Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1895

18g - **19g** - 20g

1840au 1850au 1860au 1870au 1880au - **1890au** - 1900au 1910au 1920au 1930au 1940au

1890 1891 1892 1893 1894 - **1895** - 1896 1897 1898 1899 1900

---

## Digwyddiadau

* 5 Ionawr - Cafodd Alfred Dreyfus yn euog o drosglwyddo dogfennau cyfrinachol i'r Almaen, ac wedi ei ddiswyddo fel swyddog, condemniwyd ef i garchar am oes ar Ynys y Diafol.
* 21 Ionawr - Sylfaen Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol
* 14 Ebrill - Daeargryn yn Ljubljana, Slofenia
* 17 Ebrill - Cyfamod Shimonoseki (Japan a Tsieina)
* 28 Mehefin - Undeb Nicaragwa, Hondwras ac El Salvador
* 31 Gorffennaf - Sylfaen yr "Euzko Alderdi Jeltzalea-Partido Nacionalista Vasco", y Plaid Genedlaethol Gwlad y Basg

## Genedigaethau

* 6 Mai - Rudolph Valentino, actor ffilm (m. 1926)
* 5 Gorffennaf - Gordon Jacob, cyfansoddwr (m. 1984)
* 24 Gorffennaf - Robert Graves, awdur (m. 1985)
* 4 Hydref - Buster Keaton, comediwr (m. 1966)
* 8 Hydref
	+ Zog, brenin Albania (m. 1961)
	+ Juan Domingo Perón, milwr, gwleidydd (m. 1974)
* 2 Rhagfyr - Paul Hindemith, cyfansoddwr (m. 1963)
* 14 Rhagfyr - George VI o'r Deyrnas Unedig (m. 1936)
* 31 Hydref - B. H. Liddell Hart, hanesydd milwrol (m. 1970)

## Marwolaethau

* 15 Ionawr - Yr Arglwyddes Charlotte Guest, awdur a chyfieithydd, 82
* 26 Chwefror - François-Marie Luzel, 74, ysgolhaig a bardd
* 8 Mai - Thomas Jones (Tudno), bardd, 51
* 21 Mai - Franz von Suppé, cyfansoddwr, 76
* 29 Mehefin - Thomas Henry Huxley, biolegydd, 60
* 28 Medi - Louis Pasteur, chemegydd, 72
* 22 Hydref - Daniel Owen, nofelydd, 59
* 28 Hydref - Henry Davis Pochin, fferyllydd a diwydiannwr, 71
* 27 Tachwedd - Alexandre Dumas *fils*, awdur, 71

## Y celfyddydau

### Llyfrau

* Stephen Crane - *The Red Badge of Courage*
* Thomas Hardy - *Jude the Obscure*
* Stanley J. Weyman - *The Red Cockade*

### Drama

* Jules Renard - *La Demande*
* Oscar Wilde - *The Importance of Being Earnest*

### Barddoniaeth

* Giovanni Marradi - *Ballati moderne*

### Cerddoriaeth

* Léon Boëllmann - *Suite Gothique*
* John Philip Sousa - "King Cotton March"

## Eisteddfod Genedlaethol (Llanelli)

* **Cadair:** John Owen Williams, "Dedwyddwch"
* **Coron:** Lewis William Lewis

## Cyfeiriadau
# 1862

18g - **19g** - 20g

1810au 1820au 1830au 1840au 1850au - **1860au** - 1870au 1880au 1890au 1900au 1910au

1857 1858 1859 1860 1861 - **1862** - 1863 1864 1865 1866 1867

---

## Digwyddiadau

* 21 Chwefror - Brwydr Valverde ym Mecsico Newydd.
* 22 Chwefror - Jefferson Davis yn dod yn Arlywydd Taleithiau'r Gynghrair
* 5 Ebrill - Brwydr Yorktown
* 7 Ebrill - Brwydr Shiloh
* 6 Mehefin - Brwydr Memphis
* 21 Awst - Agorfa'r Wiener Stadtpark yn Awstria
* 22 Medi - Mae Otto von Bismarck yn dod yn Brif Weinidog Prwsia
* 13 Rhagfyr - Brwydr Fredericksburg
* *yn ystod y flwyddyn* - Adeiladwyd Capel Salem ym Mhwllheli

