# Pennsylvania

Pennsylvania|  |
|  |
| Arwyddair | Virtue, liberty, and independence  |
| Math | taleithiau'r Unol Daleithiau  |
| Enwyd ar ôl | William Penn  |
| En-us-Pennsylvania.ogg  |
| Prifddinas | Harrisburg  |
| Poblogaeth | 13,002,700  |
| Sefydlwyd | * 12 Rhagfyr 1787
 |
| Anthem | Pennsylvania  |
| Pennaeth llywodraeth | Josh Shapiro  |
| Cylchfa amser | Cylchfa Amser y Dwyrain, UTC−05:00, America/Efrog Newydd  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Canolbarth yr Iwerydd, Northeastern United States, taleithiau cyfagos UDA  |
| Sir | Unol Daleithiau America  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 119,283 km²  |
| Uwch y môr | 335 metr  |
| Gerllaw | Llyn Erie, Afon Delaware  |
| Yn ffinio gyda | Efrog Newydd, New Jersey, Delaware, Maryland, Gorllewin Virginia, Ohio, Ontario, Province of Quebec, Canada Uchaf, Province of Canada  |
| Cyfesurynnau | 41°N 77.5°W  |
| US-PA  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Pennsylvania  |
| Corff deddfwriaethol | Cynulliad Cenedlaethol Pennsylvania  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Llywodraethwr Pennsylvania  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Josh Shapiro  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Mae **Pennsylvania** (hefyd yn Gymraeg **Pensylfania**) yn un o daleithiau Unol Daleithiau America. Ei llysenw yw'r Dalaith Maen Clo a'i henw swyddogol yw **Cymanwlad Pennsylvania**. Y ddwy ddinas fwyaf yw Philadelphia a Phittsburgh.

Lleoliad Pennsylvania yn yr Unol Daleithiau
Gwladychwyd tiroedd eang i'r gogledd a'r gorllewin o Philadelphia gan Grynwyr o Gymru yn yr 17g, ac mae'n debyg y symbylwyd y gwladychiad gan y dyhead i gael rhyddid i addoli yn ôl eu credo. Mae'r nofel gan Marion Eames Y Rhandir Mwyn wedi ei seilio ar hanes y gwladychiad hwn.

Erbyn 1700, roedd un traean (33%) o'r dalaith yn Gymry. Ceir llawer o enwau lleoedd Cymraeg a Chymreig yma hyd heddiw - sy'n dyst i'r gwladychu hwn. Yn niwedd y 18g cafwyd ail don o wladychu, wedi'i arwain gan Morgan John Rhys o'r enw Cambria ac a elwir heddiw Tir Cambria (Cambria Country). Erbyn Cyfrifiad 2003-6 dim ond 1.5% oedd yn galw'u hunain 'o darddiad Cymreig'.

Ar fur dwyreiniol Neuadd y Dref yn Philadelphia, er enghraifft, ceir plac sy'n cynnwys y geiriad hwn:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| “
 |
Perpetuating the Welsh heritage, and commemorating the vision and virtue of the following Welsh patriots in the founding of the City, Commonwealth, and Nation: William Penn, 1644-1718, proclaimed freedom of religion and planned New Wales later named Pennsylvania. Thomas Jefferson, 1743-1826, third President of the United States, composed the Declaration of Independence. Robert Morris, 1734-1806, foremost financier of the American Revolution and signer of the Declaration of Independence. Governor Morris, 1752-1816, wrote the final draft of the Constitution of the United States. John Marshall, 1755-1835, Chief Justice of the United States and father of American constitutional law.

 | ”
 |

Ceir ffiniau taleithiau: Delaware i'r de-ddwyrain, Maryland i'r de, Gorllewin Virginia i'r de-orllewin, Ohio i'r gorllewin, Llyn Erie ac Ontario, Canada i'r gogledd-orllewin, Efrog Newydd i'r gogledd a New Jersey i'r dwyrain. Asgwrn cefn y dalaith yw Mynyddoedd Appalachia sy'n gorwedd yng nghanol y dalaith, o'r gogledd i'r de.

