# 2019

20g - **21g** - 22g

1960au 1970au 1980au 1990au 2000au - **2010au** - 2020au 2030au 2040au 2050au 2060au

2014 2015 2016 2017 2018 - **2019** - 2020 2021 2022 2023 2024

---

**2019** oedd y flwyddyn y cafodd yr achos dynol cyntaf o COVID-19 ei ddogfennu, cyn y pandemig, a ddatganwyd gan Sefydliad Iechyd y Byd y flwyddyn ganlynol. Hyd at y pwynt hwnnw, disgrifiwyd 2019 fel “y flwyddyn orau yn hanes dynoliaeth” gan rai papurau newydd a chyfryngau yn yr Unol Daleithiau, gan gynnwys *The New York Times* a *WNYC*.

Gwelwyd Senedd Cymru'n dod yn un o’r llywodraethau cyntaf yn y byd i ddatgan argyfwng cenedlaethol oherwydd newid hinsawdd, a hynny ar Galan Mai.

## Digwyddiadau

### Ionawr

Ultima Thule/Arrokoth
* 1 Ionawr
	+ Rwmania yn derbyn arlywyddiaeth Cyngor yr Undeb Ewropeaidd.
	+ Y chwiledydd 'New Horizons' yn hedfan heibio 486958 Arrokoth (gwrthrych traws-Neifionaidd) yng Ngwregys Kuiper.
	+ Jair Bolsonaro yn dod yn Arlywydd Brasil.
* 3 Ionawr - Y chwiliedydd Tsieineaidd "Chang'e 4" yn glanio ar ochr bella'r Lleuad.
* 15 Ionawr
	+ Theresa May yn colli pleidlais ar Brexit yn Nhŷ'r Cyffredin: 432 o bleidleisiau i 202.
	+ Ymosodiad terfysgol ar westy yn Nairobi, Cenia, yn lladd o 21 bobl.
* 17 Ionawr - Bomio ceir yn Bogota, Colombia, yn lladd 21 o bobl.
* 25 Ionawr - Argae yn dymchwel yn Brumadinho, Minas Gerais, Brasil, gan ladd 358 o bobl.
* 27 Ionawr - Dau fom yn ffrwydro y Eglwys Gadeiriol Gatholig Jolo, yn Ne Philipinau, gan ladd 18 o bobl.

### Chwefror

* 1 Chwefror - 16 Mawrth - Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2019.
* 5 Chwefror - Alan Turing yn cael ei enwi fel eicon mwyaf yr 20g yn Lloegr mewn cyfres deledu'r BBC.
* 12 Chwefror - Macedonia yn ail-enwi ei hun yn 'Gogledd Macedonia'.
* 23 Chwefror - Etholiad Nigeria.
* 27 Chwefror - Ail gyfarfod uwchgynhadledd rhwng Donald Trump a Kim Jong-un.

### Mawrth

* 3 Mawrth - Etholiad Estonia.
* 10 Mawrth - Awyren Ethiopian Airlines yn cael damwain yn fuan wedi iddi adael Addis Ababa, gan ladd 147 o bobl.
* 12 Mawrth - Tŷ'r Cyffredin y DU yn gwrthod cytundeb Brexit Theresa May am yr eildro.
* 14 Mawrth - Seiclon Idai yn taro Mosambic, Malawi a Simbabwe.
* 15 Mawrth - Cyflafan Christchurch: 50 o bobl yn cael marw.
* 19 Mawrth - Nursultan Nazarbayev ym ymddiswyddo fel Arlywydd Casachstan.
* 24 Mawrth - Etholiad Gwlad Tai.

