Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 23 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**23 Mehefin** yw'r cant saith deg pedwerydd (174ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (175ed mewn blynyddoedd naid). Erys 191 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1872 - Milwaukee, UDA, yn rhoi patent i deipiadur a'r bysellau wedi eu trefnu yn nhrefn yr wyddor.
* 1848 - Patent yn cael ei roi i Adolphe Sax ar gyfer y sacsoffon.
* 1998 - Pont Jamuna ym Mangladesh yn cael ei hagor: yr ail hiraf yn Asia.
* 2016 - Refferendwm y Deyrnas Unedig ar aelodaeth o'r Undeb Ewropeaidd, 2016: 52% o blaid, 48% yn erbyn.

## Genedigaethau

Alan Turing
KT Tunstall
Duffy
* 1435 - Ffransis II, Dug Llydaw (m. 1488)
* 1668 - Giambattista Vico, athronydd, hanesydd a chyfreithegwr (m. 1744)
* 1756 - Thomas Jones, mathemategydd (m. 1807)
* 1887 - Winifred Wagner, awdures (m. 1980)
* 1889 - Anna Akhmatova, bardd (m. 1966)
* 1894
	+ Alfred Kinsey, biolegydd (m. 1956)
	+ Edward VIII, brenin y Deyrnas Unedig a Dywysog Cymru (m. 1972)
* 1910
	+ Jean Anouilh, dramodydd (m. 1987)
	+ Berta Hansson, arlunydd (m. 1994)
* 1912 - Alan Turing, mathemategydd (m. 1954)
* 1913 - William P. Rogers, gwleidydd (m. 2001)
* 1925 - Oliver Smithies, meddyg (m. 2017)
* 1927
	+ Bob Fosse, coreograffwr a cyfanwyddwr sioeau cerdd (m. 1987)
	+ Galina Rumiantseva, arlunydd (m. 2004)
* 1937 - Martti Ahtisaari, Arlywydd y Ffindir (m. 2023)
* 1940 - Adam Faith, canwr ac actor (m. 2003)
* 1951 - Sergei Skripal, cyn-ysbiwr
* 1957 - Frances McDormand, actores
* 1961 - John Nicolson, gwleidydd
* 1963 - Iris Andraschek, arlunydd
* 1964 - Kenji Honnami, pêl-droediwr
* 1969 - Martin Klebba, actor
* 1970 - Sophie Aston, arlunydd
* 1972
	+ Go Oiwa, pêl-droediwr
	+ Zinedine Zidane, pêl-droediwr
* 1973 - Eisuke Nakanishi, pêl-droediwr
* 1975
	+ Shuhei Terada, pêl-droediwr
	+ KT Tunstall, cantores
* 1976 - Patrick Vieira, pêl-droediwr
* 1977
	+ Hayden Foxe, pêl-droediwr
	+ Jason Mraz, canwr
* 1980 - Francesca Schiavone, chwaraewraig tenis
* 1984 - Duffy, cantores

## Marwolaethau

Peter Falk
* 79 - Vespasian, ymerawdwr Rhufain, 70
* 1516 - Ferdinand II, brenin Aragon, tad Catrin o Aragon, 64
* 1576 - Levina Teerlinc, arlunydd, 66
* 1942 - Olga Potthast von Minden, arlunydd, 72
* 1956 - Reinhold Glière, cyfansoddwr, 81
* 1963 - Sophie Wencke, arlunydd, 88
* 1971 - Emily Coonan, arlunydd, 86
* 2010 - Magda Frank, arlunydd, 95
* 2011 - Peter Falk, actor, 83
* 2020 - Margarita Pracatan, cantores, 89

## Gwyliau a chadwraethau

* Dydd cenedlaethol (Lwcsembwrg)
* Diwrnod Coffa Okinawa
# 24 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**24 Mehefin** yw'r cant saith deg pumed (175ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (176ed mewn blynyddoedd naid). Erys 190 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1314 - Brwydr Bannockburn rhwng Lloegr a'r Alban
* 1859 - Brwydr Solferino
* 2007 - Gordon Brown yn dod yn arweinydd Blaid Lafur y DU.
* 2010 - Julia Gillard, a aned yn y Barri, Cymru yn dod yn Brif Weinidog Awstralia.
* 2016 - David Cameron yn ymddiswyddo fel Prif Weinidog y DU.

