Groes y Lleng Anrhydedd, Order of Our Lady of Mount Carmel and Saint Lazarus of Jerusalem, Order of Saint Louis, Décoration du Lys, Urdd y Gardas, Urdd Sant Steffan o Hwngari, Marchog Urdd yr Eliffant, Marchog Urdd Sant Alexander Nevsky  |
| llofnod |
|  |

Brenin Ffrainc o 6 Ebrill 1814 hyd 20 Mawrth 1815 ac o 8 Gorffennaf 1815 hyd ei farwolaeth oedd **Louis XVIII** (17 Tachwedd 1755 – 16 Medi 1824).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Rhagflaenydd: **Napoleon I** | **Brenin Ffrainc** 6 Ebrill 1814 – 20 Mawrth 1815
 | Olynydd: **Napoleon I** |
| Rhagflaenydd: **Napoleon II** | **Brenin Ffrainc** 8 Gorffennaf 1815 – 16 Medi 1824
 | Olynydd: **Charles X** |
# Y Chwyldro Ffrengig

Y Chwyldro Ffrengig|  |
| Enghraifft o: | digwyddiad hanesyddol, chwyldro  |
| Dyddiad | 5 Mai 1789  |
| Dechreuwyd | 14 Gorffennaf 1789  |
| Daeth i ben | 9 Tachwedd 1799  |
| Lleoliad | Ffrainc  |
| Yn cynnwys | Teyrnasiad Braw, cyhoeddi diddymiad y frenhiniaeth  |
| Enw brodorol | Révolution française  |
| Gwladwriaeth | Ffrainc  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/02\_hz  |
| Thesawrws y BNCF | 29775  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Un o'r *sans-culottes*
Roedd **y Chwyldro Ffrengig** (o 1789 hyd 1799) yn gyfnod yn hanes Ffrainc pan wnaeth y gweriniaethwyr ddymchwel y frenhiniaeth ac fe aeth yr Eglwys Gatholig Rufeinig mewn canlyniad trwy gyfnod o ailstrwythuro sylfaenol yn Ffrainc. Tra y bu Ffrainc yn cyfnewid yn ôl ac ymlaen rhwng gweriniaeth, ymerodraeth a brenhiniaeth am 75 mlynedd yn dilyn cwymp y Weriniaeth Gyntaf i law Napoleon Bonaparte, roedd y chwyldro er hynny yn nodi diwedd yr *ancien régime* gan roi y rhai a ddilynodd yn y cysgod yn nychymyg pobl Ffrainc.

Effeithiodd y Chwyldro Ffrengig nid yn unig ar Ffrainc ond ar weddill Ewrop hefyd, a chafodd gryn effaith ar y tiroedd Almaenaidd. Roedd yr hyn a ddechreuodd fel protest gan yr aristocratiaid yn erbyn Louis XVI, brenin Ffrainc a’i frenhiniaeth absoliwt, i ragflaenu chwyldro mawr a newidiodd hanes a golwg Ewrop.

Daeth grŵp o'r enw y Girondistes, o ardal Bordeaux, i rym ond fe’u gwrthwynebwyd gan grŵp y Jacobins. Disodlwyd y Jacobins gan y *Directoire*, sef grŵp o’r dosbarth canol a oedd wedi uno â’r Girondistes, ac fe gafwyd llywodraeth newydd gymedrol. Daethant i beŵr ym 1794 ond erbyn 1799 ystyriwyd hwy yn llygredig ac fe gymerodd Napoleon yr awenau. Daeth Napoleon i bŵer â chymorth y fyddin ac fe lywodraethodd fel teyrn. Yr angen am sefydlogrwydd a chael gwared ar y chwyldro llygredig a achosodd barodrwydd y bobl i dderbyn Napoleon er ei fod yn unben. Daeth Napoleon â threfn newydd ond ailsefydlodd lawer o hen sefydliadau’r chwyldro a oedd wedi dirywio hefyd. Er yn unben, yr oedd yn ddyn goleuedig, a chyflwynodd system weinyddol ddiwygiedig. Diwygiodd y system addysg gan fynnu i bawb gael addysg. Diwygiodd y system gyfreithiol i greu y *Code Napoleon*, a oedd yn cynnwys datganiad o hawliau dynol.

## Adwaith yng Nghymru

Cymysg fu'r ymateb yng Nghymru. Ar y dechrau datganwyd cefnogaeth frwd i'r chwyldro gan rhai llenorion a radicaliaid - e.e. Jac Glan-y-gors, awdur *Seren Tan Gwmmwl* a Iolo Morganwg - ond roedd eraill yn ei erbyn. Mae'n debyg mai cyfyng oedd gwybodaeth y werin bobl am y digwyddiadau yn Ffrainc a'r Amerig oherwydd diffyg newyddiaduron Cymraeg. Ond dychrynwyd y rhan fwyaf o gefnogwyr y Chwyldro gan y tro gwaedlyd y cymerodd a'r anhrefn a ddilynodd.