### Ebrill

Tân Notre-Dame de Paris
* 2 Ebrill - Abdelaziz Bouteflika ymddiswyddo fel Arlywydd Algeria, ar ôl wythnosau o brotestiadau.
* 9 Ebrill - Etholiad Israel.
* 10 Ebrill - Y ffotograff cyntaf erioed o dwll du yn cael ei gyhoeddi.
* 11 Ebrill - 23 Mai - Etholiad India.
* 11 Ebrill
	+ Sylfaenydd WikiLeaks, Julian Assange yn cael ei arestio yn Llysgenhadaeth Ecwador yn Llundain.
	+ Lluoedd arfog Swdan yn dymchwel grym yr Arlywydd Omar al-Bashir wedi wythnosau o brotestiadau.
* 14 Ebrill - Etholiad y Ffindir.
* 15 Ebrill - Tân yn Eglwys Gadeiriol Notre-Dame de Paris.
* 17 Ebrill - Etholiad Indonesia.
* 21 Ebrill
	+ Ymosodiadau bom yn Sri Lanca yn lladd dros 253 o bobl.
	+ Y comedïwr Volodymyr Zelensky yn cael ei eithol yn Arlywydd Wcráin.
* 28 Ebrill - Etholiad Sbaen.
* 30 Ebrill - Japan: yr ymerawdwr Akihito yn ildio'r orsedd.

### Mai

Naruhito, Ymerawdwr Siapan
* 1 Mai
	+ Senedd Cymru'n dod yn un o’r llywodraethau cyntaf yn y byd i ddatgan argyfwng cenedlaethol oherwydd newid hinsawdd, a hynny ar Galan Mai.
	+ Naruhito yn dod yn Ymerawdwr Japan

* 4 - 6 Mai - Coroni Vajiralongkorn, brenin Gwlad Tai.
* 5 Mai
	+ Mae Hedfan Aerflot 1492 yn chwalu fflamau ym Maes Awyr Sheremetyevo ym Moscfa, ac mae 41 o bobl yno.
	+ Mae ffrwydrad tancer ger Niamey, Niger yn lladd 58 o bobl.
* 8 Mai - Etholiad De Affrica.
* 14 - 18 Mai - Cystadleuaeth Cân Eurovision 2019: Tel Aviv, Israel. Mae Duncan Laurence o'r Iseldiroedd yn ennill gyda'r gân "Arcade".
* 18 Mai - Etholiad cyffredinol Awstralia.
* 20 Mai - Volodymyr Zelensky yn dod yn Arlywydd Wcráin.
* 23 - 26 Mai - Etholiad Senedd Ewrop.
* 23 Mai - Mae Narendra Modi yn ennill etholiad India.
* 24 Mai
	+ Mae priodas o'r un rhyw yn dod yn gyfreithiol yn Taiwan.
	+ Cyhoeddodd Theresa May ei bod yn ymddiswyddo fel Prif Weinidog y Deyrnas Unedig ac fel arweinydd Blaid Geidwadol.
* 25 Mai - Mae cwch yn suddo ar Lyn Mai-Ndombe yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd y Congo gan ladd 45 o bobl o gadael dros 200 ar goll.
* 30 Mai - 14 Gorffennaf - Cwpan y Byd Criced yn Lloegr a Cymru.

### Mehefin

* 1 Mehefin - Rownd derfynol i UEFA Champions League: Tottenham Hotspur F.C.-Liverpool F.C. (0-2).
* 3 Mehefin - Brigitte Bierlein yn dod yn Canghellor Awstria.
* 5 Mehefin - Etholiad Denmarc.
* 6 Mehefin - Antti Rinne yn dod yn Prif Weinidog Y Ffindir.
* 7 Mehefin - 7 Gorffennaf - Cwpan y Byd i Fenywod FIFA.
* 9 Mehefin - Protestiadau mawr yn dechrau yn Hong Cong.
* 12 Mehefin - Mae priodas o'r yn rhyw yn dod yn gyfreithiol yn Ecwador.
* 20 Mehefin - Boris Johnson a Jeremy Hunt yw'r ddau ymgeisydd olaf ar gyfer Prif Weinidog y Deyrnas Unedig.
* 27 Mehefin - Mette Frederiksen yn dod yn Prif Weinidog Denmarc.
* 30 Mehefin - Myrddin ap Dafydd yn dod yn Archdderwydd.