## Genedigaethau

* 1314 - Philippa o Hanawt, brenhines Lloegr (m. 1369)
* 1774 - Azariah Shadrach, gweinidog ac awdur testunau crefyddol (m. 1844)
* 1777 - John Ross, fforiwr (m. 1856)
* 1795 - Ernst Heinrich Weber, meddyg (m. 1878)
* 1821 - Guillermo Rawson, meddyg a gwleidydd (m. 1890)
* 1850 - Herbert Kitchener, Iarll 1af Kitchener, milwr (m. 1916)
* 1869 - Caroline Furness, gwyddonydd (m. 1936)
* 1870 - Charlotte Weiss, arlunydd (m. 1961)
* 1901 - Harry Partch, cyfansoddwr (m. 1974)
* 1904 - Tadao Takayama, pêl-droediwr (m. 1986)
* 1905 - Greta Erhardt, arlunydd (m. 1995)
* 1911 - Ernesto Sabato, nofelydd a newyddiadurwr (m. 2011)
* 1923 - Margaret Olley, arlunydd (m. 2011)
* 1925
	+ Masanori Tokita, pêl-droediwr (m. 2004)
	+ Ariadna Leonidovna Sokolova, arlunydd (m. 2013)
* 1929 - Carolyn S. Shoemaker, gwyddonydd (m. 2021)
* 1930 - Claude Chabrol, cyfarwyddwr ffilmiau (m. 2010)
* 1937 - Anita Desai, awdures
* 1944 - Mick Fleetwood, cerddor
* 1947 - Clarissa Dickson Wright, cyflwynydd teledu (m. 2014)
* 1958 - Tom Lister, Jr., actor (m. 2020)
* 1976 - Ricardo Alexandre dos Santos, pêl-droediwr
* 1978 - Shunsuke Nakamura, pêl-droediwr
* 1979 - Dafydd Jones, chwaraewr rygbi
* 1987 - Lionel Messi, pêl-droediwr
* 1991 - James Ball, para-seiclwr
* 1992 - Sam Harrison, seiclwr rasio

## Marwolaethau

* 1439 - Friedrich IV, Dug Awstria
* 1519 - Lucrezia Borgia, 39
* 1794 - Rosalie Filleul, arlunydd, 41
* 1908 - Grover Cleveland, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 71
* 1941 - Aneta Hodina, arlunydd, 63
* 1943 - Ella Sophonisba Hergesheimer, arlunydd, 70
* 2009 - Olja Ivanjicki, arlunydd, 77
* 2011 - Paule Pia, arlunydd, 90
* 2013
	+ Emilio Colombo, gwleidydd, 93
	+ Mick Aston, archaeolegydd, 68
* 2014 - Eli Wallach, actor, 98

## Gwyliau a chadwraethau

* Gŵyl Genedigaeth Sant Ioan Fedyddiwr neu Dydd Gŵyl Ifan
* Diwrnod cenedlaethol (Quebec)
# 25 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**25 Mehefin** yw'r cant saith deg chweched (176fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (177fed mewn blynyddoedd naid). Erys 189 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 841 - Brwydr Fontenay
* 1788 - Virginia yn dod yn 10fed dalaith yr Unol Daleithiau.
* 1876 - Brwydr Little Big Horn, Montana: lladdwyd y brigadydd Custer a'i holl filwyr gan frodorion America.
* 1938 - Dr. Douglas Hyde yn dod yn Arlywydd Iwerddon.
* 1950 - Rhyfel Corea yn dechrau pan ymosododd lluoedd Gogledd Corea ar Dde Corea.
* 1975 - Annibyniaeth Mosambîc.
* 1993 - Kim Campbell yn dod yn Brif Weinidog Canada.

