# Alexandr Pushkin

| Alexandr Pushkin |
| --- |
|  |
| Ffugenw | Александр НКШП, Иван Петрович Белкин, Феофилакт Косичкин, P., Ст. Арз. (Старый Арзамасец), А. Б.  |
| Ganwyd | 26 Mai 1799 (yn y Calendr Iwliaidd)  Moscfa  |
| Bedyddiwyd | 8 Mehefin 1799 (yn y Calendr Iwliaidd)  |
| Bu farw | 29 Ionawr 1837 (yn y Calendr Iwliaidd)  o anaf balistig  St Petersburg  |
| Man preswyl | Simferopol, Chișinău, Odesa, Moscfa, Yaropolets, Moscfa, Nizhniy Novgorod, Kazan’, Layış, Ulyanovsk, Ulyanovsk, Yazykov Estate, Ulyanovsk, Orenburg, Saratov, Penza, Yazykov Estate, Bolshoye Boldino, St Petersburg, St Petersburg  |
| Dinasyddiaeth | Ymerodraeth Rwsia  |
| *Alma mater* | * Tsarskoye Selo Lyceum
 |
| Galwedigaeth | bardd, dramodydd, beirniad llenyddol, cyfieithydd, hanesydd, nofelydd, libretydd, casglwr llyfrau, gohebydd gyda'i farn annibynnol, ysgrifennwr, awdur plant, dramodydd, awdur ysgrifau, ymladdwr cleddyf, cyfieithydd gwaith Adam Mickiewicz, translator of William Wordsworth, sgriptiwr ffilm  |
| Swydd | member of Filiki Eteria  |
| Adnabyddus am | Eugene Onegin, Merch y Capten, Boris Godunov, Ruslan a Ludmila, Y Proffwyd, Stori'r Offeiriad a'i Weithiwr Balda, Stori'r Pysgotwr a'r Pysgodyn, Stori'r Dywysoges Farw a'r Saith Marchog, Stori'r Ceiliog Aur  |
| Arddull | rhyddiaith, newyddiadurwr gyda barn, beirniadaeth, nofel-gerdd, nofel lladron penffordd, nofel fer, stori dylwyth teg, llenyddiaeth hanesyddol  |
| Prif ddylanwad | John Keats, Voltaire, Dante Alighieri, Johann Wolfgang von Goethe, Friedrich Schiller, William Shakespeare, George Gordon Byron, Percy Bysshe Shelley  |
| Mudiad | Rhamantiaeth  |
| Tad | Sergey Pushkin  |
| Mam | Nadezhda Pushkina  |
| Priod | Natalia Pushkina  |
| Plant | Maria Pushkina, Natalya Alexandrovna Pushkina, Alexander Alexandrovich Pushkin, Grigory Aleksandrovich Pushkin  |
| Perthnasau | Vasily Pushkin  |
| llofnod |
|  |

Bardd a llenor Rwsaidd oedd **Alexandr Sergeyevich Pushkin** (Rwsieg: Алекса́ндр Серге́евич Пу́шкин) (6 Mehefin 1799 – 10 Chwefror 1837). Ystyrir ef yn fardd mwyaf Rwsia.

## Bywgraffiad

Ganed ef ym Moscfa, a chyhoeddodd ei gerdd gyntaf pan oedd yn bymtheg oed. Addysgwyd ef yn y Lyceum Ymerodrol yn Tsarskoe Selo. Roedd o blaid newidiadau cymdeithasol, a daeth i wrthdrawiad a'r llywodraeth yn nechrau'r 1820au. Alltudiwyd ef i dde Rwsia, a thra yno ysgrifennodd ei ddrama enwocaf, *Boris Godunov*, er na allodd ei chyhoeddi am rai blynyddoedd. Cyhoeddodd ei nofel farddonol *Eugene Onegin* rhwng 1825 a 1832.

Priododd Pushkin Natalya Goncharova yn 1831, a daethant yn rhan o'r llys ymerodrol yn St. Petersburg. Yn 1837, roedd sibrydion fod Natalya wedi dechrau carwriaeth a Georges d'Anthès. Rhoddodd Pushkin sialens iddo i ymladd, ond clwyfwyd Pushkin yn ddifrifol yn yr ornest a bu farw ddau ddiwrnod yn ddiweddarach.

## Gwaith llenyddol

### Barddoniaeth

* 1820 – *Ruslan a Ludmila (Руслан и Людмила).*
* 1820–21 – *Kavkazsky plennik (Кавказский пленник)* ("Carcharor y Caucasus").
* 1821 *Gavriiliada (Гавриилиада)* ("Y Gabrieliad").
* 1821–22 – *Bratya razboyniki (Братья разбойники)* ("Y lleidr-frodyr").
* 1823 – *Bakhchisaraysky fontan (Бахчисарайский фонтан)* ("Ffynnon Bakhchisaray").
* 1824 – *Tsygany (Цыганы)* ("Y Sipsiwn").
* 1825 – *Graf Nulin (Граф Нулин)* ("Cownt Nulin").
* 1829 – *Poltava (Полтава)* ("Poltava").
* 1830 – *Domik v Kolomne (Домик в Коломне)* (Y Tŷ bychan yn Kolomna").
* 1833 – *Medny vsadnik (Медный всадник)* ("Y Marchog Efydd").

### Nofel farddonol

* 1825-32 – *Yevgyeny Onyegin (Евгений Онегин)* (*Eugene Onegin*).

### Cyfieithiadau i'r Gymraeg

* *Pedair Drama Fer o'r Rwseg* (Tri awdur), cyfieithwyd gan T. Hudson Williams. Cymdeithas Lyfrau Ceredigion, 1964.

'Y Marchogion' (Medny vsadnik Медный всадник 1833).
'Don Juan' (Алекса́ндр Серге́евич Пу́шкин).