### Gorffennaf

Boris Johnson
* 1 Gorffennaf - Y Ffindir yn derbyn arlywyddiaeth Cyngor yr Undeb Ewropeaidd.
* 6 - 28 Gorffennaf - Tour de France.
* 8 Gorffennaf
	+ Egils Levits yn dod yn Arlywydd Latfia.
	+ Kyriakos Mitsotakis yn dod yn Prif Weinidog y Gwlad Groeg.
* 12 Gorffennaf - Gitanas Nauseda yn dod yn Arlywydd Lithwania.
* 21 Gorffennaf - Etholiad Wcráin.
* 22 Gorffennaf - Jo Swinson yn dod yn Arweinydd y Democratiaid Rhyddfrdol.
* 23 Gorffennaf - Boris Johnson yn dod yn Arweinydd y Blaid Geidwadol.
* 24 Gorffennaf - Boris Johnson yn dod yn Prif Weinidog y Deyrnas Unedig.

### Awst

Greta Thunberg
* 1 Awst - Is-etholiad Brycheiniog a Sir Faesyfed: Enillodd Jane Dodds o'r Democratiaid Rhyddfrydol.
* 2 Awst - Eisteddfod Genedlaethol Cymru Sir Conwy 2019.
* 5 Awst - Mae India yn dileu statws arbennig Cashmir.
* 14 Awst - Mae Greta Thunberg yn hwylio o Plymouth i gynhadledd newid hinsawdd yn Ninas Efrog Newydd.
* 16 Awst – Ar ymweliad â Machynlleth, dywedodd arweinydd Plaid Lafur y DU, Jeremy Corbyn, ei fod wedi “trafod gyda Mark Drakeford faterion yn ymwneud â phwerau pellach yr hoffai Llywodraeth Cymru neu Senedd Cymru eu cael o dan Lywodraeth Lafur.”
* 17 Awst - Mae 63 bobl yn cael eu lladd mewn ymosodiad bom ar briodas yn Kabul, Affganistan.
* 20 Awst - Mae Giuseppe Conte yn cyhoeddi ei ymddiswyddiad fel Prif Weinidog yr Eidal.
* 28 Awst - Mae Boris Johnson yn cyhoeddi cynlluniau i gau Senedd y Deyrnas Unedig.

### Medi

* 1 Medi - Corwynt Dorian yn taro'r Bahamas.
* 10 Medi - Mae senedd y Deyrnas Unedig yn cael ei hatal am bum wythnos.
* 14 Medi - Cyn chwaraewr rygbi'r undeb Cymreig Gareth Thomas yn cyhoeddi bod ganddo HIV.
* 17 Medi - Etholiad Israel.
* 20 Medi - Cynhelir protest fyd-eang ar newid yn yr hinsawdd.
* 20 Medi - 2 Tachwedd - Cwpan y Byd Rygbi'r undeb a Siapan.
* 24 Medi - Mae Rheolau Goruchaf Lys y Deyrnas Unedig yn golygu bod atal y Senedd gan Boris Johnson yn anghyfreithlon.
* 29 Medi - Etholiad Awstria.