## Genedigaethau

George Michael
* 1852 - Antoni Gaudí, pensaer (m. 1926)
* 1903 - George Orwell, awdur (m. 1950)
* 1909 - Fay Morgan Taylor, arlunydd (m. 1990)
* 1924 - Sidney Lumet, ysgrifennwr ffilmiau (m. 2011)
* 1926 - Ingeborg Bachmann, awdures (m. 1973)
* 1928 - Seki Matsunaga, pêl-droediwr (m. 2013)
* 1929 - Eric Carle, awdur (m. 2021)
* 1936 - Bacharuddin Jusuf Habibie, Arlywydd Indonesia (m. 2019)
* 1940 - Shozo Tsugitani, pêl-droediwr (m. 1978)
* 1943 neu 1945 - Carly Simon, cantores
* 1949 - Brigitte Bierlein, Canghellor Awstriadd
* 1956 - Anthony Bourdain, cogydd (m. 2018)
* 1961 - Ricky Gervais, actor a digrifwr
* 1963 - George Michael, canwr (m. 2016)
* 1965 - Jean Castex, gwleidydd, Prif Weinidog Ffrainc
* 1969 - Yasuto Honda, pêl-droediwr
* 1971 - Neil Lennon, pêl-droediwr
* 1981 - Sheridan Smith, actores a chantores
* 1982 - Mikhail Youzhny, chwaraewr tenis
* 1994 - Lauren Price, paffiwraig

## Marwolaethau

Michael Jackson
* 1595 - William Aubrey, athro, cyfreithiwr ac AS Cymreig
* 1767 - Georg Philipp Telemann, cyfansoddwr, 86
* 1876 - George Armstrong Custer, milwr, 37
* 1887 - Elisabeth Johanna Koning, arlunydd, 71
* 1904 - Sarah W. Whitman, arlunydd, 61
* 1953 - Emma Teschner, arlunydd, 85
* 1971 - John Boyd Orr, Barwn 1af Boyd-Orr, biolegydd a gwleidydd, 90
* 1984
	+ Else Lohmann, arlunydd, 86
	+ Michel Foucault, athronydd, 57
* 1990 - Fay Morgan Taylor, arlunydd, 81
* 2006 - Kenneth Griffith, actor a gwneuthurwr ffilmiau dogfen, 84
* 2009
	+ Farrah Fawcett, actores, 62
	+ Michael Jackson, canwr, 50
* 2011 - Sigrid Kopfermann, arlunydd, 87
* 2015 - Patrick Macnee, actor, 93
* 2019 - Eurig Wyn, gohebydd newyddion a gwleidydd, 74
* 2020 - Scott Bessant, chwaraewr rygbi'r gynghrair, 37

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod Arbor (Y Philipinau)
* Diwrnod Annibyniaeth (Mosambic)

## Cyfeiriadau
# 26 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**26 Mehefin** yw'r cant saith deg seithfed (177fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (178fed mewn blynyddoedd naid). Erys 188 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

1963: John F. Kennedy: Ich bin ein Berliner
* 4 - Augustus, ymerawdwr Rhufain, yn mabwysiadu Tiberius.
* 1819 - Patent yn cael ei roi ar feic am y tro cyntaf.
* 1830 - William IV yn dod yn frenin y DU.
* 1889 - Sefydlu Bangui, prifddinas a dinas fwyaf Gweriniaeth Canolbarth Affrica.
* 1945 - Siartr y Cenhedloedd Unedig yn cael ei llofnodi yn San Francisco, Unol Daleithiau America.
* 1960
	+ Madagasgar yn ennill annibyniaeth lwyr oddi wrth Ffrainc.
	+ Somaliland Brydeinig yn ennill ei hannibyniaeth oddi wrth Prydain cyn uno â Somaliland Eidalaidd i ffurfio Gweriniaeth Somalia ar 1 Gorffennaf.
* 1963 - John F. Kennedy yn dweud yng Ngorllewin Berlin: "Ich bin ein Berliner".
* 1997 - Bertie Ahern yn dod yn Taoiseach Gweriniaeth Iwerddon.

## Genedigaethau

Salvador Allende
* 1730 - Charles Messier, seryddwr (m. 1817)
* 1824 - William Thomson, Barwn 1af Kelvin, ffisegydd (m. 1907)
* 1854 - Syr Robert Borden, Prif Weinidog Canada (m. 1937)
* 1866 - Marie Henriques, arlunydd (m. 1944)
* 1885 - D. J. Williams, llenor a chenedlaetholwr (m. 1970)
* 1890 - Cornelia Gurlitt, arlunydd (m. 1919)
* 1892
	+ Pearl S. Buck, nofelydd (m. 1973)
	+ Vilma Eckl, arlunydd (m. 1982)
* 1906 - Marian Dale Scott, arlunydd (m. 1993)
* 1908 - Salvador Allende, Arlywydd Chile (m. 1973)
* 1916 - Giuseppe Taddei, canwr opera (m. 2010)
* 1933 - Claudio Abbado, arweinydd cerddorfa (m. 2014)
* 1937 - Robert Coleman Richardson, ffisegydd (m. 2013)
* 1970 - Sean Hayes, actor
* 1984 - Aubrey Plaza, actores
* 1987 - Samir Nasri, pêl-droediwr
* 1993 - Ariana Grande, cantores ac actores
* 1994 - Hollie Arnold, athletwraig
* 1996 - Charlotte Worthington, beiciwraig BMX
* 2005 - Alexia, Tywysoges yr Iseldiroedd