## Llyfryddiaeth

* John James Evans, *Dylanwad y Chwyldro Ffrengig ar Lenyddiaeth Cymru* (Hugh Evans a'i Feibion, Lerpwl, 1928)
# Louis Philippe I, brenin Ffrainc

| Louis Philippe I, brenin Ffrainc |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 6 Hydref 1773  Paris  |
| Bu farw | 26 Awst 1850  Claremont  |
| Dinasyddiaeth |  Ffrainc |
| Galwedigaeth | llywodraethwr, brenin  |
| Swydd | Brenin y Ffrancwyr, Arglwydd Ffrainc, pennaeth llywodraeth Ffrainc, Cyd-Dywysog Ffrainc, Duke of Orléans  |
| Tad | Louis Philippe II, Dug Orléans  |
| Mam | Louise Marie Adélaïde de Bourbon  |
| Priod | Maria Amalia o Napoli a Sisili  |
| Plant | Prince Ferdinand Philippe, Duke of Orléans, Louise o Orléans, Marie o Orléans, Prince Louis, Duke of Nemours, Y Dywysoges Clémentine, Tywysoges Koháry, Tywysog François o Joinville, Prince Charles, Duke of Penthièvre, Henri d'Orléans, Dug Aumale, Tywysog Antoine, Dug Montpensier, Princess Françoise of Orléans  |
| Llinach | House of Orléans  |
| Gwobr/au | Marchog yn Urdd yr Ysbryd Glan, Marchog yn Urdd Sant Mihangel, Marchog Urdd y Cnu Aur, Enwau wedi'u hysgrifennu o dan yr Arc de Triomphe, Urdd Sant Andreas, Uwch Feistr y Lleng Anrhydedd, Marchod Uwch Groes Urdd Milwrol Wiliam, Urdd y Gardas, Order of Saint Januarius, Marchog Urdd yr Eliffant, Marchog Fawr Groes yn Urdd Llew yr Iseldiroedd, Uwch Groes y Lleng Anrhydedd  |
| llofnod |
|  |

Gwleidydd o Ffrainc oedd **y Dug Louis Philippe I** (6 Hydref 1773 - 26 Awst 1850).

Cafodd ei eni ym Mharis yn 1773 a bu farw yn Claremont.

Roedd yn fab i Louis Philippe II, Dug Orléans a Louise Marie Adélaïde de Bourbon ac yn dad i Marie o Orléans.

Yn ystod ei yrfa bu'n pennaeth llywodraeth Ffrainc, Arglwydd Ffrainc a Brenin y Ffrancwyr. Enillodd ef nifer o wobrau, gan gynnwys gwobr Urdd yr Eliffant, Urdd Sant Andreas, Urdd y Gardys a Marchod Uwch Groes Urdd Milwrol Wiliam.

## Cyfeiriadau
# Cytundeb Versailles

Cytundeb Versailles|  |
| Enghraifft o: | cytundeb heddwch, cytundeb amlochrog  |
| Dyddiad | 28 Mehefin 1919  |
| Awdur | Unknown  |
| Rhan o | Cyfres Cytuniadau Cynghrair y Cenhedloedd, Cynhadledd Heddwch Paris 1919  |
| Iaith | Ffrangeg, Saesneg  |
| Rhagflaenwyd gan | Cadoediad 11 Tachwedd 1918  |
| Lleoliad | Galeri'r Drychau, Palas Versailles  |
| Yn cynnwys | Cytundeb Versailles/Rhan Vlll, Cytundeb Versailles/Rhan VII, Cytundeb Versailles/Rhan IX, Cytundeb Versailles/Rhan VI, Cytundeb Versailles/Rhan V, Cytundeb Versailles/Rhan IV, Cytundeb Versailles/Rhan III, Cytundeb Versailles/Rhan II, Cytundeb Versailles/Rhan X, Cytundeb Versailles/Rhan XI, Cytundeb Versailles/Rhan XII, Cytundeb Versailles/Rhan XIV, Cytundeb Versailles/Rhan XV, Covenant of the League of Nations, Preamble to the Treaty of Versailles  |
| Gwladwriaeth | Ffrainc  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/07d4d  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Duration: 8 minutes and 19 seconds.8:19*The Signing of the Peace Treaty of Versailles*
Cytundeb rhyngwladol rhwng y Cynghreiriad a'r Almaen orchyfygiedig ar ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf oedd **Cytundeb Versailles**. Cafodd ei arwyddo ym Mhalas Versailles, Ffrainc, ar ddiwedd Cynhadledd Heddwch Paris, ar 28 Mehefin yn y flwyddyn 1919.

Yn ôl termau'r cytundeb roedd yr Almaen yn euog o achosi'r rhyfel a gorchmynwyd iddi dalu iawndal a chyfyngu nerth ei lluoedd arfog. Yn ogystal bu rhaid iddi adfer tiriogaethau Alsace a Lorraine i Ffrainc, ildio rhannau o ddwyrain yr Almaen (Prwsia) i Wlad Pwyl a derbyn meddiant milwrol y Cynghreiriad ar y Rheinland. Ar ben hynny oll gwnaethpwyd y mwyafrif o drefedigaethau'r Almaen - yn Affrica yn bennaf - yn diriogaethau mandad yng ngofal Cynghrair y Cenhedloedd.

Georges Clemenceau, Woodrow Wilson a David Lloyd George yn Versaille
Gwrthododd yr Unol Daleithiau arwyddo'r cytundeb tan 1921.

Un o ganlyniadau termau Cytundeb Versailles oedd y dirwasgiad mawr yn yr Almaen yn y 1920au a dechrau'r 1930au. Yn ogystal porthai teimladau cenedlaetholgar ac imperialistaidd ymhlith yr Almaenwyr. Arweiniai hyn yn y pen draw at dwf Natsïaeth a llywodraeth ffasgaidd Adolf Hitler.

Llofnodwyd Cytundeb Trianon gyda Hwngari yn 1920.

## Dolenni allanol

*  Archifwyd 2019-07-09 yn y Peiriant Wayback