# 2001

Ymosodiadau 11 Medi 2001

20g - **21g** - 22g

1950au 1960au 1970au 1980au 1990au - **2000au** - 2010au 2020au 2030au 2040au 2050au

1996 1997 1998 1999 2000 - **2001** - 2002 2003 2004 2005 2006

---

## Digwyddiadau

### Ionawr

* 26 Ionawr - Daeargryn yn Gujarat, India

1 Chwefror - Mahathir Mohamad
### Chwefror

* 1 Chwefror - Mae Brif Weinidog Maleisia, Mahathir Mohamad, wedi cyhoeddi bod Putrajaya wedi dod yn drydedd ardal ffederal y Cenhedloedd yn Maleisia.
* 6 Chwefror - Ariel Sharon, arweinydd y parti Likud, yn dod yn prif weinidog Israel
* 13 Chwefror - Daeargryn yn El Salvador

15 Mawrth - Julien MacDonald
### Mawrth

* 1 Mawrth - Peter Clarke yn dod yn Gomisiynydd Plant Cymru.
* 2 Mawrth - Mae'r Taleban yn ddechrau anrheithio y cerfluniau'r Buddha Bamiyan yn Affganistan.
* 15 Mawrth - Julien Macdonald yn dod yn dylunydd Givenchy.

### Ebrill

* 26 Ebrill - Junichiro Koizumi yn dod yn prif weinidog Japan
* 29 Ebrill - Cyfrifiad y Deyrnas Unedig 2001

### Mai

* 13 Mai - Silvio Berlusconi yn dod yn brif weinidog yr Eidal am yr ail tro.

### Mehefin

* 1 Mehefin - Cyflafan y teulu brenhinol Nepal gan Tywysog Dipendra
* 7 Mehefin – Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig
* 20 Mehefin - Pervez Musharraf yn dod yn Arlywydd Pakistan

### Gorffennaf

* 16 Gorffennaf - Cytundeb cydweithrediad rhwng Tsieina a Rwsia.

### Awst

* 1 Awst - Sefydlwyd y Coleg Harlech Workers' Educational Association.
* 4-11 Awst - Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dinbych 2001

### Medi

* 11 Medi - Ymosodiadau ar Ganolfan Masnach y Byd, Dinas Efrog Newydd. Bu farw tua 3,000 o bobl.

### Hydref

* 7 Hydref - Lluoedd Unol Daleithiau America yn goresgyn Affganistan.

### Tachwedd

### Rhagfyr

* 13 Rhagfyr - Ymosodiad gan terfysgwyr ar y Senedd India

## Genedigaethau

* 25 Chwefror – Emily Thomas, gymnastwraig
* 1 Rhagfyr – Tywysoges Aiko o Japan

## Marwolaethau

* 22 Chwefror - Cledwyn Hughes, gwleidydd, 84
* 11 Ebrill - Syr Harry Secombe, comediwr a chanwr, 79
* 26 Ebrill - Dafydd Rowlands, 69
* 30 Ebrill - Brian Robert Morris, bardd a gwleidydd, tua 71
* 11 Mai - Douglas Adams, awdur, 49
* 12 Mai - Perry Como, cerddor, 88
* 1 Mehefin - Birendra, brenin Nepal, 55
* 21 Mehefin - John Lee Hooker, cerddor, 83
* 27 Mehefin
	+ Tove Jansson, awdures ac arlunydd, 86
	+ Jack Lemmon, actor a chomedïwr, 76
* 28 Mehefin - Joan Sims, actores, 71
* 17 Gorffennaf - Val Feld, gwleidydd, 53
* 19 Gorffennaf - Roderic Bowen, gwleidydd, 87
* 11 Awst - Percy Stallard, seiclwr rasio, 92
* 20 Awst - Wanda Paklikowska-Winnicka, arlunydd, 90
* 19 Medi - Rhys Jones, hynafiaethydd, 60
* 24 Hydref - Seishiro Shimatani, pêl-droediwr, 62
* 29 Tachwedd - George Harrison, cerddor, 58 (canser)
* 6 Rhagfyr - Eryl Stephen Thomas, esgob, 91
* 17 Rhagfyr - Ron Kitching, seiclwr rasio, 85
* 18 Rhagfyr - Gilbert Bécaud, canwr, 74

## Y celfyddydau

### Ffilmiau

* *Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain*
* *Maine Dil Tujhko Diya* (wedi ffilmio yn Aberystwyth)
* *The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring* (gyda John Rhys-Davies)
* *The Shipping News* (gyda Rhys Ifans)
* *La stanza del figlio*
* *Y Delyn*
* *Spirited Away*
* *Mulholland Drive*

### Teledu

* *The Bench*
* *Y Stafell Ddirgel*

### Llyfrau

* Gwynfor Evans - *Cymru o Hud*
* Jonathan Franzen - *The Corrections*
* Malcolm Pryce - *Aberystwyth Mon Amour*
* Alastair Reynolds - *Chasm City*
* Angharad Tomos - *Cnonyn Aflonydd*

### Cerddoriaeth

* Catatonia - *Paper Scissors Stone* (albwm)
* Hilary Tann - *The Grey Tide and the Green*

## Eisteddfod Genedlaethol (Dinbych)

* **Cadair:** Mererid Hopwood
* **Coron:** Penri Roberts
* **Medal Ryddiaeth:** Elfyn Pritchard, *Trwy'r Tywyllwch*
* **Gwobr Goffa Daniel Owen:** dim gwobr

## Gwobrau Nobel

* **Ffiseg:** Eric A. Cornell, Wolfgang Ketterle a Carl E. Wieman
* **Cemeg:** William S. Knowles, Ryoji Noyori a K. Barry Sharpless
* **Meddygaeth:** Leland H. Hartwell, R. Timothy Hunt a Paul M. Nurse
* **Llenyddiaeth:** V.S. Naipaul
* **Economeg:** George A. Akerlof, A. Michael Spence a Joseph E. Stiglitz
* **Heddwch:** Cenhedloedd Unedig a Kofi Annan

## Cyfeiriadau