# Gogledd Macedonia

Gogledd Macedonia| Republlika Severna Makedonija (Macedoneg) |
|  |
| Arwyddair | Diamser yw Gogledd Macedonia  |
| Math | gwladwriaeth sofran, gwlad dirgaeedig, gwlad  |
| Enwyd ar ôl | gogledd, Macedonia  |
|  |
| Prifddinas | Skopje  |
| Poblogaeth | 1,836,713  |
| Sefydlwyd | 8 Medi 1991 (Annibyniaeth oddi wrth Iwgoslafia) |
| Anthem | Heddiw dros Macedonia  |
| Pennaeth llywodraeth | Hristijan Mickoski  |
| Cylchfa amser | UTC+01:00  |
| Iaith/Ieithoedd   swyddogol | Macedoneg, Albaneg  |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | De Ddwyrain Ewrop, gwladwriaethau ôl-Iwgoslafia  |
| Arwynebedd | 25,713 km²  |
| Yn ffinio gyda | Albania, Serbia, Bwlgaria, Gwlad Groeg, yr Undeb Ewropeaidd, Cosofo  |
| Cyfesurynnau | 41.65°N 21.71667°E  |
| Gwleidyddiaeth |
| Corff gweithredol | Llywodraeth Macedonia  |
| Corff deddfwriaethol | Cynulliad Gweriniaeth Macedonia  |
| Swydd pennaeth   y wladwriaeth | Llywydd Gweriniaeth Macedonia  |
| Pennaeth y wladwriaeth | Gordana Siljanovska-Davkova  |
| Swydd pennaeth   y Llywodraeth | Prif Weinidog Gweriniaeth Macedonia  |
| Pennaeth y Llywodraeth | Hristijan Mickoski  |
|  |
|  |
| Ariannol |
| Cyfanswm CMC (*GDP*) | $13,825 miliwn, $13,563 miliwn  |
| Arian | denar (Macedonia)  |
| Canran y diwaith | 17.414, 16.575, 15.801, 14.477  |
| Cyfartaledd plant | 1.524  |
| Mynegai Datblygiad Dynol | 0.77  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Gwlad yn ne-ddwyrain Ewrop ar Orynys y Balcanau yw **Gogledd Macedonia** a arfer cael ei galw yn *Cyn-weriniaeth Iwgoslafaidd Macedonia* (neu **Weriniaeth Macedonia**). Newidiwyd yr enw yn swyddogol ar 12 Chwefror 2019 er mwyn cydymffurfio â Chytundeb Prespa drwy'r Cenhedloedd Unedig â Gwlad Groeg.

Mae'n llenwi tua 38% o diriogaeth rhanbarth hanesyddol Macedonia. Mae'n rhannu ffiniau â Serbia i'r gogledd, Bwlgaria i'r dwyrain, Gwlad Groeg i'r de ac Albania i'r gorllwein. Tan 8 Medi 1991, roedd yn rhan o Iwgoslafia. Tynnodd allan o ffederasiwn Iwgoslafia yn ddiweddarach na Slofenia a Chroatia. Ei phrifddinas yw Skopje, dinas o tua 600,000 o drigolion. Prif ddinasoedd eraill y wlad yw Bitola, Prilep, Tetovo, Kumanovo, Ohrid, Veles, Štip a Strumica. Mae poblogaeth Macedonia yn gymysg iawn. Y grŵp mwyaf yw'r Macedoniaid (Slafonaidd) (1,300,000, tua 64% o'r boblogaeth), ond mae hefyd leiafrif sylweddol Albaniaid (500,000, tua 25% o'r boblogaeth) a lleiafrifoedd llai o Dwrciaid, Sipswn a Serbiaid. Mae'r berthynas rhwng y ddau grŵp mwyaf wedi bod yn anodd ond mae'n gwella ers 2001, pryd cytunodd llywodraeth Macedonia dderbyn llu cadw heddwch o'r Cenhedloedd Unedig ac i ddatganoli grym i'r lleiafrif Albaneg. Yr iaith swyddogol yw Macedoneg.

Gogledd Macedonia a Chymru o ran maint a lleoliad
Mae Cyn-weriniaeth Iwgoslafaidd Macedonia yn aelod o'r Cenhedloedd Unedig, ac yn ymgeisydd i ddod yn aelod o'r Undeb Ewropeaidd. Derbyniwyd cais gweriniaeth i ymaelodu â NATO ar 6 Chwefror 2019. fel rhan o'r Cytundeb drwy'r Cenhedloedd Unedig ar newid enw'r wladwriaeth i 'Gweriniaeth Gogledd Macedonia'.

## Enw'r wlad

Ar hyn o bryd mae Macedonia (Macedoneg: *Македонија*/*Makedonija*) yn defnyddio dau enw. Enw swyddogol y wlad yw *Gweriniaeth Macedonia* (Macedoneg: *Република Македониjа*/*Republika Makedonija*). Nid oedd yr enw hwn yn dderbyniol gan lywodraeth Gwlad Groeg, gan fod gan wlad Groeg ranbarth o'r un enw. Felly mae Macedonia wedi cytuno i ddefnyddio'r enw *Cyn-Weriniaeth Iwgoslafaidd Macedonia* (Macedoneg: *Поранешна Југословенска Република Македонија*/*Poranešna Jugoslovenska Republika Makedonija*) fel enw dros dro yn y Cenhedloedd Unedig, yr Undeb Ewropeaidd, ac mewn mudiadau rhyngwladol eraill. Cytunwyd ar yw enw *Gweriniaeth Gogledd Macedonia* ar 12 Chwefror 2019.

## Oriel

* Eglwys Sant Ioan, Kaneo.
* Eglwys Gadeiriol Santes Sophia, Ohrid.
* Mynydd Baba.
* Širok Sokak, Bitola.
* Mynydd Korab.
* Myneddau Šar.
* Paentiadau yn Eglwys Sant Panteleimon (Nerezi).

## Cyfeiriadau