# 1970

19g - **20g** - 21g

1920au 1930au 1940au 1950au 1960au - **1970au** - 1980au 1990au 2000au 2010au 2020au

1965 1966 1967 1968 1969 - **1970** - 1971 1972 1973 1974 1975

---

Dydd Iau oedd diwrnod cyntaf **1970** neu **MCMLXX**.

## Digwyddiadau

### Ionawr

* 12 Ionawr - Byddin Biafra yn ildio; diwedd Rhyfel Cartref Nigeria
* 16 Ionawr - Y Cyrnol Muammar al-Gaddafi yn dod yn Brif Weinidog Libya

### Chwefror

* 10 Chwefror - Avalanche yn Val d'Isère, Ffrainc; 39 o bobol yn colli ei bywydau.
* 22 Chwefror - Guyana yn dod yn werinlywodraeth.

### Mawrth

* 21 Mawrth - Y cantores Dana o Iwerddon yn ennill y Cystadleuaeth Cân Eurovision, gyda'r cân "All Kinds of Everything".

### Ebrill

* 11 Ebrill - Apollo 13 yn cychwyn ei daith i'r lleuad.

### Mai

* 23 Mai - Tân ar Bont Menai yn achosi difrod mawr o dros filiwn o bunnoedd.

### Mehefin

* 4 Mehefin - Tonga yn cael annibyniaeth oddi ar y DU.
* 18 Mehefin - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig. Y Torïaid yn ennill o dan Edward Heath. Gwynfor Evans yn colli ei sedd seneddol.

### Gorffennaf

* 21 Gorffennaf - gorffen adeiladu Argae Uchel Aswan yn yr Aifft

### Awst

* 17 Awst - Yr Undeb Sofietaidd yn lawnsio Venera 7.

### Medi

* 11 Medi - Cyflwyniad y Ford Pinto.

### Hydref

* 13 Hydref - Saeb Salam yn dod yn Brif Weinidog Libanus.
* 17 Hydref - Anwar Sadat yn dod yn Arlywydd yr Aifft.
* 25 Hydref - Canoneiddiwyd y Deugain Merthyr Lloegr a Chymru (yn cynnwys Rhisiart Gwyn, John Jones a John Roberts) gan Pab Pawl VI.

### Tachwedd

* 3 Tachwedd - Salvador Allende yn dod yn Arlywydd Tsile

### Rhagfyr

* 1 Rhagfyr - Luis Echeverría yn dod yn Arlywydd Mecsico

## Genedigaethau

* 18 Mawrth - Queen Latifah, cantores
* 24 Mawrth - Elinor Wyn Reynolds, bardd, awdur a golygydd Cymreig
* 12 Mai - Jim Furyk, golffiwr
* 25 Mai - Robert Croft, cricediwr
* 10 Mehefin - Chris Coleman, rheolwr a pêl-droediwr
* 16 Mehefin - Phil Mickelson, golffiwr profesiynnol
* 18 Gorffennaf - Gruff Rhys, cerddor
* 20 Gorffennaf
	+ Alun Cairns, gwleidydd
	+ Dean Edwards, actor a digrifwr
	+ Christopher Nolan, gwneuthurwr, ysgrifennydd a chynhyrchydd
* 13 Awst
	+ Casiano Delvalle, pêl-droediwr
	+ Alan Shearer, pêl-droedwr
* 8 Hydref
	+ Matt Damon, actor
	+ Sadiq Khan, gwleidydd
* 29 Rhagfyr - Aled Jones, canwr

## Marwolaethau

* 4 Ionawr - D. J. Williams, llenor, 84
* 12 Ionawr - Gwilym Gwalchmai Jones, cerddor, 49
* 23 Ionawr - Ifan ab Owen Edwards, awdur, 74
* 26 Ionawr - Albert Evans-Jones (Cynan), bardd, 74
* 29 Ionawr - B. H. Liddell Hart, hanesydd milwrol, 74
* 2 Chwefror - Bertrand Russell, athronydd, 97
* 25 Chwefror - Mark Rothko, arlunydd, 66
* 7 Mai - Jack Jones, nofelydd, 85
* 14 Mai - Billie Burke, actores, 85
* 3 Mehefin - J. R. Jones, athronydd, 58
* 7 Mehefin - E. M. Forster, nofelydd, 91
* 18 Medi - Jimi Hendrix, cerddor, 27
* 28 Medi - Gamal Abdel Nasser, gwleidydd, 52
* 4 Hydref - Janis Joplin, cantores, 27
* 18 Hydref - Máirtín Ó Cadhain, awdur, tua 64
* 7 Tachwedd - Naunton Wayne, actor, 69
* 9 Tachwedd
	+ Huw T. Edwards, undebwr llafur a gwleidydd, 77
	+ Charles de Gaulle, Arlywydd Ffrainc, 79
* 13 Tachwedd - Bessie Braddock, gwleidydd, 71

## Y celfyddydau

### Ffilmiau

* + *Love Story*

### Llyfrau

* + Richard Bach - *Jonathan Livingston Seagull*
	+ Tom Earley - *The Sad Mountain*
	+ Anne Hébert - *Kamouraska*
	+ John Robert Jones - *Ac Onide*

### Drama

* + Anthony Shaffer - *Sleuth*
	+ Urien Wiliam - *Pluen yn fy het a Stafell Ddwbl*
	+ R. Bryn Williams - *Cariad Creulon*

### Cerddoriaeth

* + Hans Werner Henze - *El Cimarrón*
	+ Hogia'r Wyddfa - Aberdaron
	+ Gilles Servat - *La Blanche Hermine (Yr Ermin Gwyn)*
	+ Simon a Garfunkel - *Bridge Over Troubled Water* (albwm)
	+ John Tavener - *Celtic Requiem*

## Eisteddfod Genedlaethol Cymru Rhydaman

* **Cadair:** Tomi Evans
* **Coron:** Bryan Martin Davies
* **Medal Ryddiaeth:** dim gwobr

## Gwobrau Nobel

* **Ffiseg:** Hannes Alfvén a Louis Néel
* **Cemeg:** Luis Federico Leloir
* **Meddygaeth:** Syr Bernard Katz, Ulf von Euler a Julius Axelrod
* **Llenyddiaeth:** Alexander Solzhenitsyn
* **Economeg:** Paul Samuelson
* **Heddwch:** Norman Borlaug

## Poblogaeth y Byd

| Poblogaeth y Byd
 |
| --- |
|  | 1970
 | 1965
 | 1975
 |
| Byd
 | **3,692,492,000** | 3,334,874,000
 |  357,618,000
 | 4,068,109,000
 |  1
 |
| Affrica
 | **357,283,000** | 313,744,000
 |  43,539,000
 | 408,160,000
 |  50,877,000
 |
| Asia
 | **2,143,118,000** | 1,899,424,000
 |  243,694,000
 | 2,397,512,000
 |  254,394,000
 |
| Ewrop
 | **655,855,000** | 634,026,000
 |  21,829,000
 | 675,542,000
 |  19,687,000
 |
| America Ladin
 | **284,856,000** | 250,452,000
 |  34,404,000
 | 321,906,000
 |  37,050,000
 |
| Gogledd America
 | **231,937,000** | 219,570,000
 |  12,367,000
 | 243,425,000
 |  11,488,000
 |
| Oceania
 | **19,443,000** | 17,657,000
 |  1,786,000
 | 21,564,000
 |  2,121,000
 |

## Cyfeiriadau