## Marwolaethau

Sior IV
* 363 - Julian, ymerawdwr Rhufain, 31/32
* 1541 - Francisco Pizarro, fforiwr, 63
* 1830 - Siôr IV, brenin y Deyrnas Unedig, 67
* 1926 - Anna Peters, arlunydd, 83
* 1943 - Karl Landsteiner, meddyg, 75
* 1968 - Tony Hancock, comedïwr, 44
* 1996 - Veronica Guerin, gohebydd, 37
* 1997 - Israel Kamakawiwo'ole, canwr, 38
* 2003 - Philip Weekes, peiriannydd, 83
* 2004 - Tjaarke Maas, arlunydd, 29
* 2012 - Nora Ephron, awdures, 71
* 2022 - Margaret Keane, arlunydd, 94

## Gwyliau a chadwraethau

* Sant Twrog
* Diwrnod Annibyniaeth (Madagascar)
# 27 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**27 Mehefin** yw'r cant saith deg wythfed (178fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (179fed mewn blynyddoedd naid). Erys 187 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1709 - Brwydr Poltava rhwng Pedr I o Rwsia a Siarl XII, brenin Sweden
* 1977 - Jibwti yn dod yn wlad annibynnol oddi wrth Ffrainc
* 2007 - Gordon Brown yn dod yn Brif Weinidog y Deyrnas Unedig
* 2019 - Mette Frederiksen yn dod yn Brif Weinidog Denmarc
* 2020 - Micheal Martin yn dod yn Taoiseach Iwerddon

## Genedigaethau

Helen Keller
Mary McAleese
* 1461 - Louis XII, brenin Ffrainc (m. 1515)
* 1550 - Charles IX, brenin Ffrainc (m. 1574)
* 1682 - Siarl XII, brenin Sweden (m. 1718)
* 1846 - Charles Stewart Parnell, arweinydd (m. 1891)
* 1869 - Emma Goldman, anarchydd ac ymgyrchydd gwleidyddol (m. 1940)
* 1880 - Helen Keller, awdures, ymgyrchydd a darleithydd (m. 1968)
* 1906 - Vernon Watkins, bardd (m. 1967)
* 1923 - Ruth Baumgarte, arlunydd (m. 2013)
* 1925 - Doc Pomus, canwr a chyfansoddwr (m. 1991)
* 1927 - Gracia Barrios, arlunydd (m. 2020)
* 1930 - Ross Perot, dyn busnes a gwleidydd (m. 2019)
* 1936 - John Shalikashvili, cadfridog (m. 2011)
* 1951 - Mary McAleese, Arlywydd Iwerddon
* 1961 - Meera Syal, actores ac awdures
* 1962 - Michael Ball, canwr ac actor
* 1965 - Simon Sebag Montefiore, hanesydd ac awdur
* 1966 - J. J. Abrams, actor a chyfarwyddwr ffilm
* 1975 - Tobey Maguire, actor
* 1980 - Takahiro Futagawa, pêl-droediwr
* 1985
	+ James Hook, chwaraewr rygbi
	+ Nico Rosberg, gyrrwr Fformiwla Un
* 1988 - Matthew Spiranovic, pêl-droediwr

## Marwolaethau

Tove Jansson
* 363 - Julian, ymerawdwr Rhufain
* 1458 - Y brenin Alfonso V o Aragon
* 1574 - Giorgio Vasari, arlunydd a pensaer, 62
* 1915 - Helen McNicoll, arlunydd, 36
* 1957 - Jeanne Baudot, arlunydd, 80
* 1990 - Lea Ignatius, arlunydd, 76
* 1996 - Albert R. Broccoli, cynhyrchydd ffilmiau, 85
* 2001
	+ Tove Jansson, awdures ac arlunydd, 86
	+ Jack Lemmon, actor a chomedïwr, 76
* 2014 - Bobby Womack, canwr, 70
* 2017
	+ Michael Bond, awdur plant, 91
	+ Geri Allen, pianydd jazz, 60
* 2018
	+ Harlan Ellison, nofelydd, 84
	+ Terry Dyddgen-Jones, cyfarwyddwr a chylfwynydd teledu, 67