## Genedigaethau

* 24 Ionawr - Edith Wharton, nofelydd (m. 1937)
* 29 Ionawr - Frederick Delius, cyfansoddwr (m. 1934)
* 28 Mawrth - Aristide Briand, gwleidydd (m. 1932)
* 15 Mai - Arthur Schnitzler, awdur (m. 1931)
* 5 Mehefin
	+ Allvar Gullstrand, meddyg a offthalmoleg (m. 1930)
	+ Adri Bleuland van Oordt, arlunydd (m. 1944)
* 14 Gorffennaf - Gustav Klimt, arlunydd (m. 1918)
* 22 Awst - Claude Debussy, cyfansoddwr (m. 1918)
* 25 Medi - William Morris Hughes, Prif Weinidog Awstralia (m. 1952)
* 19 Hydref - William Tudor Howell, gwleidydd (m. 1911)

## Marwolaethau

* 10 Ionawr - Samuel Colt, dyfeisiwr, 47
* 6 Mai - Henry David Thoreau, athronydd, 44
* 27 Awst - John Williams (Ab Ithel), hynafiaethydd, 51
* 24 Gorffennaf - Martin Van Buren, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 79
* 13 Tachwedd - John Robert Pryse, bardd, 22

## Y celfyddydau

### Llyfrau

* José de Alencar - *Lucíola*
* George Borrow - *Wild Wales*
* Victor Hugo - *Les Miserables*
* Ivan Turgenev - *Отцы и дети (Ottsy i Deti)*

### Drama

* Émile Augier - *Le Fils de Giboyer*

### Cerddoriaeth

* Henry Brinley Richards a John Ceiriog Hughes - "God Bless the Prince of Wales" (cân)
* Asger Hamerik - *Quintetto*
* Giuseppe Verdi - *La Forza del Destino* (opera)
# Henry Newbolt

| Henry Newbolt |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 6 Mehefin 1862  Bilston  |
| Bu farw | 19 Ebrill 1938  Llundain  |
| Dinasyddiaeth | y Deyrnas Unedig  |
| *Alma mater* | * Coleg Corpus Christi, Rhydychen
* Coleg Clifton
* Caistor Grammar School
* Queen Mary's Grammar School
 |
| Galwedigaeth | hanesydd milwrol, hanesydd, ysgrifennwr, newyddiadurwr, bardd, nofelydd  |
| Tad | Henry Francis Newbolt  |
| Priod | Margaret Duckworth  |
| Plant | Margaret Newbolt, Arthur Newbolt  |

Bardd Seisnig oedd **Syr Henry Newbolt** (6 Mehefin 1862 – 19 Ebrill 1938).

## Llyfryddiaeth

* *The Old Country* (1906)
* *The New June* (1909)
* *The Naval History of the Great War* (1920)
* *A Ballad of Sir Pertab Singh*
* *He fell among Thieves*
* *Admirals All*

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **un o Loegr**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.*
# Emilie Preyer

| Emilie Preyer |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 6 Mehefin 1849  Düsseldorf  |
| Bu farw | 23 Medi 1930  Düsseldorf  |
| Dinasyddiaeth | Yr Almaen  |
| Galwedigaeth | arlunydd  |

Arlunydd benywaidd a anwyd yn Düsseldorf, yr Almaen oedd **Emilie Preyer** (6 Mehefin 1849 – 23 Medi 1930).

Bu farw yn Düsseldorf ar 23 Medi 1930.