### Hydref

Protestiadau yn Tsile
Protestiadau yn Beirut, Libanus
* 1 Hydref - Protestiadau mawr yn dechrau yn Irac.
* 6 Hydref - Etholiad ym Mhortiwgal.
* 9 Hydref – Aelodau'r Cynulliad yn cefnogi cynnig i ailenwi Cynulliad Cymru yn Senedd Cymru a Llywodraeth Cymru.
* 10 Hydref - Olga Tokarczuk (2018) a Peter Handke yn ennill Gwobr Lenyddol Nobel.
* 11 Hydref - Abiy Ahmed yn ennill Gwobr Heddwch Nobel.
* 13 Hydref - Etholiad Gwlad Pwyl.
* 14 Hydref
	+ Protestiadau mawr yn dechrau yn Tsile.
	+ Dedfrydau carchar am arwain gwleidyddion o blaid annibyniaeth yn arwain at brotestiadau mawr yng Nghatalwnia.
* 17 Hydref - Protestiadau mawr yn dechrau yn Libanus.
* 21 Hydref - Etholiad Canada.
* 23 Hydref - Mae cyrff 39 o bobl i'w cael mewn lori yn Essex.
* 25 Hydref - Mae'r Undeb Ewropeaidd yn cytuno i ymestyn y dyddiad cau ar gyfer Brexit tu hwnt i 31 Hydref.
* 26 Hydref - Mae dringo ar Uluru yn Awstralia wedi ei wahardd.
* 27 Hydref - Alberto Fernandez yn ennill etholiad arlywyddol yr Ariannin.

### Tachwedd

Evo Morales
* 1 Tachwedd - Christine Lagarde yn dod yn bennaeth Banc Canolog Ewrop.
* 6 Tachwedd - Alun Cairns yn ymddiswyddo fel Ysgrifennydd Gwladol Cymru.
* 10 Tachwedd
	+ Etholiad Sbaen
	+ Mae Evo Morales yn ymddiswyddo fel Arlywydd Bolifia yn ystod argyfwng gwleidyddol.
* 12 Tachwedd - Mae Syr Roderick Evans yn ymddiswyddo fel Comisiynydd Safonau yng Nghynulliad Cymru. Dywedodd Syr Roderick bod sgyrsiau am "faterion cyfrinachol a sensitif" wedi eu recordio'n ddirgel gan yr AS Neil McEvoy.
* 15 Tachwedd - Protestiadau mawr yn dechrau yn Iran.
* 18 Tachwedd - Gotabaya Rajapaksa yn dod yn Arlywydd Sri Lanca.
* 20 Tachwedd - Mae'r Tywysog Andrew, Dug Caerefrog yn camu i lawr o ddyletswyddau cyhoeddus oherwydd y dadlaw sy'n ymwneud a'i gyfeillgarwch a Jeffrey Epstein.
* 23 Tachwedd - 7 Rhagfyr - Refferendwm annibyniaeth Bougainville.
* 24 Tachwedd - Etholiadau lleol Hong Cong.
* 29 Tachwedd - Mae dau o bobl yn cael eu lladd mewn ymosodiad drywanu ar bont Llundain.

### Rhagfyr

Ynys Wen, Seland Newydd
* 1 Rhagfyr
	+ Ursula von der Leyen yn dod yn Arlywydd Comisiwn Ewropeaidd.
	+ Charles Michel yn dod yn Arlywydd Cyngor Ewropeaidd.
* 2 - 13 Rhagfyr - Cynhadledd newid hinsawdd y Cenhedloedd Unedig yn Madrid.
* 3 Rhagfyr - Kizzy Crawford yn feirniadol o ffurflen Cyfrifiad 2021 (y DU), sy'n cynnwys categorïau ar gyfer "Du Prydeinig" a "Gwyn Cymreig" ond nid ar gyfer "Cymreig Du".
* 9 Rhagfyr - Ffrwydrad folcanig ar Ynys Wen, Seland Newydd.
* 10 Rhagfyr - Sanna Marin yn dod yn Prif Weinidog y Ffindir
* 12 Rhagfyr - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig
* 16 Rhagfyr - Daeth Simon Hart, MP, yn Ysgrifennydd Gwladol Cymru.
* 31 Rhagfyr - Pandemig COVID-19: Mae Gweriniaeth Pobl Tsieina yn sôn wrth Gyfundrefn Iechyd y Byd am achos o COVID-19 yn Wuhan.