## Gwyliau a chadwraethau

* *Siebenschläfertag* *- (*Saith Cysgwr Ephesus) diwrnod o ympryd yn yr Almaen
* Diwrnod Annibyniaeth (Jibwti)
# 29 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**29 Mehefin** yw'r cant wyth degfed (180fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (181fed mewn blynyddoedd naid). Erys 185 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 226 - Cao Rui yn dod yn ymerawdwr Cao Wei (Tsieina).
* 1846 - Robert Peel yn dod yn Brif Weinidog y Deyrnas Unedig.
* 1958 - Brasil yn ennill Cwpan y Byd pêl-droed.
* 1976 - Y Seychelles yn ennill ei hannibyniaeth oddi wrth Prydain.

## Genedigaethau

* 1397 - Ioan II, brenin Aragon (m. 1479)
* 1798 - Giacomo Leopardi, bardd (m. 1837)
* 1801 - Frédéric Bastiat, economegydd (m. 1850)
* 1824 - Ernestine Friedrichsen, arlunydd (m. 1892)
* 1886 - Robert Schuman, gwladweinydd (m. 1963)
* 1887 - Emma Bormann, arlunydd (m. 1974)
* 1900 - Antoine de Saint-Exupéry, awdur (m. 1944)
* 1907 - Junji Nishikawa, pêl-droediwr (m. ?)
* 1908 - Sally Haley, arlunydd (m. 2007)
* 1920 - Ray Harryhausen, animeiddiwr stop-symud a chynhyrchydd ffilm (m. 2013)
* 1921 - Jean Kent, actores (m. 2013)
* 1925 - Giorgio Napolitano, Arlywydd yr Eidal (m. 2023)
* 1926 - Syr Rex Hunt, diplomydd (m. 2012)
* 1931
	+ Jorge Edwards, nofelydd, diplomydd a beirniad llenyddol (m. 2023)
	+ Yvonne Tremblay-Gagnon, arlunydd
* 1940 - John Dawes, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 2021)
* 1959 - Atsushi Uchiyama, pêl-droediwr
* 1979 - Tomoyuki Sakai, pêl-droediwr
* 1980 - Katherine Jenkins, cantores

## Marwolaethau

* 1252 - Abel, brenin Denmarc, 34
* 1509 - Margaret Beaufort, 66, mam Harri VII, brenin Lloegr
* 1861 - Elizabeth Barrett Browning, prydyddes, 55
* 1889 - John Hughes, dyn busnes Cymreig, sylfaenydd Donetsk, 75
* 1915 - Jeremiah O'Donovan Rossa, gweriniaethwr Gwyddelig, 84
* 1927 - Ida Gerhardi, arlunydd, 64
* 1940 - Paul Klee, arlunydd, 60
* 1943 - Daisy von Pless, 70
* 1988 - Franciszka Themerson, arlunydd, 81
* 1994 - Jack Unterweger, llofrudd cyfresol, 43
* 2001 - Mary Barnes, arlunydd, 78
* 2003 - Katharine Hepburn, actores, 96
* 2006 - Tadao Onishi, pêl-droediwr, 63
* 2012 - Mansooreh Hosseini, arlunydd, 86
* 2013 - Margherita Hack, astroffisegydd, 91
* 2017 - Iris Jones, actores a chyflwynydd, 82
* 2018
	+ Ieuan Gwynedd Jones, hanesydd, 97
	+ Irena Szewinska, athletwraig, 72
* 2020 - Carl Reiner, actor, comediwr, cyfarwyddwr ac awdur, 98
* 2021 - Donald Rumsfeld, gwleidydd, 88
* 2023 - Alan Arkin, actor, 89
* 2024 - Jacqueline de Jong, arlunydd, 85

## Gwyliau a chadwraethau

* Seintiau Pedr a Paul
* Diwrnod Annibyniaeth (Seychelles)

## Cyfeiriadau
# 28 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**28 Mehefin** yw'r cant saith deg cawfed (179ain) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (180fed mewn blynyddoedd naid). Erys 186 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1461 - Edward IV, brenin Lloegr yn cael ei goroni.
* 1914 - Franz Ferdinand o Serbia, Archddug Awstria, a'i wraig Sophia, yn cael eu llofruddio gan Gavrilo Princip, cenedlaetholwr, tra oeddent yn Sarajevo. Arweiniodd hyn at ddechrau'r Rhyfel Byd Cyntaf.
* 1919 - Cytundeb Versailles yn cael ei arwyddo ar ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf, gyda Lloyd George o Ddwyfor yn arwyddo dros wledydd Prydain.
* 1960 - 45 o lowyr yn cael eu lladd mewn tanchwa ym mhwll glo Chwe Chloch, Aber-bîg.

## Genedigaethau

* 1476 - Pab Pawl IV (m. 1559)
* 1491 - Harri VIII, brenin Lloegr (m. 1547)
* 1577 - Peter Paul Rubens, arlunydd (m. 1640)
* 1712 - Jean-Jacques Rousseau, athronydd (m. 1778)
* 1867 - Luigi Pirandello, dramodydd (m. 1936)
* 1873 - Alexis Carrel, meddyg (m. 1944)
* 1902 - Richard Rodgers, cyfansoddwr (m. 1979)
* 1906 - Maria Goeppert-Mayer, ffisegydd (m. 1972)
* 1907 - Franciszka Themerson, arlunydd (m. 1988)
* 1911 - Yvette Alde, arlunydd (m. 1967)
* 1913 - Catherine Serebriakoff, arlunydd (m. 2014)
* 1921
	+ R. Tudur Jones, cenedlaetholwr a diwinydd (m. 1998)
	+ P. V. Narasimha Rao, gwleidydd (m. 2004)
* 1926 - Mel Brooks, cyfarwyddwr ac ysgrifennwr
* 1928 - Cyril Smith, gwleidydd (m. 2010)
* 1930 - Itamar Franco, Arlywydd Brasil (m. 2011)
* 1932 - Pat Morita, actor (m. 2005)
* 1935 - John Inman, actor (m. 2007)
* 1940 - Muhammad Yunus, economegydd
* 1941 - Hisao Kami, pêl-droediwr
* 1948 - Kathy Bates, actores
* 1951 - Kazumi Takada, pêl-droediwr (m. 2009)
* 1952 - Pietro Mennea, athletwr a gwleidydd (m. 2013)
* 1957 - Georgi Parvanov, Arlywydd Bwlgaria
* 1963 - Peter Baynham, digrifwr, perfformiwr a sgriptiwr
* 1971
	+ Elon Musk, dyfeisiwr a dyn busnes
	+ Fabien Barthez, pêl-droediwr
* 1991 - Kevin De Bruyne, pêl-droediwr

## Marwolaethau

* 767 - Pab Pawl I
* 1836 - James Madison, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 85
* 1888 - Amalie Murtfeldt, arlunydd, 60
* 1889 - Maria Mitchell, seryddwraig, 70
* 1914 - Franz Ferdinand, 50
* 1922 - Velimir Khlebnikov, bardd, 36
* 1935 - Elise Hunziker, arlunydd, 75
* 1941 - Marie von Bunsen, arlunydd, 81
* 1948 - Alice Dannenberg, arlunydd, 87
* 1951 - Grace Hall Hemingway, arlunydd, 79
* 1958 - Ima van Eysinga, arlunydd, 77
* 2001 - Jack Lemmon, actor, 76
* 2004 - Anthony Buckeridge, awdur, 92
* 2007 - Anne Marie Trechslin, arlunydd, 79
* 2010 - Robert Byrd, gwleidydd, 92
* 2020 - Louis Mahoney, actor, 81
* 2022 - Fonesig Deborah James, ymgyrchydd canser, 40

## Gwyliau a chadwraethau

* Dydd Gŵyl Austell, o Lydaw
* Dydd y Teulu (Fietnam)
* Dydd Tau
# 30 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**30 Mehefin** yw'r cant wyth deg unfed (181fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (182fed mewn blynyddoedd naid). Erys 184 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1908 - Ffrwydriad Tunguska yng ngogledd Siberia.
* 1937 – Mudiad "Cymorth i Sbaen" yn croesawu ffoaduriaid cyntaf o Wlad y Basg i gyrraedd Cymru. Plant oedd y rhain ac fe'u croesawyd yng ngorsaf reilffordd Abertawe
* 1960 - Annibyniaeth Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo.
* 2010 - Christian Wulff yn dod yn Arlywydd yr Almaen.
* 2012 - Mohamed Morsi yn dod yn Arlywydd yr Aifft.

## Genedigaethau

Cheryl
Michael Phelps
* 1470 - Charles VIII, brenin Ffrainc (m. 1498)
* 1685 - John Gay, bardd a dramodydd (m. 1732)
* 1884 - Georges Duhamel, meddyg a nofelydd (m. 1966)
* 1893 - Walter Ulbricht, gwleidydd (m. 1973)
* 1908 - Winston Graham, nofelydd (m. 2003)
* 1913 - Ruthe Katherine Pearlman, arlunydd (m. 2007)
* 1917
	+ Susan Hayward, actores (m. 1975)
	+ Lena Horne, cantores ac actores (m. 2010)
* 1923
	+ Sigrid Kopfermann, arlunydd (m. 2011)
	+ Hildegard Peters, arlunydd (m. 2017)
* 1928 - Luisa Richter, arlunydd (m. 2015)
* 1936 - Assia Djebar, llenores (m. 2015)
* 1954 - Serzh Sargsyan, Arlywydd Armenia
* 1960 - Jack McConnell, gwleidydd
* 1966 - Mike Tyson, paffiwr
* 1972 - Ramon Menezes, pêl-droediwr
* 1974 - Juli Zeh, awdures
* 1982 - Alex Beckett, actor (m. 2018)
* 1983
	+ Cheryl Cole, cantores
	+ Katherine Ryan, comediwraig
* 1984 - Johnny Leoni, pêl-droediwr
* 1985 - Michael Phelps, nofiwr

## Marwolaethau

Simone Veil
* 1646 - Philip Powell, mynach a merthyr
* 1709 - Edward Llwyd, botanegydd, daearegwr, hynafiaethydd, ac ieithegwr
* 1851 - Thomas Phillips, sylfaenodd Coleg Llanymddyfri yn 1847 a lladmerydd cynnar dros y Gymraeg
* 1931 - Marie Kirschner, arlunydd, 79
* 1934 - Hugh Evans, cyhoeddwr ac awdur, 79
* 1981 - Wendy Wood, arlunydd a llenor, 88
* 1984 - Lillian Hellman, dramodydd, 79
* 1994 - Ellaphie Ward-Hilhorst, arlunydd, 73
* 2001 - Chet Atkins, gitarydd, 77
* 2008 - Anthony Crockett, Esgob Bangor, 62
* 2009 - Pina Bausch, dawnsiwraig a choreograffydd, 68
* 2012 - Yitzhak Shamir, Prif Weinidog Israel, 96
* 2017
	+ Simone Veil, gwleidydd, 89
	+ Barry Norman, beirniad ffilm, 83
* 2022 - Indulata Sukla, mathemategydd, 78

## Gwyliau a chadwraethau

* Dydd Gŵyl Eurgain
* Diwrnod Annibyniaeth (Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo)
* Diwrnod yr Asteroid
# Blwyddyn naid

Blwyddyn naid|  |
| Enghraifft o: | math o flwyddyn  |
| Math | blwyddyn galendr  |
| Y gwrthwyneb | blwyddyn gyffredin  |
| Rhan o | Calendr Iŵl, Calendr Gregori  |
| Hyd | 366 diwrnod, 8,784 awr, 527,040 munud, 31,622,400 ±2 eiliad  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/04jx5  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Gelwir blwyddyn sy'n cynnwys y dydd 29 Chwefror yn **flwyddyn naid**.

## Esboniad

Parti Blwyddyn Naid yn Neuadd y Pentref, Llanbrynmair (2 Mawrth 1940).
Dewiswyd y blynyddoedd sy'n rhanadwy gan 4 i fod yn flynyddoedd naid, heblaw am y blynyddoedd sy'n rhanadwy gan 100 a heb fod yn rhanadwy gan 400. Mae'r rheol hwn yn rhoi 97 blynyddoedd naid pob 400 mlynedd, hynny yw blynyddoedd ag iddynt gyfartaledd o 365.2425 dydd yng Nghalendr Gregori. Gan mai gwir hyd y flwyddyn yw 365.2422 dydd rhaid ychwanegu 1 diwrnod bob yn 3,319.8 blwyddyn at y calendr.

## Gweler hefyd

* Eiliad naid