Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 12 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**12 Mehefin** yw'r cant chwe deg trydydd (163ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (164ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 202 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* Diwrnod y Byd yn Erbyn Llafur Plant
* 1550 - Sefydlu Helsinki.
* 1898 - Y Philipinau'n datgan annibyniaeth.
* 1942 - Anne Frank yn derbyn ei dyddiadur ar gyfer ei phen-blwydd yn 13 oed.
* 1964 - Dedfrydwyd Nelson Mandela i garchar am oes yn Ne Affrica.
* 1991 - Boris Yeltsin yn cael ei ethol yn Arlywydd Rwsia.
* 2009 - Etholiad Iran.
* 2018 - Yr Arlywydd Donald Trump, yn cynnal uwchgynhadledd gydag arweinydd Gogledd Corea Kim Jong-un yn Singapôr.

## Genedigaethau

Anthony Eden
Anne Frank
* 1282 - Y Dywysoges Gwenllian (m. 1337)
* 1519 - Cosimo I de' Medici (m. 1574)
* 1827 - Johanna Spyri, nofelydd plant (m. 1901)
* 1883 - Margaret Haig Mackworth, 2il Is-iarlles Rhondda, swffraget (m. 1958)
* 1890 - Egon Schiele, arlunydd (m. 1918)
* 1892 - Hilda Vaughan, nofelydd (m. 1985)
* 1897 - Syr Anthony Eden, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1977)
* 1915 - Maria Rehm, arlunydd (m. 2002)
* 1919 - Brita Molin, arlunydd (m. 2008)
* 1920 - Philip Weekes, peiriannydd (m. 2003)
* 1922 - Margherita Hack, astroffisegwraig (m. 2013)
* 1924 - George H. W. Bush, 41ain Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 2018)
* 1929
	+ Anne Frank, dyddiadurwraig (m. 1945)
	+ Brigid Brophy, nofelydd (m. 1995)
* 1930 - Jim Nabors, actor, digrifwr a chanwr (m. 2017)
* 1941 - Reg Presley, canwr (m. 2013)
* 1945 - Pat Jennings, pêl-droediwr
* 1952 - Oliver Knussen, cyfansoddwr (m. 2018)
* 1957
	+ Geri Allen, pianydd jazz (m. 2017)
	+ Javed Miandad, cricedwr
* 1961 - Hannelore Kraft, gwleidydd
* 1979 - Robyn, cantores
* 1981 - Adriana Lima, model

## Marwolaethau

Gregory Peck
* 816 - Pab Leo III
* 1567 - Richard Rich, Twrnai Gwladol Cymru, 70?
* 1936 - Alice Blanche Balfour, gwyddonydd, 85
* 1951 - Anna Feldhusen, arlunydd, 83
* 1957 - Jimmy Dorsey, cerddor, 53
* 1961 - Else Luthmer, arlunydd, 81
* 1963 - Medgar Evers, arweinydd dros iawnderau sifil, 37
* 1968 - Herbert Read, hanesydd celf a bardd, 74
* 1990 - Terence O'Neill, gwleidydd, 75
* 1995 - Ruth Faltin, arlunydd, 88
* 2003 - Gregory Peck, actor, 87
* 2006 - György Ligeti, cyfansoddwr, 83
* 2010 - Egon Ronay, restaurateur, 94
* 2012 - Elinor Ostrom, gwyddonydd, 78
* 2017 - Donald Winch, hanesydd economaidd, 82
* 2020 - Ricky Valance, canwr, 84
* 2022
	+ Phil Bennett, chwaraewr rygbi'r undeb, 73
	+ Cen Llwyd, bardd ac ymgyrchydd, 70
* 2023 - Silvio Berlusconi, dyn busnes a gwleidydd, Prif Weinidog yr Eidal, 86

## Gwyliau a chadwraethau

* Dydd y dywysoges Gwenllian
* Diwrnod Rwsia
* Diwrnod Annibyniaeth (Y Philipinau)
* Dia Dos Namorados (Brasil)
* Diwrnod Loving (yr Unol Daleithiau)
# 13 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**13 Mehefin** yw'r cant chwe deg pedwerydd (164ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (165ed mewn blynyddoedd naid). Erys 201 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1625 - Priodas Charles I, brenin Lloegr a Henrietta Maria
* 1774 - Rhode Island yn gwahardd mewnforio caethweision: y dalaith gyntaf i wneud hynny.
* 1898 - Tiriogaeth Yukon, Canada, yn cael ei chreu
* 1956 - Enillodd Real Madrid gystadleuaeth Cwpan Pencampwyr Ewrop gyntaf erioed.
* 2005 - Y Wyddeleg yn dod yn iaith swyddogol yn yr Undeb Ewropeaidd

## Genedigaethau

James Clerk Maxwell
William Butler Yeats
Jeanne-Claude Denat de Guillebon a Christo
* 823 - Siarl Foel (m. 877)
* 839 - Siarl Dew (m. 888)
* 1752 - Frances Burney, nofelydd (m. 1840)
* 1831 - James Clerk Maxwell, mathemategydd a ffisegydd (m. 1879)
* 1865 - William Butler Yeats, bardd a dramodydd (m. 1939)
* 1870 - Jules Bordet, meddyg (m. 1961)
* 1882 - Archdduges Olga Alexandrovna o Rwsia (m. 1960)
* 1888 - Fernando Pessoa, sgriptiwr (m. 1935)
* 1892 - Syr Basil Rathbone, actor (m. 1967)
* 1893 - Dorothy L. Sayers, nofelydd (m. 1957)
* 1897 - Paavo Nurmi, athletwr (m. 1973)
* 1908 - Maria Helena Vieira da Silva, arlunydd (m. 1992)
* 1909
	+ Edeltraut Klapproth, arlunydd (m. 2005)
	+ Elisabeth Steineke, arlunydd (m. 2003)
* 1922 - Elizabeth Gallagher, arlunydd (m. 1974)
* 1925 - Nicole Algan, arlunydd (m. 1986)
* 1928 - John Forbes Nash, Jr., mathemategydd (m. 2015)
* 1932 - Bob McGrath, actor a digrifwr (m. 2022)
* 1935
	+ Christo, arlunydd (m. 2020)
	+ Jeanne-Claude Denat de Guillebon, arlunydd (m. 2009)
* 1938 - Gwynne Howell, canwr opera
* 1941 - Esther Ofarim, cantores
* 1943 - Malcolm McDowell, actor
* 1944 - Ban Ki-moon, Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig
* 1953 - Tim Allen, actor
* 1954 - Ngozi Okonjo-Iweala, gwyddonydd
* 1959 - Boyko Borisov, gwleidydd
* 1961 - Bob Crow, undebwr llafur (m. 2014)
* 1963 - Audrey Niffenegger, awdures
* 1968 - David Gray, canwr
* 1981 - Chris Evans, actor
* 1986
	+ Keisuke Honda, pêl-droediwr
	+ Ashley Olsen, actores
	+ Mary-Kate Olsen, actores

## Marwolaethau

* 323 CC - Alecsander Fawr 32
* 1857 - Daniel Rees, emynydd, 64
* 1886 - Ludwig II, brenin Bafaria, 41
* 1930 - Anna Althea Hills, arlunydd, 48
* 1965 - Martin Buber, athronydd, 87
* 1977 - Pan Yuliang, arlunydd, 81
* 1986 - Benny Goodman, cerddor, 77
* 1987 - Geraldine Page, actores, 62
* 2002 - Bella Manevich-Kaplan, arlunydd, 79
* 2005 - Joan Abse, hanesydd celf, ymgyrchydd gwleidyddol ac awdur, 78
* 2006 - Charles Haughey, Prif Weinidog (Taoiseach) Iwerddon, 80

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod y Dyfeisiwr (Hwngari)

## Cyfeiriadau
# 14 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**14 Mehefin** yw'r cant chwe deg pumed (165ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (166ed mewn blynyddoedd naid). Erys 200 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* Diwrnod Rhoddwyr Gwaed y Byd
* 1645 - Brwydr Naseby
* 1982 - Diwedd Rhyfel y Falklands.
* 1999 - Thabo Mbeki yn dod yn Arlywydd De Affrica.
* 2017 - Tân Tŵr Grenfell yn Llundain

## Genedigaethau

Harriet Beecher Stowe
Rowan Williams
Olaf Scholz
* 1726 - Thomas Pennant, hynafiaethydd a naturiaethwr (m. 1798)
* 1811 - Harriet Beecher Stowe, nofelydd (m. 1896)
* 1842 - William Abraham, arweinydd glowyr De Cymru (m. 1922)
* 1868 - Karl Landsteiner, meddyg (m. 1943)
* 1895 - Pan Yuliang, arlunydd (m. 1977)
* 1909 - Burl Ives, actor a chanwr (m. 1995)
* 1915 - Ingrid Almqvist, arlunydd (m. 1993)
* 1919
	+ Sam Wanamaker, actor (m. 1993)
	+ Eudoxia Woodward, arlunydd (m. 2008)
* 1923 - Judith Kerr, awdures (m. 2019)
* 1924 - Syr James Black, ffarmacolegydd (m. 2010)
* 1926 - Danuta Romana Urbanowicz, arlunydd (m. 1989)
* 1928 - Che Guevara, chwyldroadwr (m. 1967)
* 1946 - Donald Trump, dyn busnes a gwleidydd, 45ed Arlywydd yr Unol Daleithiau
* 1949 - Syr Antony Sher, actor (m. 2021)
* 1950 - Rowan Williams, Archesgob Caergaint
* 1954 - Gianna Nannini, cantores
* 1955 - Paul O'Grady, actor, digrifwr a chyflwynydd teledu (m. 2023)
* 1956 - Keith Pontin, pêl-droediwr (m. 2020)
* 1958 - Olaf Scholz, gwleidydd, Canghellor yr Almaen
* 1961 - Boy George, canwr
* 1966 - Gilberto Carlos Nascimento, pel-droediwr
* 1969 - Steffi Graf, chwaraewraig tenis
* 1976 - Alan Carr, digrifwr
* 1982 - Lang Lang, pianydd
* 1991 - Alyona Alyona, rapiwraig
* 1992 - Daryl Sabara, actor a digrifwr

## Marwolaethau

Emmeline Pankhurst
John Logie Baird
* 1594 - Orlande de Lassus, cyfansoddwr, tua 62
* 1837 - Giacomo Leopardi, awdur, 39
* 1883 - Edward FitzGerald, bardd, 74
* 1926
	+ Mary Cassatt, arlunydd, 63
	+ Rees Thomas, chwaraewr rygbi, 43
* 1927 - Jerome K. Jerome, awdur, 68
* 1928 - Emmeline Pankhurst, swffragét, 71
* 1936 - G. K. Chesterton, awdur, 62
* 1946 - John Logie Baird, difeisiwr, 68
* 1961 - Eulabee Dix, arlunydd, 83
* 1963 - Elvezia Michel-Baldini, arlunydd, 75
* 1986 - Jorge Luis Borges, awdur, 87
* 1991 - Peggy Ashcroft, actores, 84
* 1994 - Henry Mancini, cyfansoddwr, 70
* 1995 - Roger Zelazny, awdur, 58
* 2005 - Mimi Parent, arlunydd, 80
* 2007
	+ Kurt Waldheim, gwleidydd, 88
	+ Ruth Graham, arlunydd, 87
* 2014 - Ultra Violet, arlunydd, 78
* 2016 - Valli Lember-Bogatkina, arlunydd, 94
* 2017 - June Blum, arlunydd, 87

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod y Faner (yr Unol Daleithiau)
* Diwrnod Rhyddfryddio (Ynysoedd y Falklands)
# 15 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**15 Mehefin** yw'r cant chwe deg chweched (166ed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (167fed mewn blynyddoedd naid). Erys 199 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1215 - Y Magna Carta yn cael ei arwyddo.
* 1667 - Y meddyg Jean-Baptiste Denys o Ffrainc yn trallwyso gwaed oen i fachgen 15 oed. Hwn oedd y trallwysiad gwaed llwyddiannus cyntaf i berson ei dderbyn.
* 1836 - Arkansas yn dod yn 25ain talaith yr Unol Daleithiau.
* 1846 - Cytundeb Oregon yn dod i rym, gan sefydlu'r ffin rhwng Unol Daleithiau America a Chanada
* 1938 - Patent yn cael ei roi i László Bíró ar gyfer y beiro.
* 1977 - Etholiad cyffredinol yn Sbaen am y tro cyntaf ers 41 mlynedd. Enillwyd yr etholiad gan yr *Unión de Centro Democrático* dan arweinyddiaeth Adolfo Suárez, y Prif Weinidog.

## Genedigaethau

Edvard Grieg
Johnny Hallyday
* 1330 - Edward, y Tywysog Du, Tywysog Cymru (m. 1376)
* 1479 - Lisa del Giocondo, arlunydd (m. 1542)
* 1594 - Nicolas Poussin, arlunydd (m. 1665)
* 1843 - Edvard Grieg, cyfansoddwr (m. 1907)
* 1872 - Grace Hall Hemingway, arlunydd (m. 1951)
* 1911 - Wilbert Awdry, clerigwr ac awdur (m. 1997)
* 1920 - Gabrielle Bellocq, arlunydd (m. 1999)
* 1925 - Richard Baker, newyddiadurwr (m. 2018)
* 1933 - Yasukazu Tanaka, pêl-droediwr
* 1937 - Waylon Jennings, canwr gwlad (m. 2002)
* 1939 - Brian Jacques, awdur (m. 2011)
* 1943 - Johnny Hallyday, cerddor (m. 2017)
* 1946 - Demis Roussos, canwr (m. 2015)
* 1948 - Henry McLeish, gwleidydd, Prif Weinidog yr Alban (2000-2001)
* 1949
	+ Jim Varney, actor (m. 2000)
	+ Simon Callow, actor
* 1951 - Syr John Redwood, gwleidydd
* 1953 - Xi Jinping, gwleidydd, Arlywydd Weriniaeth Pobl Tsieina
* 1963 - Nigel Walker, chwaraewr rygbi
* 1964
	+ Courteney Cox, actores
	+ Michael Laudrup, pêl-droediwr
* 1969
	+ Ice Cube, actor a digrifwr
	+ Oliver Kahn, pêl-droediwr
* 1973 - Neil Patrick Harris, actor
* 1992 - Mohamed Salah, pêl-droediwr

## Marwolaethau

Ella Fitzgerald
* 923 - Robert I, brenin Ffrainc, 56
* 1246 - Frederic II, Dug Awstria, 35
* 1381 - Wat Tyler, arweinydd Gwrthryfel y Gwerinwyr, 40
* 1849 - James K. Polk, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 53
* 1927 - Sophie von Adelung, arlunydd, 77
* 1971 - Paula Wimmer, arlunydd, 95
* 1991 - Alice Danciger, arlunydd, 77
* 1992 - Mary B. Schuenemann, arlunydd, 93
* 1993 - James Hunt, gyrrwr Fformiwla Un, 45
* 1996 - Ella Fitzgerald, cantores jazz, 79
* 2004 - J. Gwyn Griffiths, ysgolhaig, bardd, beirniad a golygydd, 92
* 2013 - Kenneth G. Wilson, ffisegydd, 77
* 2014 - Casey Kasem, actor, 82
* 2018 - Leslie Grantham, actor, 71
* 2019 - Franco Zeffirelli, cyfarwyddwr ffilm, 96
* 2023 - Glenda Jackson, actores a gwleidydd, 87

## Gwyliau a chadwraethau

* Gŵyl Mabsant Trillo
* Diwrnod y Faner (Denmarc)
# 16 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**16 Mehefin** yw'r cant chwe deg seithfed (167fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (168fed mewn blynyddoedd naid). Erys 198 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1282 - Brwydr Llandeilo Fawr; buddugoliaeth ysgubol i'r Cymry dros fyddin Seisnig
* 1487 - Brwydr Maes Stoke
* 1904 – y dyddiad y mae digwyddiadau nofel James Joyce *Ulysses* yn digwydd; mae'r dyddiad hwn bellach yn cael ei ddathlu'n rhyngwladol fel "Bloomsday".
* 1961 - Ffodd y dawnsiwr Rudolf Nureyev o'r Undeb Sofietaidd i'r Gorllewin.
* 1963 - Valentina Tereshkova yw'r fenyw gyntaf yn y gofod.
* 1976 - Taniodd heddlu De Affrica ar fyfyrwyr ysgol oedd yn protestio yn erbyn y gyfundrefn *apartheid* yn Soweto. Ni wyddys sawl un gafodd ei ladd. Enynnodd y lladd derfysgoedd yn Soweto ac mewn trefi eraill.
* 2016 - Llofruddiaeth Jo Cox

## Genedigaethau

* 1313 - Giovanni Boccaccio, awdur (m. 1375)
* 1723 - Adam Smith, athronydd (m. 1790)
* 1829 - Geronimo, arweinydd milwrol yr Apache (m. 1909)
* 1858 - Gustaf V, brenin Sweden (m. 1950)
* 1874 - Arthur Meighen, Prif Weinidog Canada (m. 1960)
* 1881 - Dafydd Jones, bardd (m. 1968)
* 1882 - Norah Neilson Gray, arlunydd (m. 1931)
* 1890 - Stan Laurel, actor a chomedïwr (m. 1965)
* 1902
	+ James Kitchener Davies, bardd, dramodydd a chenedlaetholwr (m. 1952)
	+ Barbara McClintock, genetegydd a fotanegydd (m. 1992)
* 1912 - Enoch Powell, gwleidydd (m. 1998)
* 1928 - Pierrette Bloch, arlunydd (m. 2017)
* 1929 - Pauline Yates, actores (m. 2015)
* 1933 - John Cunliffe, awdur (m. 2018)
* 1938 - Joyce Carol Oates, awdures
* 1965 - Andrea M. Ghez, gwyddonydd
* 1967 - Jurgen Klopp, pêl-droediwr
* 1968 - James Patrick Stuart, actor a digrifwr
* 1970 - Phil Mickelson, golffiwr
* 1971 - Tupac Shakur, rapiwr (m. 1996)
* 1983 - Olivia Hack, actores
* 1989 - Yuichi Maruyama, pêl-droediwr
* 1991 - Joe McElderry, canwr

## Marwolaethau

* 1685 - Anne Killigrew, arlunydd, 25
* 1722 - John Churchill, 1af Dug Marlborough, milwr, 72
* 1820 - Thomas Jones, llenor, 63?
* 1922 - Clara Bruins, arlunydd, 63
* 1925 - Lucie Cousturier, arlunydd, 48
* 1953 - Margaret Bondfield, gwleidydd, 80
* 1955 - Serafima Ryangina, arlunydd, 64
* 1958 - Imre Nagy, prif weinidog Hwngari, 62
* 1999 - Screaming Lord Sutch (David Sutch), cerddor a gwleidydd, 58
* 2006 - Joan Arend Kickbush, arlunydd, 80
* 2010 - Haidi Streletz, arlunydd, 78
* 2016 - Jo Cox, gwleidydd, 41
* 2017 - Helmut Kohl, Canghellor yr Almaen, 87
* 2019 - Suzan Pitt, arlunydd, 76
* 2020 - Mohammad Asghar, gwleidydd Cymreig, 74

## Gwyliau a chadwraethau

* Dydd Gŵyl y seintiau Curig ac Ishmael.
* Bloomsday (Gweriniaeth Iwerddon)
* Cynnydd Soweto
	+ Diwrnod y Plentyn Affricanaidd
	+ Diwrnod Ieuenctid (De Affrica)
# 18 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**18 Mehefin** yw'r cant chwe deg nawfed (169fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (170fed mewn blynyddoedd naid). Erys 196 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1815 - Brwydr Waterloo.
* 1953 - Yr Aifft yn datgan ei bod yn weriniaeth, gan ddiddymu'r frenhiniaeth.
* 1970 - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1970.

## Genedigaethau

Paul McCartney
Nigel Owens
* 1799 - William Lassell, seryddwr (m. 1880)
* 1845 - Charles Louis Alphonse Laveran, meddyg (m. 1922)
* 1886 - George Mallory, fforiwr (m. 1924)
* 1901 - Duges Fawreddog Anastasia Nikolaevna o Rwsia (m. 1918)
* 1909 - Lena Constante, arlunydd (m. 2005)
* 1913 - Sammy Cahn, cyfansoddwr (m. 1993)
* 1924 - Renia Spiegel, awdures, dyddiadurwraig (m. 1942)
* 1940 - Mirjam Pressler, awdures (m. 2019)
* 1941 - Delia Smith, cogydd
* 1942
	+ Roger Ebert, newyddiadurwr, beirniad ffilmiau a sgriptiwr (m. 2013)
	+ Syr Paul McCartney, canwr, cerddor a chyfansoddwr
	+ Thabo Mbeki, Arlywydd De Affrica
* 1949
	+ Lech Kaczyński, Arlywydd Gwlad Pwyl (m. 2010)
	+ Jarosław Kaczyński, gwleidydd
* 1952 - Isabella Rossellini, actores
* 1959 - Jocelyn Davies, gwleidydd
* 1971 - Nigel Owens, dyfarnwr rygbi
* 1975 - Jem, cantores
* 1976
	+ Tatsuhiko Kubo, pêl-droed
	+ Akinori Nishizawa, pêl-droed
* 1977 - Kaja Kallas, Prif Weinidog Estonia
* 1980 - Kevin Bishop, actor
* 1986
	+ Richard Gasquet, chwaraewr tenis
	+ Shusaku Nishikawa, pêl-droed

## Marwolaethau

Roald Amundsen
* 1250 - Teresa o Bortiwgal, 69
* 1291 - Alfonso III, brenin Aragon, 26
* 1558 - Robert Recorde, mathemategydd, tua 48
* 1749 - Ambrose Philips, bardd a dramodydd, 74
* 1815 - Thomas Picton, milwr, 56 (yn y Frwydr Waterloo)
* 1835 - William Cobbett, awdur, 72
* 1902 - Samuel Butler, nofelydd, 66
* 1928 - Roald Amundsen, fforiwr, 55
* 1936 - Maxim Gorki, awdur, 68
* 1952 - Diana Coomans, arlunydd, 90
* 1956 - Irma Hartje-Leudesdorff, arlunydd, 74
* 1983 - Marianne Brandt, arlunydd, 89
* 2011
	+ Frederick Chiluba, Arlywydd Sambia, 68
	+ Clarence Clemons, cerddor, 69
* 2020 - Fonesig Vera Lynn, cantores, 103

## Gwyliau a chadwraethau

* Diwrnod Waterloo
* Diwrnod Weriniaeth (yr Aifft)
* Diwrnod Balchder Awtistig
# 19 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**19 Mehefin** yw'r cant saith degfed (170fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (171fed mewn blynyddoedd naid). Erys 195 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 1306 - Brwydr Methven
* 1961 - Annibyniaeth Coweit
* 1970 - Edward Heath yn dod yn Brif Weinidog y Deyrnas Unedig
* 2014 - Felipe VI yn dod yn frenin Sbaen
* 2017 - Ymosodiad Parc Finsbury, Lloegr

## Genedigaethau

* 1566 - James VI a I, brenin yr Alban a Lloegr (m. 1625)
* 1623 - Blaise Pascal, athronydd (m. 1662)
* 1790 - John Gibson, cerflunydd (m. 1866)
* 1854 - Eleanor Norcross, arlunydd (m. 1923)
* 1861 - Douglas Haig, milwr (m. 1928)
* 1881 - Helene Dolberg, arlunydd (m. 1979)
* 1894 - Mary Edwell-Burke, arlunydd (m. 1988)
* 1895 - Erna Dinklage, arlunydd (m. 1991)
* 1896 - Wallis Simpson, cymdeithaswraig (m. 1986)
* 1906
	+ Ernst Chain, meddyg a chemegydd (m. 1979)
	+ Claire Olivier-Tiberghien, arlunydd (m. 1987)
* 1917 - Joshua Nkomo, gwleidydd (m. 1999)
* 1919 - Pauline Kael, beirniad ffilm (m. 2001)
* 1921 - Louis Jourdan, actor (m. 2015)
* 1927 - Rien Beringer, arlunydd (m. 2005)
* 1940 - Paul Shane, actor (m. 2013)
* 1945 - Aung San Suu Kyi, gwleidydd
* 1947 - Syr Salman Rushdie, nofelydd
* 1951 - Ayman al-Zawahiri, arweinydd Al-Qaeda (m. 2022)
* 1954 - Kathleen Turner, actores
* 1959
	+ Anne Hidalgo, gwleidydd, Maer Paris
	+ Christian Wulff, gwleidydd
* 1962
	+ Paula Abdul, cantores
	+ Masanao Sasaki, pêl-droed
* 1964 - Boris Johnson, gwleidydd, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig
* 1965 - Ronaldo Rodrigues de Jesus, pêl-droed
* 1969 - Yoshiaki Sato, pêl-droed
* 1972 - Jean Dujardin, actor
* 1978 - Zoe Saldana, actores
* 1983
	+ Macklemore, rapiwr
	+ Mark Selby, chwaraewr snwcer
	+ Aidan Turner, actor
* 1985 - Chikashi Masuda, pêl-droed

## Marwolaethau

* 1282 - Elinor de Montfort, gwraig Llywelyn ap Gruffudd
* 1820 - Joseph Banks, botanegydd, 77
* 1912 - Wilhelmina Lagerholm, arlunydd, 86
* 1928 - Maria Wiik, arlunyd, 74
* 1937 - J. M. Barrie, awdur, 77
* 1941 - Elena Popea, arlunydd, 72
* 1972 - Elisabeth Scott, pensaer, 73
* 1984 - Lee Krasner, arlunydd, 75
* 1993 - William Golding, nofelydd, 81
* 2010 - Alzira Peirce, arlunydd, 102
* 2013
	+ James Gandolfini, actor, 51
	+ John Hughes, arlunydd, 78
	+ Gyula Horn, gwleidydd, 80
* 2016 - Anton Yelchin, actor, 27
* 2017 - Brian Cant, actor, 83
* 2018 - Frank Vickery, dramodydd, 67
* 2020
	+ Syr Ian Holm, actor, 88
	+ Karin Peschel, economegydd, 84

## Gwyliau a chadwraethau

* Juneteenth (yr Unol Daleithiau)
* Diwrnod Hwngari annibynnol
# 21 Mehefin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | Mehefin
 | >>
 |
| Ll
 | Ma
 | Me
 | Ia
 | Gw
 | Sa
 | Su
 |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07
 |
| 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14
 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21
 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |
| 29 | 30 |  |  |
| **2026** |
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn
 |

**21 Mehefin** yw'r cant saith deg deufed (172fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (173ydd mewn blynyddoedd naid). Erys 193 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

## Digwyddiadau

* 524 - Brwydr Vezerone
* 1788 - Hampshire Newydd yn dod yn 9fed talaith yr Unol Daleithiau
* 1813 - Brwydr Vitoria

## Genedigaethau

Jean-Paul Sartre
Wiliam Mountbatten-Windsor
* 1528 - Maria o Awstria, Ymerodres Lân Rufeinig (m. 1603)
* 1840 - John Rhŷs, ysgolhaig Celtaidd (m. 1915)
* 1845 - Samuel Griffith, barnwr (m. 1920)
* 1877 - Elizabeth Mary Jones, "Moelona", nofelydd (m. 1953)
* 1896 - Hertha Karasek-Strzygowski, arlunydd (m. 1990)
* 1903 - Al Hirschfeld, gwawdluniwr (m. 2003)
* 1905 - Jean-Paul Sartre, athronydd ac awdur (m. 1980)
* 1916 - Annemarie Moddrow-Buck, arlunydd (m. 2002)
* 1918 - Dieuwke Kollewijn, arlunydd (m. 2015)
* 1921 - Jane Russell, actores (m. 2011)
* 1923 - Karla Wenckebach, arlunydd
* 1930 - Gerald Kaufman, gwleidydd (m. 2017)
* 1935 - Françoise Sagan, nofelydd (m. 2004)
* 1944 - Tony Scott, cynhyrchydd ffilm (m. 2012)
* 1948 - Ian McEwan, nofelydd
* 1953 - Benazir Bhutto, gwleidydd (m. 2007)
* 1954 - Anne Kirkbride, actores (m. 2015)
* 1955 - Michel Platini, pêl-droed
* 1961 - Joko Widodo, Arlywydd Indonesia
* 1964 - Dean Saunders, pêl-droed
* 1966 - Katsuo Kanda, pêl-droed
* 1979 - Chris Pratt, actor
* 1982 - Wiliam Mountbatten-Windsor, Tywysog Cymru
* 1983 - Edward Snowden, cyn-contractwr technegol
* 1985
	+ Kazuhiko Chiba, pêl-droed
	+ Lana Del Rey, cantores

## Marwolaethau

Edward III, brenin Lloegr
* 1377 - Edward III, brenin Lloegr, 64
* 1527 - Niccolò Machiavelli, awdur, 58
* 1652 - Inigo Jones, pensaer, 78
* 1908 - Nikolai Rimsky-Korsakov, cyfansoddwr, 64
* 1930 - Elizabeth Coffin, arlunydd, 79
* 1932 - Mathilde Block, arlunydd, 81
* 1938 - Gertrud Staats, arlunydd, 79
* 1970 - Sukarno, Arlywydd Indonesia, 69
* 2000 - Jeannie Dumesnil, arlunydd, 74
* 2018 - Hanne Wickop, arlunydd, 79
* 2019 - William Simons, actor, 78
* 2023 - Winnie Ewing, gwleidydd, 93

## Gwyliau a chadwraethau

Cor y Cewri, ar ddwirnod y Alban Hefin
* Alban Hefin
* Diwrnod Dyneiddwyr y Byd
* Diwrnod genedlaethol (Yr Ynys Las)
* Diwrnod Ioga'r Byd

## Cyfeiriadau