## Dinasoedd, trefi a'u poblogaeth

Siroedd y Dalaith

Y dinasoedd mwyaf poblog yn Nhalaith Pennsylvania
| Dinas
 | Poblogaeth
 |
| --- | --- |
| Philadelphia
 | 1,547,607 |
| Pittsburgh
 | 306,211 |
| Allentown
 | 118,974 |
| Erie
 | 101,047 |
| Reading
 | 88,102 |
| Scranton
 | 75,809 |
| Bethlehem
 | 75,103 |
| Lancaster
 | 59,360 |
| Levittown
 | 52,700 |
| Harrisburg
 | 49,279 |

## Galeri o enwau llefydd Cymraeg a Chymreig

### Gwynedd Valley

* Swyddfa Bost Gwynedd Valley
* Gorsaf reilffordd Gwynedd Valley

### Bala Cynwyd

* Bala Pointe, Bala
* Adeilad enfawr 'Two Bala Plaza', Bala
* Arwyddbost ym Mala Cynwyd: 'Clwyd Road a Colwyn Lane'
* St Asaph Road
* Arwydd mewn parc: Bala Cynwyd Playground
* Arwyddbost ym Mala Cynwyd: 'Llandrillo Road a Trevor Lane'
* 'Merion Memorial Park' a 'Bryn Mawr Avenue'
* Arwydd 'Cynwyd Heritage Trail' ym Mala Cynwyd
* Ysgol Cynwyd
* 'Bala Cynwyd Middle School'
* Arwyddbost 'Derwen Road' a 'Bryn Mawr Avenue'

### Penllyn, Pennsylvania

* Arwydd gorsaf drenau Penllyn
* Gorsaf drenau Penllyn

### Bwrdeisdref Sirol Gogledd Cymru

* Bwrdeisdref Sirol Gogledd Cymru

### Narberth, Pennsylvania

* Sinema gyda'r enw 'Narberth' yn Narberth, Pennsylvania
* Arwydd 'Merion Rd', Narberth
* Arwydd 'Anthwyn Rd' a 'Montgomery Ave', Narberth
* Arwydd 'Haverford Rd' a 'Montgomery Ave', Narberth
* Arwydd'Iona Ave', Narberth
* Sinema Narberth, Narberth
* Haverford Ave' a 'N Narberth Ave', Narberth
* Arwydd bwrddeistref Narbeth
* Car heddlu Narberth
* Gorsaf dân Narberth, Pennsylvania
* Adeilad Bwrdeistrefol, Narberth
* Arwyddion 'Conway Ave' a 'Haverford Ave'
* Gorsaf reilffordd Narberth
* Bwrdd arwyddion cymunedol

### Berwyn, Pennsylvania

* Gorsaf Reilffordd tref 'Berwyn'
* Swyddfa Bost Berwyn
* Siop: 'Berwyn Kitchen and Bathrooms'
* Siop Berwyn News Agency

### Bryn Mawr

* Arwydd Ysbyty Bryn Mawr

### Merion, Pennsylvania

* Bws ysgol 'Lower Merion'
* Arwydd 'Merion Mercy Academy', Meirion
* Merion
* Arwydd 'Mallwyd Road'; Merion
* gorsaf reilffordd Merion

### Philadelphia

* Arwydd elegtronig yng ngorsaf reilffordd Philadelphia yn nodi tref Cynwyd
* Arwydd elegtronig yng ngorsaf reilffordd Philadelphia, yn nodi'r cymuned Elwyn

### Whitford, Pennsylvania

* Gorsaf drenau Whitford
* Gorsaf drenau

### Haverford

* Coleg Haverford
* Swyddfa Bost tref Haverford, Pennsylvania
* Arwydd 'Haverford Square'
* Cymuned Haverford
* Arwydd yr orsaf Reilffordd

## Golygfeydd

*
*
*

## Gweler hefyd

* Polygonum pensylvanicum: "Y ganwraidd rosliw"

## Cyfeiriadau

## Dolenni allanol

* Llywodraeth talaith
* Y Cymry yn Pennsylvania Archifwyd 2006-06-30 yn y Peiriant Wayback