## Genedigaethau

* 6 Mai - Archie Mountbatten-Windsor, mab Y Tywysog Harri a'i wraig Meghan

## Marwolaethau

### Ionawr

Steffan Lewis
Michel Legrand
* 1 Ionawr - Elizabeth Edgar, 89, botanegydd
* 2 Ionawr - Bob Einstein, 76, actor a digrifwr
* 11 Ionawr - Steffan Lewis, 34, gwleidydd
* 15 Ionawr - Carol Channing, 97, actores a chantores
* 16 Ionawr - Mirjam Pressler, 78, nofelydd
* 17 Ionawr
	+ Windsor Davies, 88, actor
	+ Mary Oliver, 83, bardd
* 18 Ionawr - Brian Stowell, 82, cyflwynydd radio, ieithydd, ffisegydd ac awdur Manawiaid
* 21 Ionawr - Emiliano Sala, 28, pêl-droediwr
* 26 Ionawr - Michel Legrand, 86, cyfansoddwr
* 27 Ionawr - Eve Oja, 70, mathemategydd

### Chwefror

Gordon Banks
* 1 Chwefror
	+ Jeremy Hardy, 57, comedïwr
	+ Clive Swift, 82, actor
* 4 Chwefror
	+ Matt Brazier, 42, pêl-droediwr
	+ Leonie Ossowski, 93, awdures
* 6 Chwefror - Rosamunde Pilcher, 94, nofelydd
* 7 Chwefror - Albert Finney, 82, actor
* 12 Chwefror - Gordon Banks, 81, pêl-droediwr
* 17 Chwefror - Paul Flynn, 84, gwleidydd
* 19 Chwefror - Karl Lagerfeld, 85, dylunydd ffasiwn
* 21 Chwefror
	+ Peter Tork, 77, cerddor ac actor
	+ Hilde Zadek, 101, soprano operatig
* 23 Chwefror - Ruth Price, 95, cynhyrchydd teledu

### Mawrth

Keith Flint
Carolee Schneemann
* 4 Mawrth
	+ Garfield Davies, Barwn Davies o Goety, 83, arweinydd undeb llafur
	+ Keith Flint, 49, canwr
	+ Luke Perry, 52, actor
* 5 Mawrth - Jacques Loussier, 84, pianydd a chyfansoddwr
* 6 Mawrth
	+ Magenta De Vine, 61, cyflwynydd teledu
	+ Guillaume Faye, 69, damcaniaethwr gwleidyddol
	+ Carolee Schneemann, 79, arlunydd
* 16 Mawrth - Dick Dale, 81, gitarydd roc
* 19 Mawrth - Rose Hilton, 87, arlunydd
* 20 Mawrth - Mary Warnock, 94, athronydd
* 22 Mawrth - Scott Walker, 76, cerddor

### Ebrill

Peter Mayhew
* 1 Ebrill - Billy Mainwaring, 78, chwaraewr rygbi
* 12 Ebrill - Georgia Engel, 70, actores
* 13 Ebrill - Edith Faucon, 99, arlunydd
* 20 Ebrill - Monir Shahroudy Farmanfarmaian, 96, arlunydd
* 22 Ebrill - Heather Harper, 88, soprano
* 23 Ebrill - Jean, Uwch Ddug Lwcsembwrg, 98
* 24 Ebrill - Dick Rivers, 74, canwr
* 30 Ebrill
	+ Antony Carr, 81, hanesydd
	+ Peter Mayhew, 74, actor

### Mai

Doris Day
Niki Lauda
* 4 Mai - Rachel Held Evans, 37, nofelydd Gristnogol
* 5 Mai - Barbara Perry, 97, actores
* 13 Mai
	+ Doris Day, 97, actores a chantores
	+ Mari Griffith, 79, darlledwraig, cantores a nofelydd
* 14 Mai
	+ Grumpy Cat, 7
	+ Alice Rivlin, 88, gwyddonydd
* 16 Mai
	+ Bob Hawke, 89, Prif Weinidog Awstralia
	+ I. M. Pei, 102, pensaer
* 17 Mai - Herman Wouk, 103, awdur
* 20 Mai - Niki Lauda, 70, gyrrwr Fformiwla Un
* 22 Mai - Judith Kerr, 95, awdures
* 25 Mai - Jean Burns, 99, peilot
* 28 Mai - Edward Seaga, 89, Prif Weinidog Jamaica

### Mehefin

Dr. John
Noel Lloyd
* 2 Mehefin - Barry Hughes, 81, rheolwr pêl-droed Cymraeg
* 3 Mehefin - Paul Darrow, 78, actor
* 6 Mehefin - Dr. John, 77, canwr
* 7 Mehefin - Noel Lloyd, 72, academydd
* 15 Mehefin - Franco Zeffirelli, 96, cyfarwyddwr ffilm
* 16 Mehefin - Suzan Pitt, 76, arlunydd
* 17 Mehefin
	+ Mohamed Morsi, 67, Arlywydd yr Aifft
	+ Gloria Vanderbilt, 95, arlunydd
* 21 Mehefin - William Simons, 78, actor
* 22 Mehefin - Judith Krantz, 91, nofelydd
* 25 Mehefin - Eurig Wyn, 74, gohebydd newyddion a gwleidydd
* 30 Mehefin - Glyn Houston, 93, actor

### Gorffennaf

Andrea Camilleri
* 9 Gorffennaf
	+ Ross Perot, 89, dyn busnes a gwleidydd
	+ Rip Torn, 88, actor a digrifwr
* 10 Gorffennaf - Valentina Cortese, 96, actores
* 12 Gorffennaf - Gwilym Owen, 87, newyddiadurwr
* 13 Gorffennaf - Rod Richards, 72, gwleidydd
* 17 Gorffennaf - Andrea Camilleri, 93, awdur
* 19 Gorffennaf
	+ Rutger Hauer, 75, actor
	+ Marisa Merz, 93, arlunydd
* 22 Gorffennaf - Brigitte Kronauer, 78, awdures
* 30 Gorffennaf
	+ Ron Hughes, 89, pêl-droediwr
	+ Malcolm Nash, 74, cricedwr

### Awst

Toni Morrison
* 5 Awst - Toni Morrison, 88, nofelydd
* 10 Awst - Jeffrey Epstein, 66, ariannwr
* 15 Awst - V. B. Chandrasekhar, 57, cricedwr
* 16 Awst - Peter Fonda, 79, actor
* 20 Awst - Richard Booth, 80, llyfrwerthwr
* 23 Awst - Mary Abbott, 98, arlunydd
* 27 Awst - Dawda Jawara, 95, Arlywydd Gambia
* 29 Awst - Nita Engle, 93, arlunydd
* 30 Awst - Valerie Harper, 80, actores
* 31 Awst - Immanuel Wallerstein, 88, cymdeithasegydd

### Medi

Jacques Chirac
Jessye Norman
* 2 Medi - Gyoji Matsumoto, 85, pêl-droediwr
* 6 Medi - Robert Mugabe, 95, Arlywydd Simbabwe
* 11 Medi - Bacharuddin Jusuf Habibie, 83, Arlywydd Indonesia
* 12 Medi - Ida Laila, 75, cantores
* 15 Medi - Eifion Roberts, 91, barnwr a gwleidydd
* 16 Medi - Leah Bracknell, 55, actores
* 19 Medi - Zine el-Abidine Ben Ali, 83, Arlywydd Tiwnisia
* 23 Medi
	+ Al Alvarez, 90, bardd a nofelydd
	+ Huguette Caland, 88, arlunydd
* 26 Medi
	+ Jacques Chirac, 86, Arlywydd Ffrainc
	+ Elena Kostenko, 93, arlunydd
	+ Ken Jones, 87, newyddiadurwr
* 30 Medi - Jessye Norman, 74, cantores opera

### Hydref

Alexei Leonov
* 2 Hydref - Giya Kancheli, 84, cyfansoddwr
* 4 Hydref - Diahann Carroll, 84, actores a chantores
* 5 Hydref
	+ Tony Hoar, 87, seiclwr
	+ Sally Soames, 82, ffotograffydd
* 6 Hydref - Ginger Baker, 80, cerddor
* 11 Hydref - Alexei Leonov, 85, gofodwr
* 14 Hydref - Harold Bloom, 89, beirniad llenyddol
* 17 Hydref - Alicia Alonso, 98, dawnswraig
* 22 Hydref
	+ Victoria Ann Funk, 71, botanegydd
	+ Rolando Panerai, 95, canwr opera
* 26 Hydref - Abu Bakr al-Baghdadi, 48, llywodraethwr
* 30 Hydref - Bethan Phillips, 84, awdures

### Tachwedd

Gay Byrne
Mariss Jansons
* 1 Tachwedd
	+ Rina Lazo, 96, arlunydd
	+ Daniel Mullins, 90, Esgob Menevia
	+ Paul Turner, 73, cyfarwyddwr ffilmiau
* 4 Tachwedd - Gay Byrne, 85, cyflwynydd teledu a radio
* 7 Tachwedd - Regine Grube-Heinecke, 83, arlunydd
* 12 Tachwedd - Mitsuhisa Taguchi, 64, pêl-droediwr
* 14 Tachwedd - Zwelonke Sigcawu, 51, brenin y bobl Xhosa
* 17 Tachwedd
	+ J. Towyn Jones, 76, gweinidog, hanesydd ac awdur
	+ Regina Tyshkevich, 90, mathemategydd
* 19 Tachwedd - Purita Campos, 82, arlunydd
* 21 Tachwedd - Donald Gordon, 89, dyn busnes
* 22 Tachwedd - Cecilia Seghizzi, 111, cyfansoddwraig ac arlunydd
* 24 Tachwedd - Clive James, 80, awdur, beirniad, cyfieithydd a chofiannydd
* 27 Tachwedd - Jonathan Miller, 85, cyfarwyddwr a cynhyrchydd
* 30 Tachwedd - Mariss Jansons, 76, arweinydd cerddorfa

### Rhagfyr

Tony Britton
Marion Chesney
* 1 Rhagfyr - Shelley Morrison, 83, actores
* 4 Rhagfyr - Bob Willis, 70, cricedwr
* 8 Rhagfyr
	+ Caroll Spinney, 85, actor a pypedwr
	+ Paul Volcker, 92, bancwr
* 9 Rhagfyr - May Stevens, 95, arlunydd
* 10 Rhagfyr - Emily Mason, 87, arlunydd
* 11 Rhagfyr - David Bellamy, 86, botanegydd
* 12 Rhagfyr - Peter Snell, 80, athletwr
* 14 Rhagfyr - Anna Karina, 79, actores
* 18 Rhagfyr - Kenny Lynch, 81, actor a canwr
* 22 Rhagfyr - Tony Britton, 95, actor
* 23 Rhagfyr - Billy Slade, 78, cricedwr
* 27 Rhagfyr - Don Imus, 79, cyflwynwr radio
* 29 Rhagfyr - Ioan Roberts, 78, awdur a newyddiadurwr
* 30 Rhagfyr
	+ Marion Chesney, 83, awdures
	+ Syd Mead, 86, cynllunydd a cyfarwyddwr ffilm

## Eisteddfod Genedlaethol (Llanrwst)

* **Cadair:** T. James Jones
* **Coron:** Guto Dafydd
* **Medal Ryddiaeth:** Rhiannon Ifans
* **Gwobr Goffa Daniel Owen:** Guto Dafydd, *Carafanio*

## Gwobrau Nobel

* **Ffiseg:** James Peebles, Michel Mayor a Didier Queloz
* **Cemeg:** John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham ac Akira Yoshino
* **Meddygaeth:** William Kaelin Jr., Peter J. Ratcliffe a Gregg L. Semenza
* **Llenyddiaeth:** Peter Handke
* **Economeg:** Abhijit Banerjee, Esther Duflo, a Michael Kremer
* **Heddwch:** Abiy Ahmed

## Cyfeiriadau