## Rhai arlunwyr eraill o'r un cyfnod

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Erthygl
 | dyddiad geni
 | man geni
 | dyddiad marw
 | man marw
 | galwedigaeth
 | maes gwaith
 | tad
 | mam
 | priod
 | gwlad y ddinasyddiaeth
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Caroline Bardua
 | 1781-11-11
 | *Ballenstedt* | 1864-06-02
 | *Ballenstedt* | arlunydd *perchennog salon* arlunydd
 |  |  |  |  | *Duchy of Anhalt* |
| Fanny Charrin
 | 1781
 | Lyon
 | 1854-07-05
 | Paris
 | arlunydd
 |  |  |  |  | Ffrainc
 |
| Henryka Beyer
 | 1782-03-07
 | Szczecin
 | 1855-10-24
 | Chrzanów
 | arlunydd *lithograffydd* *arlunydd graffig* pennaeth ysgol
 | paentio
 |  |  |  | *Teyrnas Prwsia* |
| Lucile Messageot
 | 1780-09-13
 | Lons-le-Saunier
 | 1803-05-23
 |  | arlunydd bardd llenor
 |  |  |  | *Jean-Pierre Franque* | Ffrainc
 |
| Lulu von Thürheim
 | 1788-03-14 1780-05-14
 | *Tienen* | 1864-05-22
 | *Döbling* | llenor arlunydd *drafftsmon* |  | *Joseph Wenzel Franz Thürheim* |  |  |  |
| Margareta Helena Holmlund
 | 1781
 |  | 1821
 |  | arlunydd
 |  |  |  |  | Sweden
 |
| Maria Johanna Görtz
 | 1783
 |  | 1853-06-05
 |  | arlunydd
 |  |  |  |  | Sweden
 |
| Maria Margaretha van Os
 | 1780-11-01
 | Den Haag
 | 1862-11-17
 | Den Haag
 | arlunydd *drafftsmon* | paentio
 | *Jan van Os* | *Susanna de La Croix* |  | *Brenhiniaeth yr Iseldiroedd* |
| Mariana De Ron
 | 1782
 | Weimar
 | 1840-10-06
 | Paris
 | arlunydd
 |  | *Carl von Imhoff* | *Louise Francisca Sophia Imhof* |  | Sweden
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Gweler hefyd

* Arlunydd
* Rhestr celf a chrefft
* Rhestr o ferched yn y Bywgraffiadur Cymreig

## Cyfeiriadau

## Dolennau allanol

* Gwefan biography.com Archifwyd 2019-04-23 yn y Peiriant Wayback

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
Emilie Preyer
# 1938

19g - **20g** - 21g

1880au 1890au 1900au 1910au 1920au - **1930au** - 1940au 1950au 1960au 1970au 1980au

1933 1934 1935 1936 1937 - **1938** - 1939 1940 1941 1942 1943

---

## Digwyddiadau

* Mawrth - Diffaniad y ffisegydd Ettore Majorana
* 24 Ebrill - Mae Konstantin Päts yn dod Arlywydd Estonia.
* 25 Mehefin - Mae Douglas Hyde yn dod Arlywydd Iwerddon.
* 22 Medi-24 Medi - Cyfarfod rhwng Neville Chamberlain ac Adolf Hitler yng Godesberg.

## Genedigaethau

* 2 Ionawr - Hans Herbjørnsrud, nofelydd
* 5 Ionawr - Juan Carlos, brenin Sbaen
* 5 Ionawr - Ngũgĩ wa Thiong'o, llenor
* 31 Ionawr - Beatrix, brenhines yr Iseldiroedd
* 17 Mawrth - Rudolf Nureyev, danwsiwr ballet (m. 1993)
* 8 Ebrill - Kofi Annan, Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig (m. 2018)
* 20 Ebrill - Andrew Vicari, arlunydd (m. 2016)
* 22 Ebrill - Issey Miyake, dylunydd ffasiwn (m. 2022)
* 20 Gorffennaf
	+ Natalie Wood, actores (m. 1981)
	+ Diana Rigg, actores
* 28 Gorffennaf
	+ Ian McCaskill, meteorolegydd (m. 2016)
	+ Alberto Fujimori, Arlywydd Periw
* 6 Awst - Rees Davies, hanesydd (m. 2005)
* 9 Awst - Rod Laver, chwaraewr tennis
* 25 Awst - Frederick Forsyth, nofelydd (m. 2025)
* 9 Hydref
	+ Denzil Davies, gwleidydd (m. 2018)
	+ Heinz Fischer, Arlywydd Awstria
* 22 Hydref - Christopher Lloyd, actor
* 25 Hydref - Vija Celmins, arlunydd
* 29 Hydref - Ellen Johnson Sirleaf, Arlywydd Liberia
* 1 Tachwedd - Delwyn Williams, gwleidydd

## Marwolaethau

* 21 Ionawr – Georges Méliès, cyfarwyddwr ffilm, 76
* 28 Mai - Alfred Brice, chwaraewr rygbi, 66
* 21 Hydref - Syr John Griffith, periannydd sifil, 90
* 10 Tachwedd - Mustafa Kemal Atatürk, gwleidydd, 57
* 16 Rhagfyr - Evan Isaac, gweinidog ac awdur, 73
* 29 Rhagfyr - Eluned Morgan (Y Wladfa), llenores, 68

## Y celfyddydau

### Ffilmiau

* *The Adventures of Robin Hood* (Saesneg), gyda Errol Flynn
* *Alexander Nevsky* (Rwseg), gyda Nikolai Cherkasov

### Llyfrau

* *Finnegans Wake* gan James Joyce;
* *Rebecca* gan Daphne du Maurier
* Idris Davies - *Gwalia Deserta*
* Edward Morgan Humphreys - *Dirgelwch Gallt Y Ffrwd*
* Jack Jones - *Bidden to the Feast*

### Drama

* Emlyn Williams - *The Corn is Green*

### Cerddoriaeth

* Aaron Copland - *Billy the Kid* (bale)
* Carl Orff - *Carmina Burana*

## Eisteddfod Genedlaethol (Caerdydd)

* **Cadair:** Gwilym R. Jones
* **Coron:** Edgar H. Thomas
* **Medal Ryddiaeth:** Elena Puw Morgan, *Y Graith*

## Gwobrau Nobel

* **Ffiseg:** Enrico Fermi
* **Cemeg:** Richard Kuhn
* **Meddygaeth:** Corneille Heymans
* **Llenyddiaeth:** Pearl S. Buck
* **Heddwch:** Swyddfa Ryngwladol Nansen i Ffoaduriaid
# 1912

19g - **20g** - 21g

1960au 1870au 1880au 1890au 1900au - **1910au** - 1920au 1930au 1940au 1950au 1960au

1907 1908 1909 1910 1911 - **1912** - 1913 1914 1915 1916 1917

---

## Digwyddiadau

* 1 Ionawr - Sefydlu'r Gweriniaeth Tsieina
* 12 Chwefror - Diwedd y Brenhinllin Qing, gyda Puyi fel ymerawdwr olaf.
* 15 Ebrill - Suddo'r *Titanic*
* 22 Ebrill - Agorfa Parc Fenway ym Moston
* 5 Mai - Agorfa y Gemau Olympaidd yn Stockholm, Sweden.
* 30 Gorffennaf - Mae'r Tywysog Yoshihito yn dod Ymerawdr Japan (Ymerawdwr Taishō).
* 8 Hydref - Dechreuad y Rhyfel Balcanau Cyntaf

## Genedigaethau

* 6 Chwefror - Eva Braun, cariad Adolf Hitler (m. 1945)
* 27 Mawrth - James Callaghan, gwleidydd (m. 2005)
* 15 Ebrill - Kim Il-sung, Arlwydd Gogledd Corea (m. 1994)
* 18 Mai
	+ Perry Como, canwr (m. 2001)
	+ Walter Sisulu, gwleidydd (m. 2003)
* 16 Mehefin - Enoch Powell, gwleidydd (m. 1998)
* 23 Mehefin - Alan Turing (m. 1954)
* 31 Gorffennaf - Milton Friedman, economegwr (m. 2006)
* 23 Awst
	+ Gene Kelly, actor, dawnsiwr a chanwr (m. 1996)
	+ Mildred Wolfe, arlunydd (m. 2009)
* 1 Medi - Gwynfor Evans, gwleidydd (m. 2005)
* 5 Medi - John Cage, cyfansoddwr (m. 1992)
* 29 Medi - Michelangelo Antonioni, cyfarwyddwr ffilm (m. 2007)
* 17 Hydref - Pab Ioan Pawl I (m. 1978)
* 19 Hydref - Stephen Ward, meddyg (m. 1963)
* 20 Hydref - William R. P. George, bardd (m. 2006)
* 15 Tachwedd - Fosco Maraini, ethnolegydd ac awdur (m 2004)
* 12 Rhagfyr - Daniel Jones (m. 1993)

## Marwolaethau

* 17 Chwefror - Edgar Evans, fforiwr, 35
* 29 Mawrth - Robert Falcon Scott, fforiwr, 45
* 20 Ebrill - Bram Stoker, 64
* 14 Mai - August Strindberg, dramodydd, 63
* 30 Mai - Wilbur Wright, difeisiwr, 45
* Mehefin - William Cashen, casglwr llên gwerin Fanaweg, 74
* 23 Gorffennaf - Abel Thomas, gwleidydd

## Y celfyddydau

### Ffilmiau

* *Keystone Comedy*
* *The Belle of Bettws-y-Coed*
* *The Smuggler's Daughter of Anglesea*
* *The Witch of the Welsh Mountains*

### Llyfrau

* Rhoda Broughton - *Between Two Stools*
* Thomas Mann - *Der Tod in Venedig* ('Angau yn Fenis')
* Thomas Williams (Brynfab) - *Pan Oedd Rhondda'n Bur*
* Edward Tegla Davies - *Hunangofiant Tomi*

### Cerddoriaeth

* Gustav Mahler - Symffoni rhif 9
* Sergei Prokofiev
	+ Concerto i Biano rhif 1
	+ Concerto i Biano rhif 2
* Arnold Schoenberg – *Pierrot Lunaire*

## Eisteddfod Genedlaethol (Wrecsam)

* **Cadair:** T. H. Parry-Williams
* **Coron:** T. H. Parry-Williams

## Gwobrau Nobel

* **Ffiseg:** Gustaf Dalén
* **Cemeg:** Victor Grignard a Paul Sabatier
* **Meddygaeth:** Alexis Carrel
* **Llenyddiaeth:** Gerhart Hauptmann
* **Heddwch:** Elihu Root

## Cyfeiriadau
# 1875

18g - **19g** - 20g

1820au 1830au 1840au 1850au 1860au - **1870au** - 1880au 1890au 1900au 1910au 1920au

1870 1871 1872 1873 1874 - **1875** - 1876 1877 1878 1879 1880

---

## Digwyddiadau

* 12 Ionawr - Kwang-Su yn dod yn ymerawdwr Tsieina.
* 24 Chwefror - Mae'r *SS Gothenburg* yn suddio ger Awstralia; 102 o bobol yn colli ei bywydau.
* 7 Medi - Brwydr Agurdat yn yr Aifft.
* 16 Hydref - Sylfaen Prifysgol Brigham Young yn Utah, UDA.

## Genedigaethau

* 14 Ionawr - Albert Schweitzer, cenhadwr (m. 1965)
* 22 Ionawr - D. W. Griffith, cyfarwyddwr ffilm (m. 1948)
* 7 Mawrth - Maurice Ravel, cyfansoddwr (m. 1937)
* 25 Mawrth - Beatrice Ferrar, actores (m. 1958
* 8 Ebrill - Albert I, brenin y Wlad Belg (m. 1934)
* 9 Mehefin
	+ Erma Bossi, arlunydd (m. 1952)
	+ Henry Hallett Dale, meddyg a biocemegydd (m. 1968)
* 3 Medi
	+ Ferdinand Porsche, gwneuthurwr ceir (m. 1951)
	+ Kate Freeman Clark, arlunydd (m. 1957)
* 10 Medi - John Evans, gwleidydd (m. 1961)
* 26 Hydref - Syr Lewis Casson, actor a chynhyrchydd dramâu (m. 1969)
* 31 Hydref - Eugene Meyer, ariannwr a chyhoeddwr (m. 1959)

## Marwolaethau

* 4 Ionawr - Thomas Stephens, ysgolhaig Cymreig
* 23 Ionawr - Charles Kingsley, nofelydd, 55
* 4 Awst - Hans Christian Andersen, awdur plant, 70
* 15 Awst - Robert Stephen Hawker, awdur a hynafiaethydd, 72
* 19 Awst - Robert Elis (Cynddelw), bardd, 63
* 27 Gorffennaf - Connop Thirlwall, esgob, 78

## Y celfyddydau

### Llyfrau

* David Stephen Davies - *Adroddiad*
* Isaac Foulkes - *Y Ddau Efell, neu Llanllonydd*
* Owen Jones (Meudwy Môn) (gol.) - *Cymru, yn Hanesyddol, Parthedegol, a Bywgraphyddol*
* John Goronwy Mathias - *Y Dywysen Aeddfed*
* Anthony Trollope - *The Way We Live Now*

### Barddoniaeth

* Evan Rees (Dyfed) - *Caniadau Dyfedfab*

### Drama

* Alfred Tennyson - *Queen Mary*

### Cerddoriaeth

* Georges Bizet - *Carmen* (opera)
* Johannes Brahms - *Liebeslieder*
* Gabriel Fauré - *Cantique de Jean Racine*
* W. S. Gilbert a Syr Arthur Sullivan - *Trial by Jury*

## Gwyddoniaeth

* Darganfyddiad yr elfen gemegol Galiwm gan Paul Émile Lecoq de Boisbaudran
# 1882

18g - **19g** - 20g

1830au 1840au 1850au 1860au 1870au - **1880au** - 1890au 1900au 1910au 1920au 1930au

1877 1878 1879 1880 1881 - **1882** - 1883 1884 1885 1886 1887

---

## Digwyddiadau

* 11 Chwefror - Trychineb Pwll Glo Lewis Merthyr; 6 glowyr yn colli ei bywydau
* 3 Mawrth - Trychineb Pwll Glo Henwaen, Blaina; 5 glowyr yn colli ei bywydau
* 6 Mai - Llofruddiaethau Parc Phoenix yn Nulyn, Iwerddon gan yr Irish National Invincibles
* 6 Mehefin - Brwydr Embabo yn Ethiopia
* Medi - Comed Fawr 1882
* 20 Awst - Tro cyntaf i *Agorawd 1812* gan Tchaikovsky gael ei pherfformio
* 14 Hydref - Sylfaen y Prifysgol y Punjab

## Genedigaethau

* 18 Ionawr - A. A. Milne, awdur plant (m. 1956)
* 25 Ionawr - Virginia Woolf, nofelydd (m. 1941)
* 1 Chwefror - Louis St. Laurent, Prif Weinidog Canada (m. 1973)
* 2 Chwefror - James Joyce, awdur (m. 1941)
* 20 Chwefror - Pádraic Ó Conaire, awdur (m. 1928)
* 22 Chwefror - Eric Gill, arlunydd (m. 1940)
* 13 Mai - Georges Braque, arlunydd (m. 1963)
* 20 Mai - Sigrid Undset, awdures (m. 1949)
* 17 Mehefin - Igor Stravinsky, cyfansoddwr (m. 1971)
* 22 Gorffennaf - Edward Hopper, arlunydd (m. 1967)
* 14 Hydref - Éamon de Valera, Prif Weinidog Iwerddon (m. 1975)
* 20 Hydref - Bela Lugosi, actor (m. 1956)
* 1 Tachwedd - Hilary Jenkinson, archifydd (m. 1961)
* 16 Rhagfyr - Zoltán Kodály, cyfasoddwr (m. 1967)

## Marwolaethau

* 22 Chwefror - Catherine Stephens, actores, 87
* 8 Mawrth - William Bulkeley Hughes, gwleidydd, 84
* 24 Mawrth - Henry Wadsworth Longfellow, bardd, 75
* 3 Ebrill - Jesse James, 34
* 10 Ebrill - Dante Gabriel Rossetti, bardd ac arlunydd, 53
* 19 Ebrill - Charles Darwin, 71
* 2 Mehefin - Giuseppe Garibaldi, milwr, 74
* 22 Hydref - János Arany, llenor, 65
* 27 Rhagfyr - Giovanni Losi, eidalaidd offeiriad Catholig, 44

## Y celfyddydau

### Llyfrau

*Parsifal*, opera gan Richard Wagner
* Frances Hoggan - *Education for Girls in Wales*
* Jules Verne - *Le raie vert*

### Cerddoriaeth

* Pyotr Ilyich Tchaikovsky - *Agorawd 1812*
* Richard Wagner - *Parsifal* (opera)

## Eisteddfod Genedlaethol (Dinbych)

* **Cadair:** dim gwobr
* **Coron:** Dafydd Rees Williams

## Cyfeiriadau
# Anna Airy

| Anna Airy |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 6 Mehefin 1882  Greenwich  |
| Bu farw | 23 Hydref 1964  Greenwich  |
| Dinasyddiaeth | y Deyrnas Unedig, Teyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon  |
| *Alma mater* | * Ysgol Gelfyddyd Gain Slade
 |
| Galwedigaeth | arlunydd, ysgythrwr, arlunydd portreadau, arlunydd pastel, artist dyfrlliw, drafftsmon, arlunydd graffig  |
| Swydd | llywydd corfforaeth  |
| Arddull | portread  |
| Tad | Wilfrid Airy  |
| Priod | Geoffrey Buckingham Pocock  |
| Perthnasau | Johann Benedict Listing  |

Arlunydd benywaidd a anwyd yn Greenwich, y Deyrnas Unedig oedd **Anna Airy** (6 Mehefin 1882 – 23 Hydref 1964).

Bu farw yn Greenwich ar 23 Hydref 1964.

## Rhai arlunwyr eraill o'r un cyfnod

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Erthygl
 | dyddiad geni
 | man geni
 | dyddiad marw
 | man marw
 | galwedigaeth
 | maes gwaith
 | tad
 | mam
 | priod
 | gwlad y ddinasyddiaeth
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Caroline Bardua
 | 1781-11-11
 | *Ballenstedt* | 1864-06-02
 | *Ballenstedt* | arlunydd *perchennog salon* arlunydd
 |  |  |  |  | *Duchy of Anhalt* |
| Fanny Charrin
 | 1781
 | Lyon
 | 1854-07-05
 | Paris
 | arlunydd
 |  |  |  |  | Ffrainc
 |
| Hannah Cohoon
 | 1781-02-01
 | Williamstown
 | 1864-01-07
 | Hancock
 | arlunydd
 | paentio
 |  |  |  | Unol Daleithiau America
 |
| Lucile Messageot
 | 1780-09-13
 | Lons-le-Saunier
 | 1803-05-23
 |  | arlunydd bardd llenor
 |  |  |  | *Jean-Pierre Franque* | Ffrainc
 |
| Lulu von Thürheim
 | 1788-03-14 1780-05-14
 | *Tienen* | 1864-05-22
 | *Döbling* | llenor arlunydd *drafftsmon* |  | *Joseph Wenzel Franz Thürheim* |  |  |  |
| Margareta Helena Holmlund
 | 1781
 |  | 1821
 |  | arlunydd
 |  |  |  |  | Sweden
 |
| Maria Margaretha van Os
 | 1780-11-01
 | Den Haag
 | 1862-11-17
 | Den Haag
 | arlunydd *drafftsmon* | paentio
 | *Jan van Os* | *Susanna de La Croix* |  | *Brenhiniaeth yr Iseldiroedd* |
| Mariana De Ron
 | 1782
 | Weimar
 | 1840-10-06
 | Paris
 | arlunydd
 |  | *Carl von Imhoff* | *Louise Francisca Sophia Imhof* |  | Sweden
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Gweler hefyd

* Arlunydd
* Rhestr celf a chrefft
* Rhestr o ferched yn y Bywgraffiadur Cymreig

## Cyfeiriadau

## Dolennau allanol

* Gwefan biography.com Archifwyd 2019-04-23 yn y Peiriant Wayback

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
Anna Airy
# Henry Allingham

| Henry Allingham |
| --- |
|  |
| Ganwyd | 6 Mehefin 1896  Llundain  |
| Bu farw | 18 Gorffennaf 2009  o heneidd-dra  Brighton  |
| Dinasyddiaeth | y Deyrnas Unedig  |
| Galwedigaeth | person milwrol, hunangofiannydd, milwr  |
| Cyflogwr | * Ford
 |
| Gwobr/au | Medal Rhyfel Prydain, Medal Buddugoliaeth, Chevalier de la Légion d'Honneur  |

Peiriannydd o Sais a wasanaethodd yn Llynges Lloegr a'r Awyrlu Brenhinol yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf oedd y Peiriannydd Awyr **Henry William Allingham** (6 Mehefin 1896 – 18 Gorffennaf 2009). Ef oedd goroeswr olaf Brwydr Jutland ac yn un o'r goroeswyr olaf a wasanaethodd yn y lluoedd arfog yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Ym mis Mawrth 2009 daeth yn y dyn hynaf erioed o'r Deyrnas Unedig, gan fyw'n hirach na'r Cymro John Evans, ac roedd yn ddyn byw hynaf y byd o 19 Mehefin 2009 hyd ei farwolaeth mis yn hwyrach.

## Bywyd personol

Cafodd ei eni yn Clapton, Hackney, Llundain. Priododd Dorothy Cater (1895–1970) ym 1918 a chafodd ddwy ferch. Bu farw yn Ovingdean, Dwyrain Sussex.

## Llyfryddiaeth

* Henry Allingham a Denis Goodwin. *Kitchener's Last Volunteer*. Mainstream Publishing, 2008.

## Cyfeiriadau
# 1898

18g - **19g** - 20g

1840au 1850au 1860au 1870au 1880au - **1890au** - 1900au 1910au 1920au 1930au 1940au

1893 1894 1895 1896 1897 - **1898** - 1899 1900 1901 1902 1903

---

## Digwyddiadau

* David Williams, y cynghorydd cyntaf yng Nghymru i sefyll dros y Blaid Lafur, yn cael ei ethol i Gyngor Tref Abertawe.
* 2 Medi - Brwydr Omdurman

## Genedigaethau

* 23 Ionawr - Sergei Eisenstein, cyfarwyddwr ffilm (m. 1948)
* 10 Chwefror - Bertolt Brecht, dramodydd (m. 1956)
* 18 Chwefror - Enzo Ferrari, gyrrwr ras (m. 1988)
* 17 Mehefin
	+ M. C. Escher, arlunydd (m. 1972)
	+ Harry Patch, milwr (m. 2009)
* 22 Mehefin - Erich Maria Remarque, nofelydd (m. 1970)
* 29 Gorffennaf - Dorothy Rees, gwleidydd (m. 1987)
* 30 Gorffennaf - Henry Moore, arlunydd (m. 1986)
* 26 Medi - George Gershwin, cyfansoddwr (m. 1937)
* 18 Hydref - Lotte Lenya, cantores (m. 1981)
* 30 Hydref - Caradog Roberts, cyfansoddwr (m. 1935)
* 29 Tachwedd - C. S. Lewis, athronydd, ysgolhaig ac awdur (m. 1963)
* Jennie Thomas, awdures llyfrau plant (m. 1979)

## Marwolaethau

* 14 Ionawr - Lewis Carroll, awdur, 65
* 16 Mawrth - Aubrey Beardsley, arlunydd, 25
* 19 Mai - William Ewart Gladstone, gwleidydd, 88
* 17 Mehefin - Syr Edward Burne-Jones, arlunydd, 64
* 30 Gorffennaf - Otto von Bismarck, Canghellor yr Almaen, 83
* 28 Medi - Thomas Gee, gweinidog a chyhoeddwr, 83
* 31 Hydref - William Gilbert Rees, sefydlwr Queenstown, Seland Newydd, 71
* 2 Rhagfyr - Michael D. Jones, arloeswr, 78

## Y celfyddydau

### Llyfrau

* Syr Edward Anwyl - *Welsh Accidence*
* H. G. Wells - *The War of the Worlds*
* Émile Zola - *J'Accuse*

### Cerddoriaeth

* Leslie Stuart - "Lily of Laguna"

## Gwyddoniaeth

* Darganfyddiadau'r elfennau cemegol Radiwm a pholoniwm a'r nwyon nobl Neon, Crypton, Senon a Radon

## Eisteddfod Genedlaethol (Blaenau Ffestiniog)

* **Cadair:** Robert Owen Hughes (Elfyn)
* **Coron:** Richard Roberts
# Ninette de Valois

| Ninette de Valois |
| --- |
|  |
| Ganwyd | Edris Stannus  6 Mehefin 1898  Blessington  |
| Bu farw | 8 Mawrth 2001  Llundain  |
| Dinasyddiaeth | Gweriniaeth Iwerddon, y Deyrnas Unedig  |
| Galwedigaeth | dawnsiwr bale, coreograffydd, libretydd, meistr mewn bale, ysgrifennwr, ballet teacher, cyfarwyddwr ffilm, ballet director, dawnsiwr  |
| Tad | Thomas Robert Alexander Stannus  |
| Mam | Elizabeth Graydon Smith  |
| Priod | Arthur Blackall Connell  |
| Gwobr/au | Chevalier de la Légion d'Honneur, Gwobr Laurence Olivier, Bonesig Cadlywydd Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig, Gwobr Erasmus, Cydymaith Anrhydeddus, Urdd Teilyngdod, Medal Albert, Gwobr Arbennig Cymdeithas Theatr Llundain, Gwobr Cylch y Beirniaid am Wasanaeth Nodedig i'r Celfyddydau, Gwobr Coroni'r Frenhines Elizabeth II  |

Dawnsiwr a choreograffydd o Iwerddon oedd **Fonesig Ninette de Valois** OM CH DBE (ganwyd **Edris Stannus**) (6 Mehefin 1898 – 8 Mawrth 2001).

Cafodd ei geni yn Blessington, Wicklow, yn ferch i'r milwr Thomas Stannus DSO, a'i wraig Elizabeth Graydon Smith.

Enillodd Wobr Erasmus ym 1974.

## Cyfeiriadau

 *Eginyn erthygl sydd uchod am **ddawns**